مولى (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۰

2026-03-03T10:50:04Z

مهدی موسوی در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۷

2025-05-08T12:37:24Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-20T10:43:24Z

افزودن الگوی قرآن

Aghajani در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۳۱

2020-02-23T12:31:13Z

Aghajani در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۳۰

2020-02-23T12:30:53Z

Aghajani در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۲

2020-02-23T12:22:41Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-08-29T07:12:24Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Goodosuser: مولى(اسم الله) را به مولى (اسم الله) منتقل کرد: تبعیت از قاعده ق=فاصه بین کمانک و حرف قبلی که در عناوین صفحه بود

2015-05-10T02:59:28Z

مولى(اسم الله) را به مولى (اسم الله) منتقل کرد: تبعیت از قاعده ق=فاصه بین کمانک و حرف قبلی که در عناوین صفحه بود

Goodosuser: صفحه جدید-نیازمند ویرایش

2015-05-10T02:50:44Z

صفحه جدید-نیازمند ویرایش

صفحهٔ تازه

{{بخشی از یک کتاب}}
اسم صد و بيست و پنجم: '''المولى'''

لفظ «مولى» در قرآن 18 بار آمده و در 12 بار وصف خدا قرار گرفته است:

1. (وَ إِنْ تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَولاكُمْ نِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصِير).(انفال/40)

«اگر روى برگردانيد بدانيد خدا مولاى شما است، چه نيك مولايى و چه نيك كمك كننده اى».

2. (...وَاعْتَصِمُوا بِاللّهِ هُوَ مَولاكُمْ فَنِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصير).(حج/78)

«به خدا پناه بريد او مولاى شما است، چه نيك مولا و چه نيك يارى دهنده اى».

3. (ذلِكَ بِأَنَّ اللّهَ مَولى الَّذِينَ آمَنُوا وَانَّ الكافِرينَ لا مَولى لَهُمْ).(محمد/11)

«بدين جهت است كه خدا مولاى مؤمنان است وكافران را مولايى نيست».
1 . توحيد، ص 233; مقاييس اللغة:5/36.

4. (بَلِ اللّهُ مَولاكُمْ وَ هُوَ خَيْرُ النّاصِرينَ).(آل عمران/150)

«بلكه خدا مولاى شما است و از بهترين يارى دهندگان است».

مهم در اين جا تفسير معنى لغوى «مولى» است، ابن فارس مى گويد:«مولى» از «ولى» گرفته شده و آن به معنى قرب و نزديكى است، مى گويند: تباعَد بَعْدَ وَلى، دورى جست پس از نزديكى آنگاه اضافه مى كند مولى بر آزاد كننده بنده، دوست، هم سوگند، پسر عمو، يار و ياور و همسايه گفته مى شود و جهت اشتراك اينها همان «ولى» به معنى قرب است، و گاهى «مولى» به معنى «اولى»مى آيد، مى گويند:«فلان أولى بكذا»: او به اين كار شايسته تر است.

ولى تتبع در لغت عرب مى رساند كه مولى يك معنا بيش ندارد و آن عبارت از «أولى» و شايسته تر است، و اگر لفظ مولى در موارد ياد شده به كار مى رود اختلاف در متعلق «مولى» است نه معنى آن، مثلاً در كتابهاى لغت براى مولى 27 معنا ذكر كرده اند از قبيل: خدا، عمو، پسر عمو، آزاد كننده، آزاد شده، برده، مالك، پيرو، همسايه، هم پيمان و....

دقت در اين موارد مى رساند كه در همه اينها لفظ مولى به يك معنا بيش نيست و آن اولويت است.

و اگر خدا را مولى مى خوانند براى اين است كه او از هركس به ستايش و اطاعت اولى و شايسته تر است.

اگر به عمو، مولى مى گويند چون او به حمايت برادر زاده اش از ديگران شايسته تر است، زيرا عمو به منزله پدر است.

اگر به پسر عمو «مولى» مى گويند چون او به كمك كردن پسر عموى خود از ديگران شايسته تر است، زيرا هر دو، دو شاخه از يك درخت اند.

اگر به آزاد كننده، مولى مى گويند چون او به كمك كردن به آزاد شده خود

از ديگران شايسته تر است.

اگر به آزاد شده مولى مى گويند چون او به تشكر از آزاد كننده شايسته تر است.

اگر به عبد مولى مى گويند چون او به اطاعت مولاى خود از ديگران شايسته تر است.

اگر به مالك مولى مى گويند چون به حفظ او از ديگران شايسته تر است.

اگر به همسايه مولى مى گويند چون به حقوق همسايه از ديگران شايسته تر است.

و اگر به هم پيمان مولى مى گويند چون به دفاع از او از ديگران شايسته تر است.(1)

بنابر اين مولى، و اولى، وولى، يك معنا بيش ندارند، و آن اولويت و شايستگى است ازا ين جهت يكى از اسماى خدا «مولى» است، و علت ولايت او اين است كه بندگان را از عدم به وجود آورده است و به خاطر خلقت نسبت به آنها اولويت دارد.

و همچنين رسول او نسبت به مؤمنان اولويت دارد، نه اينكه در اولويت با خدا شريك است، بلكه جانشين خدا در اين مورد است، و همين گونه است جانشينان پيامبر چنان كه مى فرمايد:

(إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُوَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلوة وَيُؤتُونَ الزَّكوةَ وَهُمْ راكِعُونَ).(مائده/55)

«اين است و جز اين نيست كه ولى شما خدا و رسول او و كسانى كه ايمان آورده اند، آنان كه نماز مى گزارند و در حالى كه راكعند زكات مى دهند».
1 . علامه امينى، الغدير، ج1، ص 369.

حاصل سخن اين كه: اولويتِ چيزى بر چيزى، در گرو ملاكى است كه پديد آرنده اين اولويت است، گاهى اين ملاك به وسيله خَلْق و آفرينش حاصل مى شود، و گاهى ملاك آن خويشاوندى، همسايگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقيده و انديشه، و به خاطر همين جهت است كه قرآن مؤمن را ولى مؤمن دانسته و كافر را ولى او نمى داند، چنان كه مى فرمايد:

(وَ اَلْمُؤْمِنُونَ وَالمُؤْمِنات بَعْضُهُمْ أَولياءُ بَعْض). (توبه/71)

«مردان و زنان با ايمان برخى ولى ديگرى است»

و در جانب سلب ولايت بين مؤمن و كافر مى فرمايد:

(يا أَيُّهَا الّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا اليَهُودَ وَ النَّصارى أَولياء...).(مائده/51)

«اى افراد با ايمان، يهود و نصارى را ولى خود برنگزينيد».

از مجموع آيات استفاده مى شود كه ولايت فردى بر ديگرى ملاك مى خواهد، اين ملاك يا تكوينى است يا تشريعى، در باره خدا، و نيز پدر و مادر نسبت به اولاد جنبه تكوينى دارد، در حالى كه در ديگر موارد جنبه تشريعى و قانونى دارد هرچند تشريع نيز به نوعى تابع تكوينى است. مثلاً همسايگى و قرب جوار كه مايه اولويت است.

به هنگام بحث از اسم «قوى» مفاد (ذو القُوّة) نيز روشن مى شود. <ref> [http://shia.ir/fa/persian/book?bookID=167&page=14#id367_p367 منشور جاوید، جعفر سبحانی، صفحه۳۶۷ تا ۳۷۰، پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی] </ref>

== پانویس ==

<references/>

{{اسماء الله}}

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 لفظ '''«مَولى»''' در [[قرآن]] ۱۸ بار آمده و در ۱۲ بار وصف [[خدا]] قرار گرفته است، از جمله:
-* {{متن قرآن|«وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰) «اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
+* «{{متن قرآن|وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ}}<ref>[[آیه 40 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۴۰.]]</ref>؛ اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
-* {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸) «به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
+* «{{متن قرآن|...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ}}<ref>[[آیه 78 سوره حج|سوره حج، آیه ۷۸.]]</ref>؛ به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
-* {{متن قرآن|«ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱) «بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
+* «{{متن قرآن|ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ}}<ref>[[آیه 11 سوره محمد|سوره محمد، آیه ۱۱.]]</ref>؛ بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
-* {{متن قرآن|«بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰) «بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
+* «{{متن قرآن|بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ}}<ref>[[آیه 150 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۵۰.]]</ref>؛ بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
 مهم در این جا [[تفسیر]] معنى لغوى «مولى» است؛ [[ابن فارس]] مى گوید: «مولى» از «ولى» گرفته شده و آن به معنى قُرب و نزدیکى است، مى گویند: «تباعَد بَعْدَ وَلى؛ دورى جست پس از نزدیکى». آنگاه اضافه مى کند مولى بر آزادکنندۀ بنده، دوست، هم سوگند، پسر عمو، یار و یاور و همسایه گفته مى شود و جهت اشتراک اینها همان «ولى» به معنى قرب است، و گاهى «مولى» به معنى «اولى» مى آید، مى گویند: «فلان أولى بکذا»: او به این کار شایسته تر است.
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 دقت در این موارد مى رساند که در همه اینها لفظ «مولى» به یک معنا بیش نیست و آن «اولویت» است. و اگر خدا را مولى مى خوانند براى این است که او از هرکس به ستایش و اطاعت اولى و شایسته تر است. اگر به عمو، مولى مى گویند چون او به حمایت برادر زاده‌اش از دیگران شایسته تر است، زیرا عمو به منزله پدر است. اگر به پسر عمو مولى مى گویند، چون او به کمک کردن پسر عموى خود از دیگران شایسته تر است، زیرا هر دو، دو شاخه از یک درخت اند. اگر به آزاد کننده مولى مى گویند، چون او به کمک کردن به آزاد شده خود از دیگران شایسته تر است. اگر به آزاد شده مولى مى گویند، چون او به تشکر از آزاد کننده شایسته تر است. اگر به عبد مولى مى گویند، چون او به اطاعت مولاى خود از دیگران شایسته تر است. اگر به مالک مولى مى گویند، چون به حفظ او از دیگران شایسته تر است. اگر به همسایه مولى مى گویند، چون به حقوق همسایه از دیگران شایسته تر است. و اگر به هم‌پیمان مولى مى گویند، چون به دفاع از او از دیگران شایسته تر است.<ref>علامه امینى، الغدیر، ج۱، ص ۳۶۹.</ref>
-بنابراین «مولى، «اولى» و «ولى»، یک معنا بیش ندارند، و آن اولویت و شایستگى است، از این جهت یکى از اسماى خدا «مولى» است، و علت ولایت او این است که بندگان را از عدم به وجود آورده است و به خاطر خلقت، نسبت به آنها اولویت دارد. و همچنین رسول او نسبت به مؤمنان اولویت دارد، نه اینکه در اولویت با خدا شریک است، بلکه جانشین خدا در این مورد است، و همین گونه است جانشینان [[پیامبر]] چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}.([[سوره مائده|مائده]]/۵۵) «این است و جز این نیست که ولى شما خدا و رسول او و کسانى که ایمان آورده اند، آنان که نماز مى گزارند و در حالى که راکعند زکات مى دهند».
+بنابراین «مولى، «اولى» و «ولى»، یک معنا بیش ندارند، و آن اولویت و شایستگى است، از این جهت یکى از اسماى خدا «مولى» است، و علت ولایت او این است که بندگان را از عدم به وجود آورده است و به خاطر خلقت، نسبت به آنها اولویت دارد. و همچنین رسول او نسبت به مؤمنان اولویت دارد، نه اینکه در اولویت با خدا شریک است، بلکه جانشین خدا در این مورد است، و همین گونه است جانشینان [[پیامبر]] چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>[[آیه 55 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۵.]]</ref>؛ این است و جز این نیست که ولى شما خدا و رسول او و کسانى که ایمان آورده اند، آنان که نماز مى گزارند و در حالى که راکعند زکات مى دهند».
-حاصل سخن این که: اولویتِ چیزى بر چیزى، در گرو ملاکى است که پدید آرنده این اولویت است؛ گاهى این ملاک به وسیله خَلْق و آفرینش حاصل مى شود، و گاهى ملاک آن خویشاوندى، همسایگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقیده و اندیشه، و به خاطر همین جهت است که [[قرآن]]؛ [[مومن|مؤمن]] را ولىّ مؤمن دانسته و [[کفر|کافر]] را ولىّ او نمى داند، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ»}}. ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱) «مردان و زنان با ایمان برخى ولى دیگرى هستند».
+حاصل سخن این که: اولویتِ چیزى بر چیزى، در گرو ملاکى است که پدید آرنده این اولویت است؛ گاهى این ملاک به وسیله خَلْق و آفرینش حاصل مى شود، و گاهى ملاک آن خویشاوندى، همسایگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقیده و اندیشه، و به خاطر همین جهت است که [[قرآن]]؛ [[مومن|مؤمن]] را ولىّ مؤمن دانسته و [[کفر|کافر]] را ولىّ او نمى داند، چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ}}<ref>[[آیه 71 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۷۱.]]</ref>؛ مردان و زنان با ایمان برخى ولى دیگرى هستند».
-و در جانب سلب ولایت بین مؤمن و کافر مى فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ...»}}.(مائده/۵۱) «اى افراد با ایمان، یهود و نصارى را ولى خود برنگزینید».
+و در جانب سلب ولایت بین مؤمن و کافر مى فرماید: «{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ ...}}<ref>[[آیه 51 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۱.]]</ref>؛ اى افراد با ایمان، یهود و نصارى را ولى خود برنگزینید».
 از مجموع [[آیات]] استفاده مى شود که ولایت فردى بر دیگرى ملاک مى خواهد، این ملاک یا تکوینى است یا تشریعى. در باره خدا، و نیز پدر و مادر نسبت به اولاد جنبه تکوینى دارد، در حالى که در دیگر موارد جنبه تشریعى و قانونى دارد؛ هرچند تشریع نیز به نوعى تابع تکوینى است. مثلاً همسایگى و قرب جوار که مایه اولویت است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{بخشی از یک کتاب}}
-اسم صد و بیست و پنجم: '''المولى؛'''
+لفظ '''«مَولى»''' در [[قرآن]] ۱۸ بار آمده و در ۱۲ بار وصف [[خدا]] قرار گرفته است، از جمله:
-لفظ «مولى» در [[قرآن]] ۱۸ بار آمده و در ۱۲ بار وصف [[خدا]] قرار گرفته است:
+* {{متن قرآن|«وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰) «اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
-۱. {{متن قرآن|«وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰)
+* {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸) «به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
-«اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
+* {{متن قرآن|«ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱) «بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
-۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
+* {{متن قرآن|«بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰) «بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
-«به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
+مهم در این جا [[تفسیر]] معنى لغوى «مولى» است؛ [[ابن فارس]] مى گوید: «مولى» از «ولى» گرفته شده و آن به معنى قُرب و نزدیکى است، مى گویند: «تباعَد بَعْدَ وَلى؛ دورى جست پس از نزدیکى». آنگاه اضافه مى کند مولى بر آزادکنندۀ بنده، دوست، هم سوگند، پسر عمو، یار و یاور و همسایه گفته مى شود و جهت اشتراک اینها همان «ولى» به معنى قرب است، و گاهى «مولى» به معنى «اولى» مى آید، مى گویند: «فلان أولى بکذا»: او به این کار شایسته تر است.
-۳. {{متن قرآن|«ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱)
+ولى تتبّع در لغت عرب مى رساند که مولى یک معنا بیش ندارد و آن عبارت از «أولى» و شایسته تر است، و اگر لفظ مولى در موارد یاد شده به کار مى رود، اختلاف در متعلق «مولى» است نه معنى آن؛ مثلاً در کتابهاى لغت براى مولى ۲۷ معنا ذکر کرده اند از قبیل: خدا، عمو، پسر عمو، آزاد کننده، آزاد شده، برده، مالک، پیرو، همسایه، هم پیمان و... .
-«بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
+دقت در این موارد مى رساند که در همه اینها لفظ «مولى» به یک معنا بیش نیست و آن «اولویت» است. و اگر خدا را مولى مى خوانند براى این است که او از هرکس به ستایش و اطاعت اولى و شایسته تر است. اگر به عمو، مولى مى گویند چون او به حمایت برادر زاده‌اش از دیگران شایسته تر است، زیرا عمو به منزله پدر است. اگر به پسر عمو مولى مى گویند، چون او به کمک کردن پسر عموى خود از دیگران شایسته تر است، زیرا هر دو، دو شاخه از یک درخت اند. اگر به آزاد کننده مولى مى گویند، چون او به کمک کردن به آزاد شده خود از دیگران شایسته تر است. اگر به آزاد شده مولى مى گویند، چون او به تشکر از آزاد کننده شایسته تر است. اگر به عبد مولى مى گویند، چون او به اطاعت مولاى خود از دیگران شایسته تر است. اگر به مالک مولى مى گویند، چون به حفظ او از دیگران شایسته تر است. اگر به همسایه مولى مى گویند، چون به حقوق همسایه از دیگران شایسته تر است. و اگر به هم‌پیمان مولى مى گویند، چون به دفاع از او از دیگران شایسته تر است.<ref>علامه امینى، الغدیر، ج۱، ص ۳۶۹.</ref>
-۴. {{متن قرآن|«بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰)
+بنابراین «مولى، «اولى» و «ولى»، یک معنا بیش ندارند، و آن اولویت و شایستگى است، از این جهت یکى از اسماى خدا «مولى» است، و علت ولایت او این است که بندگان را از عدم به وجود آورده است و به خاطر خلقت، نسبت به آنها اولویت دارد. و همچنین رسول او نسبت به مؤمنان اولویت دارد، نه اینکه در اولویت با خدا شریک است، بلکه جانشین خدا در این مورد است، و همین گونه است جانشینان [[پیامبر]] چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}.([[سوره مائده|مائده]]/۵۵) «این است و جز این نیست که ولى شما خدا و رسول او و کسانى که ایمان آورده اند، آنان که نماز مى گزارند و در حالى که راکعند زکات مى دهند».
-«بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
+حاصل سخن این که: اولویتِ چیزى بر چیزى، در گرو ملاکى است که پدید آرنده این اولویت است؛ گاهى این ملاک به وسیله خَلْق و آفرینش حاصل مى شود، و گاهى ملاک آن خویشاوندى، همسایگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقیده و اندیشه، و به خاطر همین جهت است که [[قرآن]]؛ [[مومن|مؤمن]] را ولىّ مؤمن دانسته و [[کفر|کافر]] را ولىّ او نمى داند، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ»}}. ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱) «مردان و زنان با ایمان برخى ولى دیگرى هستند».
-مهم در این جا تفسیر معنى لغوى «مولى» است، [[ابن فارس]] مى گوید: «مولى» از «ولى» گرفته شده و آن به معنى قرب و نزدیکى است، مى گویند: «تباعَد بَعْدَ وَلى، دورى جست پس از نزدیکى»، آنگاه اضافه مى کند مولى بر آزاد کننده بنده، دوست، هم سوگند، پسر عمو، یار و یاور و همسایه گفته مى شود و جهت اشتراک اینها همان «ولى» به معنى قرب است، و گاهى «مولى» به معنى «اولى» مى آید، مى گویند: «فلان أولى بکذا»: او به این کار شایسته تر است.
+و در جانب سلب ولایت بین مؤمن و کافر مى فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ...»}}.(مائده/۵۱) «اى افراد با ایمان، یهود و نصارى را ولى خود برنگزینید».
 == پانویس ==
 <references/>
+==منابع==
-==منبع==
+*[https://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=14#id367_p367 منشور جاوید، ج۲ ص۳۶۸-۳۷۰، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله جعفر سبحانی].
 {{اسماء الله}}
 {{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 «اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
-۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ ۖ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
+۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
 «به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 لفظ «مولى» در [[قرآن]] ۱۸ بار آمده و در ۱۲ بار وصف [[خدا]] قرار گرفته است:
-۱. {{متن قرآن|«وَ إِنْ تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَولاکمْ نِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصِیر»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰)
+۱. {{متن قرآن|«وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰)
 «اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
-۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللّهِ هُوَ مَولاکمْ فَنِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصیر»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
+۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ ۖ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
 «به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
-۳. {{متن قرآن|«ذلِک بِأَنَّ اللّهَ مَولى الَّذِینَ آمَنُوا وَانَّ الکافِرینَ لا مَولى لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱)
+۳. {{متن قرآن|«ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱)
 «بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
-۴. {{متن قرآن|«بَلِ اللّهُ مَولاکمْ وَ هُوَ خَیرُ النّاصِرینَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰)
+۴. {{متن قرآن|«بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰)
 «بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 و همچنین رسول او نسبت به مؤمنان اولویت دارد، نه اینکه در اولویت با خدا شریک است، بلکه جانشین خدا در این مورد است، و همین گونه است جانشینان پیامبر چنان که مى فرماید:
-{{متن قرآن|«إِنَّما وَلِیکمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلوة وَیؤتُونَ الزَّکوةَ وَهُمْ راکعُونَ»}}.([[سوره مائده|مائده]]/۵۵)
+{{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}.([[سوره مائده|مائده]]/۵۵)
 «این است و جز این نیست که ولى شما خدا و رسول او و کسانى که ایمان آورده اند، آنان که نماز مى گزارند و در حالى که راکعند زکات مى دهند».
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 حاصل سخن این که: اولویتِ چیزى بر چیزى، در گرو ملاکى است که پدید آرنده این اولویت است، گاهى این ملاک به وسیله خَلْق و آفرینش حاصل مى شود، و گاهى ملاک آن خویشاوندى، همسایگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقیده و اندیشه، و به خاطر همین جهت است که [[قرآن]] [[مومن|مؤمن]] را ولى مؤمن دانسته و [[کفر|کافر]] را ولى او نمى داند، چنان که مى فرماید:
-{{متن قرآن|«وَ اَلْمُؤْمِنُونَ وَالمُؤْمِنات بَعْضُهُمْ أَولیاءُ بَعْض»}}. ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱)
+{{متن قرآن|«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ»}}. ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱)
 «مردان و زنان با ایمان برخى ولى دیگرى هستند».
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 و در جانب سلب ولایت بین مؤمن و کافر مى فرماید:
-{{متن قرآن|«یا أَیهَا الّذینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الیهُودَ وَ النَّصارى أَولیاء...»}}.(مائده/۵۱)
+{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ...»}}.(مائده/۵۱)
 «اى افراد با ایمان، یهود و نصارى را ولى خود برنگزینید».

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 لفظ «مولى» در [[قرآن]] ۱۸ بار آمده و در ۱۲ بار وصف [[خدا]] قرار گرفته است:
-۱. (وَ إِنْ تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَولاکمْ نِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصِیر).([[سوره انفال|انفال]]/۴۰)
+۱. {{متن قرآن|«وَ إِنْ تَوَلَّوا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَولاکمْ نِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصِیر»}}.([[سوره انفال|انفال]]/۴۰)
 «اگر روى برگردانید بدانید خدا مولاى شما است، چه نیک مولایى و چه نیک کمک کننده اى».
-۲. (...وَاعْتَصِمُوا بِاللّهِ هُوَ مَولاکمْ فَنِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصیر).([[سوره حج|حج]]/۷۸)
+۲. {{متن قرآن|«...وَاعْتَصِمُوا بِاللّهِ هُوَ مَولاکمْ فَنِعْمَ المَولى وَ نِعْمَ النَّصیر»}}.([[سوره حج|حج]]/۷۸)
 «به خدا پناه برید او مولاى شما است، چه نیک مولا و چه نیک یارى دهنده اى».
-۳. (ذلِک بِأَنَّ اللّهَ مَولى الَّذِینَ آمَنُوا وَانَّ الکافِرینَ لا مَولى لَهُمْ).([[سوره محمد|محمد]]/۱۱)
+۳. {{متن قرآن|«ذلِک بِأَنَّ اللّهَ مَولى الَّذِینَ آمَنُوا وَانَّ الکافِرینَ لا مَولى لَهُمْ»}}.([[سوره محمد|محمد]]/۱۱)
 «بدین جهت است که خدا مولاى مؤمنان است وکافران را مولایى نیست».
-۴. (بَلِ اللّهُ مَولاکمْ وَ هُوَ خَیرُ النّاصِرینَ).([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰)
+۴. {{متن قرآن|«بَلِ اللّهُ مَولاکمْ وَ هُوَ خَیرُ النّاصِرینَ»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۵۰)
 «بلکه خدا مولاى شما است و از بهترین یارى دهندگان است».
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 و همچنین رسول او نسبت به مؤمنان اولویت دارد، نه اینکه در اولویت با خدا شریک است، بلکه جانشین خدا در این مورد است، و همین گونه است جانشینان پیامبر چنان که مى فرماید:
-(إِنَّما وَلِیکمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلوة وَیؤتُونَ الزَّکوةَ وَهُمْ راکعُونَ).([[سوره مائده|مائده]]/۵۵)
+{{متن قرآن|«إِنَّما وَلِیکمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلوة وَیؤتُونَ الزَّکوةَ وَهُمْ راکعُونَ»}}.([[سوره مائده|مائده]]/۵۵)
 «این است و جز این نیست که ولى شما خدا و رسول او و کسانى که ایمان آورده اند، آنان که نماز مى گزارند و در حالى که راکعند زکات مى دهند».
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 حاصل سخن این که: اولویتِ چیزى بر چیزى، در گرو ملاکى است که پدید آرنده این اولویت است، گاهى این ملاک به وسیله خَلْق و آفرینش حاصل مى شود، و گاهى ملاک آن خویشاوندى، همسایگى، سابقه خدمت، احسان، و وحدت در عقیده و اندیشه، و به خاطر همین جهت است که [[قرآن]] [[مومن|مؤمن]] را ولى مؤمن دانسته و [[کفر|کافر]] را ولى او نمى داند، چنان که مى فرماید:
-(وَ اَلْمُؤْمِنُونَ وَالمُؤْمِنات بَعْضُهُمْ أَولیاءُ بَعْض). ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱)
+{{متن قرآن|«وَ اَلْمُؤْمِنُونَ وَالمُؤْمِنات بَعْضُهُمْ أَولیاءُ بَعْض»}}. ([[سوره توبه|توبه]]/۷۱)
 «مردان و زنان با ایمان برخى ولى دیگرى هستند».
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 و در جانب سلب ولایت بین مؤمن و کافر مى فرماید:
-(یا أَیهَا الّذینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الیهُودَ وَ النَّصارى أَولیاء...).(مائده/۵۱)
+{{متن قرآن|«یا أَیهَا الّذینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الیهُودَ وَ النَّصارى أَولیاء...»}}.(مائده/۵۱)
 «اى افراد با ایمان، یهود و نصارى را ولى خود برنگزینید».

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۲:۵۹
(بدون تفاوت)