Zadhoosh: ایجاد مقالهٔ تازه: نصاری

2026-11-11T07:32:58Z

ایجاد مقالهٔ تازه: نصاری

صفحهٔ تازه

'''نصاری'''، نام قرآنی [[مسیحیت|مسیحیان]] و یکی از دو گروه [[اهل کتاب]] در [[قرآن]] است. قرآن مسیحیان را در کنار یهودیان و صابئیان یاد می‌کند و با آنکه برخی عقاید آنان را رد می‌کند، گروهی از آنان را به سبب ایمان و فروتنی می‌ستاید.<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۶۲ و سورهٔ مائده، آیهٔ ۸۲-۸۵.</ref> در سیرهٔ نبوی، هیئت مسیحیان نجران با [[پیامبر اسلام|پیامبر (ص)]] دیدار کرد و پس از گفت‌وگو، بر پرداخت [[جزیه]] و ماندن بر دین خود توافق کرد.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۱۲-۴۲۲.</ref>

== واژه ==
«نصرانی» به یک مسیحی و «نصاری» جمع آن است. قرآن این واژه را در چند آیه به کار برده و مسیحیان را در کنار یهودیان از اهل کتاب شمرده است.<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۶۲ و سورهٔ آل عمران، آیهٔ ۶۷.</ref>

== جایگاه در قرآن ==
قرآن در آیهٔ ۶۲ [[سوره بقره]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ»}}؛ «کسانی که ایمان آوردند و یهودیان و نصارا و صابئیان، هر کس به خدا و روز آخرت ایمان آورد و کار شایسته کند، پاداش او نزد پروردگارش است.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۶۲ (ترجمهٔ حسین انصاریان).</ref> این آیه نشان می‌دهد که ملاک نجات، ایمان و عمل صالح است، نه تنها نام و عنوان.

در برابر، قرآن برخی عقاید مسیحیان را به شدت رد می‌کند. در [[سوره مائده]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ»}}؛ «به‌یقین کسانی که گفتند خدا همان مسیح، پسر مریم است، کافر شدند.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۷۲ (ترجمهٔ حسین انصاریان).</ref> و در [[سوره توبه]] از گفتار آنان که مسیح را پسر خدا خواندند، به عنوان نمونه‌ای از غلو یاد می‌کند.<ref>قرآن کریم، سورهٔ توبه، آیهٔ ۳۰.</ref>

با این حال، قرآن مسیحیان را یکسان نمی‌بیند. در آیهٔ ۸۲ سورهٔ مائده می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُم مَّوَدَّةً لِّلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ»}}؛ «و نزدیک‌ترین آنان به مؤمنان در دوستی، کسانی را می‌یابی که گفتند: ما نصارا هستیم؛ زیرا از آنان کشیشان و راهبان‌اند و آنان تکبر نمی‌ورزند.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۸۲ (ترجمهٔ حسین انصاریان).</ref>

قرآن همچنین به [[رهبانیت]] مسیحیان اشاره می‌کند و آن را بدعتی می‌داند که خود آنان پدید آوردند: {{متن قرآن|«وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ»}}؛ «و رهبانیتی که خود بدعت نهادند، ما آن را بر آنان مقرر نکرده بودیم، مگر برای طلب خشنودی خدا.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ حدید، آیهٔ ۲۷ (ترجمهٔ حسین انصاریان).</ref> این آیه، رهبانیت را نه یک تکلیف الهی، بلکه پدیده‌ای خودساخته می‌شمارد، هرچند انگیزهٔ رضای خدا را در آن می‌پذیرد.<ref>قرآن کریم، سورهٔ حدید، آیهٔ ۲۷.</ref>

== وفد نجران ==
در سال‌های پایانی عمر پیامبر (ص)، هیئتی شصت‌نفره از مسیحیان [[نجران]] به [[مدینه]] آمد. ابن هشام می‌نویسد که در میان آنان چهارده تن از بزرگان بودند و سه تن ادارهٔ کارشان را در دست داشتند: عاقب (عبدالمسیح)، سید (ایهیم) و ابوحارثه بن علقمه، اسقف و دانشمند آنان.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۱۲.</ref> آنان با جامه‌های یمنی به مسجد پیامبر (ص) درآمدند و هنگام نماز، رو به مشرق ایستادند؛ پیامبر (ص) فرمود آنان را آزاد بگذارند.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۱۳.</ref>

چون بحث دربارهٔ [[حضرت عیسی علیه السلام|عیسی (ع)]] به درازا کشید، آیهٔ مباهله نازل شد: {{متن قرآن|«فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ»}}؛ «بگو: بیایید تا فرزندانمان و فرزندانتان و زنانمان و زنانتان و خودمان و خودتان را بخوانیم، سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ آل عمران، آیهٔ ۶۱ (ترجمهٔ حسین انصاریان).</ref>

هیئت از مباهله پرهیز کرد. عاقب به آنان گفت: «شما دانستید که محمد پیامبر فرستاده‌شده است» و هشدار داد که مباهله، نابودی آنان را در پی دارد؛ پس پیشنهاد کرد با پیامبر (ص) صلح کنند.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۲۲.</ref> آنان نزد پیامبر (ص) آمدند و گفتند مباهله نمی‌کنند و بر دین خود می‌مانند، اما از او خواستند مردی امین همراهشان بفرستد تا در اختلاف‌های مالیشان داوری کند. پیامبر (ص) فرمود: «شامگاه نزد من آیید تا مردی نیرومند و امین همراه شما بفرستم» و ابو عبیده را با آنان فرستاد.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۲۲.</ref>

== احکام اهل کتاب ==
بر پایهٔ [[سوره توبه]]، با اهل کتابی که ایمان نمی‌آورند، تا زمانی که [[جزیه]] بپردازند و فروتن باشند، جنگ شود.<ref>قرآن کریم، سورهٔ توبه، آیهٔ ۲۹.</ref> در [[سوره مائده]] نیز خوردن غذای اهل کتاب و ازدواج با زنان پاک‌دامن آنان برای مسلمانان حلال شمرده شده است.<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۵.</ref> فقیهان شیعه، مسیحیان را از [[اهل ذمه]] می‌دانند که با پرداخت جزیه، جان و مالشان در پناه جامعهٔ اسلامی است.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۵۶.</ref>

== ارزیابی ==
قرآن دربارهٔ مسیحیان دوگانه سخن نمی‌گوید، بلکه میان عقاید آنان و رفتارشان تفکیک می‌کند: از یک سو [[تثلیث]] و الوهیت مسیح را رد می‌کند و از سوی دیگر مسیحیان فروتن و اهل ایمان و عمل را می‌ستاید.<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۷۲ و ۸۲ و سورهٔ بقره، آیهٔ ۶۲.</ref> در سیرهٔ پیامبر (ص)، برخورد با هیئت نجران نمونه‌ای از گفت‌وگوی مسالمت‌آمیز و پیمان‌بندی با مسیحیان است.<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۱۲-۴۲۲.</ref> این الگو در فقه اسلامی با نهاد [[اهل ذمه]] و [[جزیه]] ادامه یافت.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۵۶.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* قرآن کریم (ترجمهٔ حسین انصاریان).
* ابن هشام، عبدالملک؛ ''السیرة النبویة''، بیروت: دار المعرفة، بی‌تا؛ ج۲.
* نجفی، محمدحسن؛ ''جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام''، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا؛ ج۲۱.

[[رده:مسیحیت]]
[[رده:ادیان و فرق]]
[[رده:تاریخ صدر اسلام]]
[[رده:کلام]]

نصاری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zadhoosh: ایجاد مقالهٔ تازه: نصاری