ورع - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* ورع در روایات */

2025-05-06T10:03:59Z

‏ورع در روایات

Mohammadi: /* ورع در روایات */

2025-05-06T10:03:27Z

‏ورع در روایات

Mohammadi: /* معنای ورع */

2025-05-06T09:58:21Z

‏معنای ورع

مهدی موسوی در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۲

2024-10-30T06:22:21Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۹ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۹

2019-03-09T07:39:12Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۳۵

2013-01-23T09:35:27Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} ورع، عبارت است از نگهداری کامل و حفظ نفس در آخرین مرتبه و ...' ایجاد کرد

2013-01-21T12:55:25Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} ورع، عبارت است از نگهداری کامل و حفظ نفس در آخرین مرتبه و ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}

ورع، عبارت است از نگهداری کامل و حفظ نفس در آخرین مرتبه و در عین حال، هراسان بودن از لغزش، یا سخت گیری بر نفس است برای تعظیم حق.

امام خمینی درباره مراتب ورع می نویسند:

« ورع عامه، اجتناب از کبائر است و ورع خاصه، اجتناب از مشتبهات است برای خوف وقوع در محرمات. ورع اهل زهد، اجتناب از مباحات است، برای احتراز از وزر آن، و ورع اهل سلوک، ترک نظر به دنیاست برای وصول به مقامات، و ورع مجذوبین، ترک مقامات است برای وصول به باب الله وشهود جمال الله و ورع اولیا، اجتناب از توجه به غایت است.

ورع از محارم الله پایه کمالات معنویه و مقامات اخرویه است، و برای هیچ کس مقامی حاصل نشود، مگر به ورع از محارم الله. و قلبی که دارای ورع نباشد، بطوری زنگار و کدورت او را فرو می گیرد که امید نجات بسا باشد که از آن منقطع گردد. صفای نفوس و صقالت آنها به ورع است. و این منزل برای عامه مهمترین منازل است، و تحصیل آن از مهمات مسافر طریق آخرت است. »

پارسائی و پرهیز از حرام بزرگترین باعث و وسیله نجات و عمده چیزی است که آدمی را به سعادتها و درجات عالی می رساند.

بعضی از علماء ورع و تقوا از محارم الهی را به چهار درجه تقسیم کرده اند:

اول، ورع اهل عدل و آن اجتناب از هر چیزی است که مستلزم فسق و گناهکار بودن است و موجب خروج از عدالت است.

دوم ورع صالحین است.و آن اجتناب از شبهات است.

سوم اجتناب است از انجام آن اموری که خوف آن می رود به حرامی یا شبهه حرامی مبدل شود یا حرامی را به دنبال داشته باشد.

چهارم ورع صدیقین است و آن اجتناب از هر چیزی است که برای خدا نباشد.
چنانچه امام صادق فرمود: «تقوا برسه وجه است.اول تقوا از خوف نار و عقاب که همان ترک حرام است که در واقع تقوای عوام می باشد. دوم تقوای از خدا(نه از خوف جهنم) که ترک شبهات است و این مرتبه تقوای خواص است. سوم تقوای فی الله و آن ترک حلال است به خاطر دچار نشدن به شبهه.»

== ورع در روایات ==

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
«خیر دینکم الورع» «بهترین صفت دین شما پرهیزکاری است» .

و فرمود: «من لقی الله سبحانه ورعا اعطاه الله ثواب الاسلام کله» .
«هر که در حالی که از اهل ورع و پرهیزکاری است خدای سبحان را ملاقات کند خداوند تمامی ثواب اسلام را به او عطا می فرماید» .

امام باقر علیه السلام فرمود: «ان اشد العبادة الورع» «سختترین عبادت ورع است» .

و فرمود: «شیعه ما نیست مگر کسی که پرهیزکاری را شعار خود سازد و خدا را اطاعت کند، پس از خدا بترسید و به امید آنچه نزد خداست عمل کنید.

حضرت صادق علیه السلام فرمود: «اوصیک بتقوی الله و الورع و الاجتهاد و اعلم انه لا ینفع اجتهاد لا ورع فیه» .
«ترا به تقوای خدا و ورع و کوشش سفارش می کنم، و بدان که کوششی که در آن ورع نباشد سودی ندهد» .

و فرمود: «اتقوا الله و صونوا دینکم بالورع» «از خدا بترسید و دین خود را با ورع پاسداری کنید» .

و فرمود: «علیکم بالورع فانه لا ینال ما عند الله الا بالورع» «پرهیزکاری کنید، که به آنچه نزد خداست جز به ورع نتوان رسید» .

== منابع ==
جامع السعادات، ملا مهدی نراقی.

چهل حدیث، امام خمینی.
[[رده:اخلاق فردی]]
[[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 *و فرمود: {{متن حدیث|«من لَقی اللهَ سبحانه وَرِعاً أعطاه الله ثوابَ الاسلام کلَّه»}}؛ هر که در حالی که از اهل ورع و پرهیزکاری است خدای سبحان را ملاقات کند خداوند تمامی ثواب اسلام را به او عطا می فرماید.
 *امام علی عليه السلام فرمود: {{متن حدیث|«ثمرة الورع صلاح النفس و الدين»}}<ref> غرر الحكم، ٤٦٣٦.</ref>؛ ثمره ورع، اصلاح نفس و دین است.
-* و فرمود: {{متن حدیث|«الورع يحجز عن ارتكاب المحارم»}}<ref> غرر الحكم، ١٤٣٦.</ref>؛ ورع از ارتکاب حرام باز می دارد.
+* و فرمود: {{متن حدیث|«الورع يحجز عن ارتكاب المحارم»}}<ref> همان، ١٤٣٦.</ref>؛ ورع از ارتکاب حرام باز می دارد.
 *[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«إنّ أشدّ العبادة الورع»}}<ref> الكافي، ٢ / ٧٧ / ٥.</ref>؛ سخت ترین عبادت ورع است.

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==ورع در روایات==
 روایات متعددی در فضیلت و اهمیت «ورع» از [[اهل بیت]] عليهم السلام وارد شده است، از جمله:
-*[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: «خیرُ دینِکم الورعُ»؛ بهترین صفت دین شما پرهیزکاری است.<ref> كنز العمال، ٧٢٨٠.</ref>
+*[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: {{متن حدیث|«خیرُ دینِکم الورعُ»}}<ref> كنز العمال، ٧٢٨٠.</ref>؛ بهترین صفت دین شما پرهیزکاری است.
-*و فرمود: «من لَقی اللهَ سبحانه وَرِعاً أعطاه الله ثوابَ الاسلام کلَّه»؛ هر که در حالی که از اهل ورع و پرهیزکاری است خدای سبحان را ملاقات کند خداوند تمامی ثواب اسلام را به او عطا می فرماید.
+*و فرمود: {{متن حدیث|«من لَقی اللهَ سبحانه وَرِعاً أعطاه الله ثوابَ الاسلام کلَّه»}}؛ هر که در حالی که از اهل ورع و پرهیزکاری است خدای سبحان را ملاقات کند خداوند تمامی ثواب اسلام را به او عطا می فرماید.
-*امام علی عليه السلام فرمود: «ثمرة الورع صلاح النفس و الدين»؛<ref> غرر الحكم، ٤٦٣٦.</ref> ثمره ورع، اصلاح نفس و دین است.
+*امام علی عليه السلام فرمود: {{متن حدیث|«ثمرة الورع صلاح النفس و الدين»}}<ref> غرر الحكم، ٤٦٣٦.</ref>؛ ثمره ورع، اصلاح نفس و دین است.
-* و فرمود: «الورع يحجز عن ارتكاب المحارم»؛<ref> غرر الحكم، ١٤٣٦.</ref> ورع از ارتکاب حرام باز می دارد.
+* و فرمود: {{متن حدیث|«الورع يحجز عن ارتكاب المحارم»}}<ref> غرر الحكم، ١٤٣٦.</ref>؛ ورع از ارتکاب حرام باز می دارد.
-*[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: «إنّ أشدّ العبادة الورع»؛<ref> الكافي، ٢ / ٧٧ / ٥.</ref> سخت ترین عبادت ورع است.
+*[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«إنّ أشدّ العبادة الورع»}}<ref> الكافي، ٢ / ٧٧ / ٥.</ref>؛ سخت ترین عبادت ورع است.
 *و فرمود: «[[شیعه]] ما نیست، مگر کسی که پرهیزکاری را شعار خود سازد و خدا را اطاعت کند، پس از خدا بترسید و به امید آنچه نزد خداست عمل کنید».
-*[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «أوصیک بتقوی الله و الورع و الاجتهاد و اعلَم انّه لاینفع اجتهادٌ لا ورعَ فیه»؛<ref> بحارالانوار، 84 / 258.</ref> تو را به تقوای خدا و ورع و کوشش سفارش می کنم و بدان که کوششی که در آن ورع نباشد، سودی ندهد.
+*[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«أوصیک بتقوی الله و الورع و الاجتهاد و اعلَم انّه لاینفع اجتهادٌ لا ورعَ فیه»}}<ref> بحارالانوار، 84 / 258.</ref>؛ تو را به تقوای خدا و ورع و کوشش سفارش می کنم و بدان که کوششی که در آن ورع نباشد، سودی ندهد.
-*و فرمود: «اتقوا الله و صونوا دینَکم بالورع»؛<ref> الكافي، ٢ / ٧٦ / ٢.</ref> از خدا بترسید و [[دین]] خود را با ورع پاسداری کنید.
+*و فرمود: {{متن حدیث|«اتقوا الله و صونوا دینَکم بالورع»}}<ref> الكافي، ج ٢، ص ٧٦، ح ٢.</ref>؛ از خدا بترسید و [[دین]] خود را با ورع پاسداری کنید.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 «وَرَع»، عبارت است از نگهداری کامل و حفظ [[نفس]] در آخرین مرتبه و در عین حال، هراسان بودن از لغزش یا سختگیری بر نفس است برای تعظیم حق.<ref>جامع السعادات، ملا محمدمهدی نراقی.</ref>
-از روایات استفاده می شود که اصل و ریشه «ورع»، اجتناب و پرهیز از [[گناه]] و [[حرام]] و [[شبهه|شبهات]] است. چنانکه از [[امام علی]] عليه السلام در معنای «ورع» نقل شده است: «أصل الورع تجنّب الآثام، والتنزّه عن الحرام».<ref>غرر الحكم، 86، 3097.</ref> و در [[حدیث]] دیگری می فرماید: «الورع الوقوف عند الشبهة»؛<ref>غرر الحكم، 2161.</ref> ورع، توقف هنگام شبهه است.
+از روایات استفاده می شود که اصل و ریشه «ورع»، اجتناب و پرهیز از [[گناه]] و [[حرام]] و [[شبهه|شبهات]] است. چنانکه از [[امام علی]] عليه السلام در معنای «ورع» نقل شده است: {{متن حدیث|«أصل الورع تجنّب الآثام، والتنزّه عن الحرام»}}<ref>غرر الحكم، 86، 3097.</ref>؛ و در [[حدیث]] دیگری می فرماید: «الورع الوقوف عند الشبهة»؛<ref>غرر الحكم، 2161.</ref> ورع، توقف هنگام شبهه است.
-شریف جرجانی نیز در تعریف ورع می گوید: «هو اجتناب الشبهات خوفًا من الوقوع فی المحرمات»؛<ref>التعريفات، جرجانی، ص79.</ref> ورع، اجتناب از شبهات است‏‎ ‎‏از بیم وقوع در محرمات.
+شریف جرجانی نیز در تعریف ورع می گوید: {{متن حدیث|«هو اجتناب الشبهات خوفًا من الوقوع فی المحرمات»}}<ref>التعريفات، جرجانی، ص79.</ref>؛ ورع، اجتناب از شبهات است‏‎ ‎‏از بیم وقوع در محرمات.
 مرحوم [[امام خمینی]] ‎‏معنای ورع را شدت پرهیزگاری می داند، که سالک طریق با متصف‏‎ ‎‏شدن به این حالت می تواند خود را از تجاوز از حریم [[عقل]] و [[شرع]] مصون‏‎ ‎‏بدارد.<ref>شرح چهل حدیث، امام خمینی، ص 468.</ref>
@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 سالک کوی حقیقت پس از شناخت [[حرام|محرّمات]] و [[حلال|حلّیات]]، خود را ملزم‏‎ ‎‏به رعایت آنها می گرداند؛ اما گاه اموری مشتبه، او را سرگردان می سازند و‏‎ ‎‏به حیرت می افکنند؛ از این رو از خوف هلاکت و فرونیفتادن در مهلکه، از‏‎ ‎‏آن امور نیز پرهیز می کند که مبادا این امور مشتبه زمینۀ ورود او را به اعمال‏‎ ‎‏خلاف و [[حرام]] فراهم سازد.‏‎‏ بنابراین، ورع پرهیز و احتراز و دوری جستن‏‎ ‎‏از شبهه هاست.
-[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه وآله در تبیین شبهات می فرماید: «الحلال بيّن، والحرام بيّن، وبينهما أمور مشتبهات، لا يعلمُها كثيرٌ من الناس، فمن اتقي الشبهات استبرأ لعرضه و دينه، و من وقع في الشبهات وقع في الحرام، كراع يرعى حول الحمى يوشك أن يواقعه»؛<ref>كنز العمال، 7276، 7291.</ref> امور حلال و حرام معلوم است، و بین این دو، امور شبهه ناک هستند که بیشتر مردم از آن آگاه نیستند. پس کسی که از شبهات پرهیز کند، دین و آبروی خود را حفظ کرده، ولی کسی که به شبهات بپردازد دچار حرام می شود، مانند کسی که اطراف چاهی پرسه زند و چه بسا در آن بیفتد.
+[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه وآله در تبیین شبهات می فرماید: {{متن حدیث|«الحلال بيّن، والحرام بيّن، وبينهما أمور مشتبهات، لا يعلمُها كثيرٌ من الناس، فمن اتقي الشبهات استبرأ لعرضه و دينه، و من وقع في الشبهات وقع في الحرام، كراع يرعى حول الحمى يوشك أن يواقعه»}}<ref>كنز العمال، 7276، 7291.</ref>؛ امور حلال و حرام معلوم است، و بین این دو، امور شبهه ناک هستند که بیشتر مردم از آن آگاه نیستند. پس کسی که از شبهات پرهیز کند، دین و آبروی خود را حفظ کرده، ولی کسی که به شبهات بپردازد دچار حرام می شود، مانند کسی که اطراف چاهی پرسه زند و چه بسا در آن بیفتد.
 برخی از رهیافتگان طریق، ورع را برتر از [[تقوا]] دانسته اند‏،‎ ‎‏به دلیل اینکه تقوا را ترک محذورات‏‎‎‏ و محرّمات می دانند و ورع را ترک‏‎ ‎‏شبهات معنا کرده اند. بدین ترتیب صاحب مقام ورع، مقامی برتر از متقی‏‎ ‎‏را کسب نموده است؛ زیرا -به طریق اولی- از حرامهای شرعی و عرفی پرهیز می نماید.‏
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ورع از [[حرام|محارم]] الهی، پایه کمالات معنویه و مقامات اخرویه است و برای هیچ کس مقامی حاصل نشود، مگر به ورع از محارم الله و قلبی که دارای ورع نباشد، به طوری زنگار و کدورت او را فرو می گیرد که امید نجات بسا باشد که از آن منقطع گردد. صفای نفوس و صقالت آنها به ورع است و این منزل برای عامه مهمترین منازل است و تحصیل آن از مهمات مسافر طریق [[آخرت]] است.
 پارسائی و پرهیز از [[حرام]] بزرگترین وسیله نجات و عمده چیزی است که آدمی را به سعادت ها و درجات عالی می رساند.
 ==مراتب ورع==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 ورع، عبارت است از نگهداری کامل و حفظ نفس در آخرین مرتبه و در عین حال، هراسان بودن از لغزش یا سختگیری بر نفس است برای تعظیم حق.
-امام خمینی درباره مراتب ورع می نویسند: «ورع عامه، اجتناب از کبائر است و ورع خاصه، اجتناب از مشتبهات است برای خوف وقوع در محرمات. ورع اهل زهد، اجتناب از مباحات است برای احتراز از وزر آن و ورع اهل سلوک، ترک نظر به دنیاست برای وصول به مقامات و ورع مجذوبین، ترک مقامات است برای وصول به باب الله و شهود جمال الله و ورع اولیا، اجتناب از توجه به غایت است.
+[[امام خمینی]] درباره مراتب ورع می نویسند: «ورع عامه، اجتناب از [[گناه|کبائر]] است و ورع خاصه، اجتناب از مشتبهات است برای خوف وقوع در محرمات. ورع اهل [[زهد]]، اجتناب از [[مباح|مباحات]] است برای احتراز از وزر آن و ورع اهل [[سلوک]]، ترک نظر به دنیاست برای وصول به مقامات و ورع مجذوبین، ترک مقامات است برای وصول به باب الله و شهود جمال الله و ورع اولیا، اجتناب از توجه به غایت است».
 ورع از محارم الله پایه کمالات معنویه و مقامات اخرویه است و برای هیچ کس مقامی حاصل نشود، مگر به ورع از محارم الله و قلبی که دارای ورع نباشد، به طوری زنگار و کدورت او را فرو می گیرد که امید نجات بسا باشد که از آن منقطع گردد. صفای نفوس و صقالت آنها به ورع است و این منزل برای عامه مهمترین منازل است و تحصیل آن از مهمات مسافر طریق آخرت است.
@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 پارسائی و پرهیز از [[حرام]] بزرگترین باعث و وسیله نجات و عمده چیزی است که آدمی را به سعادت ها و درجات عالی می رساند. بعضی از علماء ورع و [[تقوا]] از محارم الهی را به چهار درجه تقسیم کرده اند:
-* اول، ورع اهل عدل و آن اجتناب از هر چیزی است که مستلزم فسق و گناهکار بودن است و موجب خروج از [[عدالت]] است.
+*اول، ورع اهل عدل و آن اجتناب از هر چیزی است که مستلزم [[فسق]] و گناهکار بودن است و موجب خروج از [[عدالت]] است.
-* دوم ورع صالحین است و آن اجتناب از شبهات است.
+*دوم ورع صالحین است و آن اجتناب از شبهات است.
-* سوم اجتناب است از انجام آن اموری که خوف آن می رود به حرامی یا شبهه حرامی مبدل شود یا حرامی را به دنبال داشته باشد.
+*سوم اجتناب است از انجام آن اموری که خوف آن می رود به حرامی یا [[شبهه]] حرامی مبدل شود یا حرامی را به دنبال داشته باشد.
-* چهارم ورع صدیقین است و آن اجتناب از هر چیزی است که برای خدا نباشد.
+*چهارم ورع صدیقین است و آن اجتناب از هر چیزی است که برای [[الله|خدا]] نباشد.
-چنانچه [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «تقوا برسه وجه است. اول تقوا از خوف نار و عقاب که همان ترک [[حرام]] است که در واقع تقوای عوام می باشد. دوم تقوای از خدا (نه از خوف جهنم) که ترک شبهات است و این مرتبه تقوای خواص است. سوم تقوای فی الله و آن ترک [[حلال]] است به خاطر دچار نشدن به شبهه».
+چنانچه [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «تقوا برسه وجه است. اول تقوا از خوف نار و عقاب که همان ترک [[حرام]] است که در واقع تقوای عوام می باشد. دوم تقوای از خدا (نه از خوف [[جهنم]]) که ترک شبهات است و این مرتبه تقوای خواص است. سوم تقوای فی الله و آن ترک [[حلال]] است به خاطر دچار نشدن به شبهه».
 ==ورع در روایات==
-رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خیر دینکم الورع؛ بهترین صفت دین شما پرهیزکاری است».
+[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خیر دینکم الورع؛ بهترین صفت دین شما پرهیزکاری است».
 و فرمود: «من لقی الله سبحانه ورعا اعطاه الله ثواب الاسلام کله؛ هر که در حالی که از اهل ورع و پرهیزکاری است خدای سبحان را ملاقات کند خداوند تمامی ثواب اسلام را به او عطا می فرماید».
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 [[امام باقر]] علیه السلام فرمود: «ان اشد العبادة الورع؛ سختترین عبادت ورع است».
-و فرمود: «شیعه ما نیست مگر کسی که پرهیزکاری را شعار خود سازد و خدا را اطاعت کند، پس از خدا بترسید و به امید آنچه نزد خداست عمل کنید».
+و فرمود: «[[شیعه]] ما نیست مگر کسی که پرهیزکاری را شعار خود سازد و خدا را اطاعت کند، پس از خدا بترسید و به امید آنچه نزد خداست عمل کنید».
-حضرت امام صادق علیه السلام فرمود: «اوصیک بتقوی الله و الورع و الاجتهاد و اعلم انه لاینفع اجتهاد لاورع فیه؛ تو را به تقوای خدا و ورع و کوشش سفارش می کنم و بدان که کوششی که در آن ورع نباشد، سودی ندهد».
+حضرت امام صادق علیه السلام فرمود: «اوصیک بتقوی الله و الورع و الاجتهاد و اعلم انه لاینفع اجتهاد لا ورع فیه؛ تو را به تقوای خدا و ورع و کوشش سفارش می کنم و بدان که کوششی که در آن ورع نباشد، سودی ندهد».
-و فرمود: «اتقوا الله و صونوا دینکم بالورع؛ از خدا بترسید و دین خود را با ورع پاسداری کنید».
+و فرمود: «اتقوا الله و صونوا دینکم بالورع؛ از خدا بترسید و [[دین]] خود را با ورع پاسداری کنید».
 و فرمود: «علیکم بالورع فانه لاینال ما عندالله الا بالورع؛ پرهیزکاری کنید که به آنچه نزد خداست جز به ورع نتوان رسید».
 ==منابع==
-* جامع السعادات، ملا مهدی نراقی.
-* چهل حدیث، امام خمینی.
+*[[جامع السعادات]]، [[ملا محمد مهدی نراقی|ملا مهدی نراقی]].
 [[رده:اخلاق فردی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]