چله نشینی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* عدد چهل از منظر قرآن */

2025-02-23T09:42:40Z

‏عدد چهل از منظر قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-26T11:38:16Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani: برداشتن لینک غیر فعال

2020-06-20T12:54:20Z

برداشتن لینک غیر فعال

Aghajani در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۶

2019-11-02T10:56:22Z

Aghajani در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۳

2019-11-02T10:53:54Z

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۹

2018-07-21T11:19:56Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۵۱

2016-01-18T09:51:26Z

Admin در ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۲۱

2014-07-09T09:21:32Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۴۰

2014-02-23T07:40:06Z

نمایش تغییرات

عربصالحی: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نیازمند ویرایش فنی}} چله‌نشینى ، اصطلاحى عرفانى و معادل اربعین یا اربعینیه، ...' ایجاد کرد

2014-01-04T07:52:11Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نیازمند ویرایش فنی}} چله‌نشینى ، اصطلاحى عرفانى و معادل اربعین یا اربعینیه، ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}

چله‌نشینى ، اصطلاحى عرفانى و معادل اربعین یا اربعینیه، به معناى خلوت‌نشینى سالك به مدت چهل روز یا در چند دوره چهل روزه.

== رموز عدد چهل ==

عدد چهل در فرهنگ ديني و اسلامي در ميان ساير اعداد از جايگاه ويژه اي برخوردار است.
به راستي راز و رمز آن چيست. آيا صرفاً يك اعتبار و قرارداد است كه براي هر عددي مي توانست درنظر گرفته شود و يا اينكه از يك پشتوانه تكويني و تكاملي روند حركت انسان در ابعاد مادي و معنوي برخوردار است. دراين رابطه بهترين منابعي كه حق مطلب را در تبيين رموز عدد چهل ادا مي كند آيات شريفه قرآن و روايات معصومين(ع) است .

== شكل گيري شخصيت انسان ==

اهميت چهل سالگي انسان قابل انكار نيست، چنانكه در روايات متعددي از پيامبر «ص» و معصومان آمده است: هنگامي كه بنده به چهل سالگي مي رسد خداوند به دو فرشته مراقب او مي گويد: ازاين پس بر او سخت بگيريد و همه كارهاي كوچك و بزرگ و زياد و كم را ثبت كنيد. اين روايات همه از اين حقيقت خبر مي دهند كه شخصيت انسان تا چهل سالگي شكل گرفته و از آن پس تحولات دروني در او سخت تر مي شود.

== مشرب عرفا ==

دانشمندان مسلمان بويژه آنان كه مشرب عرفاني دارند، به عدد چهل در زمينه خودسازي به ديده اهميت مي نگرند و براي اين عدد در فعليت يافتن استعدادهاي انسان و كامل شدن ملكات اخلاقي و پيمودن درجات معرفت تاثيري ويژه قائل هستند.

== عدد چهل از منظرقرآن ==

عدد چهل يا اربعين، از موضوعاتي است كه در قرآن و روايات از جايگاه ويژه اي برخوردار است و تاكنون كتاب هاي فراواني درباره آن نوشته شده است. در قرآن كريم اين واژه در چهار آيه و مرتبط با سه موضوع ديده مي شود:
1- در آيه 15 سوره احقاف از چهل سالگي انسان ياد شده و اين كه خداوند به همه انسان ها درباره نيكي به پدر و مادر سفارش كرده است؛ اما فقط نيكوكاران به اين سفارش الهي عمل و به پدر و مادر خود نيكي مي كنند و اين نيكي را تا رسيدن به رشد كامل خود و رسيدن به چهل سالگي ادامه مي دهند؛ آن گاه در چهل سالگي دعا مي كنند و از خداوند توفيق مي طلبند تا در برابر نعمت هايي كه خود و پدر و مادرشان از آن برخوردار بوده اند، شكرگزار او باشند:«و وصينا الانسان بوالديه احسانا حملته امه كرها و وضعته كرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا حتي اذا بلغ اشده و بلغ اربعين سنه قال رب اوزعني ان اشكر نعمتك التي انعمت علي و علي والدي و ان اعمل صالحا ترضاه و اصلح لي في ذريتي اني تبت اليك و اني من المسلمين».
2- در آيه 26 مائده از چهل سال ممنوعيت ورود بني اسراييل به سرزمين مقدس و چهل سال سرگرداني آن ها در قطعه اي از زمين خبر داده است:«قال فانها محرمه عليهم اربعين سنه يتيهون في الارض فلا تاس علي القوم الفاسقين». اين ممنوعيت پس از آن بود كه موسي به قومش براي ورود به سرزمين مقدس فرمان داد؛ اما بني اسراييل به اين دليل كه در آنجا مردمي جبارند، ازاطاعت موسي سر باز زدند وگفتند: تا آنان از آن جا بيرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمي شويم. در تورات نيز داستان سرگرداني بني اسراييل ذكر شده است.
3- آيه 51 بقره نيز از ميقات چهل شبه موسي خبر مي دهد:«و اذ واعدنا موسي اربعين ليله » كه در آيه 142 اعراف به اين صورت تفصيل داده شده است:«و واعدنا موسي ثلاثين ليله و اتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليله ». مفسران برآنند كه آن چهل شب در سي شب ذي القعده و دهه اول ذي الحجه بوده است؛ چنان كه در رواياتي از امام صادق (ع) نيز بر اين تعيين دلالت دارد؛ اما آلوسي بدون استناد به دليلي، اين احتمال را كه ميقات در سي روز ذي الحجه و دهه اول محرم بوده نيز نقل كرده است.ميقات چهل روز و چهل شبه موسي در تورات آمده است.
مفسران در ذيل هر يك از آيات پيشين درصدد بر آمده اند رازي متناسب با موضوع را براي عدد چهل بيان كنند. در آيه 15 احقاف از كمال رشد انسان و چهل سالگي وي ياد شده است. بيش تر مفسران، كمال رشد را در 33 سالگي مي دانند؛ولي برخي آن را در همان چهل سالگي دانسته اند. بنابه روايتي از امام صادق (ع) انسان در 33 سالگي به رشد كامل جسماني خود مي رسد و اين رشد تا چهل سالگي ثابت است و از آن پس، بدن رو به كاستي مي رود.در هر صورت برخي، سر تأكيد آيه بر چهل سالگي را اين دانسته اند كه از يك سو معمولاً عقل انسان در اين سن كامل مي شود و در همين زمان حجت خداوند بر او تمام شده، جهالت جواني از وي فاصله گرفته، حق واجب خداوند را در نيكي به پدر و مادر مي شناسد و از سوي ديگر در چهل سالگي صفات اخلاقي در وي قوي شده، از آن پس به آساني از او جدا نمي شود.

== عدد چهل از منظرروايات ==

آن چه قابل انكار نيست، اهميت اين مرحله از عمر انسان است؛ چنان كه در روايات متعددي از پيامبر(ص) و معصومان آمده است هنگامي كه عمربنده به چهل سالگي مي رسد، خداوند به دو فرشته مراقب او مي گويد: از اين پس بر او سخت بگيريد و همه كارهاي كوچك و بزرگ و زياد و كم او را ثبت كنيد.در حديث آمده است: كساني كه به چهل سالگي مي رسند و توبه نمي كنند، شيطان دستي به صورت آنها كشيده، مي گويد: پدرم فداي رويي كه رستگار نمي شود.اين روايات همه از اين حقيقت خبر مي دهد كه شخصيت انسان تا چهل سالگي شكل گرفته، و از آن پس، تحولات دروني در او سخت تر مي شود؛ البته در حديثي از امام صادق(ع) نيز آمده كه خداوند افراد چهل ساله را گرامي مي دارد.اين روايت شايد دستوري اخلاقي براي رعايت احترام اشخاصي باشد كه داراي عمري چهل سال و بيش تر از آن هستند.
آلوسي درباره سر چهل سال سرگرداني بني اسرائيل مي گويد: چهل سال، زمان لازمي بود كه بني اسرائيل از ناداني خود در مخالفت با موسي(ع) دست بردارند.برخي ديگر نيز چهل سال را زمان لازم براي انقضاي نسل نافرمان بني اسرائيل - كه به اخلاق فاسد خو گرفته بودند - و نيز ظهور نسل جديد از آنان دانسته و برآنند كه پس از آن زمان، نسل جديد بني اسرائيل وارد سرزمين مقدس شد.
راز ميقات چهل شبه موسي نيز روشن نيست؛ اما وجود اين روايت از رسول خدا كه فرمود: هر كس چهل روز اخلاص ورزد و اعمال خود را براي خدا خالص گرداند، چشمه هاي حكمت از قلبش بر زبانش جاري مي شود: « من اخلص لله اربعين صباحا جرت ينابيع الحكمه من قلبه علي لسانه» در كنار دو آيه ميقات، سبب شده تا دانشمندان مسلمان، به ويژه آنان كه مشرب عرفاني دارند؛ به عدد چهل در زمينه خودسازي با ديده اهميت بنگرند و براي اين عدد در فعليت يافتن استعدادهاي انسان و كامل شدن ملكات اخلاقي و پيمودن درجات معرفت تأثيري ويژه قايل شوند.صدرالمتألهين شيرازي بر آن است كه فقط پيامبران و اولياي الهي از راز تعيين عدد چهل باخبرند؛ سپس به نقل نكته اي لطيف از سهروردي، صاحب عوارف المعارف درباره راز آن مي پردازد كه خداي سبحان، گل آدم را در چهل روز سرشت؛ چنان كه در حديث آمده: «خمرت طينه آدم بيدي اربعين صباحا» و او را به گونه اي متناسب با عالم شهادت و غيب آفريد و در هر صباح كه مرتبه اي از قوا و طبقه اي از اعضا را براي آباداني جنبه شهادت (دنيايي) وي در او به وديعه نهاد بين او و عوالم غيبي حجابي پديد آورد و او را به نوعي از ساحت قدس الهي دور كرد؛ بنابراين براي بيرون آمدن وي از اين حجاب ها و نزديك شدن به آن ساحت يك اربعين اخلاص در عمل لازم است. وي در ادامه، همين نكته را منشأ تعيين عدد چهل (چله نشيني ها) براي خلوت ها و رياضت هاي عارفان دانسته است.هم چنان كه روايت پيشين، توجه عارفان را به خود جلب كرد، نقل حديث ديگري از رسول خدا(ص) كه فرمود: هركس از امت من چهل حديث مورد نياز مردم در امور دين را حفظ كند، خداوند او را در روز قيامت فقيه و دانشمند برمي انگيزد. توجه فقيهان و محدثان را به خود معطوف داشت، به طوري كه كتاب هاي زيادي در زمينه چهل حديث نگاشته شد. برخي بيش از 72 كتاب و برخي ديگر افزون بر 90 كتاب در اين موضوع ياد كرده اند. روايات فراواني نيز نقل شده كه در آن به نوعي از عدد چهل نام برده شده است.

== شرایط چله نشینی ==

نویسندگان صوفیه، براى به چله‌نشستن سالك شرایط و لوازمى برشمرده‌اند، از جمله اجازه و نظارت شیخ نسفى<ref> ، 1359ش، ص 134ـ135؛ همو، 1341ش، ص 104؛ ابرقوهى، ص 329 </ref>، دوام چله‌نشین بر طهارت بدن و دوام وضو، انتخاب مكان مناسب و نشستن در حجره‌اى تاریك و بی‌روزن، سكوت و خاموشى، روزه‌دارى یا كم كردن خوراك، مداومت بر ذكر و حضور قلب، انتخاب زمان مناسب و داشتن توانایى جسمى و روحى لازم، خلوص نیت، نفى خواطر و جز آنها <ref> رجوع کنید به نسفى، 1359ش؛ همو، 1341ش، همانجاها؛ ابرقوهى، ص330؛ باخرزى، ج 2، ص 314 </ref>. گاه توصیه می‌شد كه سالك به هنگام چله‌نشینى به حالتِ چهارزانو یا دوزانو و رو به قبله به ذكر بنشیند <ref> رجوع کنید به نجم‌رازى، ص 282؛ عزالدین كاشانى، ص 165؛ باخرزى؛ ابرقوهى، همانجاها؛ </ref>. علاوه بر اینها ــكه در همه فرقه‌هاى صوفیه مورد تأكید بودــ در برخى طریقتها، به سالك چله‌نشین توصیه‌هاى دیگرى نیز می‌شد. مثلا، عزیزالدین نسفى در قرن هفتم از ترك خوراك حیوانى در طول چله یاد كرده است <ref> 1359ش، ص 134 </ref>. همچنین گاه بر بیدارى در شبهاى ابتداى چله‌نشینى، پوشاندن سر به هنگام خروج موقت از چله‌خانه، تكیه ندادن به جایى یا چیزى در هنگام نشستن در چله‌خانه، بستن چشم و شروع به چله‌نشینى در آغاز حلول خورشید در برج جَدى در اول زمستان تأكید شده است <ref> الفیوضات الربّانیة، ص 51ـ52.</ref>
دفعات چله‌نشینى در میان طریقتهاى صوفیه یكسان نبود. اینكه صوفى چنان سلوك كند كه گویى تمام عمر خویش را در حالت چله‌نشینى به سر می‌برد <ref> رجوع کنید به سهروردى، ص 207 </ref>، آرمانى صوفیانه به شمار می‌رفت و از این رو، گاه صوفیان به صورت متوالى، مثلا چهل‌بار پشت سرهم <ref> هجویرى، ص417، </ref> چله می‌گرفتند، چنان‌كه به اوحدالدین كرمانى، 72 اربعین ، به شیخ اویس‌بن عبداللّه خُنجى بیش از پنجاه اربعین (رجوع کنید به جنید شیرازى، ص 272) و در روایتى به علاءالدوله سمنانى 140 اربعین در خانقاه سَكاكیه در سمنان و نیز 130 اربعین در جاهاى دیگر نسبت داده شده است. توالى اربعینات یا چله‌ها به نظر شیخ و مربىِ سالك بستگى داشت، به طورى كه شیخ با هر چله‌اى، ریاضتهاى جدیدى را به سالك دستور می‌داد تا آلودگیهاى نفسانى وى كاملا از بین برود و معراج و سیر و استغراق براى سالك ملكه و عادت شود با این حال، ظاهرآ سالانه یك تا چهار چله براى صوفیان معمول بوده است <ref> رجوع کنید به نسفى، 1359ش، ص133؛ باخرزى، ج2، ص311 </ref> معروف‌ترین گونه چله‌نشینى در میان صوفیه، اربعین موسوى نام داشت كه یادآور اقامت چهل روزه حضرت موسى در كوه طور بود. این چله از اول ذیقعده آغاز می‌شد و در دهم ذیحجه پایان می‌یافت نوعى چله، به نام چله معكوس، نیز در برخى طریقتها مرسوم بود كه در آن سالك چهل شبانه روز را، در حالى كه با سر در چاهى آویزان بود، به ذكر و مراقبه می‌گذراند.

== چله نشینی عرفان یا بدعت ==

به‌رغم اهمیت رسم چله‌نشینى در نزد گروههایى از صوفیان و از جمله تأكید فراوان مولویه به آن <ref> رجوع کنید به گولپینارلى، ص 474 </ref> و اقوال گوناگون درباره فواید و واقعات و مشاهدات حاصل از آن <ref> براى نمونه رجوع کنید به عزالدین كاشانى، ص 161ـ162؛ علاءالدوله سمنانى، 1369ش، ص 164؛ باخرزى، ج 2، ص 294ـ295؛ محمودبن عثمان، ص 417؛ جامى، ص 599ـ600</ref> برخى صوفیان تأكید می‌كردند كه این رسم از محمدیان نیست و نوعى بدعت به شمار می‌رود <ref> رجوع کنید به شمس تبریزى، ج 1، ص 323؛ افلاكى، ج 2، ص 793 </ref> و معتقد بودند كه مثلا براى اصحاب دیوان، رعایت حال مسكینان و رهاندن مظلومان از چنگ ظالمان از هزاران خلوت چله بهتر است و بر آن بودند كه این رسوم اعتبارى ندارند، بلكه كاركردن داراى اعتبار است <ref> نسفى، 1359ش، ص135؛ افلاكى، ج1، ص308. </ref>

==پانویس==

{{پانویس}}

== منابع ==

*مجله فرهنگ كوثر - مرداد 1376، شماره 5،تاریخ : 1386/11/10،در دسترس در [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4180/4185/26394 پایگاه اطلاع رسانی حوزه]

*روزنامه كيهان، شماره 18757، 17/12/85 ،صفحه 6 ،رمز و رازهاي عدد چهل ازمنظرقرآن و روايات،در دسترس در [http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1368176 مگ ایرن، بانک اطلاعات نشریات کشور]
*[http://www.encyclopaediaislamica.com/ دانشنامه جهان اسلام]، مدخل"چله نشینی" از حسینعلى كاشانى بیدختى.

[[ رده: آداب و سنن]]

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 در [[قرآن کریم]] واژه «اربعین» در چهار [[آیه]] و مرتبط با سه موضوع دیده می شود:
-*۱- در آیه ۱۵ [[سوره احقاف]] از چهل سالگی انسان یاد شده و این که خداوند به همه انسان ها درباره نیکی به پدر و مادر سفارش کرده است؛ اما فقط نیکوکاران به این سفارش الهی عمل و به پدر و مادر خود نیکی می کنند و این نیکی را تا رسیدن به رشد کامل خود و رسیدن به چهل سالگی ادامه می دهند؛ آنگاه در چهل سالگی [[دعا]] می کنند و از خداوند توفیق می طلبند تا در برابر نعمت هایی که خود و پدر و مادرشان از آن برخوردار بوده اند، شکرگزار او باشند: {{متن قرآن|«وَوَصَّینَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَیهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کرْهًا وَوَضَعَتْهُ کرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکرَ نِعْمَتَک الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَی وَعَلَىٰ وَالِدَی وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیک وَإِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِینَ»}}.
+*۱- در [[سوره احقاف]] از چهل سالگی انسان یاد شده و این که خداوند به همه انسان ها درباره نیکی به پدر و مادر سفارش کرده است؛ اما فقط نیکوکاران به این سفارش الهی عمل و به پدر و مادر خود نیکی می کنند و این نیکی را تا رسیدن به رشد کامل خود و رسیدن به چهل سالگی ادامه می دهند؛ آنگاه در چهل سالگی [[دعا]] می کنند و از خداوند توفیق می طلبند تا در برابر نعمت هایی که خود و پدر و مادرشان از آن برخوردار بوده اند، شکرگزار او باشند: {{متن قرآن|«وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ۖ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ»}}.<ref>[[آیه 15 سوره احقاف|سوره احقاف، آیه ۱۵.]]</ref>
-*۲- در آیه ۲۶ [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعیت ورود [[بنی اسرائیل]] به سرزمین مقدس و چهل سال سرگردانی آنها در قطعه ای از زمین خبر داده است: {{متن قرآن|«قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَیهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یتِیهُونَ فِی الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِینَ»}}. این ممنوعیت پس از آن بود که [[حضرت موسی علیه السلام|حضرت موسی]] به قومش برای ورود به سرزمین مقدس فرمان داد؛ اما بنی اسراییل به این دلیل که در آنجا مردمی جبارند، از اطاعت موسی سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بیرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمی شویم. در [[تورات]] نیز داستان سرگردانی بنی اسراییل ذکر شده است.
+*۲- در [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعیت ورود [[بنی اسرائیل]] به سرزمین مقدس و چهل سال سرگردانی آنها در قطعه ای از زمین خبر داده است: {{متن قرآن|«قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ ۛ أَرْبَعِينَ سَنَةً ۛ يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ ۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ»}}.<ref>[[آیه 26 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۲۶.]]</ref> این ممنوعیت پس از آن بود که [[حضرت موسی علیه السلام|حضرت موسی]] به قومش برای ورود به سرزمین مقدس فرمان داد؛ اما بنی اسراییل به این دلیل که در آنجا مردمی جبارند، از اطاعت موسی سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بیرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمی شویم. در [[تورات]] نیز داستان سرگردانی بنی اسراییل ذکر شده است.
-*۳- آیه ۵۱ [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه حضرت موسی خبر می دهد: {{متن قرآن|«و اذ وَاعَدْنَا مُوسَىٰ أَرْبَعِینَ لَیلَةً»}} که در آیه ۱۴۲ [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِینَ لَیلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیلَةً»}}.
+*۳- در [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه حضرت موسی خبر می دهد؛ {{متن قرآن|«وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَىٰ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ...»}}<ref>[[آیه 51 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۵۱.]]</ref> که در [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ...»}}<ref>[[آیه 142 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۴۲.]]</ref>.
 مفسران برآنند که آن چهل شب در سی شب [[ذی القعده]] و دهه اول [[ذی الحجه]] بوده است؛ چنان که در روایاتی از [[امام صادق]] علیه السلام نیز بر این تعیین دلالت دارد؛ اما آلوسی بدون استناد به دلیلی، این احتمال را که میقات در سی روز [[ذی الحجه]] و دهه اول [[ماه محرم|محرم]] بوده نیز نقل کرده است. میقات چهل روز و چهل شبه موسی در تورات آمده است.

@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 * مجله فرهنگ کوثر - مرداد 1376، شماره 5، تاریخ: 1386/11/10، در دسترس در [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4180/4185/26394 پایگاه اطلاع رسانی حوزه].
 * روزنامه کیهان، شماره 18757، 17/12/85، صفحه 6، رمز و رازهای عدد چهل از منظر قرآن و روایات، در دسترس در [http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1368176 مگ ایرن، بانک اطلاعات نشریات کشور].
-* [http://www.encyclopaediaislamica.com/ دانشنامه جهان اسلام]، مدخل "چله نشینی" از  حسینعلى کاشانى بیدختى.
+* دانشنامه جهان اسلام، مدخل "چله نشینی" از  حسینعلى کاشانى بیدختى.
 [[رده: آداب و سنن]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 * 2- در آیه 26 [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعیت ورود بنی اسراییل به سرزمین مقدس و چهل سال سرگردانی آنها در قطعه ای از زمین خبر داده است: {{متن قرآن|«قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ»}}. این ممنوعیت پس از آن بود که موسی به قومش برای ورود به سرزمین مقدس فرمان داد؛ اما بنی اسراییل به این دلیل که در آنجا مردمی جبارند، از اطاعت موسی سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بیرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمی شویم. در [[تورات]] نیز داستان سرگردانی بنی اسراییل ذکر شده است.
-* 3- آیه 51 [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه موسی خبر می دهد: {{متن قرآن|«و اذ واعدنا موسی اربعین لیله»}} که در آیه 142 [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»}}.
+* 3- آیه 51 [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه موسی خبر می دهد: {{متن قرآن|«و اذ وَاعَدْنَا مُوسَىٰ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»}} که در آیه 142 [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»}}.
 مفسران برآنند که آن چهل شب در سی شب [[ذی القعده]] و دهه اول [[ذی الحجه]] بوده است؛ چنان که در روایاتی از [[امام صادق]] علیه السلام نیز بر این تعیین دلالت دارد؛ اما آلوسی بدون استناد به دلیلی، این احتمال را که میقات در سی روز [[ذی الحجه]] و دهه اول [[محرم]] بوده نیز نقل کرده است. میقات چهل روز و چهل شبه موسی در تورات آمده است.

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 در [[قرآن کریم]] این واژه در چهار آیه و مرتبط با سه موضوع دیده می شود:
-* 1- در آیه 15 [[سوره احقاف]] از چهل سالگی انسان یاد شده و این که خداوند به همه انسان ها درباره نیکی به پدر و مادر سفارش کرده است؛ اما فقط نیکوکاران به این سفارش الهی عمل و به پدر و مادر خود نیکی می کنند و این نیکی را تا رسیدن به رشد کامل خود و رسیدن به چهل سالگی ادامه می دهند؛ آنگاه در چهل سالگی [[دعا]] می کنند و از خداوند توفیق می طلبند تا در برابر نعمت هایی که خود و پدر و مادرشان از آن برخوردار بوده اند، شکرگزار او باشند: {{متن قرآن|«و وصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا حتی اذا بلغ اشده و بلغ اربعین سنه قال رب اوزعنی ان اشکر نعمتک التی انعمت علی و علی والدی و ان اعمل صالحا ترضاه و اصلح لی فی ذریتی انی تبت الیک و انی من المسلمین»}}.
+* 1- در آیه 15 [[سوره احقاف]] از چهل سالگی انسان یاد شده و این که خداوند به همه انسان ها درباره نیکی به پدر و مادر سفارش کرده است؛ اما فقط نیکوکاران به این سفارش الهی عمل و به پدر و مادر خود نیکی می کنند و این نیکی را تا رسیدن به رشد کامل خود و رسیدن به چهل سالگی ادامه می دهند؛ آنگاه در چهل سالگی [[دعا]] می کنند و از خداوند توفیق می طلبند تا در برابر نعمت هایی که خود و پدر و مادرشان از آن برخوردار بوده اند، شکرگزار او باشند: {{متن قرآن|«وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ»}}.
-* 2- در آیه 26 [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعیت ورود بنی اسراییل به سرزمین مقدس و چهل سال سرگردانی آنها در قطعه ای از زمین خبر داده است: {{متن قرآن|«قال فانها محرمه علیهم اربعین سنه یتیهون فی الارض فلا تاس علی القوم الفاسقین»}}. این ممنوعیت پس از آن بود که موسی به قومش برای ورود به سرزمین مقدس فرمان داد؛ اما بنی اسراییل به این دلیل که در آنجا مردمی جبارند، از اطاعت موسی سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بیرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمی شویم. در [[تورات]] نیز داستان سرگردانی بنی اسراییل ذکر شده است.
+* 2- در آیه 26 [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعیت ورود بنی اسراییل به سرزمین مقدس و چهل سال سرگردانی آنها در قطعه ای از زمین خبر داده است: {{متن قرآن|«قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ»}}. این ممنوعیت پس از آن بود که موسی به قومش برای ورود به سرزمین مقدس فرمان داد؛ اما بنی اسراییل به این دلیل که در آنجا مردمی جبارند، از اطاعت موسی سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بیرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمی شویم. در [[تورات]] نیز داستان سرگردانی بنی اسراییل ذکر شده است.
-* 3- آیه 51 [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه موسی خبر می دهد: {{متن قرآن|«و اذ واعدنا موسی اربعین لیله»}} که در آیه 142 [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«و واعدنا موسی ثلاثین لیله و اتممناها بعشر فتم میقات ربه اربعین لیله»}}.
+* 3- آیه 51 [[سوره بقره]] نیز از میقات چهل شبه موسی خبر می دهد: {{متن قرآن|«و اذ واعدنا موسی اربعین لیله»}} که در آیه 142 [[سوره اعراف]] به این صورت تفصیل داده شده است: {{متن قرآن|«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»}}.
 مفسران برآنند که آن چهل شب در سی شب [[ذی القعده]] و دهه اول [[ذی الحجه]] بوده است؛ چنان که در روایاتی از [[امام صادق]] علیه السلام نیز بر این تعیین دلالت دارد؛ اما آلوسی بدون استناد به دلیلی، این احتمال را که میقات در سی روز [[ذی الحجه]] و دهه اول [[محرم]] بوده نیز نقل کرده است. میقات چهل روز و چهل شبه موسی در تورات آمده است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۵۱
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{عالی}}
	چله‌نشینى، اصطلاحى عرفانى و معادل اربعین یا اربعینیه، به معناى خلوت‌نشینى سالك به مدت چهل روز یا در چند دوره چهل روزه.		چله‌نشینى، اصطلاحى عرفانى و معادل اربعین یا اربعینیه، به معناى خلوت‌نشینى سالك به مدت چهل روز یا در چند دوره چهل روزه.

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 * 2- در آيه 26 [[سوره مائده]] از چهل سال ممنوعيت ورود بني اسراييل به سرزمين مقدس و چهل سال سرگرداني آنها در قطعه اي از زمين خبر داده است: {{متن قرآن|«قال فانها محرمه عليهم اربعين سنه يتيهون في الارض فلا تاس علي القوم الفاسقين»}}. اين ممنوعيت پس از آن بود كه موسي به قومش براي ورود به سرزمين مقدس فرمان داد؛ اما بني اسراييل به اين دليل كه در آنجا مردمي جبارند، از اطاعت موسي سر باز زدند و گفتند: تا آنان از آنجا بيرون نروند، ما هرگز وارد آن شهر نمي شويم. در [[تورات]] نيز داستان سرگرداني بني اسراييل ذكر شده است.
-* 3- آيه 51 [[سوره بقره]] نيز از ميقات چهل شبه موسي خبر مي دهد: {{متن قآن|«و اذ واعدنا موسي اربعين ليله»}} كه در آيه 142 [[سوره اعراف]] به اين صورت تفصيل داده شده است: {{متن قرآن|«و واعدنا موسي ثلاثين ليله و اتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليله»}}.
+* 3- آيه 51 [[سوره بقره]] نيز از ميقات چهل شبه موسي خبر مي دهد: {{متن قرآن|«و اذ واعدنا موسي اربعين ليله»}} كه در آيه 142 [[سوره اعراف]] به اين صورت تفصيل داده شده است: {{متن قرآن|«و واعدنا موسي ثلاثين ليله و اتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليله»}}.
 مفسران برآنند كه آن چهل شب در سي شب [[ذی القعده]] و دهه اول [[ذی الحجه]] بوده است؛ چنان كه در رواياتي از [[امام صادق]] علیه السلام نيز بر اين تعيين دلالت دارد؛ اما آلوسي بدون استناد به دليلي، اين احتمال را كه ميقات در سي روز [[ذی الحجه]] و دهه اول [[محرم]] بوده نيز نقل كرده است. ميقات چهل روز و چهل شبه موسي در تورات آمده است.