https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AD%D9%85 2026-11-12T00:20:46Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AD%D9%85&diff=170569&oldid=prev 2026-11-11T22:33:41Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: نصر بن مزاحم</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = نصر بن مزاحم منقری عطار<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = [[کوفه]]<br /> |وفات = نامعلوم (سدهٔ سوم هجری)<br /> |مدفن = نامعلوم<br /> |آثار = کتاب الجمل، کتاب صفین، کتاب النهروان، کتاب الغارات، کتاب المناقب، کتاب مقتل الحسین، کتاب أخبار محمد بن إبراهیم<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از تاریخ‌نگاران و راویان شیعهٔ کوفه و نویسندهٔ ''وقعة صفین'' و ''الغارات''<br /> }}<br /> <br /> '''نصر بن مزاحم'''، از تاریخ‌نگاران و راویان [[شیعه]] در [[کوفه]] بود که بیشتر با کتاب ''وقعة صفین'' شناخته می‌شود. نجاشی او را «مستقیم‌الطریقة» و «صالح‌الامر» وصف کرده، اما افزوده است که از راویان ضعیف نیز روایت می‌کند.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸.&lt;/ref&gt; آثار او از منابع کهن [[جنگ صفین]]، [[جنگ جمل]] و [[جنگ نهروان|نهروان]] شمرده می‌شود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> نجاشی او را «نصر بن مزاحم المنقری العطار، ابوالفضل، کوفی» خوانده است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۷.&lt;/ref&gt; نسبت «منقری» او را به بنی‌منقر، از تیره‌های عرب، و «عطار» به شغل عطرفروشی یا عطاری او پیوند می‌دهد.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۷.&lt;/ref&gt; از تاریخ تولد و وفات او در این منابع گزارشی نیامده است.<br /> <br /> == جایگاه رجالی ==<br /> نجاشی او را چنین وصف می‌کند: «كَانَ مُسْتَقِيمَ الطَّرِيقَةِ، صَالِحَ الْأَمْرِ، غَيْرَ أَنَّهُ يَرْوِي عَنِ الضُّعَفَاءِ»؛ «راهش درست و کارش شایسته بود، جز اینکه از ضعیفان روایت می‌کرد.»&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt; این وصف، او را راوی‌ای میانه‌حال نشان می‌دهد: نه دروغگو و نه کاملاً بی‌عیب، بلکه کسی که در انتخاب مشایخ خود سخت‌گیر نبوده است. نجاشی هیچ اتهام دروغ‌گویی به او نسبت نداده و تنها ضعف برخی مشایخ او را یادآور شده است.<br /> <br /> از همین رو، ارزش تاریخی کتاب‌های او بیشتر به گردآوری گزارش‌های کهن وابسته است، نه به اعتبار همهٔ راویان آن گزارش‌ها.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == آثار ==<br /> نجاشی کتاب‌های او را چنین برمی‌شمارد: کتاب الجمل، کتاب صفین، کتاب النهروان، کتاب الغارات، کتاب المناقب، کتاب مقتل الحسین (ع) و کتاب اخبار محمد بن ابراهیم و ابی‌السرایا.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt; این هفت کتاب، گسترهٔ موضوعی آثار او را نشان می‌دهد: از جنگ‌های امام علی علیه السلام تا جنبش‌های علوی و مقتل حسین (ع). نجاشی سند خود به این کتاب‌ها را از دو راه — یکی از طریق احمد بن محمد بن سعید و دیگری از طریق قمیان — آورده است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کتاب ''صفین'' او از مهم‌ترین منابع کهن دربارهٔ [[جنگ صفین]] است و کتاب ''الغارات'' به غارت‌های عاملان معاویه در مناطق تحت نفوذ [[امام علی علیه السلام]] می‌پردازد.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زمینهٔ تاریخی ==<br /> نصر بن مزاحم در کوفهٔ سدهٔ دوم هجری می‌زیست؛ شهری که کانون روایت‌های [[علویان|علوی]] و تاریخ‌نگاری شیعه بود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸.&lt;/ref&gt; توجه او به جنگ‌های [[امام علی علیه السلام]] و نیز کتابی که دربارهٔ اخبار محمد بن ابراهیم و ابی‌السرایا نوشت، نشان می‌دهد که او در پی ثبت تاریخ [[تشیع]] و جنبش‌های علوی در برابر [[عباسیان]] بوده است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == روش و ارزش تاریخی ==<br /> نصر بن مزاحم در کتاب‌های خود، گزارش‌ها را با سند نقل می‌کند و از این جهت، اثرش به سنت محدثان نزدیک است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt; با این حال، چون در شمار مشایخ او راویان ضعیف نیز دیده می‌شوند، پژوهشگران در استفاده از گزارش‌های او احتیاط می‌کنند و آن را با منابع دیگر می‌سنجند.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اهمیت او در این است که کتاب‌هایش در شمار منابع کهن تاریخ صدر اسلام‌اند و پژوهشگران برای بازسازی رویدادهای صفین، نهروان و غارات به آن‌ها ارجاع می‌دهند.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> نصر بن مزاحم از چهره‌های مهم تاریخ‌نگاری شیعه در سدهٔ دوم و سوم هجری است که با گردآوری گزارش‌های کهن، میراث تاریخی مهمی بر جای گذاشت.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۷-۴۲۸.&lt;/ref&gt; داوری نجاشی دربارهٔ او — درست‌روش بودن همراه با روایت از ضعفا — چارچوبی برای ارزیابی آثار او فراهم می‌کند: کتاب‌هایش منبع ارزشمند گزارش‌های کهن‌اند، اما هر گزارش او باید با منابع دیگر مقابله شود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۴۲۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * نجاشی، احمد بن علی؛ ''رجال النجاشی''، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۶ق؛ ص۴۲۷-۴۲۸.<br /> <br /> [[رده:تاریخ نویسان]]<br /> [[رده:راویان حدیث]]<br /> [[رده:تاریخ تشیع]]</div>

Zadhoosh