نیر تبریزی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۷

2024-12-17T14:37:47Z

مهدی موسوی در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۴۳

2021-07-24T05:43:16Z

مهدی موسوی در ‏۹ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۰

2019-04-09T06:20:49Z

عربصالحی در ‏۲۸ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۳۵

2013-10-28T06:35:46Z

عربصالحی در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۲۵

2013-10-27T07:25:22Z

عربصالحی در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۰۸

2013-10-27T07:08:29Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''نیر تبریزی، محمدتقی''' قرن: 13 (1312-1248-1247 ق) ...' ایجاد کرد

2013-09-19T08:19:04Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''نیر تبریزی، محمدتقی''' قرن: 13 (1312-1248-1247 ق) ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''نیر تبریزی، محمدتقی'''

قرن: 13

(1312-1248-1247 ق)

عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر متخلص به نیر. مشهور به حجت‌الاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقه‌ى شیخیه در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین كسانى هستند كه بر مسلك على محمد باب ردیه نگاشتند. در تبریز به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت.

سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت]] و كسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان سید كاظم رشتى روایت كرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب‌الممالك فراهانى، حاج فضلعلى مولوى متخلص به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا كاظم طباطبایى معروف به حاج وكیل، میرزا على منجم باشى و شریف‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.

در تبریز درگذشت و پیكرش به نجف منتقل و در وادى‌السلام دفن شد. از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در كیفیت علم ائمه علیهم السلام؛ تفسیر آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لالى منثورة»؛ «لالى منظومه» یا «اللالى المنظومة»؛ مثنوى «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» كه رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد كرده و تخلص خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشكده» در مراثى؛ «دیوان» شعر.

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج6، ص81.

[[رده:عالمان]]
[[رده:فقیهان]]
[[رده:خطاطان]]
[[رده:شعرا]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
+'''«محمدتقی ممقانی تبریزی»''' (۱۳۱۲-۱۲۴۸ ق)، [[فقیه]]، حکیم، خطاط و شاعر قرن ۱۳ قمری، [[تخلص|متخلّص]] به «نیّر» و مشهور به «حجت‌‌الاسلام» است. او از مشاهیر فرقه ‌[[شیخیه]] در آذربایجان بود و از اولین کسانى بود که بر مسلک [[بابیه]] ردّیه نگاشت.
-'''نیر تبریزی، محمدتقی'''
+میرزا محمدتقی پس از تحصیل مقدمات، در ٢٢ سالگی برای‎ تکمیل‎ تحصیلات خود به [[نجف]] رفت و پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حكمت|حکمت]] و کسب فیض از محضر استادان و مشایخ آن سامان و رسیدن به درجه‌ی [[اجتهاد]]، به تبریز بازگشت. میرزا جعفر‎ سلطان‌القرائی ذیل عنوان «حجّت‌الاسلام محمدتقی بن محمد بن الحسینی‎ الشّریف‎ التبریزی‎ الممقانی»، گوید: «او از شانزده سالگی مدت پنج سال نزد پدر خود به تحصیل [[فقه]] و [[حکمت]] اشتغال ورزیده، پس از مرگ پدر (١٢٦٩ ق) در ٢٢ سالگی برای تکمیل تحصیلات به [[عراق]] عرب که مرکز‎ علم‎ بود، سفر کرد و مدتی در محضر علمای آن دیار کسب فواید علمیه نمود و به تبریز مراجعت کرد. در آن ایام حجّت‌الاسلام میرزا حسین برادر بزرگش زنده و مرجع [[شیخیه]] بوده است‎. مع‎هذا پس از ورود به تبریز، امامت [[مسجد]] حجّت‌الاسلام به او محوّل شده و در آن مسجد اقامه [[نماز جماعت]] می‌کرده است‏.
-قرن: ۱۳ (۱۳۱۲-۱۲۴۸ ق)
+محمدتقی تبریزی به واسطه‌ پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان [[کاظم رشتی|سید کاظم رشتى]] روایت کرده است.
-عالم دینى، [[فقیه]]، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیّر، مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. در [[تبریز]] به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت. وى از مشاهیر فرقه ‌[[شیخیه]] در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین کسانى هستند که بر مسلک [[علی محمد باب|على محمد باب]] ردّیه نگاشتند.
+در شخصیت او گفته‌اند که‎ شهامت‎ نفس و مناعت طبع او‎ به‎ اندازه‌ای بوده که جز خانه مسکونی چیزی نداشته و آن را هم بعد از فوت به وامش دادند و ازاین‌روی همیشه در شکنجه و فشار رجال [[حسد|حسود]] و بدخواه بوده است.
-سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حكمت|حکمت]] و کسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان [[کاظم رشتی|سید کاظم رشتى]] روایت کرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالک فراهانى، حاج فضلعلى مولوى متخلص به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا کاظم طباطبایى معروف به حاج وکیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
+مرحوم نیّر تبریزی صبح روز جمعه دوازدهم [[ماه رمضان]]‎ سال‎ ١٣١٢ ق، در [[تبریز]] وفات یافت و جسدش را بنا به [[وصیت]] خودش، به [[نجف]] اشرف منتقل کرده و در [[وادی السلام|وادى ‌السلام]] به خاک سپردند. در وفات او جمعی از فضلای‎ فارسی‎ و عربی‎ ‎مراثی گفته‌اند و قطعه‌ای‎ عربی‎ از‎ میرزا علی بن موسی ثقة‎الاسلام تبریزی نقل شده که در رثای او گفته و مدح بسیار از او کرده است‏.
-مرحوم نیر تبریزی در تبریز درگذشت و پیکرش به نجف منتقل و در [[وادی السلام|وادى ‌السلام]] مدفون شد.
+==ویژگی‌های علمی و ادبی==
-از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در کیفیت علم [[ائمه اطهار|ائمه]] علیهم السلام؛ [[تفسیر قرآن|تفسیر]] آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لآلى منثورة»؛ «لآلى منظومه» یا «اللآلى المنظومة»؛ [[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]] «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» که رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد کرده و [[تخلص]] خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشکده» در [[مرثیه|مراثى]]؛ دیوان شعر.
+او با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالک فراهانى، فضل‌على مولوى متخلّص به صفا، میرزا محمد ملاباشى طسوجى، میرزا کاظم طباطبایى، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
-==منابع==
+میرزا محمدتقی تبریزی در [[شعر]]، «نیّر» [[تخلص]] کرده و در‎ سه زبان فارسی، عربی و ترکی طبع‌آزمایی کرده و شعر سروده است. مخصوصاً اشعاری که در [[مرثیه|مراثی]] سروده، پرسوز‎ و گداز‎ است‎. اشعار [[عاشورا|عاشورایی]] نیّر تبریزی امتیاز ویژه‌ای دارد. از آثار مشهور نیّر در رثای حضرت [[امام حسین|اباعبدالله الحسین]] (علیه السلام) این ابیات است:
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۶، ص۸۱.
+==آثار و تألیفات==
 {{شعر فارسی}}
-[[رده:شعرای پارسی گو]]
+[[رده:علمای قرن سیزدهم]]
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
 [[رده:فقیهان]]
 [[رده:خطاطان]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 '''نیر تبریزی، محمدتقی'''
-قرن: 13
+قرن: ۱۳ (۱۳۱۲-۱۲۴۸ ق)
-(1312-1248-1247 ق)
+عالم دینى، [[فقیه]]، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیّر، مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. در [[تبریز]] به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت. وى از مشاهیر فرقه ‌[[شیخیه]] در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین کسانى هستند که بر مسلک [[علی محمد باب|على محمد باب]] ردّیه نگاشتند.
-عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیر. مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقه ‌ى [[شیخیه]] در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین کسانى هستند که بر مسلک [[علی محمد باب|على محمد باب]] ردیه نگاشتند. در [[تبریز]] به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت.
+سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حكمت|حکمت]] و کسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان [[کاظم رشتی|سید کاظم رشتى]] روایت کرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالک فراهانى، حاج فضلعلى مولوى متخلص به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا کاظم طباطبایى معروف به حاج وکیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
-سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت|حکمت]] و کسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان [[کاظم رشتی|سید کاظم رشتى]] روایت کرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالک فراهانى، حاج فضلعلى مولوى متخلص به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا کاظم طباطبایى معروف به حاج وکیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
+مرحوم نیر تبریزی در تبریز درگذشت و پیکرش به نجف منتقل و در [[وادی السلام|وادى ‌السلام]] مدفون شد.
-او در تبریز درگذشت و پیکرش به نجف منتقل و در [[وادی السلام|وادى ‌السلام]] دفن شد.
+از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در کیفیت علم [[ائمه اطهار|ائمه]] علیهم السلام؛ [[تفسیر قرآن|تفسیر]] آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لآلى منثورة»؛ «لآلى منظومه» یا «اللآلى المنظومة»؛ [[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]] «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» که رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد کرده و [[تخلص]] خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشکده» در [[مرثیه|مراثى]]؛ دیوان شعر.
 ==منابع==
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج6، ص81.
+*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۶، ص۸۱.
 {{شعر فارسی}}

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 (1312-1248-1247 ق)
-عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیر. مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقه ‌ى شیخیه در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین كسانى هستند كه بر مسلك على محمد باب ردیه نگاشتند. در تبریز به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت.
+عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیر. مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقه ‌ى [[شیخیه]] در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین کسانى هستند که بر مسلک [[علی محمد باب|على محمد باب]] ردیه نگاشتند. در [[تبریز]] به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت.
-سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت]] و كسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان سید كاظم رشتى روایت كرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالك فراهانى، حاج فضلعلى مولوى [[تخلص|متخلص]] به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا كاظم طباطبایى معروف به حاج وكیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
+سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت|حکمت]] و کسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان [[کاظم رشتی|سید کاظم رشتى]] روایت کرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالک فراهانى، حاج فضلعلى مولوى متخلص به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا کاظم طباطبایى معروف به حاج وکیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
-در تبریز درگذشت و پیكرش به نجف منتقل و در وادى ‌السلام دفن شد. از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در كیفیت علم ائمه علیهم السلام؛ تفسیر آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لالى منثورة»؛ «لالى منظومه» یا «اللالى المنظومة»؛ مثنوى «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» كه رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد كرده و تخلص خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشكده» در مراثى؛ دیوان شعر
+او در تبریز درگذشت و پیکرش به نجف منتقل و در [[وادی السلام|وادى ‌السلام]] دفن شد.
 ==منابع==
 * [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج6، ص81.
 {{شعر فارسی}}

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت]] و كسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان سید كاظم رشتى روایت كرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالك فراهانى، حاج فضلعلى مولوى [[تخلص|متخلص]] به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا كاظم طباطبایى معروف به حاج وكیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
-در تبریز درگذشت و پیكرش به نجف منتقل و در وادى ‌السلام دفن شد. از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در كیفیت علم ائمه علیهم السلام؛ تفسیر آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لالى منثورة»؛ «لالى منظومه» یا «اللالى المنظومة»؛ مثنوى «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» كه رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد كرده و تخلص خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشكده» در مراثى؛ [[دیوان (شعر)]]
+در تبریز درگذشت و پیكرش به نجف منتقل و در وادى ‌السلام دفن شد. از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در كیفیت علم ائمه علیهم السلام؛ تفسیر آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لالى منثورة»؛ «لالى منظومه» یا «اللالى المنظومة»؛ مثنوى «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» كه رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد كرده و تخلص خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشكده» در مراثى؛ دیوان شعر
 ==منابع==

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 عالم دینى، فقیه، خطاط و شاعر [[تخلص|متخلص]] به نیر. مشهور به حجت‌ الاسلام تبریزى. وى از مشاهیر فرقه ‌ى شیخیه در آذربایجان بود. او و پدرش از اولین كسانى هستند كه بر مسلك على محمد باب ردیه نگاشتند. در تبریز به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت و مقدمات را فراگرفت.
-سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت]] و كسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان سید كاظم رشتى روایت كرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالك فراهانى، حاج فضلعلى مولوى [[تخلص|متخلص]]به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا كاظم طباطبایى معروف به حاج وكیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
+سپس به [[نجف]] رفت. پس از فراگیرى [[فقه]] و [[اصول]] و [[حكمت]] و كسب فیض از محضر علما به تبریز بازگشت. او به واسطه‌ ى پدرش از شیخ احمد احسایى و نیز از شاگردان سید كاظم رشتى روایت كرده است. در خوشنویسى متبحر بود و با شعراى زمان خود از جمله: ادیب ‌الممالك فراهانى، حاج فضلعلى مولوى [[تخلص|متخلص]] به صفا، میرزا محمد ملا باشى طسوجى، حاج میرزا كاظم طباطبایى معروف به حاج وكیل، میرزا على منجم باشى و شریف ‌العلماى اصفهانى مصاحبت داشت.
 در تبریز درگذشت و پیكرش به نجف منتقل و در وادى ‌السلام دفن شد. از آثارش: «مفاتیح الغیب فى علم الائمة علیهم السلام»؛ رساله‌ى «علم‌الساعة»، در كیفیت علم ائمه علیهم السلام؛ تفسیر آیه «و ما خلقت الجن والانس»؛ رساله‌ى «نصرة الحق»؛ رساله‌ى «لمح البصر»؛ «صحیفة الابرار فى مناقب العترة الاطهار علیهم السلام»؛ «لالى منثورة»؛ «لالى منظومه» یا «اللالى المنظومة»؛ مثنوى «در خوشاب فى جواب قاردوشاب» كه رساله «توحیدیه» آقا میرزا محمود خویى معروف به اصولى را نقد كرده و تخلص خود را در این منظومه عمیداً قرار داده است؛ «آتشكده» در مراثى؛ [[دیوان (شعر)]]