نقش اهل بیت(ع) در کتابت قرآن - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* منابع */

2026-07-10T08:43:03Z

‏منابع

Mohammadi در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱

2026-07-10T08:41:27Z

مهدی موسوی در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۴

2024-12-07T07:44:51Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۸

2020-01-18T11:28:24Z

مهدی موسوی در ‏۳۰ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۰

2019-03-30T11:30:58Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: سنجش شناسه

2019-03-16T11:47:54Z

سنجش شناسه

Zamani در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۴

2018-02-03T09:54:22Z

Zamani در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۲

2018-02-03T09:52:25Z

Zamani در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۹

2014-01-29T11:09:25Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۵۱

2014-01-22T05:51:34Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۳
سطر ۱۱۰:		سطر ۱۱۰:
	قرآن منسوب به [[امام حسن عسکری علیه السلام\|امام حسن عسكری]] عليه‌السلام روي پوست و به خط كوفي نگاشته شده است. قطع آن وزيري كوچك و بياضي است كه داراي 324 ورق، در ابعاد 17 * 5/23 سانتيمتر مي باشد. اين اثر ارزشمند در دوره [[صفویه]] به آستانه مقدسه [[حضرت فاطمه معصومه علیها السلام\|حضرت معصومه]] عليهاالسلام در [[قم]] وقف شده و به شماره 1204 به ثبت رسيده است.		قرآن منسوب به [[امام حسن عسکری علیه السلام\|امام حسن عسكری]] عليه‌السلام روي پوست و به خط كوفي نگاشته شده است. قطع آن وزيري كوچك و بياضي است كه داراي 324 ورق، در ابعاد 17 * 5/23 سانتيمتر مي باشد. اين اثر ارزشمند در دوره [[صفویه]] به آستانه مقدسه [[حضرت فاطمه معصومه علیها السلام\|حضرت معصومه]] عليهاالسلام در [[قم]] وقف شده و به شماره 1204 به ثبت رسيده است.

		+	==پانویس==
		+	{{پانویس}}
	==منابع==		==منابع==

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 در مورد اين كه نخستين «جامع قرآن» چه كسي است، اندكي اختلاف وجود دارد. [[شیعه]] اين عنوان ارزشمند را از آنِ مولاي متقيان [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] عليه السلام دانسته؛ ولي [[اهل سنت]] علاوه بر آن حضرت؛ [[ابوبكر]]، [[عمر بن خطاب|عمر]] و سالم را نيز جزو نخستين تدوين كنندگان قرآن مي شمارند.
-قدر جامعِ هر دو ديدگاه اين است كه بعد از [[رحلت پیامبر اسلام]] صلی الله عليه وآله، نخستين كسي كه كمر همت به تدوين قرآن بست و عنوان پرافتخار، «اوّلين خادم و جامع قرآن» را از آنِ خود ساخت، حضرت علي عليه السلام است. چرا كه افضليت و جامعيت آن حضرت بر كسي پوشيده نيست و فريقين به اين مطلب تصريح كرده اند و نيز اين ديدگاه با سخن [[رسول خدا]] صلی الله عليه و آله سازگاري دارد كه در آخرين لحظات عمر شريفش خطاب به علي عليه السلام فرمود: «يا عَليِّ، القُرآنُ خَلْفَ فَراشي في الصُّحُفِ وَالحَريرِ وَالقَراطيس فَخُذُوهُ وَاجْمَعُوا وَلاتُضَيِّعُوهُ؛ اي علي! قرآن در پشت بستر من در صحف (انواع الواح)، حرير و كاغذها قرار دارد، آن را جمع آوري كنيد و ضايع نسازيد».
+قدر جامعِ هر دو ديدگاه اين است كه بعد از [[رحلت پیامبر اسلام]] صلی الله عليه وآله، نخستين كسي كه كمر همت به تدوين قرآن بست و عنوان پرافتخار، «اوّلين خادم و جامع قرآن» را از آنِ خود ساخت، حضرت علي عليه السلام است. چرا كه افضليت و جامعيت آن حضرت بر كسي پوشيده نيست و فريقين به اين مطلب تصريح كرده اند و نيز اين ديدگاه با سخن [[رسول خدا]] صلی الله عليه و آله سازگاري دارد كه در آخرين لحظات عمر شريفش خطاب به علي عليه السلام فرمود: «{{متن حدیث|يا عَليِّ، القُرآنُ خَلْفَ فَراشي في الصُّحُفِ وَالحَريرِ وَالقَراطيس فَخُذُوهُ وَاجْمَعُوا وَلاتُضَيِّعُوهُ}}<ref>تفسير قمي، ج ۲، ص ۴۵۱، حويزي، تفسير نور الثقلين، ج ۵، ص ۷۲۶.</ref>؛ اي علي! قرآن در پشت بستر من در صحف (انواع الواح)، حرير و كاغذها قرار دارد، آن را جمع آوري كنيد و ضايع نسازيد».
-بر اساس اين وصيت ارزشمند رسول خدا صلی الله عليه و آله بود كه علي عليه السلام به تدوين كامل و جامع قرآن پرداخت. خود امام علی در اين مورد مي فرمايد: «آلَيْتُ أَنْ لاآخُذَ رِدائي إلاَّ لِصَلوةِ جُمُعَةٍ حَتَّي أَجْمَعَ القُرآنَ فَجَمَعْتُهُ؛ سوگند ياد كردم كه رداء در برنگيرم جز براي [[نماز جمعه]] تا آنگاه كه قرآن را جمع آوري نمايم و در نهايت، موفق به تدوين آن شدم».
+بر اساس اين وصيت ارزشمند رسول خدا صلی الله عليه و آله بود كه علي عليه السلام به تدوين كامل و جامع قرآن پرداخت. خود امام علی در اين مورد مي فرمايد: «{{متن حدیث|آلَيْتُ أَنْ لاآخُذَ رِدائي إلاَّ لِصَلوةِ جُمُعَةٍ حَتَّي أَجْمَعَ القُرآنَ فَجَمَعْتُهُ}}<ref> پژوهشي در تاريخ قرآن كريم، ص ۳۸۶، به نقل از الاتقان، ج ۱، ص ۹۹.</ref>؛ سوگند ياد كردم كه رداء در برنگيرم جز براي [[نماز جمعه]] تا آنگاه كه قرآن را جمع آوري نمايم و در نهايت، موفق به تدوين آن شدم».
 حضرت علي عليه السلام از يك سو، با [[خط کوفی]] آشنا بود و از ديگر سو، از برجسته ترين شاگردان رسول خدا صلی الله عليه و آله و سلم و همراه و همراز آن حضرت محسوب مي شد و نيز تنها كسي بود كه همواره در پيدا و پنهان، با رسول خدا صلی الله عليه و آله و سلم حشر و نشر داشت و از همين طریق به [[اسباب نزول|شأن نزول]]، [[آیات محکم و متشابه|محكم و متشابه]]، [[ناسخ و منسوخ]] هاي قرآن آگاهي كامل داشت.
-خود امام عليه السلام در اين مورد چنين اشاره مي كند: «هر آيه اي نازل مي شد، رسول الله آن را بر من قرائت و املا مي نمود و من مي نوشتم و [[تأویل|تأويل]] و [[تفسیر قرآن|تفسير]] و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه آن را آگاه مي نمود».
+خود امام عليه السلام در اين مورد چنين اشاره مي كند: '''«هر آيه اي نازل مي شد، رسول الله آن را بر من قرائت و املا مي نمود و من مي نوشتم و [[تأویل|تأويل]] و [[تفسیر قرآن|تفسير]] و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه آن را آگاه مي نمود».'''
 چنين شد كه حضرت علي عليه السلام بعد از رحلت رسول خدا صلی الله عليه و آله و سلم به يكي از اساسي ترين دغدغه هاي اساسي آن بزرگوار جامه عمل پوشاند و به جمع آوري و تدوين قرآن - كه ضرورت بسيار داشت - پرداخت.
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 ===مصحف امام علی عليه‌السلام===
 [[حضرت علی]] عليه السلام [[قرآن]] را به ترتيب [[ترتیب نزول سوره ها]] ([[سوره های مکی و مدنی|مكي و مدني]] بودن سوره ها) و با افزودن [[شأن نزول]] و [[تفسير]] برخي آيات تدوين كرد.
-حضرت علي عليه السلام در مورد تدوين [[مصحف على علیه السلام|مصحف]] خود فرمود: «لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ الله صلي الله عليه و آله أَقْسَمْتُ أَو حَلَفْتُ أَنْ لاأَضَعَ رِدائي عَنْ ظَهْرِي حَتَّي أَجْمَعَ ما بَينَ اللَّوحَينِ فَما وَضَعْتُ رِدايِ حَتَّي جَمَعْتُ القُرآن؛ وقتي رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم رحلت كرد، قسم ياد نمودم كه ردا بر دوش نگيرم تا وقتي كه قرآن را جمع آوري كنم و ردا برنگرفتم تا قرآن را تدوين نمودم».
+حضرت علي عليه السلام در مورد تدوين [[مصحف على علیه السلام|مصحف]] خود فرمود: «{{متن حدیث|لما قبض رسول الله صلی الله علیه وآله اقسمت الا اضع ردائى عن ظهرى حتى اجمع مابین اللوحین فما وضعت ردائى حتى جمعت القرآن}}<ref>أعيان الشيعة، جلد ۴، ص ۵۹۸؛ بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۵۳.</ref>؛ وقتى [[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله رحلت کرد، قسم یاد کردم که ردا بر دوش نگیرم تا وقتى که قرآن را جمع‌آورى کنم و ردا برنگرفتم تا قرآن را جمع‌آورى نمودم».
 شايان ذكر است كه متن و محتواي قرآن حضرت علي عليه السلام هيچ تفاوتي با قرآن موجود نداشت، تنها تفاوت مصحف آن حضرت با قرآن موجود، در امور زير بود:
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 *1. سوره ها بر اساس نزول، ترتيب و تدوين يافته بود؛ مثلاً [[سوره علق]] اوّل، [[سوره مزمل]] دوم، [[سوره مدثر]] سوم و...
-*2. در حاشيه قرآنِ آن حضرت برخي شأن نزول ها، ناسخ و منسوخ ها، محكم و متشابه هاي قرآن شرح داده شده بود. در اين مورد، [[اصبغ بن نباته]] از آن حضرت نقل مي كند كه فرمود: «إِنّي لأعرِفُ ناسِخَهُ وَ مَنْسُوخَه وَ مُحكَمَه وَ مُتَشابِهَه... أَعْرفُ فيما اَنْزَلَ وَ في أيِّ يَومٍ وَ في أَيِّ مَوضِعٍ؛ من به ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه، شأن نزول ها و اين كه كجا و در مورد چه كسي نازل شده اند، آگاهي دارم».
+*2. در حاشيه قرآنِ آن حضرت برخي شأن نزول ها، ناسخ و منسوخ ها، محكم و متشابه هاي قرآن شرح داده شده بود. در اين مورد، [[اصبغ بن نباته]] از آن حضرت نقل مي كند كه فرمود: «{{متن حدیث|إِنّي لأعرِفُ ناسِخَهُ وَ مَنْسُوخَه وَ مُحكَمَه وَ مُتَشابِهَه... أَعْرفُ فيما اَنْزَلَ وَ في أيِّ يَومٍ وَ في أَيِّ مَوضِعٍ}}<ref>تلخيص التمهيد، ج ۱، ص ۱۲۵.</ref>؛ من به ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه، شأن نزول ها و اين كه كجا و در مورد چه كسي نازل شده اند، آگاهي دارم».
 '''ردّ مصحف امام علی توسط خلفا:'''
@@ سطر ۴۷: / سطر ۴۷: @@
 '''سرنوشت قرآن علی عليه‌السلام:'''
-پس از آنه حضرت علي عليه السلام قرآن را تدوين كرد و به حضور بزرگان قوم آورد و آنها بنا به عللي از پذيرفتن آن خودداري كردند، در آن هنگام فرمود: «سوگند به خدا! از امروز به بعد، هرگز آن را نخواهيد ديد، فقط بر من لازم بود كه پس از فراهم كردن و جمع نمودن آن، شما را آگاه سازم تا آن را بخوانيد».
+پس از آنه حضرت علي عليه السلام قرآن را تدوين كرد و به حضور بزرگان قوم آورد و آنها بنا به عللي از پذيرفتن آن خودداري كردند، در آن هنگام فرمود: '''«سوگند به خدا! از امروز به بعد، هرگز آن را نخواهيد ديد، فقط بر من لازم بود كه پس از فراهم كردن و جمع نمودن آن، شما را آگاه سازم تا آن را بخوانيد».'''
 از اين روايت استفاده مي شود كه دسترسي افراد عادي به قرآن آن حضرت امكان پذير نيست. با اين وجود، از ابن نديم نقل شده كه گفت: «در زمان خود، نزد «ابي يعلي حمزه حسني» مصحفي ديدم كه از آن، اوراقي افتاده بود. اين مصحف به خط علي عليه السلام نگارش شده بود كه آن را بنو حسن (فرزندان [[امام حسن]]) در طي مرور زمان به ميراث گرفته بودند».
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 سرنوشت نخستين مصحف علي عليه السلام هنوز كاملاً براي ما روشن نيست. تنها راهنماي ما در اين مورد كه فرجام آن مصحف شريف چه شد، رواياتی است که قرآن علي عليه السلام را به عنوان «ميراث [[امامت]]» دانسته و آن را اكنون در اختيار [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت صاحب الامر]] عليه السلام مي دانند. روايات زير، بر اين نكته تأكيد دارند:
-*1. حضرت علي عليه السلام در گفت وگويي با [[طلحة بن عبیدالله|طلحه]]، بعد از آنكه قرآن موجود را مورد تأييد قرار مي دهد و طلحه و ديگران را به پيروي از آن فرامي خواند، مي افزايد: «...أَمَرَني رَسُولُ اللهِ أَنْ أَدْفَعَهُ اِلي وَصيّي وَ أَولَي النَّاسِ بَعْدي بِالنَّاسِ ابْنِي الْحَسَن ثُمَّ يَدْفَعَهُ ابْنِي الحَسَنُ إِلَي ابْني الْحُسَينِ ثُمَّ يَصيرُ واحِداً بَعدَ وَاحِدٍ مِنْ وُلْدِ الحُسَينِ حَتَّي يَرِدَ آخِرُهُمْ عَلي رَسُولِ اللهِ...؛ رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم به من فرموده تا قرآني كه جمع آوري نمودم را نزد برترين و سزاوارترين انسان بعد از خودم براي زمامداري مسلمانان كه فرزندم حسن باشد، تحويل دهم. او نيز به حسين تحويل دهد و در نزد اوصيا يكي پس از ديگري قرار گيرد تا آخرين آنها به رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم برگرداند...».
+*1. حضرت علي عليه السلام در گفت وگويي با [[طلحة بن عبیدالله|طلحه]]، بعد از آنكه قرآن موجود را مورد تأييد قرار مي دهد و طلحه و ديگران را به پيروي از آن فرامي خواند، مي افزايد: «{{متن حدیث|... أَمَرَني رَسُولُ اللهِ أَنْ أَدْفَعَهُ اِلي وَصيّي وَ أَولَي النَّاسِ بَعْدي بِالنَّاسِ ابْنِي الْحَسَن ثُمَّ يَدْفَعَهُ ابْنِي الحَسَنُ إِلَي ابْني الْحُسَينِ ثُمَّ يَصيرُ واحِداً بَعدَ وَاحِدٍ مِنْ وُلْدِ الحُسَينِ حَتَّي يَرِدَ آخِرُهُمْ عَلي رَسُولِ اللهِ ...}}<ref>بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۴۲.</ref>؛ رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم به من فرموده تا قرآني كه جمع آوري نمودم را نزد برترين و سزاوارترين انسان بعد از خودم براي زمامداري مسلمانان كه فرزندم حسن باشد، تحويل دهم. او نيز به حسين تحويل دهد و در نزد اوصيا يكي پس از ديگري قرار گيرد تا آخرين آنها به رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم برگرداند ...».
 *2. [[شیخ کلینی|كليني]] از [[امام صادق]] عليه السلام روايت مي كند كه فرمود: «هنگامي كه [[حضرت مهدی|قائم]] عليه السلام قيام كند، كتاب خدا را در حدّ واقعي آن خواهد خواند و مصحفي كه علي عليه السلام نوشته بود را ارائه خواهد داد».
@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 قرآن منسوب به [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] عليه‌السلام شامل [[سوره نور]]، [[سوره قصص]]، [[سوره عنكبوت]]، [[سوره روم]]، [[سوره لقمان]]، [[سوره سجده]]، [[سوره احزاب]]، [[سوره مؤمن]]، [[سوره فصلت]]، [[سوره جاثيه]]، [[سوره احقاف]]، [[سوره واقعه]] و [[سوره حديد]] مي باشد. خط آن كوفي و در قرن سوم با اعراب، اعجام، شدّ، مدّ، تنوين و همزه نگارش يافته است.
-آيه 60 سوره نور {{متن قرآن|«وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ...»}} اولين و آيه 5 سوره حديد {{متن قرآن|«وَ هُوَ مَعَكُمْ أيْنَ ما كُنْتُمْ»}} آخرين آيه نگاشته شده در آن مي باشد.
+آيه 60 سوره نور {{متن قرآن|«وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ ...»}} اولين و آيه 5 سوره حديد {{متن قرآن|«وَ هُوَ مَعَكُمْ أيْنَ ما كُنْتُمْ»}} آخرين آيه نگاشته شده در آن مي باشد.
 در هر صفحه آن 16 سطر جاي گرفته و مجموع صفحات آن به 27 برگ مي رسد. قطع آن بياضي و در اندازه 25 × 7 / 17 سانتيمتر مي باشد. در صفحه دوم آن كه پايان [[سوره نور]] است، عبارت «كَتَبَهُ عَليُّ بْنِ مُوسي» خودنمايي مي كند.

@@ سطر ۱۸۲: / سطر ۱۸۲: @@
 اين قرآن شامل [[سوره نور]]، [[سوره قصص]]، [[سوره عنكبوت]]، [[سوره روم]]، [[سوره لقمان]]، [[سوره سجده]]، [[سوره احزاب]]، [[سوره مؤمن]]، [[سوره فصلت]]، [[سوره جاثيه]]، [[سوره احقاف]]، [[سوره واقعه]] و [[سوره حديد]] مي باشد. خط آن كوفي و در قرن سوم با اعراب، اعجام، شدّ، مدّ، تنوين و همزه نگارش يافته است.
-آيه 60 سوره نور «بزينة و ان يستعفف» اولين و آيه 5 سوره حديد «وَ هُوَ مَعَكُمْ أيْنَ ما كُنْتُمْ» آخرين آيه نگاشته شده در آن مي باشد.
+آيه 60 سوره نور «بزينة و ان يستعفف» اولين و آيه 5 سوره حديد {{متن قرآن|«وَ هُوَ مَعَكُمْ أيْنَ ما كُنْتُمْ»}} آخرين آيه نگاشته شده در آن مي باشد.
 در هر صفحه آن 16 سطر جاي گرفته و مجموع صفحات آن به 27 برگ مي رسد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۴۷
سطر ۱۹۹:		سطر ۱۹۹:

	{{قرآن}}		{{قرآن}}
		+
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=نشده
		+	\|شناسه= ضعیف
		+	\|عنوان بندی مناسب=
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها=
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام=
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای=
		+	\|جامعیت=
		+	\|رعایت اختصار=
		+	\|سیر منطقی=
		+	}}
		+
	[[رده:تاریخ قرآن]]		[[رده:تاریخ قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{منبع الکترونیکی معتبر}}	+	{{خوب}}{{منبع الکترونیکی معتبر}}
−
	تاريخِ نگارش و تدوين قرآن، يكي از مهمترين مباحث مربوط به اين كتاب آسماني است كه از ديرباز، مورد توجه و كنكاش محققانِ رشته علوم قرآن قرار داشته است.		تاريخِ نگارش و تدوين قرآن، يكي از مهمترين مباحث مربوط به اين كتاب آسماني است كه از ديرباز، مورد توجه و كنكاش محققانِ رشته علوم قرآن قرار داشته است.

@@ سطر ۱۹۷: / سطر ۱۹۷: @@
 ==منابع==
-* سيد علي نقي ميرحسيني، نقش اهل بيت علیهم السلام در نگارش قرآن دسترس در [http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,6174 دانشنامه موضوعی قرآن]، تاریخ بازیابی: 18 آذرماه 1392.
+* سيد علي نقي ميرحسيني، نقش اهل بيت علیهم السلام در نگارش قرآن، کوثر، پاییز 1384، شماره 63، در دسترس در [http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,6174 دانشنامه موضوعی قرآن]، تاریخ بازیابی: 18 آذرماه 1392.
 {{قرآن}}
 [[رده:تاریخ قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۹
سطر ۱۹۹:		سطر ۱۹۹:
	* سيد علي نقي ميرحسيني، نقش اهل بيت علیهم السلام در نگارش قرآن دسترس در [http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,6174 دانشنامه موضوعی قرآن]، تاریخ بازیابی: 18 آذرماه 1392.		* سيد علي نقي ميرحسيني، نقش اهل بيت علیهم السلام در نگارش قرآن دسترس در [http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,6174 دانشنامه موضوعی قرآن]، تاریخ بازیابی: 18 آذرماه 1392.

		+	{{قرآن}}
	[[رده:تاریخ قرآن]]		[[رده:تاریخ قرآن]]