نبش قبر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۴

2024-11-20T11:44:45Z

Aghajani در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۴۳

2020-03-03T08:43:36Z

مهدی موسوی در ‏۱۶ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۵۳

2019-03-16T11:53:39Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۰۵

2014-05-22T06:05:43Z

عربصالحی در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۷

2014-05-21T11:47:36Z

عربصالحی: صفحه‌ای جدید حاوی 'نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین. عمید، حس...' ایجاد کرد

2014-05-21T11:47:06Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>. عمید، حس...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>. عمید، حسن؛ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1361، چاپ بیست و یکم، ذیل حرف دال</ref> می‌باشد.

== منظور از نبش قبر ==

منظور از نبش قبر آنست که جسد میّتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آنرا بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میّت آشکار شود نبش حرام نیست. و همچنین اگر میّت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>. موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص 167.</ref>

== نبش قبر در قانون ==

برابر مادۀ 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع، نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هر گاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد.
برابر ماده 634 بین نبش قبر مسلمان فرقی گذاشته نشده است ولی از نظر فقهای امامیه تنها نبش قبر مسلمان حرام است.

== شرائط نبش قبر ==

برای تحقق جرم نبش قبر علاوه بر شرط عمد و قصد در باز کردن قبر، شرائط زیر نیز لازم است:

الف:عمل مادی نبش قبر:مراد از نبش قبر، شکافتن و باز کردن آن آنست اعم از اینکه جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظنّ حاصل گرددکه جسد مبدّل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میّت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت. انگیزه و نبش قبر مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور بودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیر مسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد، مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد، بمنظور‌های علمی، بدون اجازۀ مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>. باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)ج 1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص 250</ref>

ب:نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد:در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم تعزیر است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:

1- اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.

2- دَفن با کَفنِ غصبی یا مال دیگری که غصب است مانند دفن در مکان غصبی است بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
3- اگر چیزی قیمتی در قبر افتاده باشد که عادتاً جایز است قبر را بشکافند و آن مال را درآورند.

4- جهت غسل دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است یا اینکه می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند در همۀ این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد و امّا اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است. و اگر بدون نماز دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست. بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.

5- هرگاه نبش قبر برای معاینه جسد بجهت امور حقوقی مربوط به او یا تعیین تاریخ فوتش لازم باشد مانند تعیین عدۀ وفات زن یا تقسیم ترکه یا دیونی که بر ذمۀ او است و یا نظایر آن.

6- در صورتی که خوف درنده یا سیل و یا دشمن و مانند اینها بر میّت باشد.

7- هرگاه بخواهند جسد را به یکی از مشاهد مشرفه نقل مکان کنند فقها را در این مورد دو قول است و اقوی جواز است مشروط بر اینکه میت بر حالی نباشد که از نبش قبر، هتک جسد و مثله شذن آن لازم آید. در تمامی مواردی که مجوز مشروع اعمّ از شرعی و عرفی برای نبش قبر وجود داشته باشد، باید با اجازۀ دادستان اقدام شود.<ref>. موسوی خمینی، امام روح الله، همان، ص 169. شهید اول، محمد بن جمال الدین العاملی البحرینی، مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث قم، 1418= 1376، ج دوم، ص 81. ولیدی، محمد صالح، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه اشخاص، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1376، چاپ پنجم، ج دوم، ص 317.</ref>

==پانویس ==
<references />

== منبع ==
*مهدي رجبي اصل،نبش قبر،[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=31700 پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.

[[رده:احکام میت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>عمید، حسن؛ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1361، چاپ بیست و یکم، ذیل حرف دال</ref> می‌باشد.
+'''«نبش قبر»''' در اصطلاح به معنای تخریب [[قبر]] است، به گونه‌ای که باعث آشکار شدن جسد انسان شود. در [[احکام]] [[اسلام|اسلامی]] که بر حفظ حرمت و شأن اموات مسلمان تاکید بسیاری شده، نبش قبر آنان پیش از نابودی کامل جسد -به جز مواردی خاص-، [[اهانت]] و هتک حرمت تلقی شده و از نظر شرعی و قانونی [[حرام]] و ممنوع است.
-==منظور از نبش قبر==
+==مفهوم‌شناسی==
-منظور از نبش [[قبر]] آنست که جسد میتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آن را بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میت آشکار شود نبش [[حرام]] نیست و همچنین اگر میت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص167.</ref>
+منظور از نبش [[قبر]] آن است که جسد میّتی که با دفن پوشیده شده، آشکار شود؛ بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آن را بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میت آشکار شود، نبش [[حرام]] نیست و همچنین اگر میّت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در [[تابوت|تابوتی]] از سنگ و مانند آن باشد، سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>امام خمینی، تحریر الوسیله؛ ترجمه علی اسلامی، ج1، ص167، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383؛ محمدتقی بهجت، وسیلة النجاة، ص۱۲۴.</ref>
-==نبش قبر در قانون==
+==ادلّه حرمت نبش قبر==
-برابر ماده 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد. برابر ماده 634 بین نبش قبر مسلمان فرقی گذاشته نشده است ولی از نظر فقهای [[امامیه]] تنها نبش قبر مسلمان حرام است.
+فاضل اصفهانی نیز می‌گوید: «الظاهر انه لا خلاف بین الاصحاب (رضوان اللّه علیهم) فی تحریم النبش، و قد ادّعی علی ذلک الاجماع جمع منهم کالمحقق فی المعتبر و العلامة فی المنتهی و التذکرة و الشّهید فی الذکری.»<ref> فاضل اصفهانی، محمد بن حسن، کشف اللثام و الابهام عن قواعد الاحکام، ج‌۲، ص۴۱۵. </ref>
-==شرائط نبش قبر==
+اما عمده دلیل بر اثبات حرمت نبش قبر را، تقریر معصومین (علیهم‌السّلام) دانسته اند؛ با این توضیح که: اتّفاق فقهای [[عامه]] که معاصر معصومین بوده‌اند بر حرمت نبش قبر می‌باشد و قطعاً این رای در منظر و مسمع معصومین بوده است، پس از سکوت ایشان نسبت به این مساله و تقریر ایشان، استفاده می‌شود که موقف ایشان نیز حرمت نبش قبر بوده است، وگرنه خلاف آن‌را بیان می‌کردند. حدّاقلّ با اجماع منقول انضمامی علمای [[شیعه]]، می‌توان حرمت نبش قبر را اثبات کرد. یعنی با اجماع منقول، به ضمیمه شهرت محصّل، به ضمیمه تقریر معصوم، فقیه اطمینان به حرمت نبش قبر پیدا می‌کند.
-برای تحقق جرم نبش قبر علاوه بر شرط عمد و قصد در بازکردن قبر، شرائط زیر نیز لازم است:
+==شرایط تحقق نبش قبر==
-*الف: عمل مادی نبش قبر: مراد از نبش قبر، شکافتن و بازکردن آن آنست اعم از این که جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد. ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظن حاصل گردد که جسد مبدل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت.
+*الف: عمل مادی نبش قبر: مراد از نبش قبر، شکافتن و بازکردن قبر است، اعم از این که جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد. ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است؛ بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال)، معلوم شود یا ظنّ حاصل گردد که جسد مبدل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت.
-انگیزه نبش قبر، مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور ربودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیرمسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد. مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد به منظور‌های علمی بدون اجازه مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)، ج1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص250.</ref>
+*ب: نبش قبر، بدون مجوز مشروع انجام شده باشد؛ بنا بر «ماده 634 قانون مجازات اسلامی»، هر کس بدون مجوز مشروع، نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد، به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد.
-*ب: نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد: در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم [[تعزیر]] است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:
+انگیزه نبش قبر، مؤثر در اساس جرم نیست؛ پس اگر شکافتن قبر به منظور ربودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیرمسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد، مرتکب آن علاوه بر مجازات نبش قبر، به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد. همینطور نبش قبر برای تشریح جسد به منظور‌های علمی بدون اجازه مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص، ج1، ص250، انتشارات دانشور، تهران، چاپ اول، 1385.</ref>
-#اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود. اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
+==موارد جواز نبش قبر==
-#دَفن با کَفنِ غصبی یا مال دیگری که [[غصب]] است مانند دفن در مکان غصبی است بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
+چنانکه بیان شد، در فقه [[امامیه]] نبش قبر [[حرام]] است، مگر موارد زیر که در آنها جایز است:
-#اگر چیزی قیمتی در قبر افتاده باشد که عادتاً جایز است قبر را بشکافند و آن مال را درآورند.
-#جهت [[غسل]] دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است یا این که می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند در همه این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد و اما اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است و اگر بدون [[نماز میت]] دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.
+*اگر میّت در زمینی که اصل یا منفعت آن [[غصب|غصبی]] است -از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد-، در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود. اگرچه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
-#هرگاه نبش قبر برای معاینه جسد بجهت امور حقوقی مربوط به او یا تعیین تاریخ فوتش لازم باشد مانند تعیین عده وفات زن یا تقسیم ترکه یا دیونی که بر ذمه او است و یا نظایر آن.
+*دَفن با [[کفن]] غصبی یا مال دیگری که غصب است، مانند دفن در مکان غصبی است. بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
-#در صورتی که خوف درنده یا سیل و یا دشمن و مانند اینها بر میت باشد.
+*اگر چیزی قیمتی در قبر افتاده باشد؛ که عادتاً جایز است قبر را بشکافند و آن مال را درآورند.
-#هرگاه بخواهند جسد را به یکی از مشاهد مشرفه نقل مکان کنند [[فقیه|فقها]] را در این مورد دو قول است، و اقوی جواز است مشروط بر این که میت بر حالی نباشد که از نبش قبر، هتک جسد و مثله شدن آن لازم آید.  در تمامی مواردی که مجوز مشروع اعمّ از [[شریعت|شرعی]] و عرفی برای نبش قبر وجود داشته باشد، باید با اجازه دادستان اقدام شود.<ref>موسوی خمینی، امام روح الله، همان، ص169. شهید اول، محمد بن جمال الدین العاملی البحرینی، مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث قم، 1418=1376، ج دوم، ص81. ولیدی، محمدصالح، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه اشخاص، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1376، چاپ پنجم، ج دوم، ص317.</ref>
+*جهت [[غسل]] دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است، با این که می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند، در همه این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد. و اما اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود -مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود-، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است و اگر بدون [[نماز میت]] دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست، بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۹: @@
 ==منابع==
+*"نبش قبر"، مدرسه فقهی امام محمدباقر (علیه‌السلام)، فصل‌نامه تا اجتهاد، سال سوم، شماره 10، بهار 1393.
-*مهدي رجبي اصل، نبش قبر، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.
+*[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%AC%D8%B2%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D8%B1%D9%85%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D9%82%D8%A8%D8%B1__a-46346-7537-28515-31700.aspx "نبش قبر"، مهدی رجبی اصل، دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.
 [[رده:احکام میت]]

@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 ==منابع==
-*مهدي رجبي اصل، نبش قبر، [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=31700 پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.
+*مهدي رجبي اصل، نبش قبر، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.
 [[رده:احکام میت]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ==منظور از نبش قبر==
-منظور از نبش قبر آنست که جسد میتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آن را بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میت آشکار شود نبش حرام نیست و همچنین اگر میت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص167.</ref>
+منظور از نبش [[قبر]] آنست که جسد میتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آن را بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میت آشکار شود نبش [[حرام]] نیست و همچنین اگر میت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص167.</ref>
 ==نبش قبر در قانون==
-برابر ماده 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد. برابر ماده 634 بین نبش قبر مسلمان فرقی گذاشته نشده است ولی از نظر فقهای امامیه تنها نبش قبر مسلمان حرام است.
+برابر ماده 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد. برابر ماده 634 بین نبش قبر مسلمان فرقی گذاشته نشده است ولی از نظر فقهای [[امامیه]] تنها نبش قبر مسلمان حرام است.
 ==شرائط نبش قبر==
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 برای تحقق جرم نبش قبر علاوه بر شرط عمد و قصد در بازکردن قبر، شرائط زیر نیز لازم است:
-* الف: عمل مادی نبش قبر: مراد از نبش قبر، شکافتن و بازکردن آن آنست اعم از این که جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظن حاصل گردد که جسد مبدل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت.
+*الف: عمل مادی نبش قبر: مراد از نبش قبر، شکافتن و بازکردن آن آنست اعم از این که جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد. ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظن حاصل گردد که جسد مبدل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت.
-انگیزه و نبش قبر مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور بودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیرمسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد. مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد به منظور‌های علمی بدون اجازه مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)، ج1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص250.</ref>
+انگیزه نبش قبر، مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور ربودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیرمسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد. مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد به منظور‌های علمی بدون اجازه مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)، ج1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص250.</ref>
-* ب: نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد: در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم تعزیر است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:
+*ب: نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد: در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم [[تعزیر]] است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:
-# اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود. اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
+#اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود. اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
-# دَفن با کَفنِ غصبی یا مال دیگری که غصب است مانند دفن در مکان غصبی است بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
+#دَفن با کَفنِ غصبی یا مال دیگری که [[غصب]] است مانند دفن در مکان غصبی است بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
-# اگر چیزی قیمتی در قبر افتاده باشد که عادتاً جایز است قبر را بشکافند و آن مال را درآورند.
+#اگر چیزی قیمتی در قبر افتاده باشد که عادتاً جایز است قبر را بشکافند و آن مال را درآورند.
-# جهت غسل دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است یا این که می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند در همه این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد و اما اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است و اگر بدون نماز دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.
+#جهت [[غسل]] دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است یا این که می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند در همه این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد و اما اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است و اگر بدون [[نماز میت]] دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.
-# هرگاه نبش قبر برای معاینه جسد بجهت امور حقوقی مربوط به او یا تعیین تاریخ فوتش لازم باشد مانند تعیین عده وفات زن یا تقسیم ترکه یا دیونی که بر ذمه او است و یا نظایر آن.
+#هرگاه نبش قبر برای معاینه جسد بجهت امور حقوقی مربوط به او یا تعیین تاریخ فوتش لازم باشد مانند تعیین عده وفات زن یا تقسیم ترکه یا دیونی که بر ذمه او است و یا نظایر آن.
-# در صورتی که خوف درنده یا سیل و یا دشمن و مانند اینها بر میت باشد.
+#در صورتی که خوف درنده یا سیل و یا دشمن و مانند اینها بر میت باشد.
-# هرگاه بخواهند جسد را به یکی از مشاهد مشرفه نقل مکان کنند فقها را در این مورد دو قول است و اقوی جواز است مشروط بر این که میت بر حالی نباشد که از نبش قبر، هتک جسد و مثله شذن آن لازم آید. در تمامی مواردی که مجوز مشروع اعمّ از شرعی و عرفی برای نبش قبر وجود داشته باشد، باید با اجازه دادستان اقدام شود.<ref>موسوی خمینی، امام روح الله، همان، ص169. شهید اول، محمد بن جمال الدین العاملی البحرینی، مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث قم، 1418=1376، ج دوم، ص81. ولیدی، محمدصالح، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه اشخاص، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1376، چاپ پنجم، ج دوم، ص317.</ref>
+#هرگاه بخواهند جسد را به یکی از مشاهد مشرفه نقل مکان کنند [[فقیه|فقها]] را در این مورد دو قول است، و اقوی جواز است مشروط بر این که میت بر حالی نباشد که از نبش قبر، هتک جسد و مثله شدن آن لازم آید.  در تمامی مواردی که مجوز مشروع اعمّ از [[شریعت|شرعی]] و عرفی برای نبش قبر وجود داشته باشد، باید با اجازه دادستان اقدام شود.<ref>موسوی خمینی، امام روح الله، همان، ص169. شهید اول، محمد بن جمال الدین العاملی البحرینی، مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث قم، 1418=1376، ج دوم، ص81. ولیدی، محمدصالح، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه اشخاص، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1376، چاپ پنجم، ج دوم، ص317.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
 * مهدي رجبي اصل، نبش قبر، [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=31700 پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام]، بازیابی: 31 اردیبهشت 1393.
 [[رده:احکام میت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{نیازمند ویرایش فنی}}
+نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>عمید، حسن؛ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1361، چاپ بیست و یکم، ذیل حرف دال</ref> می‌باشد.
-== منظور از نبش قبر ==
+==منظور از نبش قبر==
-منظور از نبش قبر آنست که جسد میّتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آنرا بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میّت آشکار شود نبش حرام نیست. و همچنین اگر میّت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>. موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص 167.</ref>
+منظور از نبش قبر آنست که جسد میتی که با دفن پوشیده شده آشکار شود، بنابراین اگر قبری را بکنند و خاک آن را بیرون بریزند، بدون آنکه جسد میت آشکار شود نبش حرام نیست و همچنین اگر میت را روی زمین قرار داده و بر او بنائی کرده باشند و یا در تابوتی از سنگ و مانند آن باشد سپس او را بیرون آورند (نبش حرام نیست).<ref>موسوی خمینی، امام روح اله؛ ترجمه تحریر الوسیله؛ علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1383، چاپ بیست و یکم، ج اول، ص167.</ref>
-== نبش قبر در قانون ==
+==نبش قبر در قانون==
-برابر مادۀ 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع، نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هر گاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد.
+برابر ماده 634 «قانون مجازات اسلامی» هر کس بدون مجوز مشروع نبش قبر نماید، به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد. برابر ماده 634 بین نبش قبر مسلمان فرقی گذاشته نشده است ولی از نظر فقهای امامیه تنها نبش قبر مسلمان حرام است.
-== شرائط نبش قبر ==
+==شرائط نبش قبر==
-الف:عمل مادی نبش قبر:مراد از نبش قبر، شکافتن و باز کردن آن آنست اعم از اینکه جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظنّ حاصل گرددکه جسد مبدّل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میّت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت. انگیزه و نبش قبر مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور بودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیر مسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد، مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد، بمنظور‌های علمی، بدون اجازۀ مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>. باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)ج 1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص 250</ref>
+برای تحقق جرم نبش قبر علاوه بر شرط عمد و قصد در بازکردن قبر، شرائط زیر نیز لازم است:
-ب:نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد:در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم تعزیر است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:
+* الف: عمل مادی نبش قبر: مراد از نبش قبر، شکافتن و بازکردن آن آنست اعم از این که جنازه را از آن خارج سازد یا نسازد ولی موجود بودن جنازه یا بقای آن در قبر شرط است، بنابراین اگر به قرائن و به علت مرور زمان کافی (حدود سی سال) معلوم شود یا ظن حاصل گردد که جسد مبدل به خاک شده است، شکافتن قبر برای دفن میت دیگر یا به هر منظور مشروع دیگر اشکال نخواهد داشت.
-- اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
+انگیزه و نبش قبر مؤثر در اساس جرم نیست، پس اگر شکافتن قبر به منظور بودن جواهر یا اشیاء قیمتی که بعضی از ملیّت‌های غیرمسلمان در داخل قبر مرده قرار می‌دهند، باشد. مرتکب علاوه بر مجازات نبش قبر به مجازات سرقت مقرون به هتک حرز نیز محکوم خواهد شد، همینطور نبش قبر برای تشریح جسد به منظور‌های علمی بدون اجازه مقامات قضائی مجاز نیست.<ref>باد، ابراهیم؛ حقوق کیفری اختصاصی جرایم نسبت به اشخاص (صدمات بدنی و صدمات معنوی)، ج1، انتشارات دانشور، 1385، تهران، چاپ اول، ص250.</ref>
-- دَفن با کَفنِ غصبی یا مال دیگری که غصب است مانند دفن در مکان غصبی است بنابراین برای گرفتن آن مال نبش قبر جایز است.
+* ب: نبش قبر بدون مجوز مشروع باشد: در فقه امامیه نبش قبر حرام و مستلزم تعزیر است مگر در چند مورد که در آنها جایز است:
-- جهت غسل دادن یا کفن یا حنوط کردن میّت که بدون آنها دفن شده است یا اینکه می‌توانسته‌اند نسبت به او انجام بدهند در همۀ این موارد باید بدن تباه نشده و موجب هتک او نباشد و امّا اگر میت با عذر بدون آنها دفن شود مانند آنکه آب یا کفن و یا کافور نباشد و بعد از دفن پیدا شود، جایز بودن نبش جهت تدارک آنها محل اشکال است. و اگر بدون نماز دفن شود، برای خواندن نماز، نبش قبر قطعاً جایز نیست. بلکه باید بر قبر او نماز خوانده شود.
+# اگر میت را در زمینی که اصل یا منفعت آن غصبی است از روی زورگوئی یا نادانی یا فراموشی دفن شده باشد و در این صورت بر مالک واجب نیست که مجاناً یا در مقابل گرفتن عوض، به باقی ماندن میت در زمین خود راضی شود. اگر چه اولی بلکه احتیاط آنست که او را در زمین گذاشته و او عوض بگیرد، مخصوصاً اگر میت وارث یا فامیل باشد یا اشتباهاً دفن شده باشد.
-- هرگاه نبش قبر برای معاینه جسد بجهت امور حقوقی مربوط به او یا تعیین تاریخ فوتش لازم باشد مانند تعیین عدۀ وفات زن یا تقسیم ترکه یا دیونی که بر ذمۀ او است و یا نظایر آن.
+==پانویس==
-- در صورتی که خوف درنده یا سیل و یا دشمن و مانند اینها بر میّت باشد.
+==منابع==
 [[رده:احکام میت]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۷
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{نیازمند ویرایش فنی}}
	نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>. عمید، حسن؛ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1361، چاپ بیست و یکم، ذیل حرف دال</ref> می‌باشد.		نبش در لغت به معنای شکافتن گور، کندن زمین و بیرون آوردن چیزی از زمین<ref>. عمید، حسن؛ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1361، چاپ بیست و یکم، ذیل حرف دال</ref> می‌باشد.