میرزا محمد فیض قمی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۶

2025-05-20T04:56:03Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-10-30T07:22:11Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2019-09-08T07:09:21Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ميرزا محمد فيض قمي را به میرزا محمد فیض قمی منتقل کرد

2019-09-08T05:49:17Z

مهدی موسوی صفحهٔ ميرزا محمد فيض قمي را به میرزا محمد فیض قمی منتقل کرد

بهنام در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۰۹

2016-01-27T08:09:22Z

بهرامی: اضافه کردن رده

2012-08-07T06:18:46Z

اضافه کردن رده

شیرین سادات حسینی: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{بخشی از یک کتاب}} '''منبع:''' تلخيص از كتاب فقهاي نامدار شيعه، صفحه 406 '''نویسنده:'''...' ایجاد کرد

2012-07-16T13:05:22Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' {{بخشی از یک کتاب}} '''منبع:''' تلخيص از كتاب فقهاي نامدار شيعه، صفحه 406 '''نویسنده:'''...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{بخشی از یک کتاب}}
'''منبع:''' تلخيص از كتاب فقهاي نامدار شيعه، صفحه 406

'''نویسنده:''' عقيقي بخشايشي

==میرزا محمد فیض قمی==

آیت الله العظمی ‌‌حاج آقا میرزا محمد فیض، فرزند ادیب نامی ‌‌میرزا علی‌اكبر فیض قدس سره یكی از اعاظم فقها و از اكابر علمای طراز اول در قرن چهاردهم هجری می‌‌باشد. گرچه مرحوم آیت الله فیض از نظر مرجعیت عامه و تقلید عمومی ‌‌مردم، در حد دیگر فقهای بزرگ یاد شده در این كتاب نبوده‌اند، ولی از آن جایی كه آن مرد بزرگ الهی و فیض آثار، در احیا و ابقا [[حوزه علمیه]] [[قم]] نقش اساسی و حق بزرگی بر جامعه علمی‌‌ و اسلامی‌‌ ما دارند، به عنوان ادا بخشی از حقوق شرعی وی، به شرح حال مختصری از آن مرد علم و فضیلت می‌‌پردازیم باشد كه شرح حال تفصیلی او را در ذیل كتاب «علمای معاصرین مرحوم خیابانی» آورده باشیم.

مرحوم حاج ملا علی واعظ خیابانی در كتاب علمای معاصرین در شان ایشان می‌‌نویسد: «حضرت آیت الله آقا میرزا محمد فیض قمی‌‌ یكی از اعاظم علمای طراز اول و دارای شاخصیت تامه و مقبولیت عامه و مرجعیت كامله‌اند. ولادت ایشان در سال 1293 هـ.ق در [[قم]] رخ داده است. آن گاه مقدمات و سطوح را در [[قم]] تحصیل، و سپس برای تكمیل تحصیلات عالیه به تهران مهاجرت نموده و از محضر آیت الله آقای حاج میرزا حسن آشتیانی صاحب حاشیه بر رسائل تحصیل [[فقه]] و [[اصول]] و نزد آیت الله میرزا محمود قمی‌‌ و آقای آقا شیخ علی رشتی تحصیل [[حكمت]] و [[عرفان]] نموده است، و در سال 1317 هـ.ق به [[نجف]] اشرف عزیمت و از محاضر درس آیات عظام: آیت الله آخوند خراسانی، و آیت الله سید محمدكاظم یزدی استفاده‌ها نموده است. پس از بهره‌گیری كافی از دروس فوق، جهت سیر دقایق افكار حضرت آیت الله میرزا محمدتقی شیرازی (میرزای دوم) به [[سامرا]] هجرت نموده‌اند ضمن تحصیل از محضر مبارك ایشان، در شمار اعاظم تلامذه آن بزرگوار درآمده‌اند، و یكی از مدرسین نامی ‌‌آن حوزه قرار گرفته‌اند. به همین جهت فوق‌العاده مورد توجه و عنایت خاص استاد بزرگوار خود واقع شده‌اند در همان زمان در احتیاطات مطلق، خود برخی از مقلدین خویش را به ایشان ارجاع فرموده‌اند پس از مراجعت به قم هم هر كس از اهالی قم و ساوه و اطراف آن، كه از حضرت آیت الله شیرازی سؤال می‌‌نمودند، كه احتیاطات مطلق شمارا به كدام یك از علما مراجعه نمائیم؟

معظم له ایشان را معرفی می‌‌فرمودند. آیت الله فیض پس از تكمیل معلومات و فوز به مقام عالی اجتهاد، در سال 1333 هـ.ق به قم مراجعت فرموده و از مسئولین و بزرگان آن بلده طیبه بشمار آمدند. ایشان جهت تربیت طلاب علوم دینی كمر همت بست و [[مدرسه فیضیه]] را كه بسیاری از حجرات آن انبار علاف، بقال و كسبه شده بود، از ید غاصبین و متصرفین انتزاع، و مسكن طلاب علوم دینی نمود و خود در آن مدرسه به تدریس اشتغال ورزید و برای توسعه اداره علمیه آن، خود را نیازمند معاونت و كمك دید، تا بالاخره در سال 1340 هـ.ق از آیت الله العظمی ‌‌حاج شیخ عبدالكریم حائری یزدی كه تا آن وقت در شهر اراك متوقف بودند، درخواست مهاجرت فرمود، و ایشان نیز با تمهیدات فراوان وارد [[قم]] شد و برای مزید تجلیل ایشان، مسجد بالاسر راكه محل [[نماز]] ایشان بود، به آیت الله حائری واگذار، و خود هم چند ایامی ‌‌به ایشان اقتدا ورزیدند، و روز به روز در تقویت و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه]] قم كوشید، به حدی كه آن را تا حد همسویی و رقابت با حوزه علمیه [[نجف]] رساندند، و از سال 1355 هـ.ق كه آیت الله حائری رحلت نمود، با عزمی ‌‌راسخ و با اعانت سایر اعاظم دانشمندان قم، حوزه علمیه قم را حفظ نمودند».<ref> علمای معاصرین، ص 187 و 188، تالیف ملا علی واعظ خیابانی.</ref>

'''اصرار در مهاجرت:'''

گویند این مرد بزرگ به آیت الله حائری كه جهت [[زیارت]] قبر شریف [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها آمده بود، و تصمیمی ‌‌بر اقامت نداشتند، عرض كردند: مگر این قمی‌‌ها نباشند كه وقتی دعبل خزاعی، جبه اعطایی [[امام رضا]] علیه السلام را كه به قم آورد، و به هر قیمت بالایی كه گفتند حاضر به فروش نبود، ولی در خارج شهر عده‌ای از جوانان از چنگش درآوردند؟ مرحوم آیت الله حائری فرمودند بودند: او جبه امام را داشت، به من چه ارتباط پیدا می‌‌كند؟ ایشان گفته بودند: شما هم علم امام علیه السلام را دارید.

'''شاگردان:'''

حوزه پربركت و پرفیض ایشان فارغ التحصیلان متعددی را تحویل جامعه داد، تنی چند از این علما عبارتند از:

* 1. مرحوم آیت الله میرزا مصطفی صادقی (متوفی 1358 هـ.ق)؛

* 2. آیت الله حاج سید مرتضی فقیه.

* 3. آیت الله حاج شیخ احمد فقیهی.

* 4. آیت الله حاج شیخ عباس مستقیم.

* 5. آیت الله حاج شیخ عباس حائری اصفهانی.

* 6. مرحوم شیخ ابوالقاسم نحوی.

* 7. مرحوم حاج شیخ علی پائین شهری.

* 8. مرحوم حاج محمدباقر قمی‌ ‌فرزند حاج شیخ ابوالقاسم كبیر قمی.

'''ترویج برای خدا:'''

گویند معظم له از آیت الله بروجردی رحمه الله علیه كه پس از مؤسس بزرگوار، پرچمدار و زعیم حوزه بود، بسیار ترویج و تبلیغ می‌‌نمود برخی به ایشان اعتراض می‌‌كنند و می‌‌گویند شما كه خود صاحب فتوی و مرجع تقلید هستید، برای چه از آقای بروجردی ترویج می‌‌كنید؟ در جواب می‌‌فرمایند: اگر كار برای خدا است، ما باید از كسی كه فعلاً علمدار است، و حوزه را حفظ می‌‌كند ترویج كنیم، و اگر برای غیر خداست، من اهلش نیستم.

'''تالیفات:'''

تالیفات مرحوم فیض عبارت است از:

* 1. كتاب الفیض در طهارت آب قلیل و عدم تنجیس متنجس (مطبوع).

* 2. حاشیه بر العروه الوثقی.

* 3. مناسك حج.

* 4. حاشیه وسیله النجاه.

* 5. شرحی بر منظومه مرحوم سید بحرالعلوم در [[فقه]].

* 6. ذخیره العباد و چند اثر دیگر.

'''اخلاف شایسته:'''

از آن مرحوم علاوه بر آثار علمی‌‌ و تالیفی، چند خلف صالح برجای مانده است كه هر كدام در شغل و موقعیت خود منشا خدمات اسلامی‌‌ و انسانی بوده و هستند:

* 1. مرحوم میرزا عباس فیض، صاحب تالیفات عدیده، از جمله: گنجینه آثار قم، قم و روحانیت، انجم فروزان، بدر فروزان، تاریخ [[كاظمین]] و تاریخ پاكستان، و آثار دیگر.

* 2. حجت الاسلام والمسلمین حاج آقا مهدی فیض، یكی از ائمه جماعت مسجد [[امام حسن عسکری]] علیه السلام و دارای تالیفات چند كه هنوز به طبع نرسیده‌اند.

* 3. دكتر علیرضا فیض، استاد دانشگاه تهران، نویسنده مبادی فقه و اصول،ترجمه لمعه دمشقیه، حقوق جزای عمومی ‌‌[[اسلام]]، مقارنه و تطبیق در حقوق جزای عمومی ‌‌اسلام، حقوق جزای خصوصی، و آثار و تالیفات دیگر در ضمن ایشان حق استادی بر حقیر دارند، چون در دانشكده الهیات و معارف اسلامی، چند ترم با ایشان درس داشته‌ام.

* 4. میرزا محمدتقی معروف به آقا میرزا.

* 5. حاج حسین آقا.

مرحوم فیض چهار داماد داشتند كه تنها حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ ‌عباس مستقیم از میان آنان در كسوت روحانیت بود.

'''رحلت:'''

ایشان پس از عمری تلاش و كوشش در راه خدا، در دهه آخر [[جمادی الاول]] سال 1370 هـ.ق، در حال [[نماز]] وقتی دست‌ها را به [[دعا]] برداشته بود، و «الهی عاملنابفضلك» را می‌‌گفت، دارفانی را وداع گفت آیت الله بروجردی بر پیكر او [[نماز]] خواند و در ایوان طلایی صحن عتیق مدفون گردید.

عزاداری سراسری در كشور اقامه شد از جمله در تهران از سوی دربار در مسجد شاه 15 اسفند 1329 هـ.ش مجلس ترحیمی ‌‌برگزار گردید در این مجلس ترحیم وقتی حاج علی رزم آرا نخست وزیر وقت برای شركت وارد صحن مسجد شده بود، نزدیك حوض ناگهان هدف گلوله‌های تیر فدائیان اسلام قرار گرفت و مقتول گردید.<ref> در مورد شناخت تفصیلی شخصیت ایشان می‌‌توان به: آثار الحجه، ج 1، ص 139 علمای معاصرین، ص 288. گنجینه دانشمندان، ج 1، ص 341. آئینه دانشوران، ص 352. لغت‌نامه دهخدا، ج 25، ص 365. انجم فروزان، ص 138. مجله نور علم، شماره 6، دوره دوم، ص 100 تا 110. مقاله فاضل محترم آقای باقربیدهندی مراجعه نمود.</ref>

==پانویس ==
<references />

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''میرزا محمد فیض قمی''' (۱۲۹۳-۱۳۷۰ هـ.ق) از مراجع و علمای بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان [[میرزا محمدحسن آشتیانی|میرزا حسن آشتیانی]] و [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]] بود. وی از آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]] درخواست مهاجرت به [[قم]] نمود و در ترویج و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] و احیای [[مدرسه فیضیه]] نقش مؤثری داشت.
+'''«میرزا محمد فیض قمی»''' (۱۲۹۳-۱۳۷۰ ق)، از فقها و مراجع بزرگ [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان [[میرزا محمدحسن آشتیانی|میرزا حسن آشتیانی]] و [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]] بود. وی از آیت‌الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری]] درخواست مهاجرت به [[قم]] نمود و در ترویج و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] و احیای [[مدرسه فیضیه]] نقش مؤثری داشت.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 |وفات =     ۱۳۷۰ قمری
 |مدفن =  قم، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]]
-|اساتید =   [[میرزا محمدحسن آشتیانی|میرزا حسن آشتیانی]]، [[آخوند خراسانی]]، [[میرزا محمدتقی شیرازی]]،...
+|اساتید =   [[میرزا محمدحسن آشتیانی|میرزا حسن آشتیانی]]، [[آخوند خراسانی]]، [[میرزا محمدتقی شیرازی]]، [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]]، [[شيخ علی رشتی|شیخ علی رشتی]]،...
-|شاگردان =  میرزا مصطفی صادقی، سید مرتضی فقیه، شیخ احمد فقیهی،...
+|شاگردان =  میرزا مصطفی صادقی، سید مرتضی فقیه، شیخ احمد فقیهی، شیخ ابوالقاسم نحوی،...
-|آثار = حاشیه وسیلةالنجاه، ذخیرة العباد، حاشیه كفایةالاصول، حاشیه عروةالوثقی،...
+|آثار = حاشیه وسیلةالنجاه، ذخیرة العباد، حاشیه كفایةالاصول، حاشیه عروةالوثقی، مناسک حج، کتاب الفیض،...
 }}
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 میرزا محمد فیض قمی، فرزند ادیب نامی ‌‌میرزا علی‌اكبر فیض، در سال ۱۲۹۳ هـ.ق در [[قم]] متولد شد. محمد فیض مقدمات و سطوح را در قم تحصیل نمود، و سپس برای تکمیل تحصیلات عالیه به [[تهران]] مهاجرت کرده و از محضر آیت الله [[میرزا محمدحسن آشتیانی|میرزا حسن آشتیانی]] صاحب «[[بحر الفوائد (کتاب)|بحر الفوائد]]» تحصیل [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، و نزد آیت الله میرزا محمود قمی‌‌ و آقای [[شيخ علی رشتی|شیخ علی رشتی]] تحصیل [[حکمت]] و [[عرفان]] نمود.
-وی در سال ۱۳۱۷ هـ.ق به [[نجف]] اشرف عزیمت و از درس آیت الله [[آخوند خراسانی]]، و آیت الله [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]] استفاده‌ها برد. پس از بهره‌گیری کافی از دروس فوق، جهت سیر دقایق افکار آیت الله [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]] (میرزای دوم) به [[سامرا]] هجرت نموده‌ ضمن تحصیل از محضر مبارک ایشان، در شمار اعاظم تلامذه آن بزرگوار درآمد و یکی از مدرسین نامی ‌‌آن حوزه قرار گرفت. به همین جهت فوق‌العاده مورد توجه و عنایت خاص استاد بزرگوار خود واقع شده‌ در همان زمان در احتیاطات مطلق، خود برخی از مقلدین خویش را به ایشان ارجاع فرمود. پس از مراجعت به [[قم]] هم، هر کس از اهالی قم و ساوه و اطراف آن، که از حضرت آیت الله شیرازی سؤال می‌‌نمودند، که احتیاطات مطلق شما را به کدام یک از علما مراجعه نمائیم؟ معظم له ایشان را معرفی می‌‌فرمود.
+وی در سال ۱۳۱۷ هـ.ق به [[نجف]] اشرف عزیمت نمود و از درس آیت الله [[آخوند خراسانی]] و آیت الله [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]] استفاده‌ها برد. پس از بهره‌گیری کافی از دروس فوق، جهت سیر دقایق افکار آیت الله [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]] (میرزای دوم) به [[سامرا]] هجرت نموده‌، در شمار اعاظم تلامذه آن بزرگوار درآمد و یکی از مدرسین نامی ‌‌آن حوزه قرار گرفت. به همین جهت، فوق‌العاده مورد توجه و عنایت خاص استاد بزرگوار خود واقع شده‌ در همان زمان در احتیاطات مطلق، خود برخی از مقلدین خویش را به ایشان ارجاع فرمود. پس از مراجعت به [[قم]] هم، هر کس از اهالی قم و ساوه و اطراف آن، که از آیت الله شیرازی سؤال می‌‌نمودند که احتیاطات مطلق شما را به کدام یک از علما مراجعه نمائیم؟ ایشان میرزا محمد فیض را معرفی می‌‌فرمود.
-== فعالیتهای علمی و اجتماعی ==
+== فعالیت‌های علمی و اجتماعی ==
-«آیت الله فیض پس از تکمیل معلومات و فوز به مقام عالی [[اجتهاد]]، در سال ۱۳۳۳ هـ.ق به [[قم]] مراجعت فرموده و از مسئولین و بزرگان آن بلده طیبه بشمار آمد. ایشان جهت تربیت طلاب علوم دینی کمر همت بست و [[مدرسه فیضیه]] را که بسیاری از حجرات آن انبار علاف، بقال و کسبه شده بود، از ید غاصبین و متصرفین انتزاع، و مسکن طلاب علوم دینی نمود و خود در آن مدرسه به تدریس اشتغال ورزید و برای توسعه اداره علمیه آن، خود را نیازمند معاونت و کمک دید، تا بالاخره در سال ۱۳۴۰ هـ.ق از آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری یزدی]] که تا آن وقت در شهر اراک متوقف بودند، درخواست مهاجرت فرمود، و ایشان نیز با تمهیدات فراوان وارد قم شد و برای مزید تجلیل ایشان، مسجد بالاسر را که محل [[نماز]] ایشان بود، به آیت الله حائری واگذار، و خود هم چند ایامی ‌‌به ایشان اقتدا نمود، و روز به روز در تقویت و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] کوشید، به حدی که آن را تا حد همسویی و رقابت با [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] نجف رساندند، و از سال ۱۳۵۵ هـ.ق که آیت الله حائری رحلت نمود، با عزمی ‌‌راسخ و با اعانت سایر اعاظم دانشمندان قم، حوزه علمیه قم را حفظ نمودند».<ref> علمای معاصرین، ملا علی واعظ خیابانی، ص ۱۸۷ و ۱۸۸.</ref>
+«آیت الله فیض پس از تکمیل معلومات و فوز به مقام عالی [[اجتهاد]]، در سال ۱۳۳۳ هـ.ق به [[قم]] مراجعت فرموده و از مسئولین و بزرگان آن بلده طیبه بشمار آمد. ایشان جهت تربیت طلاب علوم دینی کمر همت بست و [[مدرسه فیضیه]] را که بسیاری از حجرات آن انبار علاف، بقال و کسبه شده بود، از ید غاصبین و متصرفین انتزاع، و مسکن طلاب علوم دینی نمود و خود در آن مدرسه به تدریس اشتغال ورزید و برای توسعه اداره علمیه آن، خود را نیازمند معاونت و کمک دید، تا بالاخره در سال ۱۳۴۰ هـ.ق از آیت الله [[شیخ عبد الکریم حائری یزدی|شیخ عبدالکریم حائری یزدی]] که تا آن وقت در شهر اراک متوقف بودند، درخواست مهاجرت فرمود، و ایشان نیز با تمهیدات فراوان وارد قم شد و برای مزید تجلیل ایشان، مسجد بالاسر را که محل [[نماز]] ایشان بود، به آیت الله حائری واگذار کرد و خود هم چند ایامی ‌‌به ایشان اقتدا نمود، و روز به روز در تقویت و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه قم|حوزه علمیه قم]] کوشید، به حدی که آن را تا حد رقابت با [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] [[نجف]] رساندند، و از سال ۱۳۵۵ هـ.ق که آیت الله حائری رحلت نمود، با عزمی ‌‌راسخ و با اعانت سایر اعاظم دانشمندان قم، حوزه علمیه قم را حفظ نمودند».<ref> علمای معاصرین، ملا علی واعظ خیابانی، ص ۱۸۷-۱۸۸.</ref>
 گویند این مرد بزرگ به آیت الله حائری که جهت [[زیارت]] قبر شریف [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها آمده بود و تصمیمی ‌‌بر اقامت نداشت، عرض کرد: مگر این قمی‌‌ها نباشند که وقتی [[دعبل خزاعی]]، جبّه اعطایی [[امام رضا]] علیه السلام را که به قم آورد، و به هر قیمت بالایی که گفتند حاضر به فروش نبود، ولی در خارج شهر عده‌ای از جوانان از چنگش درآوردند؟ مرحوم آیت الله حائری فرموده بود: او جبّه امام را داشت، به من چه ارتباط پیدا می‌‌کند؟ ایشان گفته بود: شما هم علم امام علیه السلام را دارید.
-همچنین گفته شده معظم له از [[آیت الله بروجردی]] رحمةالله علیه که پس از مؤسس بزرگوار، پرچمدار و زعیم حوزه بود، بسیار ترویج و تبلیغ می‌‌نمود. برخی به ایشان اعتراض می‌‌کنند و می‌‌گویند شما که خود صاحب [[فتوا|فتوی]] و مرجع تقلید هستید، برای چه از آقای بروجردی ترویج می‌‌کنید؟ در جواب می‌‌فرماید: اگر کار برای خدا است، ما باید از کسی که فعلاً علمدار است، و حوزه را حفظ می‌‌کند ترویج کنیم، و اگر برای غیر خداست، من اهلش نیستم.
+همچنین گفته شده معظم له از [[آیت الله بروجردی]] رحمةالله علیه که پس از مؤسس بزرگوار، پرچمدار و زعیم حوزه بود، بسیار ترویج و تبلیغ می‌‌نمود. برخی به ایشان اعتراض می‌‌کنند و می‌‌گویند شما که خود صاحب [[فتوا|فتوی]] و [[مرجعیت|مرجع]] تقلید هستید، برای چه از آقای بروجردی ترویج می‌‌کنید؟ در جواب می‌‌فرماید: اگر کار برای خدا است، ما باید از کسی که فعلاً علمدار است و حوزه را حفظ می‌‌کند، ترویج کنیم و اگر برای غیر خداست، من اهلش نیستم.
 '''شاگردان:'''
-حوزه پربرکت آیت الله فیض قمی فارغ التحصیلان متعددی را تحویل جامعه داد، از جمله:
+حوزه پربرکت آیت الله فیض قمی فارغ التحصیلان بسیاری را تحویل جامعه داد، از جمله:
 * مرحوم آیت الله میرزا مصطفی صادقی (متوفی ۱۳۵۸ هـ.ق)؛
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 * حاج شیخ علی پائین شهری.
-* حاج محمدباقر قمی‌ ‌فرزند [[شیخ ابوالقاسم قمی|شیخ ابوالقاسم کبیر قمی]].
+* حاج محمدباقر قمی‌، ‌فرزند [[شیخ ابوالقاسم قمی|شیخ ابوالقاسم کبیر قمی]].
 ==آثار و تألیفات==
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 برخی تألیفات مرحوم فیض قمی عبارت است از:
-# کتاب الفیض در طهارت [[آب قلیل]] و عدم تنجیس متنجس (مطبوع).
+# کتاب الفیض در طهارت [[آب قلیل]] و عدم تنجیس [[متنجس]].
-# حاشیه بر «[[العروة الوثقی (کتاب)|العروة الوثقی]]» اثر [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]].
+# حاشیه بر «[[العروة الوثقی (کتاب)|العروة الوثقی]]» تألیف [[سید محمدکاظم طباطبائی یزدی|سید محمدکاظم یزدی]].
 # مناسک [[حج]].
-# حاشیه بر [[كفایة الاصول]].
+# حاشیه بر [[كفایة الاصول]] تألیف [[آخوند خراسانی]].
-# حاشیه بر [[مكاسب]] شیخ انصاری.
+# حاشیه بر [[مكاسب]] تألیف [[شیخ انصاری]].
-# حاشیه بر «وسیلة النجاة» تألیف آیت‌الله [[سید ابوالحسن اصفهانی]].
+# حاشیه بر «[[وسیلة النجاة (وسیلة النجاة)|وسیلة النجاة]]» تألیف [[سید ابوالحسن اصفهانی]].
 # شرحی بر منظومه مرحوم [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|سید بحرالعلوم]] در [[فقه]].
 # ذخیرة العباد.
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 ==وفات==
-مرحوم آیت الله فیض قمی پس از عمری تلاش و کوشش در راه خدا، در دهه آخر [[جمادی الاول]] سال ۱۳۷۰ قمری (۱۳۲۹ ه.ش)، در حال [[نماز]] وقتی دست‌ها را به [[دعا]] برداشته بود و «الهی عاملنا بفضلک» را می‌‌گفت، در [[قم]] دار فانی را وداع گفت. [[آیت الله بروجردی]] بر پیکر او [[نماز میت|نماز]] خواند و در ایوان طلایی صحن عتیق [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] (علیهاالسلام) مدفون گردید.
+مرحوم آیت الله فیض قمی پس از عمری تلاش و کوشش در راه خدا، در دهه آخر [[جمادی الاول]] سال ۱۳۷۰ قمری (۱۳۲۹ ه.ش)، در حال [[نماز]] وقتی دست‌ها را به [[دعا]] برداشته بود و «الهی عامِلنا بفضلک» را می‌‌گفت، در [[قم]] دار فانی را وداع گفت. [[آیت الله بروجردی]] بر پیکر او [[نماز میت|نماز]] خواند و در ایوان طلایی صحن عتیق [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه]] (علیهاالسلام) مدفون گردید.
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
-* تلخیص از کتاب فقهای نامدار شیعه، عقیقی بخشایشی، صفحه ۴۰۶.
+* فقهای نامدار شیعه، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، صفحه ۴۰۶.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۴۹
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{بخشی از یک کتاب}}
+==نگاهی کوتاه به زندگی میرزا محمد فیض قمی==
-'''نویسنده:''' عقيقي بخشايشي
+مرحوم حاج ملا علی واعظ خیابانی در كتاب علمای معاصرین در شان ایشان می‌‌نویسد: «حضرت آیت الله آقا میرزا محمد فیض قمی‌‌ یكی از اعاظم علمای طراز اول و دارای شخصیت تامه و مقبولیت عامه و مرجعیت كامله‌اند. ولادت ایشان در سال 1293 هـ.ق در [[قم]] رخ داده است. آن گاه مقدمات و سطوح را در [[قم]] تحصیل، و سپس برای تكمیل تحصیلات عالیه به تهران مهاجرت نموده و از محضر آیت الله آقای حاج میرزا حسن آشتیانی صاحب حاشیه بر رسائل تحصیل [[فقه]] و [[اصول]] و نزد آیت الله میرزا محمود قمی‌‌ و آقای آقا شیخ علی رشتی تحصیل [[حكمت]] و [[عرفان]] نموده است، و در سال 1317 هـ.ق به [[نجف]] اشرف عزیمت و از محاضر درس آیات عظام: آیت الله آخوند خراسانی، و آیت الله سید محمدكاظم یزدی استفاده‌ها نموده است. پس از بهره‌گیری كافی از دروس فوق، جهت سیر دقایق افكار حضرت آیت الله میرزا محمدتقی شیرازی (میرزای دوم) به [[سامرا]] هجرت نموده‌اند ضمن تحصیل از محضر مبارك ایشان، در شمار اعاظم تلامذه آن بزرگوار درآمده‌اند، و یكی از مدرسین نامی ‌‌آن حوزه قرار گرفته‌اند. به همین جهت فوق‌العاده مورد توجه و عنایت خاص استاد بزرگوار خود واقع شده‌اند در همان زمان در احتیاطات مطلق، خود برخی از مقلدین خویش را به ایشان ارجاع فرموده‌اند پس از مراجعت به قم هم هر كس از اهالی قم و ساوه و اطراف آن، كه از حضرت آیت الله شیرازی سؤال می‌‌نمودند، كه احتیاطات مطلق شمارا به كدام یك از علما مراجعه نمائیم؟
 معظم له ایشان را معرفی می‌‌فرمودند. آیت الله فیض پس از تكمیل معلومات و فوز به مقام عالی اجتهاد، در سال 1333 هـ.ق به قم مراجعت فرموده و از مسئولین و بزرگان آن بلده طیبه بشمار آمدند. ایشان جهت تربیت طلاب علوم دینی كمر همت بست و [[مدرسه فیضیه]] را كه بسیاری از حجرات آن انبار علاف، بقال و كسبه شده بود، از ید غاصبین و متصرفین انتزاع، و مسكن طلاب علوم دینی نمود و خود در آن مدرسه به تدریس اشتغال ورزید و برای توسعه اداره علمیه آن، خود را نیازمند معاونت و كمك دید، تا بالاخره در سال 1340 هـ.ق از آیت الله العظمی ‌‌حاج شیخ عبدالكریم حائری یزدی كه تا آن وقت در شهر اراك متوقف بودند، درخواست مهاجرت فرمود، و ایشان نیز با تمهیدات فراوان وارد [[قم]] شد و برای مزید تجلیل ایشان، مسجد بالاسر راكه محل [[نماز]] ایشان بود، به آیت الله حائری واگذار، و خود هم چند ایامی ‌‌به ایشان اقتدا ورزیدند، و روز به روز در تقویت و رونق بخشیدن به [[حوزه علمیه]] قم كوشید، به حدی كه آن را تا حد همسویی و رقابت با حوزه علمیه [[نجف]] رساندند، و از سال 1355 هـ.ق كه آیت الله حائری رحلت نمود، با عزمی ‌‌راسخ و با اعانت سایر اعاظم دانشمندان قم، حوزه علمیه قم را حفظ نمودند».<ref> علمای معاصرین، ص 187 و 188، تالیف ملا علی واعظ خیابانی.</ref>
-'''اصرار در مهاجرت:'''
+==اصرار میرزا برای سفر==
 گویند این مرد بزرگ به آیت الله حائری كه جهت [[زیارت]] قبر شریف [[حضرت معصومه]] سلام الله علیها آمده بود، و تصمیمی ‌‌بر اقامت نداشتند، عرض كردند: مگر این قمی‌‌ها نباشند كه وقتی دعبل خزاعی، جبه اعطایی [[امام رضا]] علیه السلام را كه به قم آورد، و به هر قیمت بالایی كه گفتند حاضر به فروش نبود، ولی در خارج شهر عده‌ای از جوانان از چنگش درآوردند؟ مرحوم آیت الله حائری فرمودند بودند: او جبه امام را داشت، به من چه ارتباط پیدا می‌‌كند؟ ایشان گفته بودند: شما هم علم امام علیه السلام را دارید.
-'''شاگردان:'''
+==شاگردان میرزا فیض قمی==
 حوزه پربركت و پرفیض ایشان فارغ التحصیلان متعددی را تحویل جامعه داد، تنی چند از این علما عبارتند از:
@@ سطر ۳۴: / سطر ۲۹: @@
 * 8. مرحوم حاج محمدباقر قمی‌ ‌فرزند حاج شیخ ابوالقاسم كبیر قمی.
-'''ترویج برای خدا:'''
+==ترویج فقط برای خدا==
 گویند معظم له از آیت الله بروجردی رحمه الله علیه كه پس از مؤسس بزرگوار، پرچمدار و زعیم حوزه بود، بسیار ترویج و تبلیغ می‌‌نمود برخی به ایشان اعتراض می‌‌كنند و می‌‌گویند شما كه خود صاحب فتوی و مرجع تقلید هستید، برای چه از آقای بروجردی ترویج می‌‌كنید؟ در جواب می‌‌فرمایند: اگر كار برای خدا است، ما باید از كسی كه فعلاً علمدار است، و حوزه را حفظ می‌‌كند ترویج كنیم، و اگر برای غیر خداست، من اهلش نیستم.
-'''تالیفات:'''
+==تالیفات میرزا محمد==
 تالیفات مرحوم فیض عبارت است از:
@@ سطر ۷۰: / سطر ۶۵: @@
 مرحوم فیض چهار داماد داشتند كه تنها حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ ‌عباس مستقیم از میان آنان در كسوت روحانیت بود.
-'''رحلت:'''
+==وفات میرزا محمد فیض قمی==
 ایشان پس از عمری تلاش و كوشش در راه خدا، در دهه آخر [[جمادی الاول]] سال 1370 هـ.ق، در حال [[نماز]] وقتی دست‌ها را به [[دعا]] برداشته بود، و «الهی عاملنابفضلك» را می‌‌گفت، دارفانی را وداع گفت آیت الله بروجردی بر پیكر او [[نماز]] خواند و در ایوان طلایی صحن عتیق مدفون گردید.
@@ سطر ۷۹: / سطر ۷۴: @@
 <references />
 [[رده:علمای قرن چهاردهم]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 '''نویسنده:''' عقيقي بخشايشي
 آیت الله العظمی ‌‌حاج آقا میرزا محمد فیض، فرزند ادیب نامی ‌‌میرزا علی‌اكبر فیض قدس سره یكی از اعاظم فقها و از اكابر علمای طراز اول در قرن چهاردهم هجری می‌‌باشد. گرچه مرحوم آیت الله فیض از نظر مرجعیت عامه و تقلید عمومی ‌‌مردم، در حد دیگر فقهای بزرگ یاد شده در این كتاب نبوده‌اند، ولی از آن جایی كه آن مرد بزرگ الهی و فیض آثار، در احیا و ابقا [[حوزه علمیه]] [[قم]] نقش اساسی و حق بزرگی بر جامعه علمی‌‌ و اسلامی‌‌ ما دارند، به عنوان ادا بخشی از حقوق شرعی وی، به شرح حال مختصری از آن مرد علم و فضیلت می‌‌پردازیم باشد كه شرح حال تفصیلی او را در ذیل كتاب «علمای معاصرین مرحوم خیابانی» آورده باشیم.
@@ سطر ۸۰: / سطر ۷۸: @@
 ==پانویس ==
 <references />