میرزا حبیب الله خراسانی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۰

2025-05-15T11:00:32Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ حبیب خراسانی را به میرزا حبیب الله خراسانی منتقل کرد

2022-03-14T11:38:07Z

مهدی موسوی صفحهٔ حبیب خراسانی را به میرزا حبیب الله خراسانی منتقل کرد

مهدی موسوی: ویرایش

2022-03-14T11:35:20Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۳

2022-03-14T10:33:03Z

مهدی موسوی در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۹

2022-03-14T08:39:16Z

مهدی موسوی در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۵

2021-11-08T08:05:50Z

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-17T09:05:44Z

‏منابع

عربصالحی در ‏۱۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۴۶

2013-10-17T06:46:53Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''حبیب خراسانی، حبیب''' قرن: 13 (1327-1266 ق) فقیه...' ایجاد کرد

2013-08-31T06:34:34Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''حبیب خراسانی، حبیب''' قرن: 13 (1327-1266 ق) فقیه...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''حبیب خراسانی، حبیب'''

قرن: 13

(1327-1266 ق)

فقیه، مجتهد، عارف و شاعر، متخلص به حبیب. مشهور به شهیدى و آقا. وى از خاندان شهید ثالث بود كه در [[مشهد]] متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتى و فراگیرى زبان فرانسه، جهت تكمیل تحصیلات به [[عراق]] رفت. در [[سامرا]] شاگردى میرزا حسن شیرازى كرد و در [[نجف]] به محر حاج میرزا حبیب‌اللَّه رشتى رسید.

در عراق توسط میرزا مهدى گیلانى، معروف به خدیو به جمع مریدان غلامعلى‌خان هندى پیوست و بعد از مرگ مرشدش، مرید میرزا خدیو شد. میرزا حبیب پس از بازگشت به مولد خویش، راه عراق را پیش گرفت و به ارشاد مردم پرداخت و در میان مردم محبوبیتى خاص پیدا كرد.

سید حسن مشكان طبسى از شاگردان وى بود. میرزا حبیب در مشهد درگذشت و در صفه شاه طهماسب دفن شد. وى طبع و ذوق شاعرى داشت و به زبان فرانسه، مسلط بود. از آثار او: «دیوان» شعر و «گنج گهر».

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج2، ص248.

[[رده:فقیهان]]
[[رده:عارفان]]
[[رده:شعرا]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''میرزا حبیب‌الله مجتهد خراسانی''' (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)، [[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر قرن ۱۴ قمری، [[تخلص|متخلص]] به «حبیب» است. وى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازى]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] بود. دیوان شعر حبیب خراسانی حاوی سروده‌های او در قالب‌های گوناگون شعری و با محتوای [[عرفان|عرفانی]]، ‌اعتقادی و نیز حاوی اشعاری در مدح و منقبت [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم السلام) است.
+'''میرزا حبیب‌الله مجتهد خراسانی''' (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)، [[فقیه]] مجتهد و شاعر عارف [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری، [[تخلص|متخلّص]] به «حبیب» است. وى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازى]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] بود. [[دیوان (شعر)|دیوان]] شعر حبیب خراسانی حاوی سروده‌های او در قالب‌های گوناگون شعری و با محتوای [[عرفان|عرفانی]] و ‌اعتقادی و نیز حاوی اشعاری در مدح [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم‌السلام) است.
 {{شناسنامه عالم
 |نام کامل = میرزا حبیب‌الله خراسانی
@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 |زادگاه =  [[مشهد]]
 |وفات =   ۱۳۲۷ قمری
-|مدفن =  مشهد، حرم امام رضا علیه السلام
+|مدفن =  مشهد، حرم امام رضا علیه‌السلام
 |اساتید =   [[میرزا محمدحسن شیرازی]]، [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]]، ملامحمد عباسعلی فاضل خراسانی، ملا غلامحسین شیخ‌الاسلام،...
 |شاگردان =  میرزا عبدالغفار تهرانی، سید حسن مشکان طبسی، میرزا محمدباقر مدرس رضوی،...
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 از‎ زمان مهاجرت میرزا محمدمهدی به خراسان تا فوت میرزا حبیب‌الله خراسانی، نزدیک به ۱۵۰ سال حکومت شرعی این سامان‎ بر عهده‎ علمای‎ خاندان شهیدی بوده است. به لحاظ سیاسی، دوره زندگی میرزا حبیب‌ با حکومت‎ محمدشاه، ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه و محمدعلی شاه قاجار مقارن بود.
-برخی، حبیب خراسانی را میرزا حبیب الله مجتهد رضوی یا حسینی نیز نامیده اند. [[تخلص|تخلصش]] «حبیب» و در [[خراسان]] معروف به «آقا» بوده است. با بالا گرفتن اختلافات و تندروی [[مشروطیت|مشروطه]] خواهان، میرزا حبیب تصمیم گرفت به [[مدینه]] سفر کند و باقی عمر را در آنجا بگذراند. او در ۲۷ [[ماه شعبان|شعبان]] ۱۳۲۷ قمری (‎‎ ۱۲۸۸ش) در ۶۱ سالگی در بحرآباد به طور ناگهانی درگذشت. مرگ ناگهانی حبیب و حوادثی که پیش از درگذشتش رخ داد، سبب شد که در بین نزدیکانش شایع شود که مشروطه خواهان از بیم آنکه وی در خارج از ایران فتوایی علیه آنان صادر کند، او را مسموم کرده اند.
+برخی، حبیب خراسانی را میرزا حبیب الله مجتهد رضوی یا حسینی نیز نامیده اند. [[تخلص|تخلصش]] «حبیب» و در [[خراسان]] معروف به «آقا» بوده است. با بالا گرفتن اختلافات و تندروی [[مشروطیت|مشروطه]] خواهان، میرزا حبیب تصمیم گرفت به [[مدینه]] سفر کند و باقی عمر را در آنجا بگذراند. اما او در ۲۷ [[ماه شعبان|شعبان]] ۱۳۲۷ قمری (‎‎ ۱۲۸۸ش) در ۶۱ سالگی در بحرآباد به طور ناگهانی درگذشت. مرگ ناگهانی حبیب و حوادثی که پیش از درگذشتش رخ داد، سبب شد که در بین نزدیکانش شایع شود که مشروطه خواهان از بیم آنکه وی در خارج از [[ایران]] فتوایی علیه آنان صادر کند، او را مسموم کرده اند.
 پیکر میرزا حبیب الله خراسانی را در [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم امام رضا]] (علیه السلام) در صفّه شاه طهماسب یا رواق پس پشت، روبروی [[ضریح]] دفن کردند.
 ==تحصیل و استادان==
-میرزا حبیب الله مجتهد پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد میرزا نصرالله مجتهد فانی، شوهر خواهرش که از مجتهدان و مدرسان بزرگ و مشهور [[خراسان]] بود، آموخت. وی علاوه بر [[حکمت|حکمت]] و منقول، دانش‌هایی چون هندسه، [[ریاضی|ریاضی]]، هیئت و نجوم را نیز از او آموخت. از دیگر اساتیدش در مشهد مقدس، ملا محمد عباسعلی فاضل خراسانی و ملا غلامحسین شیخ‌الاسلام (۱۲۴۶-۱۳۲۹ق) از شاگردان [[حاج ملاهادی سبزواری|ملا هادی سبزواری]] هستند.
+میرزا حبیب الله مجتهد پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد میرزا نصرالله مجتهد فانی، شوهر خواهرش که از مجتهدان و مدرسان بزرگ و مشهور [[خراسان]] بود، آموخت. وی علاوه بر [[حکمت|حکمت]] و منقول، دانش‌هایی چون هندسه، [[ریاضی|ریاضی]]، [[علم هیئت|هیئت]] و نجوم را نیز از او آموخت. از دیگر اساتیدش در مشهد مقدس، ملا محمد عباسعلی فاضل خراسانی و ملا غلامحسین شیخ‌الاسلام (۱۲۴۶-۱۳۲۹ق) از شاگردان [[حاج ملاهادی سبزواری|ملا هادی سبزواری]] هستند.
 در [[مشهد]]، وی در سراچه بیرونی منزل میرزا هدایت الله، پدربزرگ حبیب که در جوار [[مسجد گوهرشاد]] بود اقامت داشت و پس از مدتی عده ای از مشاهیر خراسان از جمله سید علیخان درگزی (درگذشت ۱۳۳۲ق) به یاران و ارادتمندان وی که آنها را اصحاب سراچه یا اهل سراچه می نامیدند، پیوست. کم کم رفتار خاص و شیوه درویشانه زندگی اصحاب سراچه باعث شد برخی از متشرعان به مخالفت با آنها برخیزند و اصحاب هم تصمیم گرفتند متفرق شوند.
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 ==فعالیتهای علمی و اجتماعی==
-میرزا حبیب الله مجتهد پس از نیل به درجه [[اجتهاد]] و دریافت تصدیق اجتهاد از [[میرزای شیرازی]]، در حدود ۱۲۹۸ق به [[مشهد]] بازگشت. مردم مشهد استقبال زیادی از میرزا حبیب کردند و مسئولیت مسائل شرعی که در خاندان حبیب سابقه داشت، به وی سپرده شد. حدود ۱۵ سال به ریاست روحانی مردم مشهد که اموری از قبیل قضا، تدریس، [[امام جماعت‌|امامت جماعت]]، موعظه و سخنرانی بود پرداخت. حسن رفتار، درایت و شهامت وی در انجام وظایف دینی حتی زبانزد نسل های پس از وی در خراسان بود.
+میرزا حبیب الله مجتهد پس از نیل به درجه [[اجتهاد]] و دریافت تصدیق اجتهاد از [[میرزای شیرازی]]، در حدود ۱۲۹۸ق به [[مشهد]] بازگشت. مردم مشهد استقبال زیادی از میرزا حبیب کردند و مسئولیت مسائل شرعی که در خاندان حبیب سابقه داشت، به وی سپرده شد. حدود ۱۵ سال به ریاست روحانی مردم مشهد که اموری از قبیل قضا، تدریس، [[امام جماعت‌|امامت جماعت]]، [[موعظه]] و سخنرانی بود پرداخت. حسن رفتار، درایت و شهامت وی در انجام وظایف دینی حتی زبانزد نسل های پس از وی در خراسان بود.
-میرزا حبیب از اوایل قرن چهاردهم هجری تا سال ۱۳۱۶ق به تدریس و ترویج دیانت در مشهد مشغول شد. او در حوزه درسی خود که شاخه‌های گوناگونی از [[علوم اسلامی|علوم اسلامی]]، از قبیل [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، [[حکمت|حکمت]]،‌ [[عرفان]]، [[منطق]]، هیئت، [[ریاضی|ریاضی]]، نجوم و [[ادبیات عرب|ادبیات]] را در بر می‌گرفت،‌ تدریس می‌کرد و در هر یک از این رشته‌ها توانایی‌های شگفت‌آوری از خود بروز می‌داد. برخی از شاگردان او عبارتند از: میرزا عبدالغفار تهرانی، سید حسن مشکان طبسی و میرزا محمدباقر مدرس رضوی.
+میرزا حبیب از اوایل قرن چهاردهم هجری تا سال ۱۳۱۶ق به تدریس و ترویج دیانت در مشهد مشغول بود. او در حوزه درسی خود که شاخه‌های گوناگونی از [[علوم اسلامی|علوم اسلامی]]، از قبیل [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، [[حکمت|حکمت]]،‌ [[عرفان]]، [[منطق]]، [[علم هیئت|هیئت]]، [[ریاضی|ریاضی]] و [[ادبیات عرب|ادبیات]] را در بر می‌گرفت،‌ تدریس می‌کرد و در هر یک از این رشته‌ها توانایی‌های شگفت‌آوری از خود بروز می‌داد. برخی از شاگردان او عبارتند از: میرزا عبدالغفار تهرانی، سید حسن مشکان طبسی و میرزا محمدباقر مدرس رضوی.
-میرزا حبیب در حدود سال های ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۶ در بحرآباد با عارفی به نام سید ابوالقاسم درگزی (درگذشت ۱۳۱۹) دیدار کرد. پس از این آشنایی، او مسئولیت امور شرعی را رها کرد و به جز مواقعی خاص که برای موعظه مردم به مشهد می آمد، کنج عزلت گزید و حدود ۱۰ سال در روستاهای اطراف مشهد به خصوص روستای کَنگ به عبادت، ریاضت و تفکر مشغول شد.
+میرزا حبیب در حدود سال های ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۶ ق. در بحرآباد با عارفی به نام سید ابوالقاسم درگزی (درگذشت ۱۳۱۹) دیدار کرد. پس از این آشنایی، او مسئولیت امور شرعی را رها کرد و به جز مواقعی خاص که برای موعظه مردم به مشهد می آمد، کنج عزلت گزید و حدود ۱۰ سال در روستاهای اطراف مشهد به خصوص روستای کَنگ به [[عبادت]]، ریاضت و تفکر مشغول شد.
-با ظهور انقلاب [[مشروطیت|مشروطه]]، طرفداران مشروطه در خراسان از وی خواستند که [[فتوا|فتوایی]] در وجوب مشروطه امضا کند. حبیب هم با بیان اینکه سالهاست از فتوا و امضا دست کشیده، حکم صریحی در این مورد نداد و فقط خانه خود را در اختیار انجمن ایالتی مشروطه قرار داد تا به امور مردم در آنجا رسیدگی شود.
+با ظهور انقلاب [[مشروطیت|مشروطه]]، طرفداران مشروطه در [[خراسان]] از وی خواستند که [[فتوا|فتوایی]] در وجوب مشروطه امضا کند. حبیب هم با بیان اینکه سالهاست از فتوا و امضا دست کشیده، حکم صریحی در این مورد نداد و فقط خانه خود را در اختیار انجمن ایالتی مشروطه قرار داد تا به امور مردم در آنجا رسیدگی شود.
-او مجتهدی است روشن نگر که هنگام سرپرستی امور شرعی خراسان، مردم را از [[خرافات]] و برخی آیین ها نظیر شبیه سازی صحرای [[کربلا]] منع می کرد. میرزا حبیب از نفوذ خود میان مردم و حاکمان برای حفظ احترام اشخاص استفاده می نمود؛ چنانکه هنگامی که توطئه دشمنان و حاسدانِ ملک الشعراء صبوری (متوفی ۱۳۲۲)، پدر محمدتقی بهار نزدیک بود وی را از مقام [[ملک الشعرا|ملک الشعرایی]] در [[آستان قدس رضوی]] عزل کند، حبیب از نفوذ خود استفاده کرد و ملک الشعرایی را برای صبوری حفظ کرد.
+او مجتهدی است روشن نگر که هنگام سرپرستی امور شرعی خراسان، مردم را از [[خرافات]] و برخی آیین ها نظیر شبیه سازی صحرای [[کربلا]] منع می کرد. میرزا حبیب از نفوذ خود میان مردم و حاکمان برای حفظ احترام اشخاص استفاده می نمود؛ چنانکه هنگامی که توطئه دشمنان و حاسدانِ ملک الشعراء صبوری (متوفی ۱۳۲۲)، -پدر محمدتقی بهار- نزدیک بود وی را از مقام [[ملک الشعرا|ملک الشعرایی]] در [[آستان قدس رضوی]] عزل کند، حبیب از نفوذ خود استفاده کرد و ملک الشعرایی را برای صبوری حفظ کرد.
 ==آثار و تألیفات==
-با وجود جامعیت علمی، فکری و ادبی میرزا حبیب، متأسفانه کمتر آثاری از وی در اختیار است. قرائنی نشان می‌دهد وی تقریرات ارزنده‌ای از مباحث استادان خود تهیه کرده بود که به صورت دست‌نویس در کتابخانه‌اش نگهداری می‌شده، ولی به مرور ایام در آنجا از بین رفته است. از حواشی مفیدش بر کتاب‌های گوناگون فقهی، اصولی، کلامی، ادبی و فلسفی نیز اطلاعی در دست نیست. با این حال می‌توان چند اثر ذیل را از وی برشمرد:
+با وجود جامعیت علمی، فکری و ادبی میرزا حبیب، متأسفانه کمتر آثاری از وی در اختیار است. قرائنی نشان می‌دهد وی تقریرات ارزنده‌ای از مباحث استادان خود تهیه کرده بود که به صورت دست‌نویس در کتابخانه‌اش نگهداری می‌شده، ولی به مرور ایام در آنجا از بین رفته است. از [[حاشیه|حواشی]] مفیدش بر کتاب‌های گوناگون فقهی، اصولی، کلامی، ادبی و فلسفی نیز اطلاعی در دست نیست. با این حال می‌توان چند اثر ذیل را از وی برشمرد:
 #رساله‌ای در موضوع [[تعادل و تراجیح|تعادل و تراجیح]]
 #رساله‌ای در لباس مشکوک: وی این دو اثر را هنگامی که در [[سامرا]] به سر می‌برد و از محضر [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازی]] استفاده می‌کرد، با عنایت به اندیشه‌های استادش و نیز ابتکارات خویش نوشت و مورد تشویق میرزا قرار گرفت.
-#ترجمه "تلماک فنلون فرانسوی" که رمانی حماسی با محتوایی تربیتی و آموزشی است.
+#ترجمه "تلماک فنلون فرانسوی"، که رمانی حماسی با محتوایی تربیتی و آموزشی است.
-#مقالاتی در نظم و نثر به زبان‌های عربی و فارسی که در کتابخانه‌اش نگهداری می‌شده است.
+#مقالاتی در نظم و نثر به زبان‌های عربی و فارسی، که در کتابخانه‌اش نگهداری می‌شده است.
-#مقاله‌ای به زبان فرانسه در نقد دیدگاه‌های متفکران غربی درباره تمدن اسلامی که در روزنامه رسمی لوتانبه چاپ رسید.
+#مقاله‌ای به زبان فرانسه در نقد دیدگاه‌های متفکران غربی درباره تمدن اسلامی، که در روزنامه رسمی لوتان به چاپ رسید.
 #[[دیوان (شعر)|دیوان]] شعر: این کتاب حاوی سروده‌های میرزا حبیب در قالب‌های گوناگون شعری و با محتوای [[عرفان|عرفانی]]، ‌اعتقادی و نیز حاوی اشعاری در مدح و منقبت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] و [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم السلام) که بخش‌های مهمی از آن با عنوان «گنج گوهر» حدود نیم قرن قبل به چاپ رسید.
 ==منابع==
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۲، ص۲۴۸.
+*[[اثرآفرینان]]، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۲، ص۲۴۸.
 *پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
 *پایگاه فرهیختگان تمدن شیعه.
-[[رده:فقیهان]]
+[[رده:علمای قرن چهاردهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:عارفان]][[رده:شعرای پارسی گوی قرن چهاردهم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
-'''میرزا حبیب‌الله مجتهد خراسانی''' (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)، [[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر قرن 14 قمری، [[تخلص|متخلص]] به «حبیب» است. وى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا حسن شیرازى]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] بود.
+'''میرزا حبیب‌الله مجتهد خراسانی''' (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)، [[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر قرن 14 قمری، [[تخلص|متخلص]] به «حبیب» است. وى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا حسن شیرازى]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] بود. [[دیوان (شعر)|ديوان]] حبیب خراسانی حاوي سروده‌هاي او در قالب‌هاي گوناگون شعري و با محتواي [[عرفان|عرفاني]]، ‌اعتقادي و نيز حاوي اشعاري در مدح و منقبت [[اهل البیت|اهل بيت]] (علیهم السلام) است.
-== زندگی‌نامه ==
+==زندگی‌نامه==
 حبیب خراسانی در ۹ [[ماه جمادی الاول|جمادی الاولی]] ۱۲۶۶ قمری در [[مشهد]] به دنیا آمد. پدرش میرزا محمدهاشم مجتهد (متوفی ۱۲۶۹) نوه میرزا مهدی مجتهد معروف به شهید رابع بود. میرزا محمدمهدی، در ۱۲۱۸ق به فرمان نادر میرزا (متوفی ۱۲۱۸) پسر شاهرخ میرزا افشار که مشهد را تصرف کرده بود به شهادت رسید. به همین سبب فرزندان و نوادگان میرزامهدی به «شهیدی» معروف شده اند.
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 مرگ ناگهانی حبیب و حوادثی که پیش از درگذشتش رخ داد، سبب شد که در بین نزدیکانش شایع شود که مشروطه خواهان از بیم آنکه وی در خارج از ایران فتوایی علیه آنان صادر کند، او را مسموم کرده اند.
-== تحصیل و استادان ==
+==تحصیل و استادان==
-میرزا حبیب الله مجتهد پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد میرزا نصرالله مجتهد فانی، شوهر خواهرش که از مجتهدان و مدرسان بزرگ و مشهور [[خراسان]] بود، آموخت. سپس برای ادامه تحصیل به [[نجف]] رفت. در هنگام اقامت در نجف، با عارفی به نام میرزا مهدی گیلانی [[تخلص|متخلص]] به خدیو (درگذشت ۱۳۰۹ق) آشنا شد و همراه او به مجالس [[تصوف|صوفیه]] در [[بغداد]] می رفت.
+میرزا حبیب الله مجتهد پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد میرزا نصرالله مجتهد فانی، شوهر خواهرش که از مجتهدان و مدرسان بزرگ و مشهور [[خراسان]] بود، آموخت. وی علاوه بر [[حکمت|حكمت]] و منقول، دانش‌هايي چون هندسه، [[ریاضی|رياضي]]، هيئت و نجوم را نيز از او آموخت. از دیگر اساتیدش در مشهد مقدس، ملا محمد عباسعلي فاضل خراساني و ملا غلامحسين شيخ‌الاسلام (1246-1329ق) از شاگردان [[حاج ملاهادی سبزواری|ملا هادي سبزواري]] هستند.
-در [[مشهد]]، وی در سراچه بیرونی منزل میرزا هدایت الله، پدربزرگ حبیب که در جوار [[مسجد گوهرشاد]] بود اقامت داشت و پس از مدتی عده ای از مشاهیر خراسان از جمله سید علیخان درگزی (درگذشت ۱۳۳۲ق) به یاران و ارادتمندان وی که آنها را اصحاب سراچه یا اهل سراچه می نامیدند، پیوست. کم کم رفتار خاص و شیوه درویشانه زندگی اصحاب سراچه باعث شد برخی از متشرعان به مخالفت با آنها برخیزند و اصحاب هم تصمیم گرفتند متفرق شوند. حبیب هم در حدود ۱۲۹۵ق به [[سامرا]] به حلقه درس [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزای شیرازی]] پیوست.
+در [[مشهد]]، وی در سراچه بیرونی منزل میرزا هدایت الله، پدربزرگ حبیب که در جوار [[مسجد گوهرشاد]] بود اقامت داشت و پس از مدتی عده ای از مشاهیر خراسان از جمله سید علیخان درگزی (درگذشت ۱۳۳۲ق) به یاران و ارادتمندان وی که آنها را اصحاب سراچه یا اهل سراچه می نامیدند، پیوست. کم کم رفتار خاص و شیوه درویشانه زندگی اصحاب سراچه باعث شد برخی از متشرعان به مخالفت با آنها برخیزند و اصحاب هم تصمیم گرفتند متفرق شوند.
 اقامت حبیب در [[عتبات عالیات]] حدود ۴ سال طول کشید که در این میان، به سفر [[حج]] رفت و در بازگشت به عراق، علاوه بر میرزای شیرازی، از محضر [[میرزا حبیب الله رشتی]] و [[فاضل دربندی]] بهره برد.
-== فعالیتهای علمی و اجتماعی ==
+==فعالیتهای علمی و اجتماعی==
 میرزا حبیب الله مجتهد پس از نیل به درجه [[اجتهاد]] و دریافت تصدیق اجتهاد از [[میرزای شیرازی]]، در حدود ۱۲۹۸ق به [[مشهد]] بازگشت. مردم مشهد استقبال زیادی از میرزا حبیب کردند و مسئولیت مسائل شرعی که در خاندان حبیب سابقه داشت، به وی سپرده شد. حدود ۱۵ سال به ریاست روحانی مردم مشهد که اموری از قبیل قضا، تدریس، [[امام جماعت‌|امامت جماعت]]، موعظه و سخنرانی بود پرداخت. حسن رفتار، درایت و شهامت وی در انجام وظایف دینی حتی زبانزد نسل های پس از وی در خراسان بود.
 میرزا حبیب در حدود سال های ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۶ در بحرآباد با عارفی به نام سید ابوالقاسم درگزی (درگذشت ۱۳۱۹) دیدار کرد. پس از این آشنایی، او مسئولیت امور شرعی را رها کرد و به جز مواقعی خاص که برای موعظه مردم به مشهد می آمد، کنج عزلت گزید و حدود ۱۰ سال در روستاهای اطراف مشهد به خصوص روستای کَنگ به عبادت، ریاضت و تفکر مشغول شد.
@@ سطر ۲۷: / سطر ۳۳: @@
 حبیب شاعری برجسته و [[غزل]] سراست. با اینکه در [[دیوان (شعر)|دیوان]] خود تصریح کرده که از اشتهار به شاعری چندان راضی نیست، اما سرآمدِ مجتهدان و دانشمندانی است که در دوره قاجار [[شعر]] سروده اند. از آثار او: «دیوان شعر» و «گنج گهر» است. حبیب خراسانی چندین مدیحه نیز در منقبت و مدح [[پیامبر اسلام|رسول اکرم]] (ص)، [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] (ع) و [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولی عصر]] (عج) در قالب [[قصیده]] و [[ترکیب بند]] دارد که بیشتر آنها را هنگام اقامت در [[عتبات عالیات]] سروده است. شعر حبیب بر بسیاری از شاعران خراسانی پس از وی نظیر اخوان ثالث و عماد خراسانی تأثیر گذاشته است.
 ==منابع==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
-'''حبیب خراسانی'''
+'''میرزا حبیب‌الله مجتهد خراسانی''' (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)، [[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر قرن 14 قمری، [[تخلص|متخلص]] به «حبیب» است. وى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا حسن شیرازى]] و [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] بود.
-قرن ۱۳ (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)
+== زندگی‌نامه ==
-[[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر، [[تخلص|متخلص]] به حبیب و مشهور به شهیدى. وى از خاندان [[شهید ثالث]] بود که در [[مشهد]] متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتى و فراگیرى زبان فرانسه، جهت تکمیل تحصیلات به [[عراق]] رفت. در [[سامرا]] شاگردى [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا حسن شیرازى]] کرد و در [[نجف]] به محضر حاج [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] رسید.
+برخی، حبیب خراسانی را میرزا حبیب الله مجتهد رضوی یا حسینی نیز نامیده اند. [[تخلص|تخلصش]] حبیب» و در [[خراسان]] معروف به «آقا» بوده است. با بالا گرفتن اختلافات و تندروی [[مشروطیت|مشروطه]] خواهان، میرزا حبیب تصمیم گرفت به [[مدینه]] سفر کند و باقی عمر را در آنجا بگذراند. او در ۲۷ [[ماه شعبان|شعبان]] ۱۳۲۷ق در ۶۱ سالگی در بحرآباد به طور ناگهانی درگذشت. پیکر او را در [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم امام رضا]] (علیه السلام) در صفه شاه طهماسب یا رواق پس پشت، روبه روی [[ضریح]] دفن کردند.
-وی در عراق توسط میرزا مهدى گیلانى، معروف به خدیو به جمع مریدان غلامعلى‌ خان هندى پیوست و بعد از مرگ مرشدش، مرید میرزا خدیو شد. میرزا حبیب پس از بازگشت به مولد خویش، راه عراق را پیش گرفت و به ارشاد مردم پرداخت و در میان مردم محبوبیتى خاص پیدا کرد.
+مرگ ناگهانی حبیب و حوادثی که پیش از درگذشتش رخ داد، سبب شد که در بین نزدیکانش شایع شود که مشروطه خواهان از بیم آنکه وی در خارج از ایران فتوایی علیه آنان صادر کند، او را مسموم کرده اند.
-سید حسن مشکان طبسى از شاگردان وى بود. میرزا حبیب در مشهد درگذشت و در صفه شاه طهماسب دفن شد. وى طبع و ذوق شاعرى داشت. از آثار او: «دیوان شعر» و «گنج گهر» است.
+== تحصیل و استادان ==
 ==منابع==
 *[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۲، ص۲۴۸.
 [[رده:فقیهان]]
 [[رده:عارفان]]
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
-'''حبیب خراسانی، حبیب'''
+'''حبیب خراسانی'''
-قرن: 13
+قرن ۱۳ (۱۳۲۷-۱۲۶۶ ق)
-(1327-1266 ق)
+[[فقیه]]، مجتهد، عارف و شاعر، [[تخلص|متخلص]] به حبیب و مشهور به شهیدى. وى از خاندان [[شهید ثالث]] بود که در [[مشهد]] متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتى و فراگیرى زبان فرانسه، جهت تکمیل تحصیلات به [[عراق]] رفت. در [[سامرا]] شاگردى [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا حسن شیرازى]] کرد و در [[نجف]] به محضر حاج [[میرزا حبیب الله رشتی|میرزا حبیب‌اللَّه رشتى]] رسید.
-فقیه، مجتهد، عارف و شاعر، متخلص به حبیب. مشهور به شهیدى و آقا. وى از خاندان شهید ثالث بود كه در [[مشهد]] متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتى و فراگیرى زبان فرانسه، جهت تكمیل تحصیلات به [[عراق]] رفت. در [[سامرا]] شاگردى میرزا حسن شیرازى كرد و در [[نجف]] به محضر حاج میرزا حبیب‌اللَّه رشتى رسید.
+وی در عراق توسط میرزا مهدى گیلانى، معروف به خدیو به جمع مریدان غلامعلى‌ خان هندى پیوست و بعد از مرگ مرشدش، مرید میرزا خدیو شد. میرزا حبیب پس از بازگشت به مولد خویش، راه عراق را پیش گرفت و به ارشاد مردم پرداخت و در میان مردم محبوبیتى خاص پیدا کرد.
-در عراق توسط میرزا مهدى گیلانى، معروف به خدیو به جمع مریدان غلامعلى‌ خان هندى پیوست و بعد از مرگ مرشدش، مرید میرزا خدیو شد. میرزا حبیب پس از بازگشت به مولد خویش، راه عراق را پیش گرفت و به ارشاد مردم پرداخت و در میان مردم محبوبیتى خاص پیدا كرد.
+سید حسن مشکان طبسى از شاگردان وى بود. میرزا حبیب در مشهد درگذشت و در صفه شاه طهماسب دفن شد. وى طبع و ذوق شاعرى داشت. از آثار او: «دیوان شعر» و «گنج گهر» است.
-سید حسن مشكان طبسى از شاگردان وى بود. میرزا حبیب در مشهد درگذشت و در صفه شاه طهماسب دفن شد. وى طبع و ذوق شاعرى داشت و به زبان فرانسه، مسلط بود. از آثار او: «دیوان» شعر و «گنج گهر».
+==منابع==
-==منابع==
+*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۲، ص۲۴۸.
 [[رده:فقیهان]]
 [[رده:عارفان]]
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 [[رده:فقیهان]]
 [[رده:عارفان]]
-[[رده:شعرای پارسی گو]]
+[[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۸
(بدون تفاوت)