نماز شب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۲۵

2022-11-08T07:25:44Z

مهدی موسوی در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۴

2022-11-08T07:14:52Z

مهدی موسوی در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۹

2022-11-07T12:29:43Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۶ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۱۸

2019-04-06T07:18:22Z

سید مهدی خدایی در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۳۴

2016-01-11T12:34:15Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۱ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۰۳

2013-03-11T10:03:21Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} == فضیلت نماز شب == امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «...' ایجاد کرد

2013-03-09T08:03:00Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} == فضیلت نماز شب == امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

== فضیلت نماز شب ==

امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «نماز شب صورت را زیبا و خلق را نیكو و انسان را خوشبو می گرداند، رزق را زیاد و قرض را ادا می كند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد» <ref> بحار الانوار، ج 87، ص 153. </ref>
رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائكه». <ref> همان منبع، ص 161. </ref>
امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «در خانه هایی كه نماز شب خوانده می شود و قرآن تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند». <ref> وافی، ج 2، ص 23. </ref>

== كیفیت نماز شب ==

نماز شب مجموعاً یازده ركعت است:

1. هشت ركعت آن، كه دو ركعت، دو ركعت، مانند نماز صبح خوانده می شود و چهار دو ركعتی آن به نیت نماز شب می باشد.

2. دو ركعت نماز شفع: بهتر است در ركعت اول آن بعد از حمد، سوره «ناس» و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره «فلق» خوانده شود.

3. یك ركعت نماز وتر: بعد از حمد سه بار سوره «توحید» و یك بار سوره «فلق» و یك بار سوره «ناس» بخوانیم و می‌توان یك سوره تنها خواند، سپس دستها را برای قنوت به سوی آسمان بالا می بریم و حاجات خود را از خدا می خواهیم.
و برای چهل مؤمن دعا می كنیم.
و طلب مغفرت می كنیم و هفتاد مرتبه می گوییم: «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه».
از پروردگار خود طلب آمزرش و مغفرت می كنیم و به سوی او بازگشت می نمایم.
آن گاه 7 بار می گوییم «هذا مقامُ العائذٍٍِ بكَ منَ النّارِ»؛ این است مقام كسی كه از آتش قیامت به تو پناه می برد.
و بعد از آن 300 مرتبه می گوییم: «العفو» و سپس می گوییم: «ربّ اغفرلی و ارحمنی وتُب عَلیَّ انّكَ انتَ التّوابُ الغفُورُ الرّحیم».<ref> رساله نوین، ج 1، ص 170. </ref>

== احكام نماز شب ==

1. هشت ركعت به نیت نماز شب و سپس دو ركعت نماز شفع و آن گاه یك ركعت نماز وتر، كه با فضیلت ترین نماز شب، نماز وتر و شفع است و دو ركعت شفع برتر از وتر است.

2. برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اكتفا كرد، بلكه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.

3. وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است، و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می شود. و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیكیهای فجر است.<ref> تحریر الوسیله، ج 1، ص 136. </ref>

4. جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار. ولی اگر می خواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را یك ركعت ایستاده حساب كند. بنابراین باید هشت بار دو ركعت نشسته و هر دو ركعت به یك سلام كه جمعاً شانزده ركعت می شود به نیت نماز شب بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به یك سلام به نیت نماز شفع و دو بار یك ركعت هر یك ركعت به یك سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده ركعت كفایت می كند.

5. شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.

6. جوانی كه می ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.

7. كسانی كه برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند پیرمردان و یا كسی كه از سرد شدن هوا می ترسد و یا از جنب شدن در خواب می ترسد... می توانند نماز شب را قبل از نیمه شب بخوانند.

8. خواندن سوره در ركعتهای نماز شب لازم نیست و می تواند فقط به خواندن سوره حمد اكتفا كند. هم چنین قنوت در ركعتهای دوم مستحب است و می تواند بدون قنوت بخواند.

9. نماز وتر یك ركعت است و می شود آن را بدون قنوت به جا آورد.

10. لازم نیست همه یازده ركعت را در یك مجلس بخواند، بلكه می تواند در دو سه نوبت بخواند، بلكه تفریق افضل است، همان طور كه رسول خدا تهجد می كرد.

11. مستحب است كه نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانواده اش كسی می خواهد برای به نماز شب برخیزد بیدار شود، چنان چه در روایت است و شهید و دیگران نیز تصریح به استحباب جهر نموده اند.

بدیهی است كه استحباب بلند خواندن نماز شب در جایی است كه امن از ریا و سُمعه باشد و اگر خدای ناخواسته خوف ریا و سُمعه در بلند خواندن باشد باید آهسته بخواند.<ref> كتاب شمع سحر، شب مردان خدا، مفاتیح الجنان. </ref>

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==

پایگاه اندیشه قم .
[[رده:نمازهای مستحبی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}«نماز شب» از مهم‌ترین نماز‌های [[مستحب]] در دین [[اسلام]] است که ۱۱ [[رکعت]] دارد و وقت ادای آن پس از نیمه شب شرعی تا طلوع فجر می‌باشد. نماز شب یکی از عبادات‌ پرفضیلتی است که در [[آیه|آیات]] و [[حدیث|روایات]] سفارش زیادی به آن شده است‌.
+{{خوب}}«نماز شب» از مهم‌ترین نماز‌های [[مستحب]] و از عبادات‌ پرفضیلت در دین [[اسلام]] است که در [[آیه|آیات]] و [[حدیث|روایات]] سفارش زیادی به آن شده است‌. نماز شب ۱۱ [[رکعت]] دارد و وقت ادای آن پس از نیمه شب شرعی تا طلوع فجر می‌باشد.
 ==فضیلت نماز شب==
-*خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مومنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۷ و [[سوره ذاریات]]: ۱۸</ref> همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که خدا را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد مى‌کنند.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۹۱.</ref> و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است.<ref>[[سوره مزمل]]: ۶.</ref>
+*خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مؤمنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۷ و [[سوره ذاریات]]: ۱۸</ref> همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که خدا را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد مى‌کنند.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۹۱.</ref> و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است.<ref>[[سوره مزمل]]: ۶.</ref>
 *[[پیامبر اسلام|حضرت رسول]] صلی الله علیه و آله در وصیتش به [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: که بر تو باد به نماز شب و سه مرتبه این کلام را تکرار کرد.<ref>شیخ حسن دیلمى، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
 *[[امام باقر]] علیه السلام از جد خود نقل فرمود که براى خداى تعالى نداکننده‌اى است که در سحرها فریاد می زند که آیا خواننده‌اى هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌اى می‌باشد که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌اى هست که او را عطا کنم.<ref>دیلمى حسن، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
 *در [[احادیث|حدیثی]] از پیامبر اکرم آمده که نماز شب شرف و آبروی مؤمن است.<ref>کلینى، کافی، ج۲، ص ۱۴۸.</ref>
 *نماز شب زینت [[آخرت]] است، چنانچه مال و اولاد زینت دنیاست‌.<ref>طوسى، تهذیب الأحکام، دارالکتب الإسلامیة - تهران - ایران، چاپ ‌چهارم، ۱۴۰۷ ه.ق،‌ ج۲، ص ۱۲۰.</ref>
 *در روایت است که ‌هر کس در [[نماز وتر]] او که آخرین رکعت نماز شب است، هفتاد بار در حال ایستاده‌ بگوید: "استغفراللَّه و اتوب الیه" و تا یک سال این عمل را ادامه دهد، خداى تعالى او را در درگاه خود از مصادیق "مستغفرین بالاسحار" به حساب آورده و آمرزش خداى تعالى برایش حتمى خواهد شد.<ref>شیخ صدوق؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، دارالرضى - قم، چاپ: اول، ۱۴۰۶ق، ص ۱۷۱.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}«نماز شب» از مهم‌ترین نماز‌های [[مستحب]] در دین [[اسلام]] است که ۱۱ [[رکعت]] دارد و وقت آن پس از نیمه شب شرعی تا طلوع فجر می باشد. در روایات فضایل بسیاری برای نماز شب ذکر شده و آن بر [[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله [[واجب]] بوده است.
+{{خوب}}«نماز شب» از مهم‌ترین نماز‌های [[مستحب]] در دین [[اسلام]] است که ۱۱ [[رکعت]] دارد و وقت ادای آن پس از نیمه شب شرعی تا طلوع فجر می‌باشد. نماز شب یکی از عبادات‌ پرفضیلتی است که در [[آیه|آیات]] و [[حدیث|روایات]] سفارش زیادی به آن شده است‌.
 ==فضیلت نماز شب==
-* خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مومنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۷ و [[سوره ذاریات]]: ۱۸</ref> همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که خدا را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد مى‌کنند.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۹۱.</ref> و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است.<ref>[[سوره مزمل]]: ۶.</ref>
+*خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مومنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۷ و [[سوره ذاریات]]: ۱۸</ref> همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که خدا را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد مى‌کنند.<ref>[[سوره آل ‌عمران]]: ۱۹۱.</ref> و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است.<ref>[[سوره مزمل]]: ۶.</ref>
-* [[پیامبر اسلام|حضرت رسول]] صلی الله علیه و آله در وصیتش به [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: که بر تو باد به نماز شب و سه مرتبه این کلام را تکرار کرد.<ref>شیخ حسن دیلمى، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
+*[[پیامبر اسلام|حضرت رسول]] صلی الله علیه و آله در وصیتش به [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: که بر تو باد به نماز شب و سه مرتبه این کلام را تکرار کرد.<ref>شیخ حسن دیلمى، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
-* [[امام باقر]] علیه السلام از جد خود نقل فرمود که براى خداى تعالى نداکننده‌اى است که در سحرها فریاد می زند که آیا خواننده‌اى هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌اى می‌باشد که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌اى هست که او را عطا کنم.<ref>دیلمى حسن، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
+*[[امام باقر]] علیه السلام از جد خود نقل فرمود که براى خداى تعالى نداکننده‌اى است که در سحرها فریاد می زند که آیا خواننده‌اى هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌اى می‌باشد که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌اى هست که او را عطا کنم.<ref>دیلمى حسن، پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
-* در [[احادیث]] بسیار وارد است که نماز شب شرف مؤمن است<ref>کلینى، کافی، ج۲، ص ۱۴۸.</ref> و نیز زینت آخرت است، چنانچه مال و اولاد زینت دنیاست‌.<ref>طوسى، تهذیب الأحکام، دارالکتب الإسلامیة - تهران - ایران، چاپ ‌چهارم، ۱۴۰۷ ه.ق،‌ ج۲، ص ۱۲۰.</ref>
+*در [[احادیث|حدیثی]] از پیامبر اکرم آمده که نماز شب شرف و آبروی مؤمن است.<ref>کلینى، کافی، ج۲، ص ۱۴۸.</ref>
-* در روایت است که ‌هر کس در [[نماز وتر]] او که آخرین رکعت نماز شب است، هفتاد بار در حال ایستاده‌ بگوید: "استغفراللَّه و اتوب الیه" و تا یک سال این عمل را ادامه دهد، خداى تعالى او را در درگاه خود از مصادیق "مستغفرین بالاسحار" به حساب آورده و آمرزش خداى تعالى برایش حتمى خواهد شد.<ref>شیخ صدوق؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، دارالرضى - قم، چاپ: اول، ۱۴۰۶ق، ص ۱۷۱.</ref>
+*نماز شب زینت [[آخرت]] است، چنانچه مال و اولاد زینت دنیاست‌.<ref>طوسى، تهذیب الأحکام، دارالکتب الإسلامیة - تهران - ایران، چاپ ‌چهارم، ۱۴۰۷ ه.ق،‌ ج۲، ص ۱۲۰.</ref>
-* [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: از ما نیست کسی که نماز شب نخواند.<ref>حر عاملى، محمد بن حسن بن على؛ تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام - قم - ایران، چاپ‌ اول، ۱۴۰۹ ه.ق،‌ ج۸، ص ۱۶۲.</ref>
+*در روایت است که ‌هر کس در [[نماز وتر]] او که آخرین رکعت نماز شب است، هفتاد بار در حال ایستاده‌ بگوید: "استغفراللَّه و اتوب الیه" و تا یک سال این عمل را ادامه دهد، خداى تعالى او را در درگاه خود از مصادیق "مستغفرین بالاسحار" به حساب آورده و آمرزش خداى تعالى برایش حتمى خواهد شد.<ref>شیخ صدوق؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، دارالرضى - قم، چاپ: اول، ۱۴۰۶ق، ص ۱۷۱.</ref>
-* امام صادق علیه السلام فرمود: «نماز شب صورت را زیبا و خلق را نیکو و انسان را خوشبو می گرداند، [[رزق]] را زیاد و قرض را ادا می کند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد».<ref>بحارالانوار، ج۸۷، ص۱۵۳.</ref>
+*[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: از ما نیست کسی که نماز شب نخواند.<ref>حر عاملى، محمد بن حسن بن على؛ تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام - قم - ایران، چاپ‌ اول، ۱۴۰۹ ه.ق،‌ ج۸، ص ۱۶۲.</ref>
-* رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائکه».<ref>همان منبع، ص ۱۶۱.</ref>
+*امام صادق علیه السلام فرمود: «نماز شب صورت را زیبا و خلق را نیکو و انسان را خوشبو می گرداند، [[رزق]] را زیاد و قرض را ادا می کند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد».<ref>بحارالانوار، ج۸۷، ص۱۵۳.</ref>
-* امام صادق علیه السلام فرمود: «در خانه هایی که نماز شب خوانده می شود و [[قرآن]] تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند».<ref>وافی، ج۲، ص۲۳.</ref>
+*رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائکه».<ref>همان منبع، ص ۱۶۱.</ref>
-* امام باقر علیه السلام فرمود: نماز شب ارمغان مؤمن به سوى پروردگارش است، پس ارمغان‌هاى خویش را براى پروردگارتان نیکو کنید که خدا جائزه‌هاى شما را نیکو کند؛ زیرا که این ارمغان را نگهدارى نمی‌کند مگر مؤمن درستکار راستگو.<ref>شیخ حسن دیلمى؛ پیشین، ج۱، ص ۹۲.</ref>
+*امام صادق علیه السلام فرمود: «در خانه هایی که نماز شب خوانده می شود و [[قرآن]] تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند».<ref>وافی، ج۲، ص۲۳.</ref>
 ==اهمیت نماز شب در کلام عالمان==
-* [[ملا حسینقلی همدانی|آخوند ملا حسینقلی همدانی]] می‌گوید: از طالبان آخرت، احدى به مقامى از مقامات دینى نرسید مگر آنان که اهل تهجد و شب زنده‌دارى بودند.<ref>ملکى تبریزى، میرزا جواد آقا؛ پیشین، ص ۴۶۲ و ۴۶۳.</ref>
+*[[ملا حسینقلی همدانی|آخوند ملا حسینقلی همدانی]] می‌گوید: از طالبان آخرت، احدى به مقامى از مقامات دینى نرسید مگر آنان که اهل تهجد و شب زنده‌دارى بودند.<ref>ملکى تبریزى، میرزا جواد آقا؛ پیشین، ص ۴۶۲ و ۴۶۳.</ref>
-* [[شیخ انصارى]] به شاگردان دستور مى‌داد که حتماً باید نماز شب بخوانند و خیلى روى این معنى تأکید داشت.<ref>سید محمدحسین طهرانی، ولایت فقیه در حکومت اسلام (۴-۱)، علامه طباطبایی - مشهد مقدس، چاپ سوم، ۱۴۲۸ ه.ق،‌ ج۴،‌ ص ۹۶.</ref>
+*[[شیخ انصارى]] به شاگردان دستور مى‌داد که حتماً باید نماز شب بخوانند و خیلى روى این معنى تأکید داشت.<ref>سید محمدحسین طهرانی، ولایت فقیه در حکومت اسلام (۴-۱)، علامه طباطبایی - مشهد مقدس، چاپ سوم، ۱۴۲۸ ه.ق،‌ ج۴،‌ ص ۹۶.</ref>
-* [[علامه‌ طباطبایی]] امر شانزدهم از امور ضروری برای سالک را [[تهجد|شب‌زنده‌داری]] می‌داند<ref>طهرانی، سید محمدحسین حسینی؛ رسالة لُبّ اللباب فى سیر وسلوک أولی الألباب، دارالمحجة البیضاء - بیروت، چاپ چهارم، ۲۰۱۰ – ۱۴۳۱، ص ۱۳۲.</ref> و نقل می‌کند که در آغاز ورودم به [[نجف]] یک روز درِ مدرسه‌اى ایستاده بودم که مرحوم [[سید علی آقا قاضی|سید علی قاضى]] از آنجا عبور مى‌کردند، چون به من رسیدند دست خود را روى شانه من گذاردند و گفتند: «اى فرزند! دنیا مى‌خواهى نماز شب بخوان؛ آخرت مى‌خواهى نماز شب بخوان!».<ref>طهرانی، سید محمدحسین حسینی؛ مهر تابان، علامه طباطبایى - مشهد مقدس، چاپ پنجم، ۱۴۲۳ ه.ق، ص ۲۶.</ref>
+*[[میرزا جواد آقا ملکی تبریزی|میرزا جواد ملکی تبریزی]] می‌فرماید: بعضى از مردم هستند که [[شیطان]] از سمت راست<ref>سپس از پیش رو و از پشت سر، و از طرف راست و از طرف چپ آنها به سراغشان مى‌روم و بیشتر آنها را شکرگزار نخواهى یافت!»([[سوره اعراف]]: ۱۷)</ref> بر آنها وارد مى‌شود و آنها را به خیال این که مطالعه از شب زنده دارى افضل است از این فضیلت عظمى بازمی‌دارد و این چیزى جز غرور و فریب نیست. زیرا نماز شب یکی از مهمات در راه [[تهذیب نفس]] که واجب عینی است می‌باشد، ولی تحصیل علم واجب کفایی است. مؤمن، نماز شب را در راه تحصیل علم از مطالعه کارسازتر مى‌بیند. همان گونه که در بعضى از روایات به این مطلب تصریح شده است که علم به کثرت تعلم و مطالعه نیست، بلکه علم نورى است که خدا در دل هر یک از بندگان خود که بخواهد مى‌افکند و شب زنده‌دارى و مناجات در شب، دل را نورانى مى‌گرداند و باعث ثبات نور در دل مؤمن مى‌شود.
-* [[امام خمینی]] می‌فرماید: سیره [[ائمه اطهار|ائمه هدى]] علیهم السلام و مشایخ عظام و علماء اعلام بر مواظبت بر نماز شب بوده، بلکه بیدارى در آخر شب را با قطع نظر از [[عبادت]] اهمیت مى‌دادند.<ref>امام خمینى، چهل حدیث، مؤسسه‌ى تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ بیستم، ۱۳۷۸، ص ۲۰۲.</ref>
+*[[علامه‌ طباطبایی]] امر شانزدهم از امور ضروری برای سالک را [[تهجد|شب‌زنده‌داری]] می‌داند<ref>طهرانی، سید محمدحسین حسینی؛ رسالة لُبّ اللباب فى سیر وسلوک أولی الألباب، دارالمحجة البیضاء - بیروت، چاپ چهارم، ۲۰۱۰ – ۱۴۳۱، ص ۱۳۲.</ref> و نقل می‌کند که در آغاز ورودم به [[نجف]] یک روز درِ مدرسه‌اى ایستاده بودم که مرحوم [[سید علی آقا قاضی|سید علی قاضى]] از آنجا عبور مى‌کردند، چون به من رسیدند دست خود را روى شانه من گذاردند و گفتند: «اى فرزند! دنیا مى‌خواهى نماز شب بخوان؛ آخرت مى‌خواهى نماز شب بخوان!».<ref>طهرانی، سید محمدحسین حسینی؛ مهر تابان، علامه طباطبایى - مشهد مقدس، چاپ پنجم، ۱۴۲۳ ه.ق، ص ۲۶.</ref>
-* شب، هنگام انزواى از خلق و انقطاع از مشاغل روز است که انسان را به خلوت و وحدت مى‌کشاند و خلوت و وحدت به توحّد مى‌رسانند و تا انسان به توحّد نرسیده است به ادراکات عقلى و سیر انفسى نائل نمى‌گردد.<ref>حسن زاده آملى، نور على نور، انتشارات تشیع، چاپ ششم، ۱۳۷۶، ص ۵۶.</ref>
+*[[امام خمینی]] می‌فرماید: سیره [[ائمه اطهار|ائمه هدى]] علیهم السلام و مشایخ عظام و علماء اعلام بر مواظبت بر نماز شب بوده، بلکه بیدارى در آخر شب را با قطع نظر از [[عبادت]] اهمیت مى‌دادند.<ref>امام خمینى، چهل حدیث، مؤسسه‌ى تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ بیستم، ۱۳۷۸، ص ۲۰۲.</ref>
 ==آثار و فواید نماز شب==
@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۸: @@
 *مطلق [[گناهان]]<ref>کلینى، پیشین، ج۲، ص ۲۷۲.</ref> به‌ ویژه [[دروغ]].<ref>شیخ صدوق؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، دارالرضى - قم، چاپ: اول، ۱۴۰۶ ق، ص ۴۲.</ref>
 *در روایات آمده است که بنده یک یا دو شب از [[تهجد]] و شب زنده دارى محروم مى‌گردد براى این که به خود [[عجب]] نکند.<ref>ملکى تبریزى، میرزا جواد آقا؛ پیشین، ص ۴۰۳.</ref>
 ==کیفیت نماز شب==
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
 *سپس در [[قنوت]] این اذکار گفته می شود:
 #هفتاد مرتبه «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه».
 #هفت مرتبه «هذا مقامُ العائذ بک منَ النّارِ»؛ (این است مقام کسی که از آتش قیامت به تو پناه می برد).
 #۳۰۰ مرتبه «العفو» و گفتن «ربّ اغفرلی و ارحمنی و تُب عَلیَّ انّک انتَ التّوابُ الغفورُ الرّحیم».
@@ سطر ۱۰۲: / سطر ۱۰۲: @@
 ==منابع==
-* "شب زنده‌داری و نماز شب"، دانشنامه پژوهه، مصطفی همدانی، تاریخ بازیابی: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۱.
+*"شب زنده‌داری و نماز شب"، دانشنامه پژوهه، مصطفی همدانی، تاریخ بازیابی: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۱.
-* "نماز شب"، پایگاه اندیشه قم.
+*"نماز شب"، پایگاه اندیشه قم.
 [[رده:نمازهای مستحبی]]
 <references />

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==فضیلت نماز شب==
-[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «[[نماز شب]] صورت را زیبا و خلق را نیكو و انسان را خوشبو می گرداند، رزق را زیاد و قرض را ادا می كند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد».<ref>[[بحارالانوار]]، ج87، ص153.</ref>
+[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «نماز شب صورت را زیبا و خلق را نیكو و انسان را خوشبو می گرداند، [[رزق]] را زیاد و قرض را ادا می كند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد».<ref>[[بحارالانوار]]، ج87، ص153.</ref>
 [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائكه».<ref>همان منبع، ص 161.</ref>
 امام صادق علیه السلام فرمود: «در خانه هایی كه نماز شب خوانده می شود و [[قرآن]] تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند».<ref>وافی، ج2، ص23.</ref>
 ==كیفیت نماز شب==
-نماز شب مجموعاً یازده ركعت است:
+نماز شب مجموعاً یازده [[رکعت|ركعت]] است:
-# هشت ركعت آن كه دو ركعت، دو ركعت مانند نماز صبح خوانده می شود و چهار دو ركعتی آن به نیت نماز شب می باشد.
+#هشت ركعت آن كه دو ركعت، دو ركعت، مانند [[نماز صبح]] خوانده می شود و چهار دو ركعتی آن به نیت نماز شب می باشد.
-# دو ركعت نماز شفع: بهتر است در ركعت اول آن بعد از حمد، [[سوره ناس]] و در ركعت دوم بعد از حمد، [[سوره فلق]] خوانده شود.
+#دو ركعت نماز شفع: بهتر است در ركعت اول آن بعد از [[سوره حمد|حمد]]، [[سوره ناس]] و در ركعت دوم بعد از حمد، [[سوره فلق]] خوانده شود.
-#  یك ركعت نماز وتر: بعد از حمد سه بار [[سوره توحید]] و یك بار [[سوره فلق]] و یك بار [[سوره ناس]] بخوانیم و می‌توان یك سوره تنها خواند، سپس دستها را برای قنوت به سوی آسمان بالا می بریم و حاجات خود را از خدا می خواهیم.
+#یك ركعت نماز وتر: بعد از حمد سه بار [[سوره توحید]] و یك بار [[سوره فلق]] و یك بار [[سوره ناس]] بخوانیم و می‌توان یك سوره تنها خواند، سپس دستها را برای [[قنوت]] به سوی آسمان بالا می بریم و حاجات خود را از خدا می خواهیم.
-* و برای چهل مؤمن [[دعا]] می كنیم.
+*و برای چهل مؤمن [[دعا]] می كنیم.
-* و طلب مغفرت می كنیم و هفتاد مرتبه می گوییم: «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه».
+*و طلب مغفرت می كنیم و هفتاد مرتبه می گوییم: «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه». (از پروردگار خود طلب آمرزش و مغفرت می كنیم و به سوی او بازگشت می نمایم).
-* از پروردگار خود طلب آمرزش و مغفرت می كنیم و به سوی او بازگشت می نمایم. آنگاه 7 بار می گوییم: «هذا مقامُ العائذٍٍِ بكَ منَ النّارِ»؛ این است مقام كسی كه از آتش قیامت به تو پناه می برد.
+*آنگاه 7 بار می گوییم: «هذا مقامُ العائذ بكَ منَ النّارِ»؛ (این است مقام كسی كه از آتش قیامت به تو پناه می برد).
-* و بعد از آن 300 مرتبه می گوییم: «العفو» و سپس می گوییم: «ربّ اغفرلی و ارحمنی وتُب عَلیَّ انّكَ انتَ التّوابُ الغفُورُ الرّحیم».<ref>رساله نوین، ج1، ص170.</ref>
+*و بعد از آن 300 مرتبه می گوییم: «العفو» و سپس می گوییم: «ربّ اغفرلی و ارحمنی وتُب عَلیَّ انّكَ انتَ التّوابُ الغفُورُ الرّحیم».<ref>رساله نوین، ج1، ص170.</ref>
 ==احكام نماز شب==
-# هشت ركعت به نیت [[نماز شب]] و سپس دو ركعت [[نماز شفع]] و آنگاه یك ركعت نماز وتر كه بافضیلت ترین نماز شب، [[نماز وتر]] و شفع است و دو ركعت شفع برتر از وتر است.
+#هشت ركعت به نیت نماز شب و سپس دو ركعت نماز شفع و آنگاه یك ركعت نماز وتر كه بافضیلت ترین نماز شب، نماز وتر و شفع است و دو ركعت شفع برتر از وتر است.
-# برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اكتفا كرد، بلكه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.
+#برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اكتفا كرد، بلكه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.
-# وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می شود و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیكی های فجر است.<ref>تحریر الوسیله، ج1، ص136.</ref>
+#وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می شود و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیكی های فجر است.<ref>[[تحرير الوسيلة|تحریر الوسیله]]، ج1، ص136.</ref>
-# جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار ولی اگر می خواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را یك ركعت ایستاده حساب كند. بنابراین باید هشت بار دو ركعت نشسته و هر دو ركعت به یك سلام كه جمعاً شانزده ركعت می شود به نیت نماز شب بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به یك سلام به نیت نماز شفع و دو بار یك ركعت هر یك ركعت به یك سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده ركعت كفایت می كند.
+#جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار ولی اگر می خواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را یك ركعت ایستاده حساب كند. بنابراین باید هشت بار دو ركعت نشسته و هر دو ركعت به یك سلام كه جمعاً شانزده ركعت می شود به نیت نماز شب بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به یك سلام به نیت نماز شفع و دو بار یك ركعت هر یك ركعت به یك سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده ركعت كفایت می كند.
-# شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
+#شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
-# جوانی كه می ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود، می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
+#جوانی كه می ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود، می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
-# كسانی كه برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند پیرمردان و یا كسی كه از سرد شدن هوا می ترسد و یا از جنب شدن در خواب می ترسد... می توانند نماز شب را قبل از نیمه شب بخوانند.
+#كسانی كه برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند پیرمردان و یا كسی كه از سرد شدن هوا می ترسد و یا از جنب شدن در خواب می ترسد... می توانند نماز شب را قبل از نیمه شب بخوانند.
-# خواندن سوره در ركعت های نماز شب لازم نیست و می تواند فقط به خواندن [[سوره حمد]] اكتفا كند. همچنین قنوت در ركعت های دوم مستحب است و می تواند بدون قنوت بخواند.
+#خواندن سوره در ركعت های نماز شب لازم نیست و می تواند فقط به خواندن [[سوره حمد]] اكتفا كند. همچنین قنوت در ركعت های دوم [[استحباب|مستحب]] است و می تواند بدون قنوت بخواند.
-# نماز وتر یك ركعت است و می شود آن را بدون قنوت به جا آورد.
+#نماز وتر یك ركعت است و می شود آن را بدون قنوت به جا آورد.
-# لازم نیست همه یازده ركعت را در یك مجلس بخواند بلكه می تواند در دو سه نوبت بخواند، بلكه تفریق افضل است. همان طور كه [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله تهجد می كرد.
+#لازم نیست همه یازده ركعت را در یك مجلس بخواند بلكه می تواند در دو سه نوبت بخواند، بلكه تفریق افضل است. همان طور كه [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله [[تهجد]] می كرد.
-# مستحب است كه نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانواده اش كسی می خواهد برای به نماز شب برخیزد، بیدار شود چنانچه در روایت است و شهید و دیگران نیز تصریح به استحباب جهر نموده اند.
+#مستحب است كه نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانواده اش كسی می خواهد برای به نماز شب برخیزد، بیدار شود چنانچه در روایت است و شهید و دیگران نیز تصریح به استحباب جهر نموده اند.
-بدیهی است كه استحباب بلند خواندن [[نماز شب]] در جایی است كه امن از ریا و سُمعه باشد و اگر خدای ناخواسته خوف ریا و سُمعه در بلند خواندن باشد باید آهسته بخواند.<ref>كتاب شمع سحر، شب مردان خدا، مفاتیح الجنان.</ref>
+بدیهی است كه استحباب بلند خواندن نماز شب در جایی است كه امن از [[ریا]] و سُمعه باشد و اگر خدای ناخواسته خوف ریا و سُمعه در بلند خواندن باشد باید آهسته بخواند.<ref>كتاب شمع سحر، شب مردان خدا، مفاتیح الجنان.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۱: @@
 ==منابع==
-پایگاه اندیشه قم.
+[[پایگاه اندیشه قم]].
 [[رده:نمازهای مستحبی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۳۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	==فضیلت نماز شب==		==فضیلت نماز شب==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
+==فضیلت نماز شب==
-== فضیلت نماز شب ==
+[[امام صادق]] علیه السلام فرمود: «[[نماز شب]] صورت را زیبا و خلق را نیكو و انسان را خوشبو می گرداند، رزق را زیاد و قرض را ادا می كند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد».<ref>[[بحارالانوار]]، ج87، ص153.</ref>
-امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «نماز شب صورت را زیبا و خلق را نیكو و انسان را خوشبو می گرداند، رزق را زیاد و قرض را ادا می كند، اندوه را برطرف می سازد و چشم را جلا می دهد» <ref> بحار الانوار، ج 87، ص 153. </ref>
+[[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائكه».<ref>همان منبع، ص 161.</ref>
-رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: «نماز شب وسیله ای است برای خوشنودی خدا و دوستی ملائكه». <ref> همان منبع، ص 161. </ref>
+امام صادق علیه السلام فرمود: «در خانه هایی كه نماز شب خوانده می شود و [[قرآن]] تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند».<ref>وافی، ج2، ص23.</ref>
-امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «در خانه هایی كه نماز شب خوانده می شود و قرآن تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان هم چون ستاره درخشانند». <ref> وافی، ج 2، ص 23. </ref>
 نماز شب مجموعاً یازده ركعت است:
-. هشت ركعت آن، كه دو ركعت، دو ركعت، مانند نماز صبح خوانده می شود و چهار دو ركعتی آن به نیت نماز شب می باشد.
+# هشت ركعت آن كه دو ركعت، دو ركعت مانند نماز صبح خوانده می شود و چهار دو ركعتی آن به نیت نماز شب می باشد.
+# دو ركعت نماز شفع: بهتر است در ركعت اول آن بعد از حمد، [[سوره ناس]] و در ركعت دوم بعد از حمد، [[سوره فلق]] خوانده شود.
-. دو ركعت نماز شفع: بهتر است در ركعت اول آن بعد از حمد، سوره «ناس» و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره «فلق» خوانده شود.
+#  یك ركعت نماز وتر: بعد از حمد سه بار [[سوره توحید]] و یك بار [[سوره فلق]] و یك بار [[سوره ناس]] بخوانیم و می‌توان یك سوره تنها خواند، سپس دستها را برای قنوت به سوی آسمان بالا می بریم و حاجات خود را از خدا می خواهیم.
-. یك ركعت نماز وتر: بعد از حمد سه بار سوره «توحید» و یك بار سوره «فلق» و یك بار سوره «ناس» بخوانیم و می‌توان یك سوره تنها خواند، سپس دستها را برای قنوت به سوی آسمان بالا می بریم و حاجات خود را از خدا می خواهیم.
+* و برای چهل مؤمن [[دعا]] می كنیم.
-و برای چهل مؤمن دعا می كنیم.
+* و طلب مغفرت می كنیم و هفتاد مرتبه می گوییم: «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه».
-و طلب مغفرت می كنیم و هفتاد مرتبه می گوییم: «استغفرالله ربّی و اتوبُ الیه».
+* از پروردگار خود طلب آمرزش و مغفرت می كنیم و به سوی او بازگشت می نمایم. آنگاه 7 بار می گوییم: «هذا مقامُ العائذٍٍِ بكَ منَ النّارِ»؛ این است مقام كسی كه از آتش قیامت به تو پناه می برد.
-از پروردگار خود طلب آمزرش و مغفرت می كنیم و به سوی او بازگشت می نمایم.
+* و بعد از آن 300 مرتبه می گوییم: «العفو» و سپس می گوییم: «ربّ اغفرلی و ارحمنی وتُب عَلیَّ انّكَ انتَ التّوابُ الغفُورُ الرّحیم».<ref>رساله نوین، ج1، ص170.</ref>
-== احكام نماز شب ==
+==احكام نماز شب==
-. هشت ركعت به نیت نماز شب و سپس دو ركعت نماز شفع و آن گاه یك ركعت نماز وتر، كه با فضیلت ترین نماز شب، نماز وتر و شفع است و دو ركعت شفع برتر از وتر است.
+# هشت ركعت به نیت [[نماز شب]] و سپس دو ركعت [[نماز شفع]] و آنگاه یك ركعت نماز وتر كه بافضیلت ترین نماز شب، [[نماز وتر]] و شفع است و دو ركعت شفع برتر از وتر است.
+# برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اكتفا كرد، بلكه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.
-. برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اكتفا كرد، بلكه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.
+# وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می شود و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیكی های فجر است.<ref>تحریر الوسیله، ج1، ص136.</ref>
+# جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار ولی اگر می خواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را یك ركعت ایستاده حساب كند. بنابراین باید هشت بار دو ركعت نشسته و هر دو ركعت به یك سلام كه جمعاً شانزده ركعت می شود به نیت نماز شب بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به یك سلام به نیت نماز شفع و دو بار یك ركعت هر یك ركعت به یك سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده ركعت كفایت می كند.
-. وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است، و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می شود. و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیكیهای فجر است.<ref> تحریر الوسیله، ج 1، ص 136. </ref>
+# شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
+# جوانی كه می ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود، می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
-. جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار. ولی اگر می خواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را یك ركعت ایستاده حساب كند. بنابراین باید هشت بار دو ركعت نشسته و هر دو ركعت به یك سلام كه جمعاً شانزده ركعت می شود به نیت نماز شب بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به یك سلام به نیت نماز شفع و دو بار یك ركعت هر یك ركعت به یك سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده ركعت كفایت می كند.
+# كسانی كه برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند پیرمردان و یا كسی كه از سرد شدن هوا می ترسد و یا از جنب شدن در خواب می ترسد... می توانند نماز شب را قبل از نیمه شب بخوانند.
+# خواندن سوره در ركعت های نماز شب لازم نیست و می تواند فقط به خواندن [[سوره حمد]] اكتفا كند. همچنین قنوت در ركعت های دوم مستحب است و می تواند بدون قنوت بخواند.
-. شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
+# نماز وتر یك ركعت است و می شود آن را بدون قنوت به جا آورد.
+# لازم نیست همه یازده ركعت را در یك مجلس بخواند بلكه می تواند در دو سه نوبت بخواند، بلكه تفریق افضل است. همان طور كه [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله تهجد می كرد.
-. جوانی كه می ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
+# مستحب است كه نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانواده اش كسی می خواهد برای به نماز شب برخیزد، بیدار شود چنانچه در روایت است و شهید و دیگران نیز تصریح به استحباب جهر نموده اند.
-== پانویس ==
+بدیهی است كه استحباب بلند خواندن [[نماز شب]] در جایی است كه امن از ریا و سُمعه باشد و اگر خدای ناخواسته خوف ریا و سُمعه در بلند خواندن باشد باید آهسته بخواند.<ref>كتاب شمع سحر، شب مردان خدا، مفاتیح الجنان.</ref>
 {{پانویس}}
-== منابع ==
+==منابع==
 [[رده:نمازهای مستحبی]]