کفر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۳

2025-06-10T14:43:57Z

Aghajani در ‏۹ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۱۱

2020-03-09T06:11:04Z

Aghajani در ‏۹ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۸

2020-03-09T05:58:52Z

مهدی موسوی در ‏۷ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۲۳

2019-10-07T07:23:24Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-10-07T07:22:54Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۲۳

2013-05-20T10:23:23Z

نمایش تغییرات

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «کفر» واژه...' ایجاد کرد

2013-05-18T07:00:03Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «کفر» واژه...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
«کفر» واژه‌ای عربی است که در لغت به معنای پنهان کردن و پوشاندن است. به شب تاریک کافر می‌گویند زیرا با تاریکی خود همه چیز را می‌پوشاند. بنابراین از آن جهت به کافر، کافر می‌گویند که نعمت‌های الهی را پوشانده و مخفی می‌نماید. به کشاورز نیز از آن جهت کافر می‌گویند که بذر و دانه را با خاک می‌پوشاند<ref>. جوهری، اسماعیل ابن حماد، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، ذیل واژه.</ref>. در برخی از کتب لغت کفر ضد ایمان و جمع آن کفّار و کَفَرَ و کِفار دانسته شده است. همچنین کفر، انکار نعمت هم هست که در این صورت معنایش «ضد شکر» خواهد بود.
برخی لغویین نیز معتقدند کفر، ضد ایمان و انکار نعمت‌های خداوندی است. به شب، دریا، رودخانه بزرگ، ابر تاریک، سرزمین وسیع، زره و کشاورز کافر می‌گویند؛ زیرا هر یک به نحوی چیزی را می‌پوشانند.<ref>. فیروزآبادی، محمدبن یعقوب، قاموس المحیط، ج 2، ماده کفر.</ref>

معنای اصطلاحی این واژه چنانکه سید مرتضی آورده عبارت است از:«آنچه باعث استحقاق عقاب دائمی و عظیم شود و البته در دنیا هم احکام خاصی بر آن مترتب است. از آنجایی که ما با عقل خود نمی‌توانیم دریابیم که چه چیزی باعث استحقاق عقاب ابدی می‌شود لازم است که از خود شرع بپرسیم. پس تعیین حد کفر با دلایل سمعی مقدور است. ما با بررسی دلایل شرعی به این نتیجه رسیده‌ایم که کفر عبارت است از اخلال و کوتاهی در معرفت به خداوند و توحید و عدل و رسالت پیامبر اسلام (ص). حال این اخلال به صورت جهل باشد یا شک در آنها و یا به صورت اعتقاد به اموری باشد که با وجود آنها دستیابی به معارف فوق ناممکن می‌شود. این آخری را از آن جهت معتقدیم که اگرچه در ارتباط مستقیم با معارف فوق نیست اما باعث اخلال در معرفت واجب است؛ مثلا اصحاب بدعت‌ها اعتقادی دارند که در دستیابی به معرفت درست از خدا و رسول، مانع ایجاد می‌کند. حاصل آنکه نزد ما کفر از افعال قلوب است نه جوارح همانطور که ایمان را فعل قلبی گرفتیم.<ref>. سید مرتضی، علی بن حسین، الذخیره فی علم الکلام، قم:جامعه مدرسین، ص534</ref>»

همین عبارات را شیخ طوسی، متکلم بزرگ شیعه به طور کامل پذیرفته است<ref>. شیخ طوسی، الاقتصاد فی ما یتعلق بالاعتقاد، ص227؛ و تمهیدالاصول، ص 635.</ref>.

باید توجه داشت که کفر گاهی در مقابل اسلام به کار می‌رود که در این صورت مربوط به ظاهر و بیانگر نحوه معامله دنیایی مسلمانان با کفار است<ref>. جوادی، محسن، نظریه ایمان، ص137.</ref>.

توضیح اینکه حد نصاب مسلمان بودن و خروج از مرز کفر جاری نمودن شهادتین بر زبان است و کسی که شهادتین را نگفته باشد کافر محسوب میگردد<ref>. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت:موسسه اعلمی، 1403ج 18، ذیل حجرات 14؛ ابن عاشور، التحریر و التنویر، تونس:الدار التونسیه للنشر، ج 2، ص 277؛ کلینی، الکافی، تهران:دارالکتب الاسلامیه، 1365، ج 2، ص 26.</ref> و بنابراین بر طبق احکام فقهی اسلام کافر از مسلمان ارث نمی برد وازدواج وی با مسلمان جایز نیست و...

کاربرد دیگر کفر در مقابل ایمان است که در این کاربرد معنایی مضیق دارد و همان چیزی است که سید مرتضی درباره آن گفته است:« مایه استحقاق عقاب دائم.»<ref>. نظریه ایمان، ص137.</ref>

بر این اساس می‌توان معنای اصطلاحی آن را با عبارتی رساتر چنین بیان نمود:کفر همان عدم ایمان نسبت به آن چیزی است که سزاوار ایمان است چه به گونه‌ی تفصیلی مانند ایمان به توحید الهی و رسالت پیامبر اکرم (ص) و معاد و چه به نحو اجمالی<ref>. اجمالی بودن ایمان در باب ضروریات دین به این معناست که دانستن حدود و ثغور ضروریات دین برای ایمان داشتن به آنها لازم نیست.</ref> مانند ایمان نسبت به ضروریات دین و بلکه همه آنچه پیامبر اکرم (ص) بعنوان دین آورده است مانند وجوب نماز، زکات و.... در حقیقت ایمان به ضروریات و احکام دین از ایمان به رسالت نبی اکرم(ص) ناشی می‌شود. به این معنا که ایمان تفصیلی نسبت به رسالت نبی اکرم (ص) مستلزم ایمان به وجوب نماز، زکات و... است. به عبارت دیگر ایمان به رسالت، ایمان به وجوب نماز هم هست و انکار وجوب نماز در حقیقت انکار رسالت است. بر این اساس انکار وجوب نماز، کفر ورزیدن نسبت به آن چیزی است که اجمالا باید بدان ایمان داشت<ref>. سبحانی، جعفر، الایمان والکفر فی الکتاب و السنه، قم:موسسه امام صادق(ع)، 1416قمری، ص 49؛ خواجگی شیرازی، محمدبن احمد، النضامیه فی مذهب الامامیه، تصحیح و تحقیق:علی اوجبی، تهران قبله، 1375شمسی، ص198</ref>.

== اسباب کفر ==

با توجه به معنای کفر در اصطلاح متکلمین میتوان گفت اسباب و موجبات کفر سه چیز است<ref>. همان، ص53-49.</ref>:

الف) انکار امری که لازم است به آن ایمان تفصیلی داشته باشیم مانند انکار توحید، نبوت و معاد.

ب) انکار امری که منکر می‌داند جزء دین اسلام است خواه آن امر ضروری دین باشد یا نباشد و یا آن امر، اصل عقیدتی باشد و یا حکم شرعی، زیرا انکار آن به انکار رسالت برمی‌گردد.

ج‌) انکار امری که از ضروریات دین اسلام است. کسی که التفات تفصیلی داشته باشد که آن امر، ضروری دین بوده و آن را انکار نماید، آن شخص کافر شده زیرا لازمه انکارش، انکار رسالت پیامبر (ص) است.
البته چنانچه با قرائن روشن شود که وی در صدد انکار رسالت نبوده و آن امر را به جهت جهل، ضعف و ناتوانی فکری خود انکار نموده، آن شخص کافر یا مرتد نخواهد شد.
باید توجه داشت که میان انکار اصل رسالت پیامبر اکرم (ص) و انکار آنچه مستلزم انکار رسالت است تفاوت وجود دارد. توضیح اینکه اگر کسی رسالت نبی گرامی اسلام (ص) را انکار کند محکوم به کفر است و در این حکم میان قاصر و مقصر و نیز معذور و غیرمعذور تفاوتی نیست. اما از آنجا که ایمان تفصیلی نسبت به ضروریات دین واجب نیست و در حقیقت ایمان به آنها در طول ایمان به رسالت پیامبر اکرم (ص) است، انکار آنها عاملی مستقل در کفر محسوب نمی‌گردد بلکه سببیت آنها در کفر به دلیلی بازگشت آنها به انکار رسالت است. بر مبنای همین تفاوت حکم این دو نیز در برخی موارد یکسان نیست چنانکه منکر ضروری دین در صورتی کافر محسوب می‌شود که ملازمه بین انکار ضروری دین و انکار رسالت را بداند اما اگر این ملازمه را درک نکند و از روی جهل یا ضعف فکری به انکار پرداخته باشد محکوم به کفر نیست<ref>. همان، ص54-53.</ref>.

== اقسام کفر ==

متکلمان تقسیمات مختلفی را برای کفر ذکر نموده‌اند که تنها به یک نمونه اشاره می‌شود<ref>. همان، ص55.</ref>:

1. کفر انکار:که عبارت است از اینکه شخص با قلب و زبان خود به انکار خدا یا پیامبر (ص) بپردازد.

2. کفر جحود:آ ن است که کافر با دل ایمان داشته باشد اما با زبان خود به انکار بپردازد.
«وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَیْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا فَانْظُرْ کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدینَ» (نمل/14)
یعنی «و آن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود»

3. کفر عناد:در این قسم کافر با قلب خود تصدیق و با زبان خود اقرار می‌کند اما از روی لجبازی یا حسد به تصدیق و اقرار خود ایمان نمی‌آورد. چنانکه درباره ولید بن مغیره آمده است که وقتی آیات قرآن را از زبان پیامبر اکرم (ص) شنید با آنکه میدانست آنچنانکه کفار قریش میگویند شعر و خطابه نیست بلکه معجزه است اما به آنها گفت بگویید کلام محمد (ص) سحر است <ref>. المیزان، ج20، ص92.</ref>.

4. کفر نفاق:کافر در این قسم با زبان خود اقرار می‌کند ولی همچون منافق نسبت به اظهارات خود اعتقاد قلبی ندارد.

البته در آثار برخی متکلمان از نوعی کفر به نام « استخفافی» سخن رفته است که معنای آن عبارت است از:اتخاذ یک نظر در عقاید دینی که منشا آن ترجیح فهم خود بر ظواهر ادله است. مثلا کسی بر حسب رای خود و در اثر کج سلیقه‌گی معتقد شود که نماز ضروری و رکن دین نیست و در اثر همین عقیده آن را ترک کند. چنین شخصی در اثر فهم نادرست که احیانا مبتنی بر تاویل به رای است به چنین نظری دست می‌یازد چنانکه برخی معتقدند کفر شیطان از این قبیل است<ref>. نراقی، احمد، مشکلات العلوم، ص 359.</ref>.

== اقسام کفر در قرآن و روایات ==

از امام صادق (ع) روایت شده است که کفر در قرآن پنج گونه است<ref>. کلینی رازی، محمدبن یعقوب، الکافی، ج2، ص 389.</ref>:

1. کفر جحودی (انکار) از روی علم؛ قرآن کریم درباره آنان می فرماید:
«وَ لَمَّا جاءَهُمْ کِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ کانُوا مِنْ قَبْلُ یَسْتَفْتِحُونَ عَلَی الَّذینَ کَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا کَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الْکافِرینَ» (بقره/89)
یعنی:«و هنگامی که از طرف خداوند، کتابی برای آنها آمد که موافق نشانه‌هایی بود که با خود داشتند، و پیش از این، به خود نوید پیروزی بر کافران می‌دادند (که با کمک آن، بر دشمنان پیروز گردند.) با این همه، هنگامی که این کتاب، و پیامبری را که از قبل شناخته بودند نزد آنها آمد، به او کافر شدند لعنت خدا بر کافران باد »

2. کفر جحودی بدون علم؛ خداموند در وصف آنان می فرماید:
«وَ قالُوا ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا نَمُوتُ وَ نَحْیا وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ وَ ما لَهُمْ بِذلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاَّ یَظُنُّون‌» (جاثیه/24)
«آنها گفتند:«چیزی جز همین زندگی دنیای ما در کار نیست گروهی از ما می‌میرند و گروهی جای آنها را می‌گیرند و جز طبیعت و روزگار ما را هلاک نمی‌کند!» آنان به این سخن که می‌گویند علمی ندارند، بلکه تنها حدس می‌زنند (و گمانی بی‌پایه دارند)»

3. کفر برائت؛ چنانکه فرمود:
« وَ قالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَیْنِکُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا ثُمَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ یَکْفُرُ بَعْضُکُمْ بِبَعْضٍ وَ یَلْعَنُ بَعْضُکُمْ بَعْضاً وَ مَأْواکُمُ النَّارُ وَ ما لَکُمْ مِنْ ناصِرین‌» (عنکبوت/25)
«(ابراهیم) گفت:«شما غیر از خدا بتهایی برای خود انتخاب کرده‌اید که مایه دوستی و محبت میان شما در زندگی دنیا باشد سپس روز قیامت از یکدیگر بیزاری می‌جویید و یکدیگر را لعن می‌کنید و جایگاه (همه) شما آتش است و هیچ یار و یاوری برای شما نخواهد بود!»
که در آن «یکفر» به معنای برائت جستن است.

4. کفر ترک اوامر الهی؛ قرآن کریم درباره حج می فرماید:
«فیهِ آیاتٌ بَیِّناتٌ مَقامُ إِبْراهیمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَیْهِ سَبیلاً وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ عَنِ الْعالَمین‌» (آل عمران/97)
«در آن، نشانه‌های روشن، (از جمله) مقام ابراهیم است و هر کس داخل آن [خانه خدا] شود در امان خواهد بود، و برای خدا بر مردم است که آهنگ خانه (او) کنند، آنها که توانایی رفتن به سوی آن دارند. و هر کس کفر ورزد (و حج را ترک کند، به خود زیان رسانده)، خداوند از همه جهانیان، بی‌نیاز است. که ترک حج را کفر گفته است.»
که در این آیه ترک حج کفر تلقی شده است.

5. کفر به معنای ترک شکر؛
« قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّی لِیَبْلُوَنی‌ أَ أَشْکُرُ أَمْ أَکْفُرُ وَ مَنْ شَکَرَ فَإِنَّما یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ رَبِّی غَنِیٌّ کَریمٌ »( نمل/40)
«گفت:«این از فضل پروردگار من است، تا مرا آزمایش کند که آیا شکر او را بجا می‌آورم یا کفران می‌کنم؟! و هر کس شکر کند، به نفع خود شکر می‌کند و هر کس کفران نماید (بزیان خویش نموده است، که) پروردگار من، غنیّ و کریم است!»

== مراتب کفر ==

صدرالمتالهین فیلسوف بزرگ شیعی بر اساس مشرب فلسفی خود کفر را چنین تعریف می‌کند:«کفر عبارت از احتجاب است و احتجاب از حق است همانطور که مشرکان حاجب ازحق بودند و یا حجاب از دین است مانند اهل کتاب که محجوب از دین حق بودند و قهرا محجوب از حق، محجوب از دین هم می‌باشد و لکن محجوب از دین ممکن است محجوب از خداوند نباشد که اینان منافقانند که با خداوند و مومنان خدعه می کنند».<ref>. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، تفسیر آیه الکرسی، ص273.</ref>
وی براساس همین تعریف و با قرار دادن کفر در مقابل ایمان معتقد است کفر دارای درجات مختلفی است و در ازای هر مرتبه‌ای از ایمان، مرتبه‌ای از کفر قرار دارد که عبارتند از:
«نخستین درجات کفر، مفر قالب است که هرکس از آن آگاه است بنابراین هر کس که منکر ضروریات دین یا حکمی از احکام شریعت گردد قتل او واجب و عذاب اخروی وی قطعی است.
دوم کفر نفس است، زیرا در واقع بت بزرگ و طاغوت اعظم است. «ارایت من اتخذ الهه هواه». اجتناب کردن از بت هوای نفس واجب است چه بسا دعای ابراهیم(ع) که در ریالران آمده است به همین معنا باشد
« وَ اجْنُبْنی‌ وَ بَنِیَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ » (ابراهیم/35)
«پروردگارا ! من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار!»

سوم کفر قلب است و آن این است که هرگاه حق در مرآت سر عارف تجلی کند وپرده از روی قلبش بردارد و کدورت و زنگار را از آن برطرف کند نور حق در آن ظهور و بروز کرده و جمال احدیت در آن(قلب) تجلی می‌کند. اما اگر این تجلی کامل نباشد وبه گونه ای که خود را حق بپندارد و ذره ای انانیت و نفسانیت در وجود او باقی باشد در این صورت کفر قلب در او راه پیدا کرده است<ref>. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، مفاتیح الغیب، موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی،1363شمسی، ص175-174.</ref>.»
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43355 کفر، عبدالرضا آتشین صدف، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 28 اردیبهشت 1392.

[[رده:اعتقادات]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
+انکار اموری که [[ایمان]] به آن لازم است، مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]، یا اموری که جزو [[دین اسلام]] و یا [[ضروریات دین|ضروری دین]] باشد، '''«کُفر»''' نامیده می‌شود. در منابع دینی برای کفر، انواع و مراتب گوناگونی ذکر شده است.
 == کفر در لغت و اصطلاح ==
 «کفر» واژه‌ای عربی است که در لغت به معنای پنهان کردن و پوشاندن است. به شب تاریک کافر می‌گویند زیرا با تاریکی خود همه چیز را می‌پوشاند. بنابراین از آن جهت به کافر، کافر می‌گویند که نعمت‌های الهی را پوشانده و مخفی می‌نماید. به کشاورز نیز از آن جهت کافر می‌گویند که بذر و دانه را با خاک می‌پوشاند.<ref>جوهری، اسماعیل ابن حماد، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، ذیل واژه.</ref> در برخی از کتب لغت کفر ضد [[ایمان]] و جمع آن کفّار و کِفار دانسته شده است. همچنین کفر، انکار نعمت هم هست که در این صورت معنایش ضد «[[شکر]]» خواهد بود.
-معنای اصطلاحی این واژه چنانکه [[سید مرتضی]] آورده عبارت است از: «آنچه باعث استحقاق عقاب دائمی و عظیم شود و البته در دنیا هم احکام خاصی بر آن مترتب است. از آنجایی که ما با عقل خود نمی‌توانیم دریابیم که چه چیزی باعث استحقاق عقاب ابدی می‌شود لازم است که از خود شرع بپرسیم. پس تعیین حد کفر با دلایل سمعی مقدور است. ما با بررسی دلایل شرعی به این نتیجه رسیده‌ایم که کفر عبارت است از اخلال و کوتاهی در معرفت به [[خداوند]] و [[توحید]] و [[عدل]] و رسالت [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله. حال این اخلال به صورت جهل باشد یا شک در آنها و یا به صورت اعتقاد به اموری باشد که با وجود آنها دستیابی به معارف فوق ناممکن می‌شود. این آخری را از آن جهت معتقدیم که اگرچه در ارتباط مستقیم با معارف فوق نیست اما باعث اخلال در معرفت واجب است؛ مثلاً اصحاب بدعت‌ها اعتقادی دارند که در دستیابی به معرفت درست از خدا و رسول، مانع ایجاد می‌کند. حاصل آن که نزد ما کفر از افعال قلوب است نه جوارح، همانطور که ایمان را فعل قلبی گرفتیم.»<ref>سید مرتضی، علی بن حسین، الذخیره فی علم الکلام، قم: جامعه مدرسین، ص۵۳۴.</ref>
+معنای اصطلاحی این واژه چنانکه [[سید مرتضی]] آورده عبارت است از: «آنچه باعث استحقاق عقاب دائمی و عظیم شود و البته در دنیا هم احکام خاصی بر آن مترتب است. از آنجایی که ما با عقل خود نمی‌توانیم دریابیم که چه چیزی باعث استحقاق عقاب ابدی می‌شود لازم است که از خود شرع بپرسیم. پس تعیین حد کفر با دلایل سمعی مقدور است. ما با بررسی دلایل شرعی به این نتیجه رسیده‌ایم که کفر عبارت است از اخلال و کوتاهی در معرفت به [[خداوند]] و [[توحید]] و [[عدل]] و رسالت [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله. حال این اخلال به صورت جهل باشد یا شک در آنها و یا به صورت اعتقاد به اموری باشد که با وجود آنها دستیابی به معارف فوق ناممکن می‌شود. این آخری را از آن جهت معتقدیم که اگرچه در ارتباط مستقیم با معارف فوق نیست اما باعث اخلال در معرفت واجب است؛ مثلاً اصحاب [[بدعت|بدعت‌ها]] اعتقادی دارند که در دستیابی به معرفت درست از خدا و رسول، مانع ایجاد می‌کند. حاصل آن که نزد ما کفر از افعال قلوب است نه جوارح، همانطور که ایمان را فعل قلبی گرفتیم.»<ref>سید مرتضی، علی بن حسین، الذخیره فی علم الکلام، قم: جامعه مدرسین، ص۵۳۴.</ref>
 همین عبارات را [[شیخ طوسی]]، متکلم بزرگ [[شیعه]] نیز به طور کامل پذیرفته است.<ref>شیخ طوسی، الاقتصاد فی ما یتعلق بالاعتقاد، ص۲۲۷؛ و تمهیدالاصول، ص ۶۳۵.</ref>
@@ سطر ۲۰: / سطر ۱۹: @@
 با توجه به معنای کفر در اصطلاح متکلمین می توان گفت: اسباب و موجبات کفر سه چیز است:
-*الف) انکار امری که لازم است به آن ایمان تفصیلی داشته باشیم مانند انکار [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]].
+*الف) انکار امری که لازم است به آن ایمان تفصیلی داشته باشیم، مانند انکار [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]].
-*ب) انکار امری که منکر می‌داند جزء [[اسلام|دین اسلام]] است، خواه آن امر ضروری دین باشد یا نباشد و یا آن امر، اصل [[عقاید|عقیدتی]] باشد و یا [[احکام شرعی|حکم شرعی]] زیرا انکار آن به انکار [[رسالت]] برمی‌گردد.
+*ب) انکار امری که شخص منکر می‌داند جزء [[اسلام|دین اسلام]] است، خواه آن امر [[ضروریات دین|ضروری دین]] باشد یا نباشد و یا آن امر، اصل [[عقاید|عقیدتی]] باشد و یا [[احکام شرعی|حکم شرعی]]، زیرا انکار آن به انکار [[رسالت]] برمی‌گردد.
 *ج‌) انکار امری که از ضروریات دین اسلام است. کسی که التفات تفصیلی داشته باشد که آن امر، ضروری دین بوده و آن را انکار نماید، آن شخص کافر شده زیرا لازمه انکارش، انکار رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله است.<ref>همان، ص۵۳-۴۹.</ref>
-البته چنانچه با قرائن روشن شود که کسی که در صدد انکار رسالت نبوده و آن امر را به جهت جهل، ضعف و ناتوانی فکری خود انکار نموده، آن شخص کافر یا [[ارتداد|مرتد]] نخواهد شد.
+البته چنانچه با قرائن روشن شود که کسی که در صدد انکار رسالت نبوده و آن امر را به جهت [[جهل]] و ناتوانی فکری خود انکار نموده، آن شخص کافر یا [[ارتداد|مرتد]] نخواهد شد.
-باید توجه داشت که میان انکار اصل رسالت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله و انکار آنچه مستلزم انکار رسالت است تفاوت وجود دارد. توضیح این که اگر کسی رسالت نبی گرامی اسلام صلی الله علیه و آله را انکار کند محکوم به کفر است و در این حکم میان قاصر و مقصر و نیز معذور و غیرمعذور تفاوتی نیست. اما از آنجا که ایمان تفصیلی نسبت به ضروریات دین واجب نیست و در حقیقت ایمان به آنها در طول ایمان به رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است، انکار آنها عاملی مستقل در کفر محسوب نمی‌گردد بلکه سببیت آنها در کفر به دلیل بازگشت آنها به انکار رسالت است. بر مبنای همین تفاوت حکم این دو نیز در برخی موارد یکسان نیست، چنانکه منکر ضروری دین در صورتی کافر محسوب می‌شود که ملازمه بین انکار ضروری دین و انکار رسالت را بداند اما اگر این ملازمه را درک نکند و از روی جهل یا ضعف فکری به انکار پرداخته باشد محکوم به کفر نیست.<ref>همان، ص۵۴-۵۳.</ref>
+باید توجه داشت که میان انکار اصل رسالت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله و انکار آنچه مستلزم انکار رسالت است تفاوت وجود دارد. توضیح این که اگر کسی رسالت نبی گرامی اسلام صلی الله علیه و آله را انکار کند محکوم به کفر است و در این حکم میان قاصر و مقصّر و نیز معذور و غیرمعذور تفاوتی نیست. اما از آنجا که ایمان تفصیلی نسبت به ضروریات دین واجب نیست و در حقیقت ایمان به آنها در طول ایمان به رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است، انکار آنها عاملی مستقل در کفر محسوب نمی‌گردد بلکه سببیت آنها در کفر به دلیل بازگشت آنها به انکار رسالت است. بر مبنای همین تفاوت، حکم این دو نیز در برخی موارد یکسان نیست، چنانکه منکر ضروری دین در صورتی کافر محسوب می‌شود که ملازمه بین انکار ضروری دین و انکار رسالت را بداند، اما اگر این ملازمه را درک نکند و از روی جهل یا ضعف فکری به انکار پرداخته باشد محکوم به کفر نیست.<ref>همان، ص۵۴-۵۳.</ref>
 ==اقسام کفر==
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۳: @@
 *کفر انکار: که عبارت است از این که شخص با قلب و زبان خود به انکار [[خدا]] یا [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه و آله بپردازد.
 *کفر جحود: آن است که کافر با دل ایمان داشته باشد اما با زبان خود به انکار بپردازد. {{متن قرآن|«وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ»}}؛ و آن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود. ([[سوره نمل]]/۱۴)
-*کفر عناد: در این قسم کافر با قلب خود تصدیق و با زبان خود اقرار می‌کند اما از روی لجبازی یا حسد به تصدیق و اقرار خود ایمان نمی‌آورد. چنانکه درباره [[ولید بن مغیره]] آمده است که وقتی آیات [[قرآن]] را از زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شنید با آن که می دانست آنچنان که کفار قریش می گویند شعر و خطابه نیست بلکه [[معجزه]] است، اما به آنها گفت: بگویید کلام [[پیامبر اسلام|محمد]] صلی الله علیه و آله سحر است.<ref>المیزان، ج۲۰، ص۹۲.</ref>
+*کفر عناد: در این قسم کافر با قلب خود تصدیق و با زبان خود اقرار می‌کند اما از روی [[لجاجت]] یا [[حسد]] به تصدیق و اقرار خود ایمان نمی‌آورد. چنانکه درباره [[ولید بن مغیره]] آمده است که وقتی آیات [[قرآن]] را از زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شنید، با آن که می دانست آنچنان که کفار [[قریش]] می گویند شعر و خطابه نیست بلکه [[معجزه]] است، اما به آنها گفت: بگویید کلام [[پیامبر اسلام|محمد]] سحر است.<ref>المیزان، ج۲۰، ص۹۲.</ref>
 *کفر [[نفاق]]: کافر در این قسم با زبان خود اقرار می‌کند ولی همچون منافق نسبت به اظهارات خود اعتقاد قلبی ندارد.
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۲: @@
 ==مراتب کفر==
-[[ملاصدرا|صدرالمتالهین]] فیلسوف بزرگ شیعی بر اساس مشرب [[فلسفه|فلسفی]] خود کفر را چنین تعریف می‌کند: «کفر عبارت از احتجاب است و احتجاب از حق است همان طور که مشرکان حاجب از حق بودند و یا حجاب از دین است مانند [[اهل کتاب]] که محجوب از دین حق بودند و قهرا محجوب از حق، محجوب از دین هم می‌باشد ولکن محجوب از دین ممکن است محجوب از خداوند نباشد که اینان منافقانند که با خداوند و مومنان خدعه می کنند».<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، تفسیر آیه الکرسی، ص۲۷۳.</ref>
+[[ملاصدرا|صدرالمتالهین]] فیلسوف بزرگ شیعی بر اساس مشرب [[فلسفه|فلسفی]] خود، کفر را چنین تعریف می‌کند: «کفر عبارت از احتجاب است و احتجاب از حق است همان طور که مشرکان حاجب از حق بودند و یا حجاب از دین است مانند [[اهل کتاب]] که محجوب از دین حق بودند و قهرا محجوب از حق، محجوب از دین هم می‌باشد ولکن محجوب از دین ممکن است محجوب از خداوند نباشد که اینان منافقانند که با خداوند و مومنان خدعه می کنند».<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، تفسیر آیةالکرسی، ص۲۷۳.</ref>
-وی براساس همین تعریف و با قرار دادن کفر در مقابل [[ایمان]] معتقد است کفر دارای درجات مختلفی است و در ازای هر مرتبه‌ای از ایمان، مرتبه‌ای از کفر قرار دارد که عبارتند از: «نخستین درجات کفر، مفر قالب است که هر کس از آن آگاه است بنابراین هر کس که منکر ضروریات دین یا حکمی از احکام [[شریعت]] گردد قتل او واجب و عذاب اخروی وی قطعی است. دوم کفر [[نفس]] است، زیرا در واقع بت بزرگ و طاغوت اعظم است. «ارایت من اتخذ الهه هواه». اجتناب کردن از بت هوای نفس واجب است چه بسا دعای [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام که در قرآن آمده است به همین معنا باشد: {{متن قرآن|« وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»}}؛ پروردگارا! من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار! ([[سوره ابراهیم]]/۳۵) سوم کفر قلب است و آن این است که هرگاه حق در مرآت سر عارف تجلی کند و پرده از روی قلبش بردارد و کدورت و زنگار را از آن برطرف کند، نور حق در آن ظهور و بروز کرده و جمال احدیت در آن (قلب) تجلی می‌کند. اما اگر این تجلی کامل نباشد و به گونه ای که خود را حق بپندارد و ذره ای انانیت و نفسانیت در وجود او باقی باشد در این صورت کفر قلب در او راه پیدا کرده است.<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی، ۱۳۶۳شمسی، ص۱۷۵-۱۷۴.</ref>
+وی براساس همین تعریف و با قرار دادن کفر در مقابل [[ایمان]]، معتقد است کفر دارای درجات مختلفی است و در ازای هر مرتبه‌ای از ایمان، مرتبه‌ای از کفر قرار دارد که عبارتند از: «نخستین درجات کفر، مفر قالب است که هر کس از آن آگاه است، بنابراین هر کس که منکر [[ضروریات دین]] یا حکمی از احکام [[شریعت]] گردد قتل او واجب و [[عذاب]] اخروی وی قطعی است. دوم کفر [[نفس]] است، زیرا در واقع بت بزرگ و [[طاغوت]] اعظم است؛ {{متن قرآن|«أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ»}} ([[سوره فرقان]]/۴۳). اجتناب کردن از بت هوای نفس واجب است؛ چه بسا دعای [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام که در [[قرآن]] آمده است به همین معنا باشد: {{متن قرآن|«وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»}}؛ پروردگارا! من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار! ([[سوره ابراهیم]]/۳۵) سوم کفر قلب است و آن این است که هرگاه حق در مرآت سرّ عارف تجلی کند و پرده از روی قلبش بردارد و کدورت و زنگار را از آن برطرف کند، نور حق در آن ظهور و بروز کرده و جمال احدیت در آن (قلب) تجلی می‌کند. اما اگر این تجلی کامل نباشد و به گونه ای که خود را حق بپندارد و ذره ای انانیت و نفسانیت در وجود او باقی باشد در این صورت کفر قلب در او راه پیدا کرده است.<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی، ۱۳۶۳شمسی، ص۱۷۵-۱۷۴.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-*عبدالرضا آتشین صدف، کفر، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 28 اردیبهشت 1392.
+*[http://www.pajoohe.ir "کفر"، عبدالرضا آتشین‌صدف، دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۲.
-[[رده:اعتقادات]]
+[[رده:تعاریف کلی]][[رده:اعتقادات]][[رده:صفات ناپسند]]

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *کفر انکار: که عبارت است از این که شخص با قلب و زبان خود به انکار [[خدا]] یا [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه و آله بپردازد.
-*کفر جحود: آن است که کافر با دل ایمان داشته باشد اما با زبان خود به انکار بپردازد. {{متن قرآن|«وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانظُرْ کیفَ کانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِینَ»}}؛ و آن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود. ([[سوره نمل]]/۱۴)
+*کفر جحود: آن است که کافر با دل ایمان داشته باشد اما با زبان خود به انکار بپردازد. {{متن قرآن|«وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ»}}؛ و آن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود. ([[سوره نمل]]/۱۴)
 *کفر عناد: در این قسم کافر با قلب خود تصدیق و با زبان خود اقرار می‌کند اما از روی لجبازی یا حسد به تصدیق و اقرار خود ایمان نمی‌آورد. چنانکه درباره [[ولید بن مغیره]] آمده است که وقتی آیات [[قرآن]] را از زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شنید با آن که می دانست آنچنان که کفار قریش می گویند شعر و خطابه نیست بلکه [[معجزه]] است، اما به آنها گفت: بگویید کلام [[پیامبر اسلام|محمد]] صلی الله علیه و آله سحر است.<ref>المیزان، ج۲۰، ص۹۲.</ref>
 *کفر [[نفاق]]: کافر در این قسم با زبان خود اقرار می‌کند ولی همچون منافق نسبت به اظهارات خود اعتقاد قلبی ندارد.
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 همچنین از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده است که کفر در [[قرآن]] پنج گونه است:<ref>کلینی رازی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref>
-*کفر جحودی (انکار) از روی علم؛ قرآن کریم درباره آنان می فرماید: {{متن قرآن|«وَلَمَّا جَاءهُمْ کتَابٌ مِّنْ عِندِاللّهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ وَکانُواْ مِن قَبْلُ یسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِینَ کفَرُواْ فَلَمَّا جَاءهُم مَّا عَرَفُواْ کفَرُواْ بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّه عَلَى الْکافِرِینَ»}}؛ و هنگامی که از طرف خداوند، کتابی برای آنها آمد که موافق نشانه‌هایی بود که با خود داشتند و پیش از این به خود نوید پیروزی بر کافران می‌دادند (که با کمک آن بر دشمنان پیروز گردند.) با این همه هنگامی که این کتاب و پیامبری را که از قبل شناخته بودند نزد آنها آمد به او کافر شدند لعنت خدا بر کافران باد. ([[سوره بقره]]/۸۹)
+*کفر جحودی (انکار) از روی علم؛ قرآن کریم درباره آنان می فرماید: {{متن قرآن|«وَلَمَّا جَاءَهُمْ كِتَابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ وَكَانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جَاءَهُمْ مَا عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكَافِرِينَ»}}؛ و هنگامی که از طرف خداوند، کتابی برای آنها آمد که موافق نشانه‌هایی بود که با خود داشتند و پیش از این به خود نوید پیروزی بر کافران می‌دادند (که با کمک آن بر دشمنان پیروز گردند.) با این همه هنگامی که این کتاب و پیامبری را که از قبل شناخته بودند نزد آنها آمد به او کافر شدند لعنت خدا بر کافران باد. ([[سوره بقره]]/۸۹)
-*کفر جحودی بدون علم؛ خداوند در وصف آنان می فرماید: {{متن قرآن|«وَقَالُوا مَا هِی إِلَّا حَیاتُنَا الدُّنْیا نَمُوتُ وَنَحْیا وَمَا یهْلِکنَا إِلَّا الدَّهْرُ وَمَا لَهُم بِذَلِک مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا یظُنُّونَ»}}؛ آنها گفتند: چیزی جز همین زندگی دنیای ما در کار نیست گروهی از ما می‌میرند و گروهی جای آنها را می‌گیرند و جز طبیعت و روزگار ما را هلاک نمی‌کند! آنان به این سخن که می‌گویند علمی ندارند، بلکه تنها حدس می‌زنند (و گمانی بی‌پایه دارند). ([[سوره جاثیه]]/۲۴)
+*کفر جحودی بدون علم؛ خداوند در وصف آنان می فرماید: {{متن قرآن|«وَقَالُوا مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَا إِلَّا الدَّهْرُ وَمَا لَهُمْ بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ»}}؛ آنها گفتند: چیزی جز همین زندگی دنیای ما در کار نیست گروهی از ما می‌میرند و گروهی جای آنها را می‌گیرند و جز طبیعت و روزگار ما را هلاک نمی‌کند! آنان به این سخن که می‌گویند علمی ندارند، بلکه تنها حدس می‌زنند (و گمانی بی‌پایه دارند). ([[سوره جاثیه]]/۲۴)
-*کفر برائت؛ چنانکه فرمود: {{متن قرآن|«وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا مَّوَدَّةَ بَینِکمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا ثُمَّ یوْمَ الْقِیامَةِ یکفُرُ بَعْضُکم بِبَعْضٍ وَیلْعَنُ بَعْضُکم بَعْضًا وَمَأْوَاکمُ النَّارُ وَمَا لَکم مِّن نَّاصِرِینَ»}}؛ (ابراهیم) گفت: شما غیر از خدا بتهایی برای خود انتخاب کرده‌اید که مایه دوستی و محبت میان شما در زندگی دنیا باشد سپس روز قیامت از یکدیگر بیزاری می‌جویید و یکدیگر را لعن می‌کنید و جایگاه (همه) شما آتش است و هیچ یار و یاوری برای شما نخواهد بود! که در آن «یکفر» به معنای برائت جستن است. ([[سوره عنکبوت]]/۲۵)
+*کفر برائت؛ چنانکه فرمود: {{متن قرآن|«وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا وَمَأْوَاكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ نَاصِرِينَ»}}؛ (ابراهیم) گفت: شما غیر از خدا بتهایی برای خود انتخاب کرده‌اید که مایه دوستی و محبت میان شما در زندگی دنیا باشد سپس روز قیامت از یکدیگر بیزاری می‌جویید و یکدیگر را لعن می‌کنید و جایگاه (همه) شما آتش است و هیچ یار و یاوری برای شما نخواهد بود! که در آن «یکفر» به معنای برائت جستن است. ([[سوره عنکبوت]]/۲۵)
-*کفر ترک اوامر الهی؛ [[قرآن کریم]] درباره [[حج]] می فرماید: {{متن قرآن|«فِیهِ آیاتٌ بَیـنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِیمَ وَمَن دَخَلَهُ کانَ آمِنًا وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیهِ سَبِیلاً وَمَن کفَرَ فَإِنَّ الله غَنِی عَنِ الْعَالَمِینَ»}}؛ در آن نشانه‌های روشن، (از جمله) مقام ابراهیم است و هر کس داخل آن [خانه خدا] شود در امان خواهد بود، و برای خدا بر مردم است که آهنگ خانه (او) کنند، آنها که توانایی رفتن به سوی آن دارند و هر کس کفر ورزد (و حج را ترک کند، به خود زیان رسانده)، خداوند از همه جهانیان بی‌نیاز است. که ترک حج را کفر گفته است. ([[سوره آل عمران]]/۹۷) که در این آیه ترک حج کفر تلقی شده است.
+*کفر ترک اوامر الهی؛ [[قرآن کریم]] درباره [[حج]] می فرماید: {{متن قرآن|«فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ»}}؛ در آن نشانه‌های روشن، (از جمله) مقام ابراهیم است و هر کس داخل آن [خانه خدا] شود در امان خواهد بود، و برای خدا بر مردم است که آهنگ خانه (او) کنند، آنها که توانایی رفتن به سوی آن دارند و هر کس کفر ورزد (و حج را ترک کند، به خود زیان رسانده)، خداوند از همه جهانیان بی‌نیاز است. که ترک حج را کفر گفته است. ([[سوره آل عمران]]/۹۷) که در این آیه ترک حج کفر تلقی شده است.
-*کفر به معنای ترک [[شکر]]؛ {{متن قرآن|«قَالَ هَذَا مِن فَضْلِ رَبِّی لِیبْلُوَنِی أَأَشْکرُ أَمْ أَکفُرُ وَمَن شَکرَ فَإِنَّمَا یشْکرُ لِنَفْسِهِ وَمَن کفَرَ فَإِنَّ رَبِّی غَنِی کرِیمٌ»}}؛ گفت: این از فضل پروردگار من است، تا مرا آزمایش کند که آیا شکر او را بجا می‌آورم یا کفران می‌کنم؟! و هر کس شکر کند، به نفع خود شکر می‌کند و هر کس کفران نماید (بزیان خویش نموده است، که) پروردگار من، غنیّ و کریم است! ([[سوره نمل]]/۴۰)
+*کفر به معنای ترک [[شکر]]؛ {{متن قرآن|«قَالَ هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}}؛ گفت: این از فضل پروردگار من است، تا مرا آزمایش کند که آیا شکر او را بجا می‌آورم یا کفران می‌کنم؟! و هر کس شکر کند، به نفع خود شکر می‌کند و هر کس کفران نماید (بزیان خویش نموده است، که) پروردگار من، غنیّ و کریم است! ([[سوره نمل]]/۴۰)
 ==مراتب کفر==
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 [[ملاصدرا|صدرالمتالهین]] فیلسوف بزرگ شیعی بر اساس مشرب [[فلسفه|فلسفی]] خود کفر را چنین تعریف می‌کند: «کفر عبارت از احتجاب است و احتجاب از حق است همان طور که مشرکان حاجب از حق بودند و یا حجاب از دین است مانند [[اهل کتاب]] که محجوب از دین حق بودند و قهرا محجوب از حق، محجوب از دین هم می‌باشد ولکن محجوب از دین ممکن است محجوب از خداوند نباشد که اینان منافقانند که با خداوند و مومنان خدعه می کنند».<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، تفسیر آیه الکرسی، ص۲۷۳.</ref>
-وی براساس همین تعریف و با قرار دادن کفر در مقابل [[ایمان]] معتقد است کفر دارای درجات مختلفی است و در ازای هر مرتبه‌ای از ایمان، مرتبه‌ای از کفر قرار دارد که عبارتند از: «نخستین درجات کفر، مفر قالب است که هر کس از آن آگاه است بنابراین هر کس که منکر ضروریات دین یا حکمی از احکام [[شریعت]] گردد قتل او واجب و عذاب اخروی وی قطعی است. دوم کفر [[نفس]] است، زیرا در واقع بت بزرگ و طاغوت اعظم است. «ارایت من اتخذ الهه هواه». اجتناب کردن از بت هوای نفس واجب است چه بسا دعای [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام که در قرآن آمده است به همین معنا باشد: {{متن قرآن|«وَاجْنُبْنِی وَبَنِی أَن نَّعْبُدَ الأَصْنَامَ»}}؛ پروردگارا! من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار! ([[سوره ابراهیم]]/۳۵) سوم کفر قلب است و آن این است که هرگاه حق در مرآت سر عارف تجلی کند و پرده از روی قلبش بردارد و کدورت و زنگار را از آن برطرف کند، نور حق در آن ظهور و بروز کرده و جمال احدیت در آن (قلب) تجلی می‌کند. اما اگر این تجلی کامل نباشد و به گونه ای که خود را حق بپندارد و ذره ای انانیت و نفسانیت در وجود او باقی باشد در این صورت کفر قلب در او راه پیدا کرده است.<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی، ۱۳۶۳شمسی، ص۱۷۵-۱۷۴.</ref>
+وی براساس همین تعریف و با قرار دادن کفر در مقابل [[ایمان]] معتقد است کفر دارای درجات مختلفی است و در ازای هر مرتبه‌ای از ایمان، مرتبه‌ای از کفر قرار دارد که عبارتند از: «نخستین درجات کفر، مفر قالب است که هر کس از آن آگاه است بنابراین هر کس که منکر ضروریات دین یا حکمی از احکام [[شریعت]] گردد قتل او واجب و عذاب اخروی وی قطعی است. دوم کفر [[نفس]] است، زیرا در واقع بت بزرگ و طاغوت اعظم است. «ارایت من اتخذ الهه هواه». اجتناب کردن از بت هوای نفس واجب است چه بسا دعای [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام که در قرآن آمده است به همین معنا باشد: {{متن قرآن|« وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»}}؛ پروردگارا! من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار! ([[سوره ابراهیم]]/۳۵) سوم کفر قلب است و آن این است که هرگاه حق در مرآت سر عارف تجلی کند و پرده از روی قلبش بردارد و کدورت و زنگار را از آن برطرف کند، نور حق در آن ظهور و بروز کرده و جمال احدیت در آن (قلب) تجلی می‌کند. اما اگر این تجلی کامل نباشد و به گونه ای که خود را حق بپندارد و ذره ای انانیت و نفسانیت در وجود او باقی باشد در این صورت کفر قلب در او راه پیدا کرده است.<ref>صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی، ۱۳۶۳شمسی، ص۱۷۵-۱۷۴.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-*عبدالرضا آتشین صدف، کفر،[http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 28 اردیبهشت 1392.
+*عبدالرضا آتشین صدف، کفر، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 28 اردیبهشت 1392.
 [[رده:اعتقادات]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۲۳
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}
−	~~__toc__~~

	انکار اموری که [[ایمان]] به آن لازم است، مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]، یا اموری که جزو دین [[اسلام]] و یا ضروری دین باشد، کفر نامیده می شود.		انکار اموری که [[ایمان]] به آن لازم است، مانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]، یا اموری که جزو دین [[اسلام]] و یا ضروری دین باشد، کفر نامیده می شود.