https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C 2026-06-13T23:03:47Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C&diff=156584&oldid=prev 2025-04-22T07:37:27Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del class="diffchange diffchange-inline">«موفق </del>بن احمد خوارزمی»''' معروف به «اخطب خوارزم» (۴۸۴-۵۶۷ ق)، فقیه، محدث، خطیب، ادیب، مورخ و شاعر مسلمان در قرن ششم هجری و از شاگردان [[زمخشری]] است. کتاب «[[المناقب (خوارزمی) (کتاب)|المناقب]]» در منقبت [[امام علی]](علیه‌السّلام) و کتاب «[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد]]» در [[مقتل]] [[امام حسین]](علیه‌السّلام)، از مهمترین آثار اوست.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins class="diffchange diffchange-inline">«موفّق </ins>بن احمد خوارزمی»''' معروف به «اخطب خوارزم» (۴۸۴-۵۶۷ ق)، فقیه، محدث، خطیب، ادیب، مورخ و شاعر مسلمان در قرن ششم هجری و از شاگردان [[زمخشری]] است. کتاب «[[المناقب (خوارزمی) (کتاب)|المناقب]]» در منقبت [[امام علی]](علیه‌السّلام) و کتاب «[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد]]» در [[مقتل]] [[امام حسین]](علیه‌السّلام)، از مهمترین آثار اوست.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شناسنامه عالم</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شناسنامه عالم</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >سطر ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|وفات = ۵۶۷ قمری</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|وفات = ۵۶۷ قمری</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مدفن =  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مدفن = <ins class="diffchange diffchange-inline">خوارزم</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید = [[زمخشری|محمود بن عمر زمخشری]]، عمر بن محمد نسفی، عبدالملک بن ابو‎سهل کروخی، علی بن حسین غزنوی،...</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید = [[زمخشری|محمود بن عمر زمخشری]]، عمر بن محمد نسفی، عبدالملک بن ابو‎سهل کروخی، علی بن حسین غزنوی،...</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22" >سطر ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حافظ ابوالمؤید موفق بن احمد مکى حنفى، معروف به «اخطب خوارزم»، متولد خوارزم است. در تاریخ ولادت و وفات وی، اختلافاتی وجود دارد، ولی به‌احتمال ‎زیاد وی در حدود سال ۴۸۴ قمری متولد شده <del class="diffchange diffchange-inline">و در سال ۵۶۷ قمری وفات یافته </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حافظ ابوالمؤید موفق بن احمد مکى حنفى، معروف به «اخطب خوارزم»، متولد خوارزم است. در تاریخ ولادت و وفات وی، اختلافاتی وجود دارد، ولی به‌احتمال ‎زیاد وی در حدود سال ۴۸۴ قمری متولد شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یاقوت حموی]]<del class="diffchange diffchange-inline">، </del>در «[[معجم الأدباء (کتاب)|معجم الأدباء]]»، ضمن شرح‌حال ابوالعلاء همدانى، به‌عنوان حافظ از او نام برده و صفدى در «الوافى بالوفيات» او را ثنا گفته و <del class="diffchange diffchange-inline">تقى فارسی در «عقد الثمین فی تاريخ البلد الأمین»، قفطى در «أخبار نحاة»، </del>[[سیوطى]] در «بغية الوعاة»، [[سید محمدباقر موسوی خوانساری|سید خوانساری]] در «[[روضات الجنات]]»، جرجى زیدان در «تاریخ آداب اللغة العربية» و...، از او یاد کرده‌اند.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">موفق بن احمد مکی در خوارزم تحصیل علم کرد و در همان‌جا به تدریس و [[خطابه]] و تألیف پرداخت. او خطیبی سخن‌ور و ادیب و خوش‌بیان و سخن‌گو بود و در [[مسجد جامع]] خوارزم مدتی طولانی سخنوری می‌کرد و خطبه‌هایی می‌خواند و برای مردم روایت نقل کرد. عنوان «اخطب خوارزم» نیز به همین خاطر به وی نسبت داده شده است. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خوارزمی از علمای [[اهل سنت]] و [[حنفی]] مذهب بود؛ با این وجود آثار او مورد توجه علمای [[شیعه]] نیز قرار گرفته است. شیعیان او را به عنوان شاعری که در وصف [[امام علی]](علیه‌السّلام) اشعاری سروده است یاد نموده و بعضاً تمجید کرده‌اند. همچنین خوارزمى يكى از علما و بزرگان اهل‏ سنت بوده كه «[[حدیث غدیر]]» را نقل كرده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یاقوت حموی]] در «[[معجم الأدباء (کتاب)|معجم الأدباء]]»، ضمن شرح‌حال ابوالعلاء همدانى، به‌عنوان حافظ از او نام برده و صفدى در «الوافى بالوفيات» او را ثنا گفته و [[سیوطى]] در «بغية الوعاة»، [[سید محمدباقر موسوی خوانساری|سید خوانساری]] در «[[روضات الجنات]]»، جرجى زیدان در «تاریخ آداب اللغة العربية» و...، از او یاد کرده‌اند<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب خوارزم در سال ۵۶۷ قمری در ماه [[صفر]] در خوارزم از دنیا رفت</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اساتید و مشایخ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اساتید و مشایخ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59" >سطر ۵۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۶۵:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*قضايا أمیرالمؤمنين(علیه‌السّلام)؛</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*قضايا أمیرالمؤمنين(علیه‌السّلام)؛</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد(علیه‌السّلام)]]؛</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد(علیه‌السّلام)]]؛</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*مناقب الإمام [[ابوحنیفه]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*مناقب الإمام [[ابوحنیفه]]<ins class="diffchange diffchange-inline">؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">*دیوان شعر اخطب</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[الغدیر|الغدير فی الكتاب و السنة]]، عبدالحسین امینی، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامية، قم، چاپ اول، ۱۴۱۶.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[الغدیر|الغدير فی الكتاب و السنة]]، عبدالحسین امینی، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامية، قم، چاپ اول، ۱۴۱۶.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;اخطب خوارزم، موفق بن احمد&quot; ویکی‌ نور.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;اخطب خوارزم، موفق بن احمد&quot;<ins class="diffchange diffchange-inline">، </ins>ویکی‌ نور.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">*&quot;اخطب خوارزم&quot;، عباسعلی اختری، دایرةالمعارف جامع اسلامی.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علمای قرن ششم]][[رده:محدثان]][[رده:فقیهان]][[رده:ادیبان]][[رده:تاریخ نویسان]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علمای قرن ششم]][[رده:محدثان]][[رده:فقیهان]][[رده:ادیبان]][[رده:تاریخ نویسان<ins class="diffchange diffchange-inline">]][[رده:خطیبان]][[رده:شعرای عرب</ins>]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C&diff=156583&oldid=prev 2025-04-22T06:28:34Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;«موفق بن احمد خوارزمی»&#039;&#039;&#039; معروف به «اخطب خوارزم» (۴۸۴-۵۶۷ ق)، فقیه، محدث، خطی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''«موفق بن احمد خوارزمی»''' معروف به «اخطب خوارزم» (۴۸۴-۵۶۷ ق)، فقیه، محدث، خطیب، ادیب، مورخ و شاعر مسلمان در قرن ششم هجری و از شاگردان [[زمخشری]] است. کتاب «[[المناقب (خوارزمی) (کتاب)|المناقب]]» در منقبت [[امام علی]](علیه‌السّلام) و کتاب «[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد]]» در [[مقتل]] [[امام حسین]](علیه‌السّلام)، از مهمترین آثار اوست. <br /> {{شناسنامه عالم<br /> <br /> |نام کامل =موفق بن احمد خوارزمی<br /> <br /> |تصویر=<br /> <br /> |زادروز = ۴۸۴ قمری<br /> <br /> |زادگاه = خوارزم<br /> <br /> |وفات = ۵۶۷ قمری<br /> <br /> |مدفن = <br /> <br /> |اساتید = [[زمخشری|محمود بن عمر زمخشری]]، عمر بن محمد نسفی، عبدالملک بن ابو‎سهل کروخی، علی بن حسین غزنوی،...<br /> <br /> |شاگردان = [[ابن شهرآشوب|ابن شهرآشوب مازندرانی]]، ناصر بن ابوالمكارم خوارزمی، مسلم بن علی ابن الأُخت، ناصر بن احمد بن بكر نحوی،...<br /> <br /> |آثار = [[المناقب (خوارزمی) (کتاب)|المناقب]]، رد الشمس لأمیرالمؤمنين علی(ع)، الأربعين فی مناقب النبی الأمین و وصيه أمیرالمؤمنين(ع)، قضايا أمیرالمؤمنين(ع)، [[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد]](ع)،... <br /> }}<br /> <br /> ==زندگی‌نامه==<br /> حافظ ابوالمؤید موفق بن احمد مکى حنفى، معروف به «اخطب خوارزم»، متولد خوارزم است. در تاریخ ولادت و وفات وی، اختلافاتی وجود دارد، ولی به‌احتمال ‎زیاد وی در حدود سال ۴۸۴ قمری متولد شده و در سال ۵۶۷ قمری وفات یافته است.<br /> <br /> [[یاقوت حموی]]، در «[[معجم الأدباء (کتاب)|معجم الأدباء]]»، ضمن شرح‌حال ابوالعلاء همدانى، به‌عنوان حافظ از او نام برده و صفدى در «الوافى بالوفيات» او را ثنا گفته و تقى فارسی در «عقد الثمین فی تاريخ البلد الأمین»، قفطى در «أخبار نحاة»، [[سیوطى]] در «بغية الوعاة»، [[سید محمدباقر موسوی خوانساری|سید خوانساری]] در «[[روضات الجنات]]»، جرجى زیدان در «تاریخ آداب اللغة العربية» و...، از او یاد کرده‌اند. <br /> <br /> ==اساتید و مشایخ==<br /> *عمر بن محمد بن احمد نسفی (متوفی ۵۳۷ق)؛<br /> *[[زمخشری|محمود بن عمر زمخشری]] (متوفی ۵۳۸ق)؛<br /> *عبدالملک بن ابوالقاسم بن ابو‎سهل کروخی (متوفی ۵۴۸ق)؛<br /> *ابوالحسن علی بن الحسین غزنوی (متوفی ۵۵۱ق)؛<br /> *شیخ‌الدین ابوالحسن علی بن احمد بن محمویه جوینی برذی (متوفی ۵۵۱ق)؛<br /> *ابوبکر محمد بن عبیدالله بن نصر زاغونی (متوفی ۵۵۲)؛<br /> *محمد بن ابوجعفر محمد طائی (متوفی ۵۵۵ق)؛<br /> *ابومنصور شهردار بين شيرویه ديلمی (متوفی ۵۵۸ق)؛<br /> *حسن بن احمد بن عطار همدان (متوفی ۵۶۹ق)؛<br /> *عبدالملک بن علی بن محمد همدانی؛<br /> *سعد بن عبدالله بن حسن همدانی مروزی؛<br /> *محمد بن محمد شيحی خطیب؛<br /> *محمد بن الحسن بن ابوجعفر بن ابوسهل زورقی؛<br /> *عبدالواحد بن حسن باقرحی؛<br /> *عثمان بن احمد صرام خوارزمی و... .<br /> <br /> ==شاگردان==<br /> <br /> *[[ابن شهرآشوب|محمد بن علی بن شهرآشوب سروی مازندرانی]] (متوفی ۵۸۸ق)؛<br /> *ناصر بن ابوالمكارم عبدالسید مطرزی خوارزمی حنفی (متوفی ۶۱۰ق)؛<br /> *مسلم بن علی ابن الأُخت (متوفی ۶۸۹ق)؛<br /> *طاهر بن ابو‎المكارم عبدالسید بن علی خوارزمی؛<br /> *عبدالله بن جعفر بن محمد حسینی؛<br /> *جمال‌الدین بن معین؛<br /> *ابوالقاسم ناصر بن احمد بن بكر نحوی (متوفی ۶۰۷ق).<br /> <br /> ==آثار و تألیفات==<br /> *[[المناقب (خوارزمی) (کتاب)|المناقب]]؛ در فضایل [[امام علی]](علیه‌السّلام)<br /> *[[رد الشمس]] لأمیرالمؤمنين علی(علیه‌السّلام)؛<br /> *الأربعين فی مناقب النبی الأمین و وصيه أمیرالمؤمنين(علیه‌السّلام)؛<br /> *قضايا أمیرالمؤمنين(علیه‌السّلام)؛<br /> *[[مقتل الحسین علیه السلام (خوارزمی) (کتاب)|مقتل الإمام السبط الشهيد(علیه‌السّلام)]]؛<br /> *مناقب الإمام [[ابوحنیفه]].<br /> <br /> ==منابع==<br /> *[[الغدیر|الغدير فی الكتاب و السنة]]، عبدالحسین امینی، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامية، قم، چاپ اول، ۱۴۱۶.<br /> *&quot;اخطب خوارزم، موفق بن احمد&quot; ویکی‌ نور.<br /> <br /> [[رده:علمای قرن ششم]][[رده:محدثان]][[رده:فقیهان]][[رده:ادیبان]][[رده:تاریخ نویسان]]</div>

مهدی موسوی