https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%DB%8C 2026-04-20T21:55:19Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%DB%8C&diff=152849&oldid=prev 2024-10-30T08:21:34Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ورّاق </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">معني </del>كاغذبُرنده، كاغذ فروش، <del class="diffchange diffchange-inline">كراسه‌نويس، </del>صحاف، كاتب، و نويسنده است. <del class="diffchange diffchange-inline">وراق </del>در واقع كسي است كه كاغذ را مي‌بُرد و ورق مي‌سازد<del class="diffchange diffchange-inline">. وراق‌ها گاه با موي اسب و گاهي با ناخن خود يك ورق را دو حِصّه (قسمت) مي‌كردند</del>. چون كاغذ گرانبها بود، <del class="diffchange diffchange-inline">وراق </del>در بريدن آن <del class="diffchange diffchange-inline">صرفه‌جويي مي‌كرد </del>و مهارت خود را در قطع و برش كتاب‌ها نشان <del class="diffchange diffchange-inline">مي‌داد </del>و از اين‌روست كه اين فن از <del class="diffchange diffchange-inline">هنرهاي </del>ظريف محسوب <del class="diffchange diffchange-inline">مي‌شود</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">«وَرّاق» </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">معنی </ins>كاغذبُرنده، كاغذ فروش، <ins class="diffchange diffchange-inline">كرّاسه‌نويس، </ins>صحاف، كاتب، و نويسنده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">ورّاق </ins>در واقع كسي است كه كاغذ را مي‌بُرد و ورق مي‌سازد. چون كاغذ گرانبها بود، <ins class="diffchange diffchange-inline">ورّاق </ins>در بريدن آن <ins class="diffchange diffchange-inline">صرفه‌جويی می‌كرد </ins>و مهارت خود را در قطع و برش كتاب‌ها نشان <ins class="diffchange diffchange-inline">می‌داد </ins>و از اين‌روست كه اين فن از <ins class="diffchange diffchange-inline">هنرهای </ins>ظريف محسوب <ins class="diffchange diffchange-inline">می‌شود</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاريخچه==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاريخچه <ins class="diffchange diffchange-inline">وراقی</ins>==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله مهم‌ترين كشورهايي كه در وراقي سرآمد بوده‌اند، [[مصر]]، [[ایران|ايران]]، [[ترکیه|تركيه]]، هند، [[عربستان]] و [[یمن|يمن]] هستند. هر يك از اين كشورها از لحاظ شيوه كار، ويژگي‌هاي خاص خود را داشتند.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله مهم‌ترين كشورهايي كه در وراقي سرآمد بوده‌اند، [[مصر]]، [[ایران|ايران]]، [[ترکیه|تركيه]]، هند، [[عربستان]] و [[یمن|يمن]] هستند. هر يك از اين كشورها از لحاظ شيوه كار، ويژگي‌هاي خاص خود را داشتند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9" >سطر ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۹:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي در تركيه تركيبي از شيوه ايراني با نوآوري‌هاي اسلوب تركي است و پيشينه آن به قرن هفدهم برمي‌گردد. در قرن نوزدهم تأثير و نفوذ غرب در هنر كتاب و كتاب‌آرايي، به‌ ويژه در صحافي اثر نهاد. البته صحافي تركي نسبت به صحافي ايراني تنوع كمتري دارد. كتاب‌آرايي و هنرهاي تجليد و صحافي در هند نيز شباهت بسياري به اسلوب ايراني دارد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي در تركيه تركيبي از شيوه ايراني با نوآوري‌هاي اسلوب تركي است و پيشينه آن به قرن هفدهم برمي‌گردد. در قرن نوزدهم تأثير و نفوذ غرب در هنر كتاب و كتاب‌آرايي، به‌ ويژه در صحافي اثر نهاد. البته صحافي تركي نسبت به صحافي ايراني تنوع كمتري دارد. كتاب‌آرايي و هنرهاي تجليد و صحافي در هند نيز شباهت بسياري به اسلوب ايراني دارد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر تجليد كه بخشي از وراقي است، در قرون اوليه ميلادي در اروپاي غربي رواج يافت. اما در شرق نمونه‌هايي زيبا از اين هنر پيش‌تر خلق شده بود. در كشورهاي آسيايي غيراسلامي از جمله <del class="diffchange diffchange-inline">تبت، </del>نپال، برمه، تايلند، چين و ژاپن نيز اين هنر وجود دارد.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر تجليد كه بخشي از وراقي است، در قرون اوليه ميلادي در اروپاي غربي رواج يافت. اما در شرق نمونه‌هايي زيبا از اين هنر پيش‌تر خلق شده بود. در كشورهاي آسيايي غيراسلامي از جمله <ins class="diffchange diffchange-inline">تبّت، </ins>نپال، برمه، تايلند، چين و ژاپن نيز اين هنر وجود دارد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==وراقان مشهور==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">وراقي از مشاغل شريف بوده است و چون به تكثير نسخه‌هاي [[قرآن]] نيز كمك مي‌كرد، پراهميت تلقي مي‌شد. وراق‌ها علاوه بر نسخه‌برداري از كتاب‌ها و گاه تصحيح و تجليد آنها به فروش كاغذ نيز مي‌پرداختند. در بعضي از كتب كه وظايف پيشه‌وران را در حكومت اسلامي تعيين كرده‌اند، در باب وظيفه وراق يادآوري شده كه آنان نبايد كاغذ را به كسي كه احتمال مي‌دهند از آن استفاده غيرشرعي كند ـ مثلا فردي كه از كاغذ در تهيه شهادت‌نامه دروغين يا نوشتن سخنان و مطالبي عليه [[دین]] بهره‌برداري نمايد ـ بفروشند.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وراقان <del class="diffchange diffchange-inline">در جوامع [[اسلام|اسلامي]] </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">ايران مقامي ارجمند داشته‌اند و بيشتر امور مرتبط با كتاب از آماده‌سازي اوليه تا مقابله با متن اصلي را عهده‌دار بوده‌اند. شماري از دانشمندان مسلمان، مانند [[ابن ندیم|ابن نديم]] </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">380ق.</del>) و <del class="diffchange diffchange-inline">[[ياقوت حموی|ياقوت حموي]] (574-626ق</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>از وراقان <del class="diffchange diffchange-inline">بودند. از ديگر وراقان مشهور، محمدعلي بن سليمان راوندي مؤلف كتاب راحه‌الصدور و آيه‌السرور است. وي مي‌گويد </del>كه <del class="diffchange diffchange-inline">&quot;هفتاد گونه خط </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">ضبط كردم و از نسخ مصحف </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">تذهيب </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">جلد كه </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">غايت آموخته بودم كسبي مي‌كردم&quot;</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">حسين وراق پدر شهيد بلخي (325ق.) </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">اسمعيل وراق پدر ازرقي شاعر (465؟ق.) نيز از وراقان مشهور بوده‌اند</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">معمولاً عده‌اي زيرنظر </ins>وراقان <ins class="diffchange diffchange-inline">كار مي‌كردند </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">تهيه وثيقه‌ها </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">اسناد</ins>) و <ins class="diffchange diffchange-inline">عهدنامه‌هاي مردم توسط ايشان انجام مي‌شد</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">بعضي </ins>از وراقان <ins class="diffchange diffchange-inline">بيشترِ امور كتاب‌پردازي را شخصاً انجام مي‌دادند، بدين ترتيب </ins>كه <ins class="diffchange diffchange-inline">نسخه‌ها </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">كتابت، تزيين، تجليد </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">وصالي كرده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">خود نيز </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">فروش آنها اقدام مي‌كردند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">اين گروه معمولاً صاحب دكاني بودند كه محل تجمع ارباب فضل </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ادب بود</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">علي بن نصرالوراق نيشابوري و ابوجعفرمحمد بن حسن خيري الوراق نيز </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">همين صنف شمرده مي‌شوند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ابوبكر محمد بن ابي رافع الوراق كه نسخه‌اي از خلق‌النبي را كتابت كرده است ــ </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">هم‌اكنون در كتابخانه دانشگاه ليدن نگهداري مي‌شود ــ </del>نيز <del class="diffchange diffchange-inline">به اين حرفه اشتغال داشته است</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">عمررضا كحاله مؤلف كتاب ارزشمند معجم‌المؤلفين </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">عالمان بسياري كه حرفه آنها وراقي بوده اشاره كرده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">صحافي را بايد بخشي </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">حرفه وراقي دانست</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">به عبارت ديگر وراقان در قرن‌هاي نخستين اسلامي بكار صحافي </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">مجلدگري </ins>نيز <ins class="diffchange diffchange-inline">مي‌پرداختند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">وراقي و صحافي تا عصر [[ابن خلدون]] علاوه بر تجليد و كاغذگري </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">استنساخ و تصحيح كتاب‌ها نيز اطلاق مي‌شده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بزرگان سياست، ادب و دين براي خود </del>وراقان <del class="diffchange diffchange-inline">اختصاصي داشته‌اند. از آن جمله مي‌توان به ابوالعباس محمد بن يزيد و ابن عبدوس جهشياري (331ق.) اشاره كرد كه هر يك چندين وراق داشتند. در دوره قاجار لقب و سِمَت صحاف‌باشي در مورد وراقان و مُجَلِدّان بكار مي‌رفت. آخرين فردي كه به اين لقب شهرت داشت ميرزا محمدتقي صحاف‌باشي بود.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins>وراقان <ins class="diffchange diffchange-inline">مشهور==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">وراقي </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">مشاغل شريف بوده است </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">چون به تكثير نسخه‌هاي </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">قرآن</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">نيز كمك مي‌كرد، پراهميت تلقي مي‌شد</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">وراق‌ها علاوه بر نسخه‌برداري </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب‌ها </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">گاه تصحيح و تجليد آنها به فروش كاغذ نيز مي‌پرداختند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">در بعضي از كتب </del>كه <del class="diffchange diffchange-inline">وظايف پيشه‌وران </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">در حكومت اسلامي تعيين كرده‌اند، در باب وظيفه وراق يادآوري شده </del>كه <del class="diffchange diffchange-inline">آنان نبايد كاغذ را </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">كسي كه احتمال مي‌دهند از آن استفاده غيرشرعي كند ــ به‌طور مثال فردي كه </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">كاغذ در تهيه شهادت‌نامه دروغين يا نوشتن سخنان و مطالبي عليه دين بهره‌برداري نمايد ــ بفروشند</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">وراقان در جوامع [[اسلام|اسلامی]] و [[ايران]] مقامي ارجمند داشته‌اند و بيشتر امور مرتبط با كتاب </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">آماده‌سازي اوليه تا مقابله با متن اصلي را عهده‌دار بوده‌اند. شماري از دانشمندان مشهور مسلمان، مانند [[ابن ندیم|ابن نديم]] (380 ق.) </ins>و [[<ins class="diffchange diffchange-inline">یاقوت حموی</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">(574-626 ق.) از وراقان بودند</ins>. از <ins class="diffchange diffchange-inline">ديگر وراقان مشهور، محمدعلي بن سليمان راوندي مؤلف كتاب «راحةالصدور </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">آيةالسرور» است</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">وي مي‌گويد </ins>كه <ins class="diffchange diffchange-inline">&quot;هفتاد گونه خط </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">ضبط كردم و از نسخ مصحف و [[تذهیب]] و جلد </ins>كه به <ins class="diffchange diffchange-inline">غايت آموخته بودم كسبي مي‌كردم&quot;. حسين وراق پدر شهيد بلخي (325 ق.) و اسماعيل وراق پدر ازرقي شاعر (465 ق.) نيز </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">وراقان مشهور بوده‌اند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">معمولاً عده‌اي زيرنظر وراقان كار مي‌كردند </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">تهيه وثيقه‌ها (اسناد) و عهدنامه‌هاي مردم توسط ايشان انجام مي‌شد</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">بعضي </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">وراقان بيشترِ امور كتاب‌پردازي </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">شخصاً انجام مي‌دادند، بدين ترتيب كه نسخه‌ها را كتابت، تزيين، تجليد و وصالي </del>كرده و <del class="diffchange diffchange-inline">خود </del>نيز به <del class="diffchange diffchange-inline">فروش آنها اقدام مي‌كردند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">اين گروه معمولاً صاحب دكاني بودند </del>كه <del class="diffchange diffchange-inline">محل تجمع ارباب فضل و ادب بود</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">علي بن نصرالوراق نيشابوري </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ابوجعفر محمد بن حسن خيري الوراق نيز از همين صنف شمرده مي‌شوند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ابوبكر محمد بن ابي رافع الوراق كه نسخه‌اي </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">«خُلق‌ النبي» </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">كتابت </ins>كرده <ins class="diffchange diffchange-inline">است ـ </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">هم‌اكنون در كتابخانه دانشگاه ليدن نگهداري مي‌شود ـ </ins>نيز به <ins class="diffchange diffchange-inline">اين حرفه اشتغال داشته است</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">عمررضا كحاله مؤلف كتاب «معجم‌المؤلفين» به عالمان بسياري </ins>كه <ins class="diffchange diffchange-inline">حرفه آنها وراقي بوده اشاره كرده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">صحافي را بايد بخشي </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">حرفه وراقي دانست. </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">عبارت ديگر وراقان در قرن‌هاي نخستين اسلامي بكار صحافي </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">مجلدگري نيز مي‌پرداختند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">وراقي </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">صحافي تا عصر [[ابن خلدون]] علاوه بر تجليد </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">كاغذگري </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">استنساخ و تصحيح كتاب‌ها نيز اطلاق مي‌شده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بزرگان سياست، ادب و دين براي خود وراقان اختصاصي داشته‌اند. </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">آن جمله مي‌توان </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">ابوالعباس محمد بن يزيد </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ابن عبدوس جهشياری (331 ق.) اشاره كرد كه هر يك چندين وراق داشتند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">در دوره قاجار لقب </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">سِمَت صحّاف‌باشي در مورد وراقان </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">مُجَلِدّان بكار مي‌رفت. آخرين فردي كه </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">اين لقب شهرت داشت ميرزا محمدتقي صحاف‌باشي بود</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx <del class="diffchange diffchange-inline">دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل </del>&quot;<del class="diffchange diffchange-inline">ورّاقي</del>&quot; <del class="diffchange diffchange-inline">از </del>رضا <del class="diffchange diffchange-inline">خاني‌پور</del>]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx &quot;<ins class="diffchange diffchange-inline">ورّاقی</ins>&quot;<ins class="diffchange diffchange-inline">، </ins>رضا <ins class="diffchange diffchange-inline">خانی‌پور، دائرةالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی</ins>]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات فرهنگ و تمدن]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات فرهنگ و تمدن]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%DB%8C&diff=98202&oldid=prev 2019-03-09T11:22:33Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3" >سطر ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاريخچه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاريخچه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله مهم‌ترين كشورهايي كه در وراقي سرآمد بوده‌اند، <del class="diffchange diffchange-inline">مصر، ايران، تركيه، </del>هند، عربستان و يمن هستند. هر يك از اين كشورها از لحاظ شيوه كار، ويژگي‌هاي خاص خود را داشتند.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله مهم‌ترين كشورهايي كه در وراقي سرآمد بوده‌اند، <ins class="diffchange diffchange-inline">[[مصر]]، [[ایران|ايران]]، [[ترکیه|تركيه]]، </ins>هند، <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>عربستان<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[یمن|</ins>يمن<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>هستند. هر يك از اين كشورها از لحاظ شيوه كار، ويژگي‌هاي خاص خود را داشتند.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي عربي بسيار ساده‌تر و كم آرايه‌تر از نمونه‌هاي فارسي و تركي بوده است. <del class="diffchange diffchange-inline">قرآن‌هاي </del>نفيس از دوره مملوكيان <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>مصر<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>كه هم‌اكنون در موزه ويكتورياي لندن نگهداري مي‌شود، از نمونه‌هاي عالي اين هنرها محسوب مي‌شود.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي عربي بسيار ساده‌تر و كم آرايه‌تر از نمونه‌هاي فارسي و تركي بوده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[قرآن|قرآن‌]]&lt;nowiki/&gt;هاي </ins>نفيس از دوره مملوكيان مصر كه هم‌اكنون در موزه ويكتورياي لندن نگهداري مي‌شود، از نمونه‌هاي عالي اين هنرها محسوب مي‌شود.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي در تركيه تركيبي از شيوه ايراني با نوآوري‌هاي اسلوب تركي است و پيشينه آن به قرن هفدهم برمي‌گردد. در قرن نوزدهم تأثير و نفوذ غرب در هنر كتاب و كتاب‌آرايي، به‌ ويژه در صحافي اثر نهاد. البته صحافي تركي نسبت به صحافي ايراني تنوع كمتري دارد. كتاب‌آرايي و هنرهاي تجليد و صحافي در هند نيز شباهت بسياري به اسلوب ايراني دارد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي و وراقي در تركيه تركيبي از شيوه ايراني با نوآوري‌هاي اسلوب تركي است و پيشينه آن به قرن هفدهم برمي‌گردد. در قرن نوزدهم تأثير و نفوذ غرب در هنر كتاب و كتاب‌آرايي، به‌ ويژه در صحافي اثر نهاد. البته صحافي تركي نسبت به صحافي ايراني تنوع كمتري دارد. كتاب‌آرايي و هنرهاي تجليد و صحافي در هند نيز شباهت بسياري به اسلوب ايراني دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13" >سطر ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وراقان مشهور==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وراقان مشهور==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وراقان در جوامع اسلامي و ايران مقامي ارجمند داشته‌اند و بيشتر امور مرتبط با كتاب از آماده‌سازي اوليه تا مقابله با متن اصلي را عهده‌دار بوده‌اند. شماري از دانشمندان مسلمان، مانند ابن نديم (380ق.) و ياقوت حموي (574-626ق.) از وراقان بودند. از ديگر وراقان مشهور، محمدعلي بن سليمان راوندي مؤلف كتاب راحه‌الصدور و آيه‌السرور است. وي مي‌گويد كه &quot;هفتاد گونه خط را ضبط كردم و از نسخ مصحف و تذهيب و جلد كه به غايت آموخته بودم كسبي مي‌كردم&quot;. حسين وراق پدر شهيد بلخي (325ق.) و اسمعيل وراق پدر ازرقي شاعر (465؟ق.) نيز از وراقان مشهور بوده‌اند.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وراقان در جوامع <ins class="diffchange diffchange-inline">[[اسلام|</ins>اسلامي<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و ايران مقامي ارجمند داشته‌اند و بيشتر امور مرتبط با كتاب از آماده‌سازي اوليه تا مقابله با متن اصلي را عهده‌دار بوده‌اند. شماري از دانشمندان مسلمان، مانند <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ابن ندیم|</ins>ابن نديم<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(380ق.) و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ياقوت حموی|</ins>ياقوت حموي<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(574-626ق.) از وراقان بودند. از ديگر وراقان مشهور، محمدعلي بن سليمان راوندي مؤلف كتاب راحه‌الصدور و آيه‌السرور است. وي مي‌گويد كه &quot;هفتاد گونه خط را ضبط كردم و از نسخ مصحف و تذهيب و جلد كه به غايت آموخته بودم كسبي مي‌كردم&quot;. حسين وراق پدر شهيد بلخي (325ق.) و اسمعيل وراق پدر ازرقي شاعر (465؟ق.) نيز از وراقان مشهور بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علي بن نصرالوراق نيشابوري و ابوجعفرمحمد بن حسن خيري الوراق نيز از همين صنف شمرده مي‌شوند. ابوبكر محمد بن ابي رافع الوراق كه نسخه‌اي از خلق‌النبي را كتابت كرده است ــ و هم‌اكنون در كتابخانه دانشگاه ليدن نگهداري مي‌شود ــ نيز به اين حرفه اشتغال داشته است. عمررضا كحاله مؤلف كتاب ارزشمند معجم‌المؤلفين به عالمان بسياري كه حرفه آنها وراقي بوده اشاره كرده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علي بن نصرالوراق نيشابوري و ابوجعفرمحمد بن حسن خيري الوراق نيز از همين صنف شمرده مي‌شوند. ابوبكر محمد بن ابي رافع الوراق كه نسخه‌اي از خلق‌النبي را كتابت كرده است ــ و هم‌اكنون در كتابخانه دانشگاه ليدن نگهداري مي‌شود ــ نيز به اين حرفه اشتغال داشته است. عمررضا كحاله مؤلف كتاب ارزشمند معجم‌المؤلفين به عالمان بسياري كه حرفه آنها وراقي بوده اشاره كرده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >سطر ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولاً عده‌اي زيرنظر وراقان كار مي‌كردند و تهيه وثيقه‌ها (اسناد) و عهدنامه‌هاي مردم توسط ايشان انجام مي‌شد. بعضي از وراقان بيشترِ امور كتاب‌پردازي را شخصاً انجام مي‌دادند، بدين ترتيب كه نسخه‌ها را كتابت، تزيين، تجليد و وصالي كرده و خود نيز به فروش آنها اقدام مي‌كردند. اين گروه معمولاً صاحب دكاني بودند كه محل تجمع ارباب فضل و ادب بود.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولاً عده‌اي زيرنظر وراقان كار مي‌كردند و تهيه وثيقه‌ها (اسناد) و عهدنامه‌هاي مردم توسط ايشان انجام مي‌شد. بعضي از وراقان بيشترِ امور كتاب‌پردازي را شخصاً انجام مي‌دادند، بدين ترتيب كه نسخه‌ها را كتابت، تزيين، تجليد و وصالي كرده و خود نيز به فروش آنها اقدام مي‌كردند. اين گروه معمولاً صاحب دكاني بودند كه محل تجمع ارباب فضل و ادب بود.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي را بايد بخشي از حرفه وراقي دانست. به عبارت ديگر وراقان در قرن‌هاي نخستين اسلامي بكار صحافي و مجلدگري نيز مي‌پرداختند. وراقي و صحافي تا عصر ابن خلدون علاوه بر تجليد و كاغذگري به استنساخ و تصحيح كتاب‌ها نيز اطلاق مي‌شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صحافي را بايد بخشي از حرفه وراقي دانست. به عبارت ديگر وراقان در قرن‌هاي نخستين اسلامي بكار صحافي و مجلدگري نيز مي‌پرداختند. وراقي و صحافي تا عصر <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ابن خلدون<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>علاوه بر تجليد و كاغذگري به استنساخ و تصحيح كتاب‌ها نيز اطلاق مي‌شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل &quot;ورّاقي&quot; از رضا خاني‌پور]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل &quot;ورّاقي&quot; از رضا خاني‌پور]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات فرهنگ و تمدن]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات فرهنگ و تمدن]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%DB%8C&diff=36232&oldid=prev 2013-12-21T07:30:11Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27" >سطر ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۷:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل &quot;ورّاقي&quot; از رضا خاني‌پور]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل &quot;ورّاقي&quot; از رضا خاني‌پور]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصطلاحات فرهنگ و تمدن]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%DB%8C&diff=30172&oldid=prev 2013-08-07T10:38:03Z

<p>صفحه‌ای جدید حاوی &#039;ورّاق به معني كاغذبُرنده، كاغذ فروش، كراسه‌نويس، صحاف، كاتب، و نويسنده است. ور...&#039; ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>ورّاق به معني كاغذبُرنده، كاغذ فروش، كراسه‌نويس، صحاف، كاتب، و نويسنده است. وراق در واقع كسي است كه كاغذ را مي‌بُرد و ورق مي‌سازد. وراق‌ها گاه با موي اسب و گاهي با ناخن خود يك ورق را دو حِصّه (قسمت) مي‌كردند. چون كاغذ گرانبها بود، وراق در بريدن آن صرفه‌جويي مي‌كرد و مهارت خود را در قطع و برش كتاب‌ها نشان مي‌داد و از اين‌روست كه اين فن از هنرهاي ظريف محسوب مي‌شود.<br /> <br /> ==تاريخچه==<br /> <br /> از جمله مهم‌ترين كشورهايي كه در وراقي سرآمد بوده‌اند، مصر، ايران، تركيه، هند، عربستان و يمن هستند. هر يك از اين كشورها از لحاظ شيوه كار، ويژگي‌هاي خاص خود را داشتند.<br /> <br /> صحافي و وراقي عربي بسيار ساده‌تر و كم آرايه‌تر از نمونه‌هاي فارسي و تركي بوده است. قرآن‌هاي نفيس از دوره مملوكيان [[مصر]] كه هم‌اكنون در موزه ويكتورياي لندن نگهداري مي‌شود، از نمونه‌هاي عالي اين هنرها محسوب مي‌شود.<br /> <br /> صحافي و وراقي در تركيه تركيبي از شيوه ايراني با نوآوري‌هاي اسلوب تركي است و پيشينه آن به قرن هفدهم برمي‌گردد. در قرن نوزدهم تأثير و نفوذ غرب در هنر كتاب و كتاب‌آرايي، به‌ ويژه در صحافي اثر نهاد. البته صحافي تركي نسبت به صحافي ايراني تنوع كمتري دارد. كتاب‌آرايي و هنرهاي تجليد و صحافي در هند نيز شباهت بسياري به اسلوب ايراني دارد.<br /> <br /> هنر تجليد كه بخشي از وراقي است، در قرون اوليه ميلادي در اروپاي غربي رواج يافت. اما در شرق نمونه‌هايي زيبا از اين هنر پيش‌تر خلق شده بود. در كشورهاي آسيايي غيراسلامي از جمله تبت، نپال، برمه، تايلند، چين و ژاپن نيز اين هنر وجود دارد.<br /> <br /> ==وراقان مشهور==<br /> <br /> وراقان در جوامع اسلامي و ايران مقامي ارجمند داشته‌اند و بيشتر امور مرتبط با كتاب از آماده‌سازي اوليه تا مقابله با متن اصلي را عهده‌دار بوده‌اند. شماري از دانشمندان مسلمان، مانند ابن نديم (380ق.) و ياقوت حموي (574-626ق.) از وراقان بودند. از ديگر وراقان مشهور، محمدعلي بن سليمان راوندي مؤلف كتاب راحه‌الصدور و آيه‌السرور است. وي مي‌گويد كه &quot;هفتاد گونه خط را ضبط كردم و از نسخ مصحف و تذهيب و جلد كه به غايت آموخته بودم كسبي مي‌كردم&quot;. حسين وراق پدر شهيد بلخي (325ق.) و اسمعيل وراق پدر ازرقي شاعر (465؟ق.) نيز از وراقان مشهور بوده‌اند.<br /> <br /> علي بن نصرالوراق نيشابوري و ابوجعفرمحمد بن حسن خيري الوراق نيز از همين صنف شمرده مي‌شوند. ابوبكر محمد بن ابي رافع الوراق كه نسخه‌اي از خلق‌النبي را كتابت كرده است ــ و هم‌اكنون در كتابخانه دانشگاه ليدن نگهداري مي‌شود ــ نيز به اين حرفه اشتغال داشته است. عمررضا كحاله مؤلف كتاب ارزشمند معجم‌المؤلفين به عالمان بسياري كه حرفه آنها وراقي بوده اشاره كرده است.<br /> <br /> بزرگان سياست، ادب و دين براي خود وراقان اختصاصي داشته‌اند. از آن جمله مي‌توان به ابوالعباس محمد بن يزيد و ابن عبدوس جهشياري (331ق.) اشاره كرد كه هر يك چندين وراق داشتند. در دوره قاجار لقب و سِمَت صحاف‌باشي در مورد وراقان و مُجَلِدّان بكار مي‌رفت. آخرين فردي كه به اين لقب شهرت داشت ميرزا محمدتقي صحاف‌باشي بود.<br /> <br /> وراقي از مشاغل شريف بوده است و چون به تكثير نسخه‌هاي [[قرآن]] نيز كمك مي‌كرد، پراهميت تلقي مي‌شد. وراق‌ها علاوه بر نسخه‌برداري از كتاب‌ها و گاه تصحيح و تجليد آنها به فروش كاغذ نيز مي‌پرداختند. در بعضي از كتب كه وظايف پيشه‌وران را در حكومت اسلامي تعيين كرده‌اند، در باب وظيفه وراق يادآوري شده كه آنان نبايد كاغذ را به كسي كه احتمال مي‌دهند از آن استفاده غيرشرعي كند ــ به‌طور مثال فردي كه از كاغذ در تهيه شهادت‌نامه دروغين يا نوشتن سخنان و مطالبي عليه دين بهره‌برداري نمايد ــ بفروشند.<br /> <br /> معمولاً عده‌اي زيرنظر وراقان كار مي‌كردند و تهيه وثيقه‌ها (اسناد) و عهدنامه‌هاي مردم توسط ايشان انجام مي‌شد. بعضي از وراقان بيشترِ امور كتاب‌پردازي را شخصاً انجام مي‌دادند، بدين ترتيب كه نسخه‌ها را كتابت، تزيين، تجليد و وصالي كرده و خود نيز به فروش آنها اقدام مي‌كردند. اين گروه معمولاً صاحب دكاني بودند كه محل تجمع ارباب فضل و ادب بود.<br /> <br /> صحافي را بايد بخشي از حرفه وراقي دانست. به عبارت ديگر وراقان در قرن‌هاي نخستين اسلامي بكار صحافي و مجلدگري نيز مي‌پرداختند. وراقي و صحافي تا عصر ابن خلدون علاوه بر تجليد و كاغذگري به استنساخ و تصحيح كتاب‌ها نيز اطلاق مي‌شده است.<br /> <br /> ==منابع==<br /> * [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D9%88%D8%B1%D9%91%D8%A7%D9%82%D9%8A.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل &quot;ورّاقي&quot; از رضا خاني‌پور]، بازیابی: 16 مرداد 1392.</div>

مرضیه الله وکیل جزی