کربلا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۴

2025-07-21T12:54:24Z

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۳

2025-07-21T12:13:29Z

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۰

2025-07-21T11:30:08Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۰

2025-07-21T10:40:12Z

Zamani: افزودن تاریخچه کربلا و واقعه عاشورا

2025-07-21T10:31:27Z

افزودن تاریخچه کربلا و واقعه عاشورا

Zamani در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۶

2023-08-16T12:36:15Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۸

2020-09-07T11:38:55Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2019-12-27T18:42:23Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2019-12-25T20:54:03Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2019-12-25T20:23:21Z

‏آرشیو عکس و تصویر

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 و غاضریه که زمینهای مسطحی بود که به بنی اسد تعلق داشت و امروز در شمال شرق مقام یا شریعه امام جعفر صادق که چند متر دورتر از علقمه است، قرار دارد. و به زمینهای حسینیه معروف است.
-و کربله که در شرق و جنوب کربلا قرار دارد و کربلا یا عقر بابل که روستایی در شمال غربی غاضریه است و در تپه هایش آثار تاریخی مهمی است. و نواویس که قبل از فتح عراق توسط مسلمانان گورستان عمومی مسیحیان بوده است. و در اراضی ناحیه حسینیه نزدیک نینوی قرار دارد. اما تپه های واقع در شمال غربی کربلا به کربلای قدیم معروف است و گاهی مهره های سرامیکی از آن استخراج می شود و بابلی ها مردگانشان را در آنجا دفن می کردند. و امام حسین علیه السلام در خطبه مشهور خود نام آن را آورده است به این عبارت:{{متن حدیث|کَأَنِّی بِاَوْصالی تَقْطَعُها عَسْلانُ الْفَلَواتِ بَیْنَ النَّواویسِ وَ کَرْبَلاءَ}}؛ گویا مى بینم گرگان درنده بیابان بین نواویس و کربلا بند بند تنم را پاره پاره مى کنند.<ref>لهوف، سید بن طاووس، ص26</ref> <ref> طعمه، سلمان هادی و پژوهشكده حج و زيارت، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش، ص۳۱</ref>
+و کربله که در شرق و جنوب کربلا قرار دارد و کربلا یا عقر بابل که روستایی در شمال غربی غاضریه است و در تپه هایش آثار تاریخی مهمی است. و نواویس که قبل از فتح عراق توسط مسلمانان گورستان عمومی مسیحیان بوده است. و در اراضی ناحیه حسینیه نزدیک نینوی قرار دارد. اما تپه های واقع در شمال غربی کربلا به کربلای قدیم معروف است و گاهی مهره های سرامیکی از آن استخراج می شود و بابلی ها مردگانشان را در آنجا دفن می کردند. و امام حسین علیه السلام در خطبه مشهور خود نام آن را آورده است به این عبارت:{{متن حدیث|کَأَنِّی بِاَوْصالی تَقْطَعُها عَسْلانُ الْفَلَواتِ بَیْنَ النَّواویسِ وَ کَرْبَلاءَ}}؛ گویا مى بینم گرگان درنده بیابان بین نواویس و کربلا بند بند تنم را پاره پاره مى کنند.<ref>لهوف، سید بن طاووس، ص26</ref> <ref> آل طعمه، سلمان هادی و پژوهشكده حج و زيارت، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش، ص۳۱</ref>
 نام کربلا در تاریخ اسلام پیش از واقعه عاشورا در روایتی مربوط به جنگ صفین آمده است که راوی آن سعيد بن وهب می گوید:
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 «{{متن قرآن|فَلَمَّا أَتاها نُودِی مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَیمَنِ فِی الْبُقْعَةِ الْمُبارَکةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ یا مُوسى إِنِّی أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمینَ}}».<ref> [[سوره قصص]]، آیه ۳۰.</ref> چون موسی به آن آتش نزدیک شد به او از جانب راست آن وادی در آن بارگاه مبارک از آن درخت (مقدس) ندایی رسید که ای موسی منم خدای یکتا پروردگار جهانیان.
-به [[سند حدیث|سند]] معتبر از حضرت [[امام صادق]] علیه السلام منقول است که: بقعه هاى زمین بر یکدیگر فخر کردند، پس زمین [[کعبه]] فخر کرد بر زمین کربلا، و حق تعالى به آن [[وحى]] فرستاد که: ساکت شو و فخر مکن بر زمین کربلا که آن بقعه مبارکى است که ندا کردم [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] را در آن جا از درخت. در [[حدیث]] معتبر دیگر فرمود که: شاطى وادى ایمن که خدا یاد کرده است در [[قرآن]]، رود [[فرات]] است؛ و بقعه مبارکه، کربلا است؛ و درخت نوربخش که او دید، نور [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله و سلم بود که در آن وادى بر او ظاهر گردید.<ref> [[حیوة القلوب]]، ج  ۱، ص: ۶۰۷.</ref>
+به [[سند حدیث|سند]] معتبر از حضرت [[امام صادق]] علیه السلام منقول است که: بقعه هاى زمین بر یکدیگر فخر کردند، پس زمین [[کعبه]] فخر کرد بر زمین کربلا، و حق تعالى به آن [[وحى]] فرستاد که: ساکت شو و فخر مکن بر زمین کربلا که آن بقعه مبارکى است که ندا کردم [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] را در آن جا از درخت. در [[حدیث]] معتبر دیگر فرمود که: شاطى وادى ایمن که خدا یاد کرده است در [[قرآن]]، رود [[فرات]] است؛ و بقعه مبارکه، کربلا است؛ و درخت نوربخش که او دید، نور [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله و سلم بود که در آن وادى بر او ظاهر گردید.<ref> [[حیوة القلوب]]، ج۱، ص۶۰۷.</ref>
 ==کربلا در روایات==
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 *[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «أن أرض کربلا و ماء الفرات اول ارض و اول ماء قدس الله تبارک و تعالى...»: سرزمین کربلا و آب فرات، اولین زمین و نخستین آبى بودند که خداوند متعال به آن ها قداست و شرافت بخشید.<ref> بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۱۰۹ و نیز کامل الزیارات، ص ۲۶۹.</ref>
-*امام صادق علیه السلام فرمود: «لیس نبى فى السموات والارض إلا یسألون الله تبارک و تعالى ان یوذن لهم فى زیارة الحسین علیه السلام ففوج ینزل و فوج یعرج»: هیچ پیامبرى در آسمانها و زمین نیست مگر این که مى خواهند خداوند متعال به آنان رخصت دهد تا به [[زیارت امام حسین]] علیه السلام مشرف شوند، چنین است که گروهى به کربلا فرود آیند و گروهى از آن جا عروج کنند.<ref> [[مستدرک الوسائل]]، ج ۱۰، ص ۲۴۴ به نقل از کامل الزیارات، ص ۱۱۱.</ref>
+*امام صادق علیه السلام فرمود: «لیس نبى فى السموات والارض إلا یسألون الله تبارک و تعالى ان یوذن لهم فى زیارة الحسین علیه السلام ففوج ینزل و فوج یعرج»: هیچ پیامبرى در آسمانها و زمین نیست مگر این که مى خواهند خداوند متعال به آنان رخصت دهد تا به [[زیارت امام حسین]] علیه السلام مشرف شوند، چنین است که گروهى به کربلا فرود آیند و گروهى از آن جا عروج کنند.<ref>کامل الزیارات، ص ۱۱۱.</ref>
-*[[امام سجاد]] علیه السلام فرمود: «تزهر أرض کربلا یوم القیامة کالکوکب الدرى و تنادى انا ارض الله المقدسة الطیبة المبارکة التى تضمنت سیدالشهداء و سید شباب اهل الجنة»: زمین کربلا، در روز رستاخیز، چون ستاره مرواریدى مى درخشد و ندا مى دهد که من زمین مقدس خدایم، زمین پاک و مبارکى که پیشواى شهیدان و سالار جوانان [[بهشت]] را دربرگرفته است.<ref> ادب الطف، ج ۱، ص ۲۳۶، به نقل از کامل الزیارات، ص ۲۶۸.</ref>
+*[[امام سجاد]] علیه السلام فرمود: «َ إِنَّهَا لَتَزْهَرُ بَيْنَ رِيَاضِ الْجَنَّةِ كَمَا يَزْهَرُ الْكَوْكَبُ الدُّرِّيُّ بَيْنَ الْكَوَاكِبِ لِأَهْلِ الْأَرْضِ يَغْشَى نُورُهَا أَبْصَارَ أَهْلِ الْجَنَّةِ جَمِيعاً وَ هِيَ تُنَادِي أَنَا أَرْضُ اللَّهِ الْمُقَدَّسَةُ الطَّيِّبَةُ الْمُبَارَكَةُ الَّتِي تَضَمَّنَتْ سَيِّدَ الشُّهَدَاءِ وَ سَيِّدَ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّة»: زمین کربلا، در روز رستاخیز، چون ستاره مرواریدى مى درخشد و ندا مى دهد که من زمین مقدس خدایم، زمین پاک و مبارکى که پیشواى شهیدان و سالار جوانان [[بهشت]] را دربرگرفته است.<ref>کامل الزیارات، ص ۲۶۸.</ref>
 *[[ام سلمه]]، از زنان [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله می‌گوید: روزی از روزها پیامبر در خانه من بود و حسن و حسین در برابر چشمان پیامبر، مشغول بازی بودند که فرشته [[وحی]] فرود آمد و در حالی که با دست به امام حسین علیه السلام اشاره می‌کرد، عرض کرد: ای محمد، پس از تو امتت این فرزندت را می‌کشند... پیامبر پس از شنیدن این خبر گریست و او را در آغوش خویش فشرد، سپس [[جبرئیل]] مشتی از خاک کربلا را به پیامبر داد و حضرت آن را می‌بویید و می‌فرمود: چه بویی دارد! بوی بلا و ابتلا می‌دهد. آن گاه رو به من کرده، فرمود: ام سلمه! این خاک را از من بگیر و امانت نگهدار، هرگاه دیدی این خاک به خون تبدیل شد، بدان که فرزندم حسین را کشته‌اند. پس آن را از پیامبر گرفتم و در میان شیشه‌ای قرار دادم و هر روز که چشمم به آن شیشه می‌افتاد، بی‌اختیار می‌گفتم: روزی که این خاک، خون شود، به راستی که روز عظیمی خواهد بود و چنان نیز شد.
@@ سطر ۹۱: / سطر ۹۱: @@
 ==پانویس==
 <references />
 ==آرشیو عکس و تصویر==

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 و غاضریه که زمینهای مسطحی بود که به بنی اسد تعلق داشت و امروز در شمال شرق مقام یا شریعه امام جعفر صادق که چند متر دورتر از علقمه است، قرار دارد. و به زمینهای حسینیه معروف است.
-و کربله که در شرق و جنوب کربلا قرار دارد و کربلا یا عقر بابل که روستایی در شمال غربی غاضریه است و در تپه هایش آثار تاریخی مهمی است. و نواویس که قبل از فتح عراق توسط مسلمانان گورستان عمومی مسیحیان بوده است. و در اراضی ناحیه حسینیه نزدیک نینوی قرار دارد. اما تپه های واقع در شمال غربی کربلا به کربلای قدیم معروف است و گاهی مهره های سرامیکی از آن استخراج می شود و بابلی ها مردگانشان را در آنجا دفن می کردند. و امام حسین علیه السلام در خطبه مشهور خود نام آن را آورده است به این عبارت:{{متن حدیث|کَأَنِّی بِاَوْصالی تَقْطَعُها عَسْلانُ الْفَلَواتِ بَیْنَ النَّواویسِ وَ کَرْبَلاءَ}}؛ گویا مى بینم گرگان درنده بیابان بین نواویس و کربلا بند بند تنم را پاره پاره مى کنند.<ref>لهوف، سید بن طاووس، ص26</ref> <ref> طعمه، سلمان هادی و پژوهشكده حج و زيارت، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.</ref>
+و کربله که در شرق و جنوب کربلا قرار دارد و کربلا یا عقر بابل که روستایی در شمال غربی غاضریه است و در تپه هایش آثار تاریخی مهمی است. و نواویس که قبل از فتح عراق توسط مسلمانان گورستان عمومی مسیحیان بوده است. و در اراضی ناحیه حسینیه نزدیک نینوی قرار دارد. اما تپه های واقع در شمال غربی کربلا به کربلای قدیم معروف است و گاهی مهره های سرامیکی از آن استخراج می شود و بابلی ها مردگانشان را در آنجا دفن می کردند. و امام حسین علیه السلام در خطبه مشهور خود نام آن را آورده است به این عبارت:{{متن حدیث|کَأَنِّی بِاَوْصالی تَقْطَعُها عَسْلانُ الْفَلَواتِ بَیْنَ النَّواویسِ وَ کَرْبَلاءَ}}؛ گویا مى بینم گرگان درنده بیابان بین نواویس و کربلا بند بند تنم را پاره پاره مى کنند.<ref>لهوف، سید بن طاووس، ص26</ref> <ref> طعمه، سلمان هادی و پژوهشكده حج و زيارت، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش، ص۳۱</ref>
 نام کربلا در تاریخ اسلام پیش از واقعه عاشورا در روایتی مربوط به جنگ صفین آمده است که راوی آن سعيد بن وهب می گوید:
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ==[[واقعه عاشورا]] در کربلا==
-پس از مرگ [[معاویه]] در نیمه رجب سال ۶۰ هجری قمری، مردم [[شام]] با پسرش [[یزید بن معاویه|یزید]] برای [[خلافت]] بیعت کردند. آنگاه یزید با ارسال نامه‌ای به حاکم [[مدینه]] از او خواست تا از بزرگان [[قریش]] از جمله [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام نیز بیعت بگیرد.<ref>رجوع کنید: دمع السجوم ترجمه نفس المهموم ، ص55 تا 58</ref> اما وقتی حاکم مدینه از امام حسین علیه‌السلام بیعت خواست، آن حضرت از بیعت امتناع نموده و به همراه خاندان بنی هاشم و افرادی از شیعیانش از مدینه عازم [[مکه|مکه]] گردید.<ref>موسوعه امام حسین علیه السلام، ج1، ص 309</ref>
+پس از مرگ [[معاویه]] در نیمه رجب سال ۶۰ هجری قمری، مردم [[شام]] با پسرش [[یزید بن معاویه|یزید]] برای [[خلافت]] بیعت کردند. آنگاه یزید با ارسال نامه‌ای به حاکم [[مدینه]] از او خواست تا از بزرگان [[قریش]] از جمله [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام نیز بیعت بگیرد.<ref>رجوع کنید: دمع السجوم ترجمه نفس المهموم ، ص55 تا 58</ref> اما وقتی حاکم مدینه از امام حسین علیه‌السلام بیعت خواست، آن حضرت از بیعت امتناع نموده و به همراه خاندان بنی هاشم و افرادی از شیعیانش از مدینه عازم [[مکه|مکه]] گردید.<ref>موسوعه امام حسین علیه السلام، ج۱، ص 309</ref>
 در این حین، شیعیان [[کوفه]] که در [[عراق]] از مرگ معاویه و امتناع امام حسین علیه‌السلام از بیعت یزید اطلاع یافتند، نامه‌های فراوان در پشتیبانی از امام حسین علیه‌السلام امضاء کردند و آن حضرت را به [[کوفه]] فراخواندند.<ref>مروج الذهب، مسعودی، ۶۴/۳</ref> <ref>رجوع کنید: [[دعوتنامه کوفیان به امام حسین علیه السلام]]</ref> از طرفی یزید پس از اطلاع از سفر [[حج]] امام حسین علیه‌السلام، مزدوران خود را بسیج کرد تا امام را در شهر مکه ترور نمایند. چون امام حسین از توطئه سوء قصد به جان مبارکش آگاهی یافت، از سر حفظ حرمت و قداست [[کعبه|بیت الله الحرام]]، مناسک حج را به اضطرار پایان برد و به روز هشتم [[ذی الحجه]] سال ۶۰ هجری از مکه به همراه خانواده و نزدیکان و یاران خود به سمت کوفه حرکت نمود.<ref>الارشاد، مفید، ۲۱۸</ref>
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 این سپاهیان همه در روز [[۱۰ محرم|دهم محرم]] معروف به روز '''عاشورا''' با او وارد جنگی نابرابر شدند. به طوری که سپاهیان [[عمر بن سعد]] را سی هزار نفر و تعداد یاران حسین علیه السلام را بین ۷۲ تا ۱۵۴ نفر گزارش نموده اند.
 امام حسین و یارانش روز عاشورا، لب تشنه، با رشادتى شگفت مردانه تا آخرین نفر جنگیدند و به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسیدند و بازماندگان این قافله، به اسارت در آمده و به کوفه برده شدند.<ref> جواد محدثى، فرهنگ عاشورا </ref>
 ==کربلا در قرآن==
 «{{متن قرآن|فَلَمَّا أَتاها نُودِی مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَیمَنِ فِی الْبُقْعَةِ الْمُبارَکةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ یا مُوسى إِنِّی أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمینَ}}».<ref> [[سوره قصص]]، آیه ۳۰.</ref> چون موسی به آن آتش نزدیک شد به او از جانب راست آن وادی در آن بارگاه مبارک از آن درخت (مقدس) ندایی رسید که ای موسی منم خدای یکتا پروردگار جهانیان.
 به [[سند حدیث|سند]] معتبر از حضرت [[امام صادق]] علیه السلام منقول است که: بقعه هاى زمین بر یکدیگر فخر کردند، پس زمین [[کعبه]] فخر کرد بر زمین کربلا، و حق تعالى به آن [[وحى]] فرستاد که: ساکت شو و فخر مکن بر زمین کربلا که آن بقعه مبارکى است که ندا کردم [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] را در آن جا از درخت. در [[حدیث]] معتبر دیگر فرمود که: شاطى وادى ایمن که خدا یاد کرده است در [[قرآن]]، رود [[فرات]] است؛ و بقعه مبارکه، کربلا است؛ و درخت نوربخش که او دید، نور [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله و سلم بود که در آن وادى بر او ظاهر گردید.<ref> [[حیوة القلوب]]، ج  ۱، ص: ۶۰۷.</ref>
 ==کربلا در روایات==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۰
سطر ۵۰:		سطر ۵۰:

	ای کربلا! تو همیشه انبوهی از اندوه و بلا را به یاد می‌آوری، به سبب آنچه که در خاک تو به آل پاک [[پیامبر اسلام\|محمد مصطفی]] رسید. هنگامی که کشته شدند چه خون‌ها که ریخته شد و چه اشک‌ها که جاری گردید.		ای کربلا! تو همیشه انبوهی از اندوه و بلا را به یاد می‌آوری، به سبب آنچه که در خاک تو به آل پاک [[پیامبر اسلام\|محمد مصطفی]] رسید. هنگامی که کشته شدند چه خون‌ها که ریخته شد و چه اشک‌ها که جاری گردید.
−
−	~~==نامهای دیگر کربلا==~~
−
−	~~از کربلا، با نام ‌های بسیار یاد شده که به بیش از بیست نام می‌رسد:~~
−
−	*'''حائر'''؛ پس از کربلا، حائر بیش از دیگر نام‌ها، دارای اهمیت بوده و از کربلا در کتاب‌های [[فقه\|فقهی]] بیشتر با همین نام، یاد می‌شود و [[فقها]] مسائل ویژه‌ای را که درباره حائر و [[احکام]] و حدود آن می‌باشد، در ذیل همین عنوان بررسی می‌کنند.
−
−	*'''حیر'''، مخفف همان حائر است،‌ حیر یا حائر جایی است که آب در آن جا حیران می‌ماند و به دور خود می‌پیچد و [[گودال قتلگاه]] [[امام حسین]] علیه السلام در همین مکان مقدس واقع شده و جسد انورش نیز در آن جا مدفون است.
−
−	*'''[[نواویس]]'''، پیش از [[اسلام]] نام گورستانی بود که [[مسیحیت\|مسیحیان]]، مردگان خود را در آن جا دفن می‌کردند. جالب این که پیشوای شهیدان حضرت اباعبدالله علیه السلام در ضمن یکی از خطبه‌های معروفش این واژه را آن گاه که از حریم جدش خارج شده بود، بکار برد: «خُطَّ المَوتُ عَلَی وُلدِ آدَمَ مَخَطَّ الْقِلادَةِ عَلَی جِیدِ الْفَتاة، وَ ما أَوْلَهَنی إلی أَسْلاَفی اشتیاق یعقوبَ إلَی یوسُفَ وَ خُیّرَ لی مَصْرَعٌ أَنَا لاَقِیهِِ، کَأَنّی بأَوصَالِی تَتَقَطَّعُهَا عُسْلاَنُ الْفَلَواتِ، بَینَ النَّواوِیس وَ کَرْبَلاءَ...».<ref>بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۳۶۶.</ref> [[مرگ]] برای فرزندان [[حضرت آدم علیه السلام\|آدم]] چه زیبا نوشته شده است! نوشتاری که در لطافت به نقشی می‌ماند که گردن‌بند، در گردن دخترکان جوان می‌کشد و من برای سرکشیدن جام جان‌بخش شهادت و به دیدار صالحان سلف، همان قدر مشتاقم که [[حضرت یعقوب علیه السلام\|یعقوب]] به دیدار پسرش [[حضرت يوسف علیه السلام\|یوسف]]. دست تقدیر الهی، برای من قتلگاهی برگزیده است که من به دیدارش خواهم شتافت، می‌بینم که به همین زودی‌ها گرگ‌های گرسنه نواویس و کربلا مرا در محاصره انداخته، بند بند اعضای بدنم را از هم جدا می‌کنند.
−
−	*'''طف الفرات'''، کنار [[فرات]].
−	*'''[[طفّ]]'''.
−	*'''شاطئ‌ ‌الفرات'''، این هر سه اسم تقریباً به یک معنی است و طفّ به سرزمینی که مشرف به دریا باشد، یا در کنار رودخانه قرار گیرد، اطلاق می‌شود. سرزمین کربلا را به خاطر چند چشمه‌ای که در آن بوده و کربلا را در کنار خویش گرفته بودند طف گفته‌اند. چشمه‌هایی مانند: قطقطانیه، رهیمه، عین الجمل و [[نهر علقمه\|نهر علقم]].
−	*[[نینوا\|نینوا]]، از نام‌های معروف و قدیمی کربلاست.
−	*'''موضع البلاء''' یا موضع الابتلاء.
−	*'''محل الوفاء'''.
−	*'''[[غاضریه\|غاضریه]]'''.
−	*'''ماریه'''.
−	*'''[[قصر مقاتل\|قصر بنی ‌مقاتل]]'''.
−	*'''عقر بابل'''.
−	*'''عمورا'''.
−	*'''صفورا'''.
−	*'''نوائح'''، یعنی ناله‌ها و نوحه‌ها.
−	*'''شفاثا'''، که در عرف مردم «شثاثه» خوانده می‌شود. (بعضی «شفیه» نقل کرده‌اند.)<ref>بنگرید: تراث کربلا، ص ۲۰.</ref>
−	*'''مدینة الحسین'''.
−	*'''مشهد الحسین'''.
−	*'''بقعه مبارکه'''.<ref> سیمای کربلا حریم حریت، محمد صحتی سردرودی، ص ۱۱-۱۶.</ref>

	==کربلا در قرآن==		==کربلا در قرآن==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۱
سطر ۵:		سطر ۵:

	شهر مقدس کربلا در صد کیلومتری جنوب غربی [[بغداد]] واقع شده است. کربلا، در غرب رودخانه [[فرات]]، بر کناره صحرا و در میان منطقه ای آبرفتی است که به «ارض السواد» نامور است. شهر انبار در شمال باختری، شهر باستانی [[بابل]] در شرق، صحرای غربی در سمت باختر و شهر بحیره پایتخت بنی منذر در جنوب غربی آن قرار دارد.<ref> کربلا و حرم های مطهر، سلمان هادی آل طعمه، ص ۲۱.</ref>		شهر مقدس کربلا در صد کیلومتری جنوب غربی [[بغداد]] واقع شده است. کربلا، در غرب رودخانه [[فرات]]، بر کناره صحرا و در میان منطقه ای آبرفتی است که به «ارض السواد» نامور است. شهر انبار در شمال باختری، شهر باستانی [[بابل]] در شرق، صحرای غربی در سمت باختر و شهر بحیره پایتخت بنی منذر در جنوب غربی آن قرار دارد.<ref> کربلا و حرم های مطهر، سلمان هادی آل طعمه، ص ۲۱.</ref>
		+
		+	==تاریخچه کربلا==
		+	به نظر برخی کربلا اسمی قدیمی در تاریخ است که به دوران بابلیان برمی‌گردد. و مورخان لغت کربلا را اینگونه تحلیل می کنند که کربلا از کلمه عربی «کُوَر بابل» گرفته شده است که به معنای گروهی از روستاهای باستانی بابل است. از جمله نینوا که روستایی مسکونی ادوار گذشته بوده است و در شمال شرقی کربلا بوده است و اکنون مجموعه‌ای از تپه‌های باستانی است که از جنوب سد هندیه تا دهانه نهر علقمه در باتلاق‌ها امتداد دارند و به تپه های نینوی مشهورند.
		+
		+	و غاضریه که زمینهای مسطحی بود که به بنی اسد تعلق داشت و امروز در شمال شرق مقام یا شریعه امام جعفر صادق که چند متر دورتر از علقمه است، قرار دارد. و به زمینهای حسینیه معروف است.
		+
		+	و کربله که در شرق و جنوب کربلا قرار دارد و کربلا یا عقر بابل که روستایی در شمال غربی غاضریه است و در تپه هایش آثار تاریخی مهمی است. و نواویس که قبل از فتح عراق توسط مسلمانان گورستان عمومی مسیحیان بوده است. و در اراضی ناحیه حسینیه نزدیک نینوی قرار دارد. اما تپه های واقع در شمال غربی کربلا به کربلای قدیم معروف است و گاهی مهره های سرامیکی از آن استخراج می شود و بابلی ها مردگانشان را در آنجا دفن می کردند. و امام حسین علیه السلام در خطبه مشهور خود نام آن را آورده است به این عبارت:{{متن حدیث\|کَأَنِّی بِاَوْصالی تَقْطَعُها عَسْلانُ الْفَلَواتِ بَیْنَ النَّواویسِ وَ کَرْبَلاءَ}}؛ گویا مى بینم گرگان درنده بیابان بین نواویس و کربلا بند بند تنم را پاره پاره مى کنند.<ref>لهوف، سید بن طاووس، ص26</ref> <ref> طعمه، سلمان هادی و پژوهشكده حج و زيارت، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.</ref>
		+
		+	نام کربلا در تاریخ اسلام پیش از واقعه عاشورا در روایتی مربوط به جنگ صفین آمده است که راوی آن سعيد بن وهب می گوید:
		+	مخنف بن سليم مرا نزد على فرستاد. در كربلا به او رسيدم، ديدم با دستش اشاره‏اى مى‏كند و مى‏گويد: همين جاست، همين جاست. مردى به او گفت: اى امير مؤمنان، اينجا چيست؟ گفت: گرانمايه‏اى از آل محمد در اينجا فرود خواهد آمد، پس واى بر ايشان از شما و واى بر شما از ايشان. آن مرد به او گفت: اى امير مؤمنان، معنى اين سخن چيست؟ گفت: واى بر ايشان از شما: كه شما ايشان را مى‏كشيد، و واى بر شما از ايشان: كه خدا به سبب كشتن آنان شما را به دوزخ مى‌‏برد.<ref>منقری، وقعة الصفین، ص141</ref>
		+
		+	==[[واقعه عاشورا]] در کربلا==
		+	پس از مرگ [[معاویه]] در نیمه رجب سال ۶۰ هجری قمری، مردم [[شام]] با پسرش [[یزید بن معاویه\|یزید]] برای [[خلافت]] بیعت کردند. آنگاه یزید با ارسال نامه‌ای به حاکم [[مدینه]] از او خواست تا از بزرگان [[قریش]] از جمله [[امام حسین علیه السلام\|امام حسین]] علیه السلام نیز بیعت بگیرد.<ref>رجوع کنید: دمع السجوم ترجمه نفس المهموم ، ص55 تا 58</ref> اما وقتی حاکم مدینه از امام حسین علیه‌السلام بیعت خواست، آن حضرت از بیعت امتناع نموده و به همراه خاندان بنی هاشم و افرادی از شیعیانش از مدینه عازم [[مکه\|مکه]] گردید.<ref>موسوعه امام حسین علیه السلام، ج1، ص 309</ref>
		+
		+	در این حین، شیعیان [[کوفه]] که در [[عراق]] از مرگ معاویه و امتناع امام حسین علیه‌السلام از بیعت یزید اطلاع یافتند، نامه‌های فراوان در پشتیبانی از امام حسین علیه‌السلام امضاء کردند و آن حضرت را به [[کوفه]] فراخواندند.<ref>مروج الذهب، مسعودی، ۶۴/۳</ref> <ref>رجوع کنید: [[دعوتنامه کوفیان به امام حسین علیه السلام]]</ref> از طرفی یزید پس از اطلاع از سفر [[حج]] امام حسین علیه‌السلام، مزدوران خود را بسیج کرد تا امام را در شهر مکه ترور نمایند. چون امام حسین از توطئه سوء قصد به جان مبارکش آگاهی یافت، از سر حفظ حرمت و قداست [[کعبه\|بیت الله الحرام]]، مناسک حج را به اضطرار پایان برد و به روز هشتم [[ذی الحجه]] سال ۶۰ هجری از مکه به همراه خانواده و نزدیکان و یاران خود به سمت کوفه حرکت نمود.<ref>الارشاد، مفید، ۲۱۸</ref>
		+
		+	هنگامی که عبیدالله بن زیاد حاکم کوفه از حرکت امام حسین علیه السلام به سمت کوفه مطلع شد، [[حر بن یزید ریاحی]] را که از رؤسای کوفیان بود برای مبارزه با امام علیه السلام فراخواند و به سرکردگی هزار سوار برگزید. او در منزل «[[ذو حسم\|ذو حُسَم]]» که چند منزل مانده به کوفه بود راه را بر امام بست و مانع از حرکت آن حضرت به سوی کوفه شد و امام حسین علیه السلام را ناچار کرد که راه دیگری پیش بگیرد تا به کربلا رسیدند و امام در آنجا فرود آمد.<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ابوالحسن شعرانی، ص160 تا 162</ref>
		+
		+	در کربلا امام مطابق با دستوری که پیک عبیدالله آورده بود توسط سپاه حر محاصره شد و در پى اين محاصره، از پيوستن افراد به گروه ياران امام نيز جلوگيرى مى‌كردند و راهها كنترل مى‌شد. برخى كه از كوفه خود را به امام رساندند، با استفاده از تاريكى شب يا از بيراهه بود.<ref>جواد محدثى، فرهنگ عاشورا، ذیل عنوان "محاصره امام حسین علیه السلام"</ref> یک روز پس از ورود امام حسین علیه‌السلام به کربلا، عمر بن سعد در رأس یک سپاه چهار هزار نفری وارد کربلا شد و همه نیروها تحت فرماندهی وی قرار گرفت.<ref> نک: بحارالانوار (علامه مجلسی)، ج ۴۴، ص ۳۸۴؛ مقاتل الطالبیین (ابوالفرج اصفهانی)، ص ۷۴؛ منتهی الآمال (شیخ عباس قمی)، ج ۱، ص ۳۳۳؛ الفتوح (ابن اعثم کوفی)، ص ۸۸۵.</ref>
		+
		+	عمر سعد به دستور عبیدالله مامور بود که از امام حسین و یارانش به نام یزید بیعت بگیرد، اما امام حاضر نشد [[ذلت نفس\|ذلّت]] تسلیم و بیعت با حکومت غاصب و ظالم یزید را بپذیرد.
		+
		+	ابن زیاد پس از اعزام عمر بن سعد برای مردم خطبه خواند و آنها را به جنگ با امام حسین علیه السلام فراخواند و از عواقب سرپیچی از این فرمان ترساند. سپس خود به نخیله رفت و در آنجا اردو زد و سپاهیان بسیاری را به فرماندهی افراد مختلف به کربلا فرستاد.<ref>رجوع کنید به: با کاروان حسینی از مدینه تا مدینه، پژوهشکده تحقیقات اسلامی سپاه، نشر زمزم هدايت، قم، 1386 ه.ش، ج4، ص 92 تا 95</ref>
		+
		+	این سپاهیان همه در روز [[۱۰ محرم\|دهم محرم]] معروف به روز '''عاشورا''' با او وارد جنگی نابرابر شدند. به طوری که سپاهیان [[عمر بن سعد]] را سی هزار نفر و تعداد یاران حسین علیه السلام را بین ۷۲ تا ۱۵۴ نفر گزارش نموده اند.
		+	امام حسین و یارانش روز عاشورا، لب تشنه، با رشادتى شگفت مردانه تا آخرین نفر جنگیدند و به [[شهادت در راه خدا\|شهادت]] رسیدند و بازماندگان این قافله، به اسارت در آمده و به کوفه برده شدند.<ref> جواد محدثى، فرهنگ عاشورا </ref>

	==لغت کربلا==		==لغت کربلا==

@@ سطر ۱۳۹: / سطر ۱۳۹: @@
 پرونده:کربلا (11).jpg|ضریح حضرت عباس سلام الله علیه
 پرونده:کربلا (12).jpg|قبر حضرت ابالفضل سلام الله علیه از داخل ضریح
-پرونده:کربلا (20).jpg|سرداب و قبر مطهر حضرت عباس سلام الله علیه
+پرونده:کربلا (20).jpg|قبر حضرت ابالفضل سلام الله علیه در داخل سرداب عباسی
 پرونده:کربلا (14).jpg|alt=کف العباس|مقام دست چپ حضرت ابالفضل سلام الله علیه
 پرونده:کربلا (113).jpg|alt=کف العباس|مقام دست راست حضرت ابالفضل سلام الله علیه
@@ سطر ۱۴۷: / سطر ۱۴۷: @@
 پرونده:کربلا (18).jpg|محراب امام صادق علیه السلام در آنسوی شط الحسین
 پرونده:کربلا (199).jpg|مقام امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در کنار شط الحسین - انتهای خیابان سدره المنتهی
-پرونده:کربلا (21).jpg|حرم دو طفلان حضرت مسلم
+پرونده:کربلا (21).jpg|حرم دو طفلان حضرت مسلم سلام الله
 پرونده:کربلا (22).jpg|حرم حضرت حر سلام الله
 </gallery>

@@ سطر ۱۳۵: / سطر ۱۳۵: @@
 پرونده:کربلا (8).jpg|قبر مطهر امام حسین و حضرت علی اکبر علیهماالسلام در زمان بازسازی ضریح جدید
 پرونده:کربلا (3).jpg|قبر حبیب بن مظاهر سلام الله علیه (شبکه های سمت راست قتگاه حسینی می باشد)
 پرونده:کربلا (199).jpg|مقام امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در کنار شط الحسین - انتهای خیابان سدره المنتهی
 </gallery>