ميرداماد - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۸

2026-03-17T06:48:09Z

مهدی موسوی در ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۰

2025-12-08T06:40:48Z

مهدی موسوی در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۰

2025-05-08T14:00:15Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2021-11-28T08:21:22Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 9پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2020-01-18T12:30:18Z

9پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۲۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۰۸

2019-12-21T07:08:32Z

Zamani در ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۵

2019-09-25T09:55:01Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-08-31T06:28:53Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ميـرداماد را به ميرداماد که تغییرمسیر بود منتقل کرد

2019-04-30T10:23:44Z

مهدی موسوی صفحهٔ ميـرداماد را به ميرداماد که تغییرمسیر بود منتقل کرد

Zamani در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۰۸

2018-05-14T06:08:45Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«میر محمدباقر استرآبادی»''' مشهور به «میرداماد» (۹۶۹-۱۰۴۰ ق)، فقیه، محدث، متکلم و فیلسوف برجسته [[شیعه]] در قرن ۱۱ هجری و نوه [[محقق ثانی]] است. میرداماد در زمینه‌های مختلف [[علوم اسلامی]] مانند [[حکمت]]، [[فلسفه]]، [[کلام]]، [[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حدیث]] متبحر و صاحب‌نظر بود؛ به طوری که او را «معلم ثالث» خوانده‌اند. [[ملاصدرا]] و [[فیض کاشانی]] از معروفترین شاگردان او هستند.
+'''«میر محمدباقر استرآبادی»''' مشهور به «میرداماد» (۹۶۹-۱۰۴۰ ق)، فقیه، محدث، متکلم و فیلسوف برجسته [[شیعه]] در قرن ۱۱ هجری و نوۀ [[محقق ثانی]] است. میرداماد در زمینه‌های مختلف [[علوم اسلامی]] مانند [[حکمت]]، [[فلسفه]]، [[کلام]]، [[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حدیث]]، متبحر و صاحب‌نظر بود؛ به طوری که او را «معلم ثالث» خوانده‌اند. [[ملاصدرا]] و [[فیض کاشانی]] از معروفترین شاگردان او هستند.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل =  '''میر محمدباقر استرآبادی'''
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 |اساتید = [[عبد العالی|عبدالعالی بن علی کرکی]]، [[حسین بن عبدالصمد عاملی]]، سید علی بن حسین عاملی،...
 |شاگردان = [[ملاصدرا]]، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، [[ملا خلیل قزوینی]]، [[ملا عبدالرزاق لاهیجی]]،...
-|آثار = [[الرواشح السماویه (کتاب)|الرواشح السماویه]]، قبسات، الایقاضات، صراط المستقیم، الحبل المتین، تقویم الایمان، شرح [[الاستبصار (کتاب)|استبصار]]،...
+|آثار = [[الرواشح السماویه (کتاب)|الرواشح السماویه]]، القبسات، الایقاضات، صراط المستقیم، الحبل المتین، تقویم الایمان، شرح [[الاستبصار (کتاب)|الاستبصار]]،...
 }}
 ==ولادت و خاندان==
@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 پدرش، سید شمس‌الدین محمد حسینی استرآبادی از شاگردان [[محقق کرکی]] (محقق ثانی) و داماد او بود و نسبش به [[امام حسین]] علیه‌السلام‌‌ می‌‌رسد. عنوان استرآبادی ظاهرا به دلیل انتساب پدرانش به «استرآباد» بوده و خود وی در استرآباد به دنیا نیامده است. از آنجا که پدرش، داماد محقق ثانی بود، به «میرداماد» معروف شد که بعدا این لقب به میر محمدباقر نیز داده شد.<ref> علی‌اصغر حلبی، تاریخ فلسفه در ایران و جهان اسلام، اساطیر، تهران، ۱۳۷۳، ص۴۶۱؛ فوائد الرضویه، ص۴۱۹.</ref>
-==تحصیل و اساتید==
+==تحصیل و استادان==
 میر محمدباقر در ابتدا به سمت توس هجرت کرد و در پرتو [[آستان قدس رضوی]]، به فراگیری دانش پرداخت و علوم دینی را نزد سید علی فرزند ابوالحسن موسوی عاملی و دیگر اساتید آن دیار آموخت.<ref> فصلنامه مشکوه، ش ۴۳، ص ۹۴؛ میر محمدباقر داماد، قبسات، به اهتمام مهدی محقق، دوم، نشر دانشگاه تهران، ۱۳۶۷، مقدمه، ص ۲۵، به نقل از سایه اشراق، زندگی‌نامه میرداماد، عباس عبیری، گرگان، قم، ۱۳۷۶، ص ۱۷.</ref> همچنین علوم [[فلسفه]] و [[ریاضیات]] را در دوران حضورش در توس آموخت. میر محمدباقر سپس راه قزوین پیش گرفت. قزوین در آن زمان، پایتخت «دولت [[صفویه]]» بود و دانشمندان زیادی در آن شهر مشغول تحقیق و تدریس بودند؛ وی نیز به تدریس علوم دینی پرداخت. در سال ۹۸۸ ق. دوباره به [[خراسان]] آمد و تا سال ۹۹۳ ق. در آن دیار ماندگار شد و سپس به کاشان مهاجرت کرد. میر محمدباقر از محضر علمای بزرگی کسب فیض کرد؛ از جمله:
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 *سید احمد علوی عاملی.
 *[[ملا خلیل قزوینی]] (۱۰۰۱ـ۱۰۸۹ ق).
-*علی نقی کمره‌ای، شاعر (متوفی ۱۰۲۹ ق).
+*[[علی نقی کمره ای|علی‌نقی کمره‌ای]] (متوفی ۱۰۲۹ ق).
 *نظام‌الدین امیر احمد بن زین‌العابدین عاملی.
-*محمدتقی بن ابی الحسن حسینی استرآبادی.
+*محمدتقی بن ابی‌الحسن حسینی استرآبادی.
 *عبدالغفار بن محمد بن یحیی گیلانی.
 *امیر فضل‌الله استرآبادی.
-*دوست علی بن محمد.
+*دوست‌علی بن محمد.
 *عادل بن مراد اردستانی.
 *شمس‌الدین محمد گیلانی (شمسای گیلانی).
@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 میرداماد در علوم عقلی ([[ریاضی]]، هیئت، [[فلسفه]] و [[علم کلام|کلام]]) و نقلی ([[فقه]]، [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[حدیث]]) از دانشمندان نام‌آور به شمار می‌‌رفت؛ برخی از آثار ارزشمند و متنوع او، بدین قرار است:
-#قبسات؛ مهمترین کتاب اوست که به شرح یکی از مهمترین مباحث فلسفی یعنی حدوث و قدم عالم پرداخته است.
+#القبسات؛ مهمترین کتاب اوست که به شرح یکی از مهمترین مباحث فلسفی یعنی حدوث و قدم عالم پرداخته است.
 #الایقاضات؛ در مسئله [[جبر]] و [[اختیار]].
 #صراط المستقیم؛ در [[فلسفه]].
@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 #جذوات؛ در فلسفه و علم حروف.
 #تقویم الایمان؛ در اثبات وجود [[خدا]] و صفات باری تعالی.
 #شارح النجاة؛ در فقه.
 #[[الرواشح السماویه (کتاب)|الرواشح السماویه فی شرح الاحادیث الامامیه]]؛ در حدیث.
@@ سطر ۸۱: / سطر ۸۲: @@
 #عیون المسائل.
 #تفسیر قرآن.
-#شرح [[الاستبصار (کتاب)|استبصار]]؛ در حدیث.
+#شرح «[[الاستبصار (کتاب)|الاستبصار]]» [[شیخ طوسی]]؛ در حدیث.
 ==وضعیت علمی ‌‌در عصر میرداماد==
@@ سطر ۹۷: / سطر ۹۸: @@
 ==مقام علمی==
-میرداماد از علمای برجسته قرن یازدهم و از بزرگان فلاسفه و حکمای اسلامی ‌‌بود. اسکندر بیگ منشی ـ که معاصر میرداماد بود ـ در کتاب «تاریخ عالم آرای عباسی»، او را چنین وصف می‌‌کند: «در علوم معقول و منقول، سرآمد روزگار خود و جامع کمالات صوری و معنوی، کاشف دقائق انفسی و آفاقی بود. در اکثر علوم حکمیه و فنون غریبه و [[ریاضی]] و [[فقه]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[حدیث]]، درجه علیا یافته و فقهای عصر [[فتوا|فتاوای]] شرعیه را به تصحیح آن جناب معتبر می‌‌شمارند».<ref> ریحانه الأدب، ج ۶، ص ۵۸.</ref>
+میرداماد از علمای برجسته قرن یازدهم و از بزرگان فلاسفه و حکمای اسلامی ‌‌بود. اسکندر بیگ منشی ـ که معاصر میرداماد بود ـ در کتاب «تاریخ عالم آرای عباسی»، او را چنین وصف می‌‌کند: «در علوم معقول و منقول، سرآمد روزگار خود و جامع کمالات صوری و معنوی، کاشف دقائق انفسی و آفاقی بود. در اکثر علوم حکمیه و فنون غریبه و [[ریاضی]] و [[فقه]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[حدیث]]، درجه علیا یافته و فقهای عصر [[فتوا|فتاوای]] شرعیه را به تصحیح آن جناب معتبر می‌‌شمارند».<ref> ریحانة الأدب، ج ۶، ص ۵۸.</ref>
 میرداماد در زمینه [[علوم اسلامی]]، دارای آثار ارزشمندی است و در ابواب مختلف فقه و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، نیز صاحب نظر بود. لکن آن چه در شخصیت علمی‌‌اش غلبه دارد، مهارت وی در [[حکمت]] و [[فلسفه]] است؛ به طوری که او را «معلم ثالث» خوانده‌اند.
@@ سطر ۱۲۹: / سطر ۱۳۰: @@
 اغلب اوقات، به [[ذکر]] خدا و [[تزکیه نفس]] مشغول بود و شب‌ها در حال [[تهجد]]. اهمیت زیادی به ادای [[نافله های شبانه روز|نوافل]] می‌‌داد و هیچ یک از نوافل را ترک نمی‌‌کرد و این وضع را از سن بلوغ تا زمان وفات ادامه داد.<ref> فلاسفه شیعه، ص ۴۰۹.</ref>
-میرداماد از دوستان [[شیخ بهایی]] بود. روزی این دو عالم بزرگوار، همراه یکی از شاهان [[صفویه|صفوی]]، سوار بر اسب از شهر خارج شدند. میرداماد، برخلاف شیخ بهایی، تنومند و چاق بود. به همین جهت، اسب میرداماد آهسته‌تر حرکت می‌‌کرد؛ در نتیجه بین او و شیخ بهایی فاصله افتاد. شاه صفوی برای آزمایش دوستی و صمیمیت آن دو، نخست نزد میرداماد رفت و گفت: شیخ بهایی جلوتر از ما حرکت می‌‌کند، معلوم است به ما اعتنا نمی‌‌کند و فرد مغروری است! میرداماد در جواب فرمود: این طور نیست؛ بلک علتش این است که آن اسب از این که عالمی‌‌ مانند او را حمل می‌‌کند به وجد آمده و به سرعت حرکت می‌‌کند. آن گاه شاه خود را به شیخ بهایی رساند و به او گفت: میرداماد از ما عقب‌تر است؛ مثل این که به ما اعتنا نمی‌‌کند یا خودش را از شما بالاتر می‌‌پندارد! شیخ بهایی فرمود: آن اسب که یواش‌تر حرکت می‌‌کند و عقب مانده، حق دارد؛ زیرا دریایی از علم را حمل می‌‌کند و سپس در اوصاف میرداماد صحبت‌هایی کرد؛ شاه صفوی از خلوص و [[تواضع]] این دو دانشمند، شگفت زده شد و آنان را ستود.<ref> ماهنامه حوزه، ش ۲۸، ساله پنجم، دفتر تبلیغات اسلامی، ص ۵۰، ریحانه الأدب، ص ۵۹؛ فوائد الرضویه، ص ۴۲۳.</ref>
+میرداماد از دوستان [[شیخ بهایی]] بود. روزی این دو عالم بزرگوار، همراه یکی از شاهان [[صفویه|صفوی]]، سوار بر اسب از شهر خارج شدند. میرداماد، برخلاف شیخ بهایی، تنومند و چاق بود. به همین جهت، اسب میرداماد آهسته‌تر حرکت می‌‌کرد؛ در نتیجه بین او و شیخ بهایی فاصله افتاد. شاه صفوی برای آزمایش دوستی و صمیمیت آن دو، نخست نزد میرداماد رفت و گفت: شیخ بهایی جلوتر از ما حرکت می‌‌کند، معلوم است به ما اعتنا نمی‌‌کند و فرد مغروری است! میرداماد در جواب فرمود: این طور نیست؛ بلک علتش این است که آن اسب از این که عالمی‌‌ مانند او را حمل می‌‌کند به وجد آمده و به سرعت حرکت می‌‌کند. آن گاه شاه خود را به شیخ بهایی رساند و به او گفت: میرداماد از ما عقب‌تر است؛ مثل این که به ما اعتنا نمی‌‌کند یا خودش را از شما بالاتر می‌‌پندارد! شیخ بهایی فرمود: آن اسب که یواش‌تر حرکت می‌‌کند و عقب مانده، حق دارد؛ زیرا دریایی از علم را حمل می‌‌کند و سپس در اوصاف میرداماد صحبت‌هایی کرد؛ شاه صفوی از خلوص و [[تواضع]] این دو دانشمند، شگفت زده شد و آنان را ستود.<ref> ماهنامه حوزه، ش ۲۸، ساله پنجم، دفتر تبلیغات اسلامی، ص ۵۰، ریحانة الأدب، ص ۵۹؛ فوائد الرضویه، ص ۴۲۳.</ref>
 ==وفات و مدفن==
@@ سطر ۱۳۹: / سطر ۱۴۰: @@
 *"سید محمدباقر میرداماد؛ معلم ثالث"، علی‌مراد کیانی، [[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]، ج۴، ص۱۴۰.
 *[[اثر آفرینان (کتاب)|اثر آفرینان]]، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۵، ص۳۲۵.
-==پیوندهای مفید==
+==پیوندها==
 *[http://ensani.ir/fa/article/156825 نگاهی به زندگی، شخصیت و مکتب صدرالمتألهین؛ قسمت سوم: صدرا و میرداماد]
 {{سنجش کیفی
@@ سطر ۱۵۴: / سطر ۱۵۵: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:علمای قرن یازدهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:متکلمان]][[رده:محدثان]][[رده:فیلسوفان]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:متکلمان]][[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 |وفات = ۱۰۴۰ قمری
 |مدفن = [[نجف]]
-|اساتید = [[عبد العالی|عبدالعالی بن علی کرکی]]، حسین بن عبدالصمد عاملی، سید علی بن حسین عاملی،...
+|اساتید = [[عبد العالی|عبدالعالی بن علی کرکی]]، [[حسین بن عبدالصمد عاملی]]، سید علی بن حسین عاملی،...
 |شاگردان = [[ملاصدرا]]، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، [[ملا خلیل قزوینی]]، [[ملا عبدالرزاق لاهیجی]]،...
 |آثار = [[الرواشح السماویه (کتاب)|الرواشح السماویه]]، قبسات، الایقاضات، صراط المستقیم، الحبل المتین، تقویم الایمان، شرح [[الاستبصار (کتاب)|استبصار]]،...
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 *[[عبد العالی|شیخ عبدالعالی بن علی بن عبدالعالی کرکی]] (متوفی ۹۹۳ ق)، (دایی میرداماد).
-*شیخ عزالدین حسین بن عبدالصمد عاملی (متوفی ۹۸۴ ق)، (پدر [[شیخ بهایی]])؛ وی که از علمای بزرگ منطقه جبل عامل و از شاگردان معروف [[شهید ثانی]] بود، چون در [[ایران]] مذهب تشیع رسمیت یافته و محل امنی برای شیعیان بود به ایران مهاجرت کرد؛ که بعدا در قزوین، «[[شیخ الاسلام]]» دولت صفوی شد.
+*[[حسین بن عبدالصمد عاملی|عزالدین حسین بن عبدالصمد عاملی]] (متوفی ۹۸۴ ق)، (پدر [[شیخ بهایی]])؛ وی که از علمای بزرگ منطقه جبل عامل و از شاگردان معروف [[شهید ثانی]] بود، چون در [[ایران]] مذهب تشیع رسمیت یافته و محل امنی برای شیعیان بود به ایران مهاجرت کرد؛ که بعدا در قزوین، «[[شیخ الاسلام]]» دولت صفوی شد.
 *سید نورالدین علی بن الحسین موسوی عاملی؛ وی از شاگردان [[شهید ثانی]] بود که به ایران مهاجرت کرد.
 *علی بن ابی الحسن عاملی.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 میربرهان‌الدین محمدباقر استرآبادی (969-1040ق)، مشهور به «میرداماد»، فیلسوف، متکلم و [[فقیه]] برجسته دوره [[صفویه]] که در دوران شاه عباس اول می زیسته است. او استاد [[ملاصدرای شیرازی]] فیلسوف معروف است و تألیفات متعددی در رشته های مختلف دارد که مشهورترین آنها کتاب [[قبسات (کتاب)|قبسات]] در [[فلسفه]] است.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۱۷۳: / سطر ۱۷۴: @@
 ==پیوند های مفید==
 *[http://ensani.ir/fa/article/156825 نگاهی به زندگی، شخصیت و مکتب صدرالمتألهین؛ قسمت سوم:صدرا و میرداماد]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۰۸
سطر ۱۷۰:		سطر ۱۷۰:
	[[رده:مفسرین قرآن]]		[[رده:مفسرین قرآن]]
	[[رده:متکلمان]]		[[رده:متکلمان]]
		+
		+	==پیوند های مفید==
		+	*[http://ensani.ir/fa/article/156825 نگاهی به زندگی، شخصیت و مکتب صدرالمتألهین؛ قسمت سوم:صدرا و میرداماد]

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل =  میر محمدباقر استرآبادی
-||تصویر= [[پرونده:Mirdamad.png]]
+||تصویر=
 ||زادروز = 969 قمری
 |زادگاه = استرآباد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۲۳
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-میربرهان‌الدین محمدباقر استرآبادی (969-1040ق)، مشهور به «میرداماد»، فیلسوف، متکلم و فقیه برجسته دوره [[صفویه]] که در دوران شاه عباس اول می زیسته است. وی در محضر بزرگان علمای عصر خود همچون [[محقق کرکی]]، مراتب عالی علمی را پیموده و به جهان تشیع عالمانی همچون [[ملاصدرا]]، [[ملاحسن فیض کاشانی]] را معرفی کرد.
+میربرهان‌الدین محمدباقر استرآبادی (969-1040ق)، مشهور به «میرداماد»، فیلسوف، متکلم و فقیه برجسته دوره [[صفویه]] که در دوران شاه عباس اول می زیسته است. او استاد [[ملاصدرای شیرازی]] فیلسوف معروف است و تالیفات متعددی در رشته های مختلف دارد که مشهورتین آنها کتاب [[قبسات (کتاب)|قبسات]] در فلسفه است.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل =  میربرهان‌الدین محمدباقر استرآبادی
@@ سطر ۱۸۰: / سطر ۱۸۰: @@
 # تقویم الایمان؛ در اثبات وجود خدا و صفات باری تعالی.
 # شارح النجاه؛ در فقه.
-# الرواشح السماویه فی شحرا الحادیث الامامیه؛ در حدیث.
+# الرواشح السماویه فی شرح الاحادیث الامامیه؛ در حدیث.
 # رساله‌ای در تولی و تبری؛ جهت‌گیری‌های میرداماد درباره مذهب شیعه است.
 # خلسه الملکوتیه.