مکتفی (خلیفه عباسی) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۴۷

2022-06-16T06:47:54Z

مهدی موسوی در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۰

2022-05-28T08:10:21Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ مكتفى را به مکتفی (خلیفه عباسی) منتقل کرد

2022-02-24T09:40:51Z

مهدی موسوی صفحهٔ مكتفى را به مکتفی (خلیفه عباسی) منتقل کرد

Zamani در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۰

2020-06-20T13:20:18Z

مهدی موسوی در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۳

2019-07-21T07:53:49Z

History of islam در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۶

2019-02-23T10:46:48Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۶ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۳۹

2014-03-16T08:39:55Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{خلفای بنی عباس}} از پس مرگ معتضد فرزند او محمد بخلافت...' ایجاد کرد

2014-03-15T10:04:00Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{خلفای بنی عباس}} از پس مرگ معتضد فرزند او محمد بخلافت...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
{{خلفای بنی عباس}}
از پس مرگ معتضد فرزند او محمد بخلافت رسید و مکتفی لقب یافت.مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود.مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون ببغداد رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را بعباس پسرش داد.
قاسم وزیر از آن پس که خلافت بمکتفی رسید، بدر فرمانده سپاه معتضد را که بر دولت استیلا یافته بود از میان برداشت.بگفته طبری بد دلی قاسم با بدر از آنجا بود که در حیات معتضد میخواست خلافت را از خاندان او بگرداند و چون بدر همدلی نکرد اینکار نشد و بدوران مکتفی که بدر بفارس بود غیبت او را غنیمت شمرد و توطئه کرد تا او را بکشتند که بیم داشت راز نهان را آفتابی کند و چون مکتفی از دوران پدر دل با بدر صاف نداشت قاسم این بد دلی را برانگیخت که وی سر شورش داشته است.
بدوران مکتفی سامانیان در ایران نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف بصره و بغداد و هم در سوریه بزرگ شد و هراس بدلها افکند.بگفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان حج بهنگام بازگشت از مکه هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند.بسال 290 یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان عراق و صحرای سماوه و دیار شام کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و بسال 294 با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی بسال 292 دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.

در اواخر قرن سوم کاخی به نام ''تاج'' در شرق بغداد به دست معتضد طراحی و پایه ریزی شد ، اما انجام آن در روزگار پسرش مکتفی (289ـ 295) صورت پذیرفت <ref> یاقوت حموی ، ج 1، ص 806 </ref>.

در کنار تاج ساختمانها و خانه هایی نیز بنا شد که از جملة آنها گنبدی نیم دایره به نام قبة الحمار بود. علت این نامگذاری آن بود که مکتفی از طریق پله های گرداگرد گنبد، سوار بر خر کوچکی ، به بالای آن می رفت (همان ، ج 1، ص 809). وسعت مجموعة قصر تاج چندان بود که گفته اند مکتفی پس از مرگ ، نُه هزار رأس اسب و استر و شتر برجای گذاشت که همه در اصطبلهای قصر نگهداری می شد <ref> جواد و سوسه ، ص 126 </ref>.

وی در ذی الحجه 295 در جوانی از دنیا رفت.

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==
*حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ج2.
*)، قنبرعلی رودگر

[[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-از پس مرگ [[معتضد]] فرزند او محمد به [[خلافت]] رسید و مکتفی لقب یافت. مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود. مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون به [[بغداد]] رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را به عباس پسرش داد.
+'''«ابومحمد علی بن معتضد»''' معروف به «المکتفی بالله»، هفدهمین زمامدار [[حکومت بنی عباس|عباسی]] است که به منصب [[خلافت]] مسلمانان دست آزید. وی پیش از خلافت در اواخر خلافت پدرش [[معتضد|معتضد عباسی]] حکومت «رقّه» را بر عهده داشت و پس از وفات پدرش در ۲۳ [[ربیع الثانی]] سال ۲۸۹ قمری به [[بغداد]] رفت و خلعت خلافت را پوشید.<ref>محاضرة الابرار (محی‌الدین بن عربی)، ج ۱، ص ۸۱.</ref>
 قاسم وزیر از آن پس که خلافت به مکتفی رسید، بدر فرمانده سپاه معتضد را که بر دولت استیلا یافته بود از میان برداشت. به گفته [[محمد بن جریر طبری|طبری]]، بد دلی قاسم با بدر از آنجا بود که در حیات معتضد می خواست خلافت را از خاندان او بگرداند و چون بدر همدلی نکرد اینکار نشد و بدوران مکتفی که بدر بفارس بود، غیبت او را غنیمت شمرد و توطئه کرد تا او را بکشتند که بیم داشت راز نهان را آفتابی کند و چون مکتفی از دوران پدر دل با بدر صاف نداشت قاسم این بد دلی را برانگیخت که وی سر شورش داشته است.
-بدوران مکتفی سامانیان در [[ایران]] نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف [[بصره]] و [[بغداد]] و هم در [[سوریه]] بزرگ شد و هراس به دلها افکند. به گفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان [[حج]] بهنگام بازگشت از [[مکه]] هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند. به سال 290 یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان [[عراق]] و صحرای سماوه و دیار [[شام]] کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و بسال 294 با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی به سال 292 دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.
+بدوران مکتفی سامانیان در [[ایران]] نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف [[بصره]] و [[بغداد]] و هم در [[سوریه]] بزرگ شد و هراس به دلها افکند. به گفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان [[حج]] بهنگام بازگشت از [[مکه]] هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند. به سال ۲۹۰ ق. یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان [[عراق]] و صحرای سماوه و دیار [[شام]] کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و به سال ۲۹۴ ق. با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی به سال ۲۹۲ ق. دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.
-در کنار تاج ساختمانها و خانه هایی نیز بنا شد که از جمله آنها گنبدی نیم دایره به نام قبة الحمار بود. علت این نامگذاری آن بود که مکتفی از طریق پله های گرداگرد گنبد، سوار بر خر کوچکی به بالای آن می رفت.<ref>همان، ج1، ص809.</ref> وسعت مجموعه قصر تاج چندان بود که گفته اند مکتفی پس از مرگ، نُه هزار رأس اسب و استر و شتر برجای گذاشت که همه در اصطبلهای قصر نگهداری می شد.<ref> جواد و سوسه، ص126.</ref>
+در اواخر قرن سوم کاخی به نام «تاج» در شرق [[بغداد]] بدست [[معتضد]] طراحی و پایه ریزی شد، اما انجام آن در روزگار پسرش مکتفی (۲۸۹ـ۲۹۵) صورت پذیرفت.<ref>یاقوت حموی، ج۱، ص۸۰۶.</ref> در کنار تاج، ساختمانها و خانه هایی نیز بنا شد که از جمله آنها گنبدی نیم دایره به نام قبة الحمار بود. علت این نامگذاری آن بود که مکتفی از طریق پله های گرداگرد گنبد، سوار بر خر کوچکی به بالای آن می رفت.<ref>همان، ج۱، ص۸۰۹.</ref> وسعت مجموعه قصر تاج چندان بود که گفته اند مکتفی پس از مرگ، نُه هزار رأس اسب و استر و شتر برجای گذاشت که همه در اصطبلهای قصر نگهداری می شد.<ref> جواد و سوسه، ص۱۲۶.</ref>
-وی در [[ذی الحجه]] 295 در جوانی از دنیا رفت.
+== وفات مکتفی ==
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
+*تاریخ سیاسی اسلام، حسن ابراهیم حسن، ج۲.
-*حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ج2.
+*[[دانشنامه جهان اسلام]]، قنبرعلی رودگر، "تاج"، ج۶.
-*دانشنامه جهان اسلام، جلد6، تاج(2)، قنبرعلی رودگر.
+*مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
 {{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 از پس مرگ [[معتضد]] فرزند او محمد به [[خلافت]] رسید و مکتفی لقب یافت. مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود. مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون به [[بغداد]] رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را به عباس پسرش داد.
-قاسم وزیر از آن پس که خلافت به مکتفی رسید، بدر فرمانده سپاه معتضد را که بر دولت استیلا یافته بود از میان برداشت. به گفته طبری بد دلی قاسم با بدر از آنجا بود که در حیات معتضد می خواست خلافت را از خاندان او بگرداند و چون بدر همدلی نکرد اینکار نشد و بدوران مکتفی که بدر بفارس بود، غیبت او را غنیمت شمرد و توطئه کرد تا او را بکشتند که بیم داشت راز نهان را آفتابی کند و چون مکتفی از دوران پدر دل با بدر صاف نداشت قاسم این بد دلی را برانگیخت که وی سر شورش داشته است.
+قاسم وزیر از آن پس که خلافت به مکتفی رسید، بدر فرمانده سپاه معتضد را که بر دولت استیلا یافته بود از میان برداشت. به گفته [[محمد بن جریر طبری|طبری]]، بد دلی قاسم با بدر از آنجا بود که در حیات معتضد می خواست خلافت را از خاندان او بگرداند و چون بدر همدلی نکرد اینکار نشد و بدوران مکتفی که بدر بفارس بود، غیبت او را غنیمت شمرد و توطئه کرد تا او را بکشتند که بیم داشت راز نهان را آفتابی کند و چون مکتفی از دوران پدر دل با بدر صاف نداشت قاسم این بد دلی را برانگیخت که وی سر شورش داشته است.
 بدوران مکتفی سامانیان در [[ایران]] نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف [[بصره]] و [[بغداد]] و هم در [[سوریه]] بزرگ شد و هراس به دلها افکند. به گفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان [[حج]] بهنگام بازگشت از [[مکه]] هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند. به سال 290 یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان [[عراق]] و صحرای سماوه و دیار [[شام]] کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و بسال 294 با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی به سال 292 دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.
@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 {{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-از پس مرگ معتضد فرزند او محمد بخلافت رسید و مکتفی لقب یافت. مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود. مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون به [[بغداد]] رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را به عباس پسرش داد.
+از پس مرگ [[معتضد]] فرزند او محمد به [[خلافت]] رسید و مکتفی لقب یافت. مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود. مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون به [[بغداد]] رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را به عباس پسرش داد.
 قاسم وزیر از آن پس که خلافت به مکتفی رسید، بدر فرمانده سپاه معتضد را که بر دولت استیلا یافته بود از میان برداشت. به گفته طبری بد دلی قاسم با بدر از آنجا بود که در حیات معتضد می خواست خلافت را از خاندان او بگرداند و چون بدر همدلی نکرد اینکار نشد و بدوران مکتفی که بدر بفارس بود، غیبت او را غنیمت شمرد و توطئه کرد تا او را بکشتند که بیم داشت راز نهان را آفتابی کند و چون مکتفی از دوران پدر دل با بدر صاف نداشت قاسم این بد دلی را برانگیخت که وی سر شورش داشته است.
-بدوران مکتفی سامانیان در ایران نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف [[بصره]] و [[بغداد]] و هم در [[سوریه]] بزرگ شد و هراس به دلها افکند. به گفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان حج بهنگام بازگشت از [[مکه]] هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند. به سال 290 یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان عراق و صحرای سماوه و دیار شام کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و بسال 294 با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی به سال 292 دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.
+بدوران مکتفی سامانیان در [[ایران]] نفوذ یافتند و خطر قرمطیان در اطراف [[بصره]] و [[بغداد]] و هم در [[سوریه]] بزرگ شد و هراس به دلها افکند. به گفته مورخان این گروه آشوبگر بر کاروان [[حج]] بهنگام بازگشت از [[مکه]] هجوم بردند و بیست هزار کس را بکشتند. به سال 290 یحیی بن زکرویه پیشوای قرمطیان [[عراق]] و صحرای سماوه و دیار [[شام]] کشته شد و جمع ایشان پریشان گشت آنگاه برادرش حسین رهبری یافت و بسال 294 با قتل زکرویه نفوذ قرمطیان شمال از میان برخاست و هم بدوران مکتفی به سال 292 دولت طولونی بدست محمد بن سلیمان از میان رفت.
 در اواخر قرن سوم کاخی به نام ''تاج'' در شرق [[بغداد]] بدست معتضد طراحی و پایه ریزی شد اما انجام آن در روزگار پسرش مکتفی (289ـ295) صورت پذیرفت.<ref>یاقوت حموی، ج1، ص806.</ref>
@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ==منابع==
 * حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ج2.
-* )، قنبرعلی رودگر.
+*حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ج2.
 {{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 از پس مرگ معتضد فرزند او محمد بخلافت رسید و مکتفی لقب یافت. مادر وی کنیزی ترک بود جیجک نام که به زیبائی شهره بود. مکتفی بهنگام مرگ پدر در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت و خلیفه نو چون به [[بغداد]] رسید قاسم را در وزارت بداشت و از پس وفات وی وزارت را به عباس پسرش داد.
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۷: @@
 * حسن ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ج2.
 * )، قنبرعلی رودگر.
+{{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۰
(بدون تفاوت)