هادی (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۲

2026-03-01T13:42:11Z

Mohammadi در ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۹

2026-03-01T13:39:05Z

نمایش تغییرات

Mohammadi در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶

2025-12-16T13:16:30Z

نمایش تغییرات

Mohammadi در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۸

2025-12-16T13:08:48Z

Mohammadi در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۶

2025-12-16T13:06:00Z

نمایش تغییرات

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-20T10:41:27Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-08-01T10:26:03Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ هادى (اسم الله) را به هادی (اسم الله) منتقل کرد

2021-08-01T07:23:05Z

مهدی موسوی صفحهٔ هادى (اسم الله) را به هادی (اسم الله) منتقل کرد

Aghajani در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۹

2020-02-24T11:39:16Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۰

2019-02-28T05:30:52Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 اسم '''«الهادى»''' در [[قرآن]] ده بار آمده و در دو مورد، وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است، چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|...وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>[[آیه 54 سوره حج| سوره حج،آیه ۵۴.]]</ref>؛ ... خداافراد با ایمان را به راه راست هدایت مى کند». و نیز مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا}}<ref>[[آیه 31 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۳۱.]]</ref>؛ ... کافى است که پروردگارت راهنما و کمک تو است».
-از برخى از [[آیه|آیات]]، راهنما بودن خدا به صورت ضمنى نیز استفاده مى شود چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}}<ref>[[آیه 33 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۳۳.]]</ref>؛ ...آن کس را که خدا گمراه سازد براى او هدایت کننده اى نیست».
+از برخى از [[آیه|آیات]]، راهنما بودن خدا به صورت ضمنى نیز استفاده مى شود چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}}<ref>[[آیه 33 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۳۳.]]</ref>؛ ... آن کس را که خدا گمراه سازد براى او هدایت کننده اى نیست».
 ==هدایت و ضلالت در قرآن==
-یکى از اصول مسلّم قرآنى، آزادى انسان ها در مسئله هدایت و ضلالت یا [[ایمان|ایمان]] و [[کفر|کفر]] است و آیه: «{{متن قرآن|وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ...}}<ref>[[آیه 29 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۲۹.]]</ref>؛ بگو حق از جانب خدااست هرکس مى خواهد ایمان بیاورد و هرکس مى خواهد کفر ورزد...»، بیانگر اصل اختیار و آزادى انسان در گرایش به آیین الهى، و یا روى گردانى از آن است».
+یکى از اصول مسلّم قرآنى، آزادى انسان ها در مسئله هدایت و ضلالت یا [[ایمان|ایمان]] و [[کفر|کفر]] است و آیه: «{{متن قرآن|وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ...}}<ref>[[آیه 29 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۲۹.]]</ref>؛ بگو حق از جانب خدااست هرکس مى خواهد ایمان بیاورد و هرکس مى خواهد کفر ورزد ...»، بیانگر اصل اختیار و آزادى انسان در گرایش به آیین الهى، و یا روى گردانى از آن است».
 در مقابل این اصل، اصل دیگرى است به نام اینکه هدایت و ضلالت افراد در دست خدا است و او هرکس را بخواهد هدایت، و هرکس را بخواهد گمراه مى سازد چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>[[آیه 4 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم،آیه ۴.]]</ref>؛ هیچ پیامبرى را جز به زبان قوم خویش نفرستادیم تا براى آنان (پیامهاى الهى را) بیان کنند، (خدا) هرکس را بخواهد هدایت، و هرکس را بخواهد گمراه مى سازد اوست قدرتمند وحکیم». <ref> و این مضمون: هدایت و ضلالت در دست خدا است در [[سوره نمل]]/ ۹۳ و [[سوره فاطر]]/۸ نیز وارد شده است.</ref>
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 در این میان [[انسان]] از یک هدایت همگانى دیگرى برخوردار است که دیگر موجودات را چنین شأن و مقامى نیست و آن اینکه خدا او را از طریق [[عقل]] و خرد، اعزام پیامبران و آموزگاران الهى، فرستادن کتاب و صحیفه، به راه راست هدایت کرده و بهره گیرى از این وسایل را در اختیار همگان قرار داده و تبعیض و استثنایى قائل نشده است، چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن| ... وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ }}<ref>[[آیه 24 سوره فاطر|سوره فاطر،آیه ۲۴.]]</ref>؛ ... هیچ امت و جمعیتى نیست مگر در میان آنان بیم دهى بوده است».
-در آیه دیگر مى فرماید: «{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ...}}<ref>[[آیه 25 سوره حدید|سوره حدید،آیه ۲۵.]]</ref>؛ ما پیامبران خود را با دلایل فرستادیم، و همراه آنان کتاب و ترازو نیز نازل کردیم تا مردم عدالت را بپا دارند... ».
+در آیه دیگر مى فرماید: «{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ...}}<ref>[[آیه 25 سوره حدید|سوره حدید،آیه ۲۵.]]</ref>؛ ما پیامبران خود را با دلایل فرستادیم، و همراه آنان کتاب و ترازو نیز نازل کردیم تا مردم عدالت را بپا دارند ...».
 در این آیه، از سه وسیله تبلیغى همگانى سخن به میان آمده است: ۱. اعزام پیامبران همراه با معجزات: {{متن قرآن|«رُسُلَنا بالبَینات»}}، ۲. کتابهاى آسمانى: «الکتاب»، ۳. عقل و خرد، «المِیزان»، که در حقیقت وسیله سنجش حق و باطل است.
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 از آنجا که پیامبران یکى از هادیان هستند و در باره [[پیامبر اسلام|پیامبر خاتم]] مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>[[آیه 52 سوره شوری|سوره شوری،آیه ۵۲.]]</ref>؛ ... تو به راه راست هدایت مى کنى». و در باره [[قرآن]] مى فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ هَٰذَاالْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ...}}<ref>[[آیه 9 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۹.]]</ref>؛ این قرآن انسان ها را به درست ترین آئین ها هدایت مى کند»؛ و در آیات دیگر از [[مشیت الهی|مشیت]] حکیمانه خود گزارش مى دهد که هیچ ملتى را عذاب نمى کند مگر این که با فرستادن پیامبر، حجت را بر آنها تمام مى کند، چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>[[آیه 15 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۱۵.]]</ref>؛ ... ما هیچ قومى را عذاب نمى کنیم مگر اینکه قبلاً براى آنها پیامبرى مى فرستیم».
-بنابراین، مشیت حکیمانه الهى ایجاب کرده است که ابزار هدایت را در اختیار همگان قرار دهد، آنگاه بگوید: {{متن قرآن|«...فَمَنْ شاءَ فَلْیؤْمِن وَمَنْ شاءَ فَلْیکفُر...»}}. واگر قرآن، در موردى مى گوید: هدایت و ضلالت در دست خدا است، هرکس را بخواهد هدایت وهرکس را بخواهد گمراه مى سازد، به این نوع از هدایت، ارتباطى ندارد. مشیت حکیمانه او تعلق گرفته که این قسم از هدایت در اختیار همگان باشد و هرکس خواست از آن بهره بگیرد.
+بنابراین، مشیت حکیمانه الهى ایجاب کرده است که ابزار هدایت را در اختیار همگان قرار دهد، آنگاه بگوید: {{متن قرآن|«...فَمَنْ شاءَ فَلْیؤْمِن وَمَنْ شاءَ فَلْیکفُر ...»}}. واگر قرآن، در موردى مى گوید: هدایت و ضلالت در دست خدا است، هرکس را بخواهد هدایت وهرکس را بخواهد گمراه مى سازد، به این نوع از هدایت، ارتباطى ندارد. مشیت حکیمانه او تعلق گرفته که این قسم از هدایت در اختیار همگان باشد و هرکس خواست از آن بهره بگیرد.
 آرى در برابر این دو هدایت همگانى، هدایت خصوصى است، که در اختیار برخى قرار مى گیرد و به تعبیر دیگر: به هر کسى بخواهد مى بخشد و به هرکس نخواهد نمى بخشد، البته خواستن و نخواستن خدا نیز بى ملاک نبوده و قطعاً براى خود ضابطه اى دارد که هم اکنون بیان مى گردد.
@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 الف. ملاک هدایت خصوصى: براى شمول هدایت خصوصى ملاکهایى در آیات وارد شده که همگى به یک منشأ بر مى گردد و آن بهره مندى از هدایت نخستین است، چنانکه:
-۱. «{{متن قرآن|...إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ}}<ref>[[آیه 27 سوره رعد|سوره رعد،آیه ۲۷.]]</ref>؛... خدا هرکس را بخواهد گمراه، و آن کس که به سوى او توجه کند، هدایت مى کند».
+۱. «{{متن قرآن|... إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ}}<ref>[[آیه 27 سوره رعد|سوره رعد،آیه ۲۷.]]</ref>؛... خدا هرکس را بخواهد گمراه، و آن کس که به سوى او توجه کند، هدایت مى کند».
 ۲. «{{متن قرآن|وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ}}<ref>[[آیه 69 سوره عنکبوت|سوره عنکبوت،آیه ۶۹.]]</ref>؛ آنان را که در راه ما کوشش کرده اند به راههاى خود هدایت مى کنیم و خدا با نیکوکاران است».
-۳. «{{متن قرآن|وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى...}}<ref>[[آیه 17 سوره محمد|سوره محمد،آیه ۱۷.]]</ref>؛ آنان که هدایت یافته اند، بر هدایتشان افزودیم...».
+۳. «{{متن قرآن|وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى ...}}<ref>[[آیه 17 سوره محمد|سوره محمد،آیه ۱۷.]]</ref>؛ آنان که هدایت یافته اند، بر هدایتشان افزودیم ...».
-۴. «{{متن قرآن|...إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى}}<ref>[[آیه 13 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۱۳.]]</ref>؛ [[اصحاب کهف|اصحاب کهف]]) جوان مردانى بودند که به خدا ایمان آورده و برهدایتشان افزودیم».
+۴. «{{متن قرآن|... إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى}}<ref>[[آیه 13 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۱۳.]]</ref>؛ [[اصحاب کهف|اصحاب کهف]]) جوان مردانى بودند که به خدا ایمان آورده و برهدایتشان افزودیم».
 روى سخن در این آیات با گروه مؤمنان است که از اسباب هدایت عمومى بهره مند شده و به راه راست هدایت شده اند و پس از اندى مشمول لطف خاص خدا مى شوند، چون از هدایت عمومى بهره کافى گرفته اند. در این آیات هدایت خصوصى، با جمله هاى (من أناب) و (من ینیب) و (جاهدوا) و (اهتدوا) و (آمنوا بربّهم) مدلّل گردیده است، یعنى این گروه به خاطر این شایستگى، مشمول لطف خاص الهى مى شوند.
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 ب. ملاک ضلالت خصوصى: در برخى از آیات، ملاک ضلالت خصوصى، نظیر هدایت بیان گردیده و مقصود از ضلالت خصوصى فقدان هدایت خاص و عنایت الهى است و خود این محرومیت نوعى گمراهى به شمار مى رود. در برخى از آیات به علت محرومیت تصریح شده و آن [[ظلم]]، [[فسق]]، [[کفر|کفر]] و زیغ است. یعنى این صفات پیشین مانع از وصول نور هدایت خصوصى مى گردد، چنانکه مى فرماید:
-۱. «{{متن قرآن|...وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>[[آیه 5 سوره جمعه|سوره جمعه،آیه ۵.]]</ref>؛ ... خدا ستمگران را هدایت نمى کند».
+۱. «{{متن قرآن|... وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>[[آیه 5 سوره جمعه|سوره جمعه،آیه ۵.]]</ref>؛ ... خدا ستمگران را هدایت نمى کند».
 ۲. «{{متن قرآن|... وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ ۚ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ}}<ref>[[آیه 27 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم،آیه ۲۷.]]</ref>؛ ... خدا ستمگران را گمراه مى سازد و آنچه بخواهد انجام مى دهد».
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
 آخرین سؤال:
-آیاتى گواهى مى دهند که اگر خدا مى خواست همه مردم بدون استثنا [[ایمان|ایمان]] مى آوردند، ولى [[مشیت الهی|مشیت]] او بر چنین هدایت همگانى تعلق نگرفته است، مانند آیه: «{{متن قرآن|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا...}}<ref>[[آیه 99 سوره یونس|سوره یونس،آیه ۹۹.]]</ref>؛ اگر خدا مى خواست همه مردم روى زمین ایمان مى آوردند...».
+آیاتى گواهى مى دهند که اگر خدا مى خواست همه مردم بدون استثنا [[ایمان|ایمان]] مى آوردند، ولى [[مشیت الهی|مشیت]] او بر چنین هدایت همگانى تعلق نگرفته است، مانند آیه: «{{متن قرآن|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ...}}<ref>[[آیه 99 سوره یونس|سوره یونس،آیه ۹۹.]]</ref>؛ اگر خدا مى خواست همه مردم روى زمین ایمان مى آوردند ...».
 اکنون سؤال مى شود چرا، خواستار ایمان همگان نشده است؟

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 در این آیه، از سه وسیله تبلیغى همگانى سخن به میان آمده است: ۱. اعزام پیامبران همراه با معجزات: {{متن قرآن|«رُسُلَنا بالبَینات»}}، ۲. کتابهاى آسمانى: «الکتاب»، ۳. عقل و خرد، «المِیزان»، که در حقیقت وسیله سنجش حق و باطل است.
-از آنجا که پیامبران یکى از هادیان هستند و در باره [[پیامبر اسلام|پیامبر خاتم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«...وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ }}<ref>[[آیه 52 سوره شوری|سوره شوری،آیه ۵۲.]]</ref>؛... تو به راه راست هدایت مى کنى». و در باره [[قرآن]] مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ هَٰذَاالْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ...}}<ref>[[آیه 9 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۹.]]</ref>؛این قرآن انسان ها را به درست ترین آئین ها هدایت مى کند». و در آیات دیگر از [[مشیت الهی|مشیت]] حکیمانه خود گزارش مى دهد که هیچ ملتى را عذاب نمى کند مگر این که با فرستادن پیامبر، حجت را بر آنها تمام مى کند، چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«...دوَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>[[آیه 15 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۱۵.]]</ref>؛... ما هیچ قومى را عذاب نمى کنیم مگر اینکه قبلاً براى آنها پیامبرى مى فرستیم».
+از آنجا که پیامبران یکى از هادیان هستند و در باره [[پیامبر اسلام|پیامبر خاتم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«...وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ }}<ref>[[آیه 52 سوره شوری|سوره شوری،آیه ۵۲.]]</ref>؛... تو به راه راست هدایت مى کنى». و در باره [[قرآن]] مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ هَٰذَاالْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ...}}<ref>[[آیه 9 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۹.]]</ref>؛این قرآن انسان ها را به درست ترین آئین ها هدایت مى کند». و در آیات دیگر از [[مشیت الهی|مشیت]] حکیمانه خود گزارش مى دهد که هیچ ملتى را عذاب نمى کند مگر این که با فرستادن پیامبر، حجت را بر آنها تمام مى کند، چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>[[آیه 15 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۱۵.]]</ref>؛... ما هیچ قومى را عذاب نمى کنیم مگر اینکه قبلاً براى آنها پیامبرى مى فرستیم».
 بنابراین، مشیت حکیمانه الهى ایجاب کرده است که ابزار هدایت را در اختیار همگان قرار دهد، آنگاه بگوید: {{متن قرآن|«...فَمَنْ شاءَ فَلْیؤْمِن وَمَنْ شاءَ فَلْیکفُر...»}}. واگر قرآن، در موردى مى گوید: هدایت و ضلالت در دست خدا است، هرکس را بخواهد هدایت وهرکس را بخواهد گمراه مى سازد، به این نوع از هدایت، ارتباطى ندارد. مشیت حکیمانه او تعلق گرفته که این قسم از هدایت در اختیار همگان باشد و هرکس خواست از آن بهره بگیرد.

@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 *[[جعفر سبحانی|آیت الله سبحانی]]، منشور جاوید، جلد دوم، صفحه ۳۹۲ - ۴۰۰، [http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=15#id392_p392 پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی].
 {{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 اسم «الهادى» در [[قرآن]] ده بار آمده و در دو مورد، وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است، چنانكه مى فرمايد: (...وَ إِنَّ اللّهَ لَهادِ الّذينَ آمَنُوا إِلى صِراط مُسْتَقيم).(حج/54) «خدا افراد با ايمان را به راه راست هدايت مى كند».
-و نيز مى فرمايد: (...وَ كَفى بِرَبِّكَ هادِياًوَ نَصيراً).(فرقان/31) «كافى است كه پروردگارت راهنما و كمك تو است».
+و نيز مى فرمايد: (...وَ كَفى بِرَبِّكَ هادِياًوَ نَصيراً).(فرقان/31)
 از برخى از آيات، راهنما بودن خدا به صورت ضمنى نيز استفاده مى شود چنانكه مى فرمايد: (...وَ مَنْ يُضْلِلِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ هاد).(رعد/33) «آن كس را كه خدا گمراه سازد براى او هدايت كننده اى نيست».
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۶: @@
 .(...رَبُّنَا الّذى أَعْطى كُلَّ شَىء خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى).(طه/50) «خدا آفرينش هر موجودى را به او ارزانى داشته، آنگاه او را هدايت كرد».
-مقصود از هدايت همگانى كه همه موجودات امكانى را در بر مى گيرد جز هدايت فطرى در انسان، و غريزى در حيوان، و طبيعى در نبات، و جماد نيست و قرآن در آيات مختلفى درباره اين نوع هدايت سخن گفته است.<ref>درباره همه موجودات سوره اعلى /1ـ3 و در باره زنبور عسل، سوره نحل/68ـ69، درباره انسان سوره بلد/8ـ10 و سوره شمس/7ـ8.</ref>
+مقصود از هدايت همگانى كه همه موجودات امكانى را در بر مى گيرد جز هدايت [[فطرت|فطرى]] در انسان، و [[غریزه|غريزى]] در حيوان، و طبيعى در نبات و جماد نيست و قرآن در آيات مختلفى درباره اين نوع هدايت سخن گفته است.<ref>درباره همه موجودات سوره اعلى /1ـ3 و در باره زنبور عسل، سوره نحل/68ـ69، درباره انسان سوره بلد/8ـ10 و سوره شمس/7ـ8.</ref>
 بنابر اين هدايت تكوينى و فطرى كه با قلم قضايى، بر پيشانى هر موجودى نوشته شده، استثناء بردار نبوده و همه را شامل است لذا مى بينيم: گياهان و درختان به صورت خودكار بالا مى روند، گل مى كنند، ميوه مى دهند، و به حدّكمال مى رسند و زنبور عسل، و مورچگان و كليه جانداران با الهام از جهان غيب به زندگى حيوانى خود ادامه مى دهند، در حالى كه در هيچ مكتب و مركزى، چيزى نياموخته وحتى براى زايمان وپرورش اولاد درسى فرا نگرفته اند.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۲: @@
 ب. هدايت همگانى تبليغى:
-در اين ميان انسان از يك هدايت همگانى ديگرى برخوردار است كه ديگر موجودات را چنين شأن و مقامى نيست و آن اينكه خدا او را از طريق عقل و خرد، اعزام پيامبران و آموزگاران الهى، فرستادن كتاب و صحيفه، به راه راست هدايت كرده و بهره گيرى از اين وسايل را در اختيار همگان قرار داده است. و تبعيض و استثنايى قائل نشده است، چنانكه مى فرمايد:
+در اين ميان [[انسان]] از يك هدايت همگانى ديگرى برخوردار است كه ديگر موجودات را چنين شأن و مقامى نيست و آن اينكه خدا او را از طريق عقل و خرد، اعزام پيامبران و آموزگاران الهى، فرستادن كتاب و صحيفه، به راه راست هدايت كرده و بهره گيرى از اين وسايل را در اختيار همگان قرار داده است. و تبعيض و استثنايى قائل نشده است، چنانكه مى فرمايد:
 (...وَ إِنْ مِنْ أُمَّة إِلاّ خَلا فِيها نَذِيرٌ).(فاطر/24)«هيچ امت و جمعيتى نيست مگر در ميان آنان بيم دهى بوده است».
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۴: @@
 در اين آيه، از سه وسيله تبليغى همگانى سخن به ميان آمده است:
-.اعزام پيامبران همراه با معجزات: (رُسُلَنا بالبَيِّنات)، 2. كتابهاى آسمانى: (الكِتاب)، 3. عقل و خرد، (المِيزان)، كه در حقيقت وسيله سنجش حق و باطل است.
+# اعزام پيامبران همراه با معجزات: (رُسُلَنا بالبَيِّنات)، 2. كتابهاى آسمانى: (الكِتاب)، 3. عقل و خرد، (المِيزان)، كه در حقيقت وسيله سنجش حق و باطل است.
-از آنجا كه پيامبران يكى از هاديان هستند ودر باره پيامبر خاتم مى فرمايد:
+از آنجا كه پيامبران يكى از هاديان هستند و در باره [[پیامبر اسلام|پيامبر خاتم]] مى فرمايد:
 (...و إِنَّكَ لَتهدى إِلى صِراط مُستَقيم).(شورى/52)«تو به راه راست هدايت مى كنى».
-و در باره قرآن مى فرمايد:
+و در باره [[قرآن]] مى فرمايد:
 (إِنَّ هذا القرآنَ يَهْدى لِلَّتى هِىَ أَقْوَم...).( اسراء/9)«اين قرآن انسان ها را به درست ترين آئين ها هدايت مى كند».
@@ سطر ۶۲: / سطر ۶۴: @@
 ج. هدايت خصوصى:
-خداى مهربان، گذشته از هدايت هاى همگانى، هدايت خاصى دارد كه از آن گروهى است كه از هدايت نخستين بهره گرفته و از اين طريق خويشتن را در معرض بهرهورى از نسيم رحمت قرار دهد، خداوند نسبت به اين گروه، از دريچه رحمت نگريسته، و در پوشش الطاف خاص خود در مى آورد.
+خداى مهربان، گذشته از هدايت هاى همگانى، هدايت خاصى دارد كه از آن گروهى است كه از هدايت نخستين بهره گرفته و از اين طريق خويشتن را در معرض بهره ورى از نسيم رحمت قرار دهد، خداوند نسبت به اين گروه، از دريچه رحمت نگريسته، و در پوشش الطاف خاص خود در مى آورد.
 گروهى كه از هدايت همگانى (هدايت پيامبران، امامان وكتاب آسمانى) بهره مند شده، و با عقيده پاك در طريق اطاعت باشند، ناگهان الطاف خاص الهى شامل حال آنها مى شود و از هدايت افزون ازگذشته، بهره مند مى گردند، بهره گيرى از اين هدايت در دست خدا است، او هركس را بخواهد هدايت مى كند ولى خواست خدا، نيز بى ملاك نيست، ملاك آن، بهره مندى از هدايت هاى قبلى است.
@@ سطر ۹۹: / سطر ۱۰۱: @@
 در برخى از آيات، ملاك ضلالت خصوصى، نظير هدايت بيان گرديده ومقصود از ضلالت خصوصى فقدان هدايت خاص و عنايت الهى است و خود اين محروميت نوعى گمراهى به شمار مى رود.
-در برخى از آيات به علت محروميت تصريح شده و آن ظلم، فسق، كفر و زيغ است يعنى اين صفات پيشين مانع از وصول نور هدايت خصوصى مى گردد، چنانكه مى فرمايد:
+در برخى از آيات به علت محروميت تصريح شده و آن ظلم، فسق، كفر و زيغ است. يعنى اين صفات پيشين مانع از وصول نور هدايت خصوصى مى گردد، چنانكه مى فرمايد:
 . (...وَ اللّهُ لا يَهْدى القَومَ الظّالِمين).(جمعه/5)
@@ سطر ۱۲۳: / سطر ۱۲۵: @@
 مقصود از هدايت نكردن و يا گمراه ساختن خدا، همان محروميت از هدايت خصوصى، و عنايات خاص الهى است، وعلت محروميت آنان، به خاطر يك رشته موانعى، مانند ظلم، و فسق، كفر و يا انحراف عملى است كه از نزول رحمت جلوگيرى مى كند و اگر اين موانع نبود، و يا آن را مرتفع مى كردند، بسان گروه نخست، از لطف الهى محروم نمى شدند.
-با آشنايى با اقسام هدايتها، مشكل جبر خود به خود حل مى گردد، زيرا آنچه كه ملاك جبر است، همان دو هدايت نخست است كه خوشبختانه جنبه عمومى دارد، و امّا هدايت خصوصى، اگر چه گسترده نيست ولى علت محروميت، خود انسان است كه مقدمات آن را فراهم نمى سازد.
+با آشنايى با اقسام هدايتها، مشكل [[جبر]] خود به خود حل مى گردد، زيرا آنچه كه ملاك جبر است، همان دو هدايت نخست است كه خوشبختانه جنبه عمومى دارد، و امّا هدايت خصوصى، اگر چه گسترده نيست ولى علت محروميت، خود انسان است كه مقدمات آن را فراهم نمى سازد.
-اگر قرآن مى فرمايد: هركس را بخواهد گمراه و هركس را بخواهد هدايت مى كند، مقصود هدايت سوم است، و خواست الهى بى ملاك نيست،و تحصيل آن براى بندگان كار آسان است، اين بندگان صالح و ناصالح خداهستند كه مقدمات يكى را فراهم مى سازند.
+اگر قرآن مى فرمايد: هركس را بخواهد گمراه و هركس را بخواهد هدايت مى كند، مقصود هدايت سوم است، و خواست الهى بى ملاك نيست، و تحصيل آن براى بندگان كار آسان است، اين بندگان صالح و ناصالح خدا هستند كه مقدمات يكى را فراهم مى سازند.
 آخرين سؤال:
-آياتى گواهى مى دهند كه اگر خدا مى خواست همه مردم بدون استثنا ايمان مى آوردند، ولى مشيت او بر چنين هدايت همگانى تعلق نگرفته است مانند:
+آياتى گواهى مى دهند كه اگر خدا مى خواست همه مردم بدون استثنا [[ایمان|ايمان]] مى آوردند، ولى مشيت او بر چنين هدايت همگانى تعلق نگرفته است مانند:
 (وَلَو شاءَ رَبُّكَ لآمَنَ مَنْ فِى الأَرض كُلُّهُمْ جَميعاً...).(يونس/99)
 «اگر خدا مى خواست همه مردم روى زمين ايمان مى آوردند».
@@ سطر ۱۳۸: / سطر ۱۳۹: @@
 اكنون سؤال مى شود چرا، خواستار ايمان همگان نشده است؟
-پاسخ: مقصود از اين مشيت، اراده نافذ خدا است، كه تحقق مراد پس از آن امر قطعى است، و اگر اراده او بر ايمان همه مردم روى زمين تعلق مى گرفت، كافرى روى زمين پيدا نمى شد ولى در اين صورت چنين ايمانى فاقد ارزش بود، ايمانى ارزش دارد كه از روى اختيار باشد نه اضطرار، ايمانى كه معلول اراده نافذ خدا باشد، بسان اعمال غريزى، حشرات مى شود كه ناخود آگاه به دنبال آن مى روند، و جز آن راه، راه ديگرى را نمى توانند انتخاب كنند و در مورد بحث، جز ايمان آوردن پيمودن راه ديگرى براى آنان به صورت ممتنع در مى آيد.<ref> [http://shia.ir/fa/persian/book?bookID=167&page=10#id245_p245 منشور جاوید-جلد دوم، جعفر سبحانی، صفحه۳۹۲ تا ۴۰۰،  پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی] </ref>
+پاسخ: مقصود از اين مشيت، اراده نافذ خدا است، كه تحقق مراد پس از آن امر قطعى است، و اگر اراده او بر ايمان همه مردم روى زمين تعلق مى گرفت، كافرى روى زمين پيدا نمى شد ولى در اين صورت چنين ايمانى فاقد ارزش بود، ايمانى ارزش دارد كه از روى اختيار باشد نه اضطرار، ايمانى كه معلول اراده نافذ خدا باشد، بسان اعمال غريزى حشرات مى شود كه ناخود آگاه به دنبال آن مى روند، و جز آن راه، راه ديگرى را نمى توانند انتخاب كنند و در مورد بحث، جز ايمان آوردن، پيمودن راه ديگرى براى آنان به صورت ممتنع در مى آيد.<ref> [http://shia.ir/fa/persian/book?bookID=167&page=10#id245_p245 منشور جاوید-جلد دوم، جعفر سبحانی، صفحه۳۹۲ تا ۴۰۰،  پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی] </ref>
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۲۳
(بدون تفاوت)