ملا نظرعلی طالقانی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ملا نظر علی طالقانی را به ملا نظرعلی طالقانی منتقل کرد

2025-04-07T07:40:34Z

مهدی موسوی صفحهٔ ملا نظر علی طالقانی را به ملا نظرعلی طالقانی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۰

2025-04-07T07:40:02Z

مهدی موسوی در ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۹

2025-04-07T07:39:04Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-08-07T11:06:55Z

ویرایش

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2013-07-21T07:22:38Z

‏منابع

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} طالقانی، نظر علی قرن: 13 (1306-1240 ق) فقیه اصول...' ایجاد کرد

2013-06-03T08:25:53Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} طالقانی، نظر علی قرن: 13 (1306-1240 ق) فقیه اصول...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

طالقانی، نظر علی

قرن: 13

(1306-1240 ق)

فقیه اصولى، متكلم، حكیم، حافظ، محدث و واعظ. او از شاگردان صاحب «جواهر» و شیخ انصارى بود. پس از تكمیل مبانى علمى در [[نجف]] به تهران آمد و در مدرسه‌ى مروى مقیم گشت و به تدریس و تألیف پرداخت و به مواعظ منبرى اشتغال ورزید.

او در [[كلام]] و [[فروع]] و اصول ماهر و در معقول و منقول صاحب نظر بود. در [[مشهد]] رضوى درگذشت و در جوار [[امام رضا]] علیه السلام دفن شد.

از وى آثار سودمندى به عربى و فارسى باقى است كه از آن جمله: «كاشف الاسرار»؛ حاشیه بر «رسائل» شیخ انصارى؛ «مناط الاحكام»، مشتمل بر دو فن: فنى در فروع و ظواهر و فنى در بواطن و سرائر؛ رساله در «حجیت خبر واحد»؛ رساله در «اشتراط الحس فى قبول الشهاده»؛ «اجتماع الامر والنهى»؛ «طراز المصائب»، در مقتل؛ رساله‌اى در «فنا».

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص86.

[[رده:فقیهان]]
[[رده:متکلمان]]
[[رده:عالمان]]
[[رده:علمای قرن سیزدهم]]
[[رده:حافظان]]
[[رده:محدثان]]
[[رده:واعظان]]

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = ملا نظرعلی طالقانی
-||تصویر=[[پرونده:Tehrani.jpg|230px|center]]
+||تصویر=
 ||زادروز = ۱۳۰۶ قمری
 |زادگاه = طالقان
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 == نامه به خدا ==
-مرحوم آیت الله میرزا هادی خراسانی که خود از علمای مجاور [[کربلا]] بوده، در کتاب «کرامات و معجزات» خود می‌نویسد:
+آیت الله میرزا هادی خراسانی که خود از علمای مجاور [[کربلا]] بوده، در کتاب «کرامات و معجزات» خود می‌نویسد:
 مرحوم حاج ملانظرعلی طالقانی هنگامی‌که در مدرسه مروی اقامت داشت، در مضیقه مالی قرار گرفت که حتی چند روزی گرسنه مانده و چیزی که سدّ جوع و گرسنگی نماید، به او نمی‌رسید. شبی با خود فکر می‌کند که صبرکردن با این فقر و پریشانی، بس مشکل است، پس نامه به [[ملا علی کنی|حاج ملاعلی کنی]] مجتهد بزرگ تهران بنویسم و او را از حال خود مطلع گردانم. اما مناعت طبع، او را از این کار منع نموده و می‌گوید: او نیز هم‌نوع من است و نباید آبروی خود را نزد هم‌نوع خود ریخت. نامه به شاه بنویسم! باز عقل و [[تقوا]]، وی را منع نموده که تو آخوند دربار نیستی، می‌خواهی ارزش‌ روحانی خود را از دست داده و خود را در اختیار دولت و حکومت بگذاری. بالاخره پس از مدتی فکرکردن گفت: چه بهتر که نامه‌ای به [[خدا]] بنویسم که همه‌جا حاضر و شاهد و قادر بر رفع حوایج است، بدون هیچ منتی. پس نامه‌ای به این مضمون نوشت:

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
+'''«ملا نظرعلی طالقانی»''' (۱۳۰۶-۱۲۴۰ ق)، فقیه، اصولى، حکیم و واعظ نامدار [[شیعه]] در قرن ۱۳ قمری و از شاگردان [[شیخ محمدحسن نجفی]] و [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] بود. این‌ عالم ربانی در مدرسه‌ مروى [[تهران]] به تدریس و وعظ و خطابه اشتغال داشت. او در [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[کلام]] و [[تفسیر]] ماهر و صاحب‌ آثاری چون «کاشف‌ الاسرار» بود.
-نظر علی طالقانی (متولد، ۱۲۴۰ ق)، [[فقیه]] اصولى، متکلم، حکیم، حافظ، [[محدث]] و واعظ، و از شاگردان [[صاحب جواهر|صاحب «جواهر»]] و [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] بود. وی پس از تکمیل مبانى علمى در [[نجف]] به [[تهران]] آمد و در مدرسه‌ى مروى [[تهران]] مقیم گشت و به تدریس و تألیف پرداخت و به مواعظ منبرى اشتغال ورزید. او در [[کلام]] و [[فروع دین|فروع]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] ماهر، و در معقول و منقول صاحب نظر بود.
+==فعالیت‌های علمی==
+طالقانی مبادی اولیه علوم دینی را در [[ایران]] فرا گرفت، سپس برای کسب مدارج عالی رهسپار [[عتبات عالیات]] و حوزه علمیه [[نجف|نجف‌اشرف]] گردید. وی در نجف از محضر اعاظم فقهای آن زمان بهره برد و از شاگردان ممتاز [[شیخ مرتضی انصاری]] و [[شیخ محمدحسن نجفی]] به‌شمار می‌رفت. شیخ نظرعلی نجفی، ابن محمد امین تستری، ابن حاج اسماعیل حائری و نظیر مشهدی، از دیگر اساتید او بودند.
 ملانظرعلی پس از تکمیل مدارج علمی و معنوی به ایران بازگشت و در مدرسه مروی [[تهران]] به تدریس و تألیف و تحقیقات علمی پرداخت. ایشان علاوه بر کارهای علمی، در سنگر خطابه و منبر نیز به ارشاد و هدایت اهل ایمان ادامه داده و مورد توجه خاص و عام بود.
@@ سطر ۱۱: / سطر ۲۲: @@
 == آثار و تألیفات ==
-ملانظرعلی آثار مکتوب متعددی در موضوعات گوناگون از خود به‌جای گذاشت که برخی از آن‌ها را محقق نامی [[شیخ آقا بزرگ تهرانی|شیخ آقابزرگ تهرانی]] در کتاب گران‌قدر «[[الذریعه الی تصانیف الشیعه|الذریعه]]» نام برده است. از میان این آثار باید به کتاب ارزشمند «کاشف‌الاسرار» اشاره کرد که به کرات تجدید چاپ شده. مباحث عمیق [[علم کلام|کلامی]]، [[اخلاق|اخلاقی]] و عرفانی مطرح شده در این کتاب خواننده را تا حد زیادی به شخصیت والای مؤلف آن آشنا می‌سازد. و چنین نقل شده که، [[امام خمینی]] رحمت الله‌علیه مطالعه کتاب گران‌قدر کاشف‌الاسرار را بارها به طلاب جوان تأکید کرده بودند. آثار سودمند دیگرى به عربى و فارسى از او باقى است، از جمله:
+ملانظرعلی آثار مکتوب متعددی در موضوعات گوناگون از خود به‌جای گذاشت که برخی از آن‌ها را [[شیخ آقا بزرگ تهرانی|شیخ آقابزرگ تهرانی]] در کتاب «[[الذریعه الی تصانیف الشیعه|الذریعه]]» نام برده است. از جمله آثار او عبارتند از:
+* کاشف‌ الاسرار، از مهمترین آثار ملانظرعلی و شامل مباحث عمیق [[علم کلام|کلامی]]، [[اخلاق|اخلاقی]] و [[عرفان|عرفانی]] است. نقل شده که مرحوم [[امام خمینی]] مطالعه این کتاب گران‌قدر را بارها به طلاب جوان تأکید کرده بودند.
-* حاشیه بر «رسائل» [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]]؛
+* کلمات القرآن، در [[تفسیر]] مفردات [[قرآن کریم]]؛
-* «مناط الاحکام»، مشتمل بر دو فن: فنى در فروع و ظواهر و فنى در بواطن و سرائر؛
+* حاشیه بر «[[فرائد الاصول|رسائل]]» [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]]؛
-* رساله در «حجیت [[خبر واحد]]»؛
+* مناط الاحکام، کتابی در [[اصول فقه]]، مشتمل بر دو فن: فنى در فروع و ظواهر و فنى در بواطن و سرائر؛
-* رساله در «اشتراط الحس فى قبول الشهاده»؛
+* رسالة فی حجية الخبر الواحد؛
-* «اجتماع الامر و النهى»؛
+* اشتراط الحس فى قبول الشهاده؛
-* «طراز المصائب»، در [[مقتل]]؛
+* اجتماع الامر و النهى؛
-* رساله‌اى در «فنا».
+* طراز المصائب، در [[مقتل]]؛
 == نامه به خدا ==
-مرحوم آیت الله حاج میرزا هادی خراسانی که خود از علمای مجاور [[کربلا]] بوده، در کتاب «کرامات و معجزات» خود می‌نویسد:
+مرحوم آیت الله میرزا هادی خراسانی که خود از علمای مجاور [[کربلا]] بوده، در کتاب «کرامات و معجزات» خود می‌نویسد:
-مرحوم حاج ملانظرعلی طالقانی هنگامی‌که در مدرسه مروی اقامت داشت، در مضیقه مالی قرار گرفت که حتی چند روزی گرسنه مانده و چیزی که سدّ جوع و گرسنگی نماید، به او نمی‌رسید. شبی با خود فکر می‌کند که صبرکردن با این فقر و پریشانی، بس مشکل است، پس نامه به [[ملا علی کنی|حاج ملاعلی کنی]] مجتهد بزرگ تهران بنویسم و او را از حال خود مطلع گردانم، اما مناعت طبع، او را از این کار منع نموده و می‌گوید: او نیز هم‌نوع من است و نباید آبروی خود را نزد هم‌نوع خود ریخت. نامه به شاه بنویسم! باز عقل و [[تقوا]]، وی را منع نموده که تو آخوند دربار نیستی، می‌خواهی ارزش‌ روحانی خود را از دست داده و خود را در اختیار دولت و حکومت بگذاری. بالاخره پس از مدتی فکرکردن گفت: چه بهتر که نامه‌ای به [[خدا]] بنویسم که همه‌جا حاضر و شاهد و قادر بر رفع حوایج است، بدون هیچ منتی. پس نامه‌ای به این مضمون نوشت:
+مرحوم حاج ملانظرعلی طالقانی هنگامی‌که در مدرسه مروی اقامت داشت، در مضیقه مالی قرار گرفت که حتی چند روزی گرسنه مانده و چیزی که سدّ جوع و گرسنگی نماید، به او نمی‌رسید. شبی با خود فکر می‌کند که صبرکردن با این فقر و پریشانی، بس مشکل است، پس نامه به [[ملا علی کنی|حاج ملاعلی کنی]] مجتهد بزرگ تهران بنویسم و او را از حال خود مطلع گردانم. اما مناعت طبع، او را از این کار منع نموده و می‌گوید: او نیز هم‌نوع من است و نباید آبروی خود را نزد هم‌نوع خود ریخت. نامه به شاه بنویسم! باز عقل و [[تقوا]]، وی را منع نموده که تو آخوند دربار نیستی، می‌خواهی ارزش‌ روحانی خود را از دست داده و خود را در اختیار دولت و حکومت بگذاری. بالاخره پس از مدتی فکرکردن گفت: چه بهتر که نامه‌ای به [[خدا]] بنویسم که همه‌جا حاضر و شاهد و قادر بر رفع حوایج است، بدون هیچ منتی. پس نامه‌ای به این مضمون نوشت:
-«از بنده گنه‌کار، ‌نظرعلی طالقانی به پیشگاه حضرت باری‌تعالی جلت‌عظمته. بسم‌الله الرحمن الرحیم. پس از تقدیم حمد و سپاس و درود فراوان بر حضرت رسالت و خاندان طاهرین او، معروض می‌گردد: این بنده مبتلا به فقر و پریشانی گشته و در کمال مضیقه قرار گرفته‌ام و حوایج و نیازمندی‌های ضروری‌ام از این قرار است: ...
+«از بنده گنه‌کار، ‌نظرعلی طالقانی به پیشگاه حضرت باری‌تعالی جلّت‌ عظمته. بسم‌الله الرحمن الرحیم. پس از تقدیم حمد و سپاس و درود فراوان بر حضرت رسالت و خاندان طاهرین او، معروض می‌گردد: این بنده مبتلا به فقر و پریشانی گشته و در کمال مضیقه قرار گرفته‌ام و حوایج و نیازمندی‌های ضروری‌ام از این قرار است: ...».
 نظرعلی طالقانی، بعد از ذکر حوایج خود، نامه را در هنگام سحر برداشته می‌برد و لای درب مسجدشاه در نزدیکی مدرسه مروی می‌گذارد و متوکلاً علی‌الله برگشته و بعد از انجام وظایف دینی خود، درب حجره خود را بسته و می‌خوابد.
@@ سطر ۳۳: / سطر ۴۶: @@
 == وفات ==
-این‌ عالم ربانی سرانجام در سال ۱۳۰۶ قمری در [[مشهد]] رضوى درگذشت و در جوار [[امام رضا]] علیه السلام مدفون گردید.
+مرحوم ملا نظرعلی طالقانی سرانجام در سال ۱۳۰۶ قمری (۱۲۶۷ ش) در ۶۴ سالگی در [[مشهد]] رضوى درگذشت و در جوار حرم [[امام رضا]] علیه السلام مدفون گردید.
 ==منابع==
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۴، ص۸۶.
+*[[اثرآفرینان]]، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۴، ص۸۶.
 *گنجینه دانشمندان، ج۶.
+*"حاج ملا نظرعلی طالقانی"، خبرنامه حکمت اسلامی، شماره ۳۳.
-[[رده:فقیهان]]
+[[رده:علمای قرن سیزدهم]][[رده:علماء شیعه]]
-[[رده:متکلمان]]
+[[رده:فقیهان]][[رده:اصولیون]][[رده:مدفونین در مشهد]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۰
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
-طالقانی، نظر علی
+نظر علی طالقانی (متولد، ۱۲۴۰ ق)، [[فقیه]] اصولى، متکلم، حکیم، حافظ، [[محدث]] و واعظ، و از شاگردان [[صاحب جواهر|صاحب «جواهر»]] و [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]] بود. وی پس از تکمیل مبانى علمى در [[نجف]] به [[تهران]] آمد و در مدرسه‌ى مروى [[تهران]] مقیم گشت و به تدریس و تألیف پرداخت و به مواعظ منبرى اشتغال ورزید. او در [[کلام]] و [[فروع دین|فروع]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] ماهر، و در معقول و منقول صاحب نظر بود.
-قرن: 13
+== تحصیل و تدریس ==
-(1306-1240 ق)
+ملانظرعلی پس از تکمیل مدارج علمی و معنوی به ایران بازگشت و در مدرسه مروی [[تهران]] به تدریس و تألیف و تحقیقات علمی پرداخت. ایشان علاوه بر کارهای علمی، در سنگر خطابه و منبر نیز به ارشاد و هدایت اهل ایمان ادامه داده و مورد توجه خاص و عام بود.
-فقیه اصولى، متكلم، حكیم، حافظ، محدث و واعظ. او از شاگردان صاحب «جواهر» و شیخ انصارى بود. پس از تكمیل مبانى علمى در [[نجف]] به تهران آمد و در مدرسه‌ى مروى مقیم گشت و به تدریس و تألیف پرداخت و به مواعظ منبرى اشتغال ورزید.
+ملانظرعلی طالقانی علاوه بر جامعیت در [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]، در [[حکمت]] و [[عرفان]] نظری هم صاحب‌نظر بود. مراحل سلوک‌ الی‌الله را با پای دل پیمود و با همه کمالات، به تأسی از [[پیامبران|پیامبران]] و اولیای الهی، با عامه خلق نشست و برخاست داشته و با مردمان به لسان قوم، سخن گفته و به ارشاد و تعلیم آنان پرداخت. تذکره‌نویسان از ایشان با تعابیری این‌گونه یاد کرده‌اند: «عالم عامل، فقیه کامل، اصولی متبحر، حکیم متکلم، محقق مدقق، عارف واصل، حافظ [[قرآن]]، صاحب قلم و مؤلف توانا، استاد و مدرس فضل، ‌واعظ و ناصح و...».
-او در [[كلام]] و [[فروع]] و اصول ماهر و در معقول و منقول صاحب نظر بود. در [[مشهد]] رضوى درگذشت و در جوار [[امام رضا]] علیه السلام دفن شد.
+== آثار و تألیفات ==
-از وى آثار سودمندى به عربى و فارسى باقى است كه از آن جمله: «كاشف الاسرار»؛ حاشیه بر «رسائل» شیخ انصارى؛ «مناط الاحكام»، مشتمل بر دو فن: فنى در فروع و ظواهر و فنى در بواطن و سرائر؛ رساله در «حجیت خبر واحد»؛ رساله در «اشتراط الحس فى قبول الشهاده»؛ «اجتماع الامر والنهى»؛ «طراز المصائب»، در مقتل؛ رساله‌اى در «فنا».
+* حاشیه بر «رسائل» [[شیخ مرتضی انصاری|شیخ انصارى]]؛
 ==منابع==
-* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص86.
 [[رده:فقیهان]]