ملا عبدالله یزدی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۹

2025-06-09T13:09:36Z

مهدی موسوی در ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۴

2023-07-05T07:44:13Z

مهدی موسوی در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۱

2022-05-02T09:01:54Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-04-28T07:52:23Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۳۵

2021-04-28T05:35:30Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۱۴

2019-08-04T05:14:19Z

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2013-07-21T07:33:49Z

‏منابع

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''یزدی، نجم‏الدین عبداللَّه''''' قرن: 10 وف...' ایجاد کرد

2013-06-08T06:27:18Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''یزدی، نجم‏الدین عبداللَّه''''' قرن: 10 وف...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''''یزدی، نجم‌الدین عبداللَّه'''''

قرن: 10

وفات: 981 ق

عالم دینى، فقیه و منطقى. جامع معقول و منقول بود. وى همدرس ملا احمد مقدس اردبیلى و ملا میرزا جان باغنوى شیرازى بود و در فراگیرى علوم عقلى نزد ملا جمال‌الدین محمود شاگرد [[علامه دوانى]] تلمذ نمود.

شیخ حسن بن شهید ثانى، صاحب «معالم» و سید محمد بن ابوالحسن عاملى، صاحب «مدارك» بر او قرائت كرده‌اند. او نیز به نوبه‌ى خود نزد ایشان علوم شرعیه را فراگرفته است.

در «هفت اقلیم» از خود وى نقل شده كه گفته است. در «هفت اقلیم» از خود وى نقل شده كه گفته است اگر برهان و دلایل عقلى بر مسائل فقهى بیاورم علم [[فقه]] را چنان مدلل سازم كه مجال چون و چرا نماند. وى صاحب حاشیه‌ى معروف بر «تهذیب المنطق» تفتازانى مشهور به «حاشیه ملا عبداللَّه» و از اساتید شیخ‌بهائى مى‌باشد.

اصحاب تراجم مراتب علم، تقوى، زهد و ورع او را ستوده‌اند. در اواخر دولت شاه طهماسب صفوى در [[عراق]] عرب درگذشت. در «الاعلام» و «معجم‌المؤلفین» وفات وى 1015 ق در [[اصفهان]] ذكر شده است. از دیگر آثار او: «التجارة الرابحة فى تفسیر السورة والفاتحة»؛ «الدرة السنیة فى شرح الرسالة الالفیة» كه شرح «الفیه» شهید اول است؛ حاشیه بر «حاشیه خطائى»؛ حاشیه بر «شرح شمسیه» قطبى؛ حاشیه بر «استبصار»؛ شرح «القواعد» در [[فقه]]؛ حاشیه بر «مطول»؛ شرح «العجالة» محقق دوانى.

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج6، ص159.

[[رده:عالمان]]
[[رده:علمای قرن دهم]]
[[رده:فقیهان]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 |اساتید =  غیاث الدین منصور شیرازی، جمال الدین محمود شیرازی،...
 |شاگردان = [[شیخ بهایی]]، [[حسن بن زین الدین شهید ثانی|صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک|سید محمد موسوی عاملى]]،...
-|آثار = [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]، حاشیه بر حاشیه خطایی، التجارة الرابحة فی تفسیر السورةالفاتحة، شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد الاحکام]]، حاشیه بر [[مطول (کتاب)|مطوّل]]،...
+|آثار = [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]، حاشیه بر حاشیه خطایی، التجارة الرابحة فی تفسیر السورةالفاتحة، شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد الاحکام]]، حاشیه بر [[المطوّل (کتاب)|مطوّل]]،...
 }}
 ==ولادت==
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 ملا عبدالله یزدی، به نوبه خود سرآمد علمای علم [[منطق]] در زمان خویش و حتی زمان های پس از خود بوده است. عظمت آثار قلمی این [[فقیه]] فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله به دو زبان عربی و فارسی در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد و برخوردار از حسن ایجاز است.
-#[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]: معروف به «حاشیه ملاعبدالله»، حاشیه ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
+#[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]: معروف به «حاشیه ملاعبدالله»، [[حاشیه]]‌ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
-#حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و [[مطول (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
+#حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و [[المطوّل (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
 #شرح تهذیب المنطق به فارسی،
 #حاشیه بر مختصر تفتازانی،
-#حاشیه بر [[مطول (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی،
+#حاشیه بر [[المطوّل (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی،
 #التجارة الرابحة فی تفسیر السورة الفاتحة،
 #شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|القواعد]] در فقه شیعه،

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''آخوند ملاعبدالله بهابادی یزدی''' (م، ۹۸۱ ق)، [[فقیه]] منطقی، عالم فاضل [[شیعه]] در قرن ۱۰ هجری است. وی در پرتو رابطه با دربار [[صفویه|صفوی]]، بر گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان تلاش می نمود. ملاعبدالله یزدی در علم [[فقه]] و [[منطق]] متبحّر و استاد بود و آثار مهمی تألیف نمود که مهمترین آن «[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|حاشیه علی تهذیب المنطق]]» معروف به «حاشیه ملاعبدالله» است. عالمان بزرگی چون [[شیخ بهایی]] و [[حسن بن زین الدین شهید ثانی|صاحب معالم]] از شاگردان او هستند.
+'''«آخوند ملاعبدالله یزدی»''' (م، ۹۸۱ ق)، منطق‌دان، [[فقیه]]، حکیم و ادیب فاضل [[شیعه]] در قرن ۱۰ هجری است. وی در پرتو رابطه با دربار [[صفویه|صفوی]]، بر گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان تلاش می‌نمود. ملاعبدالله یزدی در علم [[فقه]] و [[منطق]] متبحّر و استاد بود و آثار مهمی تألیف نمود که مهمترین آن «[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|حاشیه علی تهذیب المنطق]]» است. عالمان بزرگی چون [[شیخ بهایی]] و [[حسن بن زین الدین شهید ثانی|صاحب معالم]] از شاگردان او هستند.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = '''ملا عبدالله بهابادی یزدی'''
@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 |اساتید =  غیاث الدین منصور شیرازی، جمال الدین محمود شیرازی،...
 |شاگردان = [[شیخ بهایی]]، [[حسن بن زین الدین شهید ثانی|صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک|سید محمد موسوی عاملى]]،...
-|آثار = [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]، حاشیه بر حاشیه خطایی، التجارة الرابحة فی تفسیر السورةالفاتحة، شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد الاحکام]]،...
+|آثار = [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]، حاشیه بر حاشیه خطایی، التجارة الرابحة فی تفسیر السورةالفاتحة، شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد الاحکام]]، حاشیه بر [[مطول (کتاب)|مطوّل]]،...
 }}
 ==ولادت==
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ملاعبدالله در شیراز به مدرسه صدریه منصوریه رفت و نزد عالم وارسته امیر غیاث الدین منصور شیرازی تولیت مدرسه منصوریه، مشغول به کسب معارف دینی شد و در اصفهان نیز از محضر بزرگانی چون جمال الدین محمود شیرازی از مشاهیر فضل و سرآمد شاگردان [[جلال الدین محمد دوانی|علامه دوانی]]، علوم عقلی را تلمذ کرد.
-ملا عبدالله در عین حالی که به فراگیری علوم اشتغال داشت، به تدریس نیز مشغول بود و شاگردانی را تربیت کرد. آخوند بهابادی مدتی را نیز در جوار مرقد مطهر [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) در [[نجف]] اشرف به بحث و تدریس مشغول بود. از ثمرات این اقامت، حاشیه معروف وی بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] است. مرحوم ملاعبدالله شرح نفیس خود را در روز چهارشنبه ۲۷ ذوالقعده ۹۶۷ هجری قمری در نجف اشرف به پایان رساند.
+ملا عبدالله در عین حالی که به فراگیری علوم اشتغال داشت، به تدریس نیز مشغول بود و شاگردانی را تربیت کرد. آخوند بهابادی مدتی را نیز در جوار مرقد مطهر [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) در [[نجف]] اشرف به بحث و تدریس مشغول بود. از ثمرات این اقامت، [[حاشیه]] معروف وی بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] است. مرحوم ملاعبدالله شرح نفیس خود را در روز چهارشنبه ۲۷ [[ماه ذی القعده|ذی القعده]] ۹۶۷ قمری در نجف اشرف به پایان رساند.
 آخوند ملاعبدالله در شهر اصفهان با [[مقدس اردبیلی|مقدس اردبیلی]] هم درس بوده است و هر دو نزد جمال الدین محمود (از شاگردان علامه دوانی) فرا گرفته اند. سرنوشت این دو همدرس و همکلاسی، چنین بود که مقدس اردبیلی به راه [[فقه]] و [[زهد]] رفت و آخوند ملاعبدالله به راه ادب گام برداشت، به طوری که ملاعبدالله از دانشمندان و مدرسان ادب و علوم کلاسیک سده دهم هجری گشت و حاشیه هایی که این دو تن بر کتاب های کلاسیک روزگار خویش نگاشته اند، سالها در شمار کتاب های درسی حوزه است.
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 ==آثار و تألیفات==
-جناب ملا عبدالله یزدی، به نوبه خود سرآمد علمای علم [[منطق]] در زمان خویش و حتی زمان های پس از خود بوده است. عظمت آثار قلمی این [[فقیه]] فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله به دو زبان عربی و فارسی در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد و برخوردار از حسن ایجاز است.
+ملا عبدالله یزدی، به نوبه خود سرآمد علمای علم [[منطق]] در زمان خویش و حتی زمان های پس از خود بوده است. عظمت آثار قلمی این [[فقیه]] فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله به دو زبان عربی و فارسی در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد و برخوردار از حسن ایجاز است.
-#[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]] حاشیه ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
+#[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]]: معروف به «حاشیه ملاعبدالله»، حاشیه ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
-#حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و مطوّل تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
+#حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و [[مطول (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
 #شرح تهذیب المنطق به فارسی،
 #حاشیه بر مختصر تفتازانی،
-#حاشیه بر مطوّل تفتازانی،
+#حاشیه بر [[مطول (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی،
 #التجارة الرابحة فی تفسیر السورة الفاتحة،
-#شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد]] در فقه شیعه،
+#شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|القواعد]] در فقه شیعه،
 #حاشیه بر حاشیه شریفیه،
 #حاشیه بر شرح شمسیه قطبى،
@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 ملاعبدالله نیز از جمله عالمانی است که در پرتو رابطه با دربار صفوی بر گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان تلاش های فراوانی به ثمر نشاند. آخوند بهابادی از طرف سلاطین صفوی، سِمت خزانه داری [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم شریف حضرت علی]] علیه السلام را بر عهده داشت و بعد از وفات او نیز فرزندانش عهده دار این سمت شد و طایفه ای که اکنون در [[نجف]] اشرف به «بیت الملا» معروف هستند، منسوب به آخوندند.
-==در گفتار دیگران==
+==در نظر عالمان==
 *[[شیخ بهایی]] در حاشیه و تفسیر قاضی می نویسد: «که در خدمت آخوند ملا عبدالله یزدی صاحب حاشیه بر تهذیب المنطق، تلمذ کرده ام. وی، او را وصف به «علامه یزدی» کرده است».
@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 *[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۶، ص۱۵۹.
-[[رده:علمای قرن دهم]]
+[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فیلسوفان]]
-[[رده:فقیهان]]
+[[رده:فقیهان]][[رده:ادیبان]]

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 ملاعبدالله بعد از رشد و شکوفایی و تحصیلات مقدماتی، پس از چندی اقامت در زادگاه خود، برای فرا گرفتن علوم دینی به شهرهای [[شیراز]] و [[اصفهان]] مسافرت کرد.
-ملاعبدالله در شیراز به مدرسه صدریه منصوریه رفت و نزد عالم وارسته امیر غیاث الدین منصور شیرازی تولیت مدرسه منصوریه، مشغول به کسب معارف دینی شد و در اصفهان نیز از محضر بزرگانی چون جمال الدین محمود شیرازی از مشاهیر فضل و سرآمد شاگردان علامه دوانی، علوم عقلی را تلمذ کرد.
+ملاعبدالله در شیراز به مدرسه صدریه منصوریه رفت و نزد عالم وارسته امیر غیاث الدین منصور شیرازی تولیت مدرسه منصوریه، مشغول به کسب معارف دینی شد و در اصفهان نیز از محضر بزرگانی چون جمال الدین محمود شیرازی از مشاهیر فضل و سرآمد شاگردان [[جلال الدین محمد دوانی|علامه دوانی]]، علوم عقلی را تلمذ کرد.
 ملا عبدالله در عین حالی که به فراگیری علوم اشتغال داشت، به تدریس نیز مشغول بود و شاگردانی را تربیت کرد. آخوند بهابادی مدتی را نیز در جوار مرقد مطهر [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) در [[نجف]] اشرف به بحث و تدریس مشغول بود. از ثمرات این اقامت، حاشیه معروف وی بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] است. مرحوم ملاعبدالله شرح نفیس خود را در روز چهارشنبه ۲۷ ذوالقعده ۹۶۷ هجری قمری در نجف اشرف به پایان رساند.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 *[[شیخ بهایی]] (۱۰۳۰-۹۵۳ ق) فیلسوف عارف و دانشمند نامدار [[شیعه]]؛
 *[[حسن بن زین الدین شهید ثانی|شیخ حسن بن زین الدین عاملی]] (فرزند [[شهید ثانی]])، صاحب «[[معالم الدین|معالم]]»؛
 *[[صاحب مدارک|سید محمد بن علی عاملى]]، معروف به صاحب «[[مدارک الاحکام (کتاب)|مدارک]]».
 ==آثار و تألیفات==
 جناب ملا عبدالله یزدی، به نوبه خود سرآمد علمای علم [[منطق]] در زمان خویش و حتی زمان های پس از خود بوده است. عظمت آثار قلمی این [[فقیه]] فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله به دو زبان عربی و فارسی در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد و برخوردار از حسن ایجاز است.
-# [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]] حاشیه ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
+#[[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|الحاشیه علی تهذیب المنطق]] حاشیه ای است بر کتاب «[[تهذیب المنطق و الکلام (کتاب)|تهذیب المنطق]]» اثر [[مسعود بن عمر تفتازانی|سعدالدین تفتازانی]] به زبان عربی، از مهمترین آثار ملاعبدالله که باعث اشتهار و شهرت ایشان نیز شده است.
-# حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و مطوّل تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
+#حاشیه بر حاشیه خطایی: این کتاب یکی از تألیفات مشهور ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی در [[علم معانی]] و [[علم بیان|بیان]] به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و مطوّل تفتازانی است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی ۳۰۰۰ [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته دارد، چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در ۱۷ [[ماه ذی الحجه|ذی الحجه]] ۹۶۲ هجری قمری در مدرسه منصوریه [[شیراز]] پایان یافته است. [[نسخه خطی]] از حاشیه بر حاشیه خطایی به [[خط نستعلیق]] و در ۷۶ برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است.
-# شرح تهذیب المنطق به فارسی،
+#شرح تهذیب المنطق به فارسی،
-# حاشیه بر مختصر تفتازانی،
+#حاشیه بر مختصر تفتازانی،
-# حاشیه بر مطوّل تفتازانی،
+#حاشیه بر مطوّل تفتازانی،
-# التجارة الرابحة فی تفسیر السورة الفاتحة،
+#التجارة الرابحة فی تفسیر السورة الفاتحة،
-# شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد]] در فقه شیعه،
+#شرح [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد]] در فقه شیعه،
-# حاشیه بر حاشیه شریفیه،
+#حاشیه بر حاشیه شریفیه،
-# حاشیه بر شرح شمسیه قطبى،
+#حاشیه بر شرح شمسیه قطبى،
-# الدّرةالسنیة فی شرح الرسالة الالفیة الشهیدیة، که شرح «الفیه» [[شهید اول]] است.
+#الدّرةالسنیة فی شرح الرسالة الالفیة الشهیدیة، که شرح «الفیه» [[شهید اول]] است.
-# شرح العجاله محقق دوانى،
+#شرح العجاله [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانى]]،
-# حاشیه بر حاشیه شریفیه و جلالیه،
+#حاشیه بر حاشیه شریفیه و جلالیه،
-# حاشیه بر مبحث جواهر از شرح تجرید،
+#حاشیه بر مبحث جواهر از شرح تجرید،
-# حاشیه بر مبحث موضوع علم از حاشیه دوانی.
+#حاشیه بر مبحث موضوع علم از حاشیه دوانی.
 عبارت زیر را آخوند ملا عبدالله در آغاز بعضی تألیفات خود از جمله حاشیه بر حاشیه دوانی آورده است: «حمداً لمن خلق الانسان، علّمه البیان و شکراً لمن علّمه بدایع المعانی و روایع البیان و صلوات علی نیر المبعوث باکمل الادیان المبعوث بافصح اللسان وآله مصابیح العرفان و مفاتیع الفرقان».
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 ==در گفتار دیگران==
-* [[شیخ بهایی]] در حاشیه و تفسیر قاضی می نویسد: «که در خدمت آخوند ملا عبدالله یزدی صاحب حاشیه بر تهذیب المنطق، تلمذ کرده ام. وی، او را وصف به «علامه یزدی» کرده است».
+*[[شیخ بهایی]] در حاشیه و تفسیر قاضی می نویسد: «که در خدمت آخوند ملا عبدالله یزدی صاحب حاشیه بر تهذیب المنطق، تلمذ کرده ام. وی، او را وصف به «علامه یزدی» کرده است».
-* [[سید علی خان مدنی|سید علی خان کبیر]] در کتاب «سلافة العصر» درباره اش می نویسد: «عبدالله پسر حسین یزدی، استاد شیخ بهاء الدین، علامه ی روزگار خویش است. کسی در دانش و [[تقوا]] و فضیلت به او نرسد. وی کتاب هایی مفید در علم فقه، علم منطق و... تألیف کرده است».
+*[[سید علی خان مدنی|سید علی خان کبیر]] در کتاب «سلافة العصر» درباره اش می نویسد: «عبدالله پسر حسین یزدی، استاد شیخ بهاء الدین، علامه ی روزگار خویش است. کسی در دانش و [[تقوا]] و فضیلت به او نرسد. وی کتاب هایی مفید در علم فقه، علم منطق و... تألیف کرده است».
-* ملا امین احمد رازی ساکن هند در «تذکره هفت اقلیم» که به سال ۱۰۱۰ قمری نگارش یافته، در شرح احوالات آخوند ملاعبدالله بهابادی، به استادی وی در فقه و فقاهت اشاره کرده و در بیان مرتبت فقهی آخوند در ذیل عنوان «مولانا عبدالله» چنین می نویسد: «پیوسته به قلم گوهرنگار نقش تألیف و تصنیف بر لوح روزگار می نگاشت و ... مهارتش در فنون علم فقه به غایتی بوده که می گفته اگر متوجه بدان علم گردم، به توفیق الله تعالی، برهان و دلایل عقلی بر مسایل فقهی گفته، چنان علم فقه را مدلّل سازم که مجال چون و چرا نماند».
+*ملا امین احمد رازی ساکن هند در «تذکره هفت اقلیم» که به سال ۱۰۱۰ قمری نگارش یافته، در شرح احوالات آخوند ملاعبدالله بهابادی، به استادی وی در فقه و فقاهت اشاره کرده و در بیان مرتبت فقهی آخوند در ذیل عنوان «مولانا عبدالله» چنین می نویسد: «پیوسته به قلم گوهرنگار نقش تألیف و تصنیف بر لوح روزگار می نگاشت و ... مهارتش در فنون علم فقه به غایتی بوده که می گفته اگر متوجه بدان علم گردم، به توفیق الله تعالی، برهان و دلایل عقلی بر مسایل فقهی گفته، چنان علم فقه را مدلّل سازم که مجال چون و چرا نماند».
-== وفات ==
+==وفات==
 [[پرونده:ملاعبدالله.jpg|بندانگشتی|مرقد ملا عبدالله بهابادی یزدی]]
@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 ==منابع==
 *سایت خبرگزاری رسمی حوزه.
 *[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۶، ص۱۵۹.

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 '''''یزدی، نجم‌الدین عبداللَّه'''''
-قرن: 10
+قرن: 10 (وفات: 981 ق)
-وفات: 981 ق
+عالم دینى، [[فقیه]] و منطقى. جامع معقول و منقول بود. وى همدرس [[مقدس اردبيلی|ملا احمد مقدس اردبیلى]] و ملا میرزا جان باغنوى شیرازى بود و در فراگیرى علوم عقلى نزد ملا جمال‌الدین محمود شاگرد علامه دوانى تلمذ نمود.
-عالم دینى، فقیه و منطقى. جامع معقول و منقول بود. وى همدرس ملا احمد مقدس اردبیلى و ملا میرزا جان باغنوى شیرازى بود و در فراگیرى علوم عقلى نزد ملا جمال‌الدین محمود شاگرد [[علامه دوانى]] تلمذ نمود.
+[[حسن بن زين الدين|شیخ حسن بن شهید ثانى]]، صاحب «[[معالم الدين و ملاذ المجتهدين (کتاب)|معالم]]» و [[صاحب مدارک|سید محمد بن علی عاملى]]، صاحب «[[مدارک الاحکام (کتاب)|مدارك]]» بر او [[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]] كرده‌اند. او نیز به نوبه‌ى خود نزد ایشان علوم شرعیه را فراگرفته است.
-شیخ حسن بن شهید ثانى، صاحب «معالم» و سید محمد بن ابوالحسن عاملى، صاحب «مدارك» بر او قرائت كرده‌اند. او نیز به نوبه‌ى خود نزد ایشان علوم شرعیه را فراگرفته است.
+در «هفت اقلیم» از خود وى نقل شده كه گفته است اگر برهان و دلایل عقلى بر مسائل فقهى بیاورم علم [[فقه]] را چنان مدلل سازم كه مجال چون و چرا نماند. وى صاحب حاشیه‌ى معروف بر «[[تهذیب المنطق]]» تفتازانى مشهور به «[[حاشیه ملاعبدالله|حاشیه ملا عبداللَّه]]» و از اساتید [[شیخ بهایی|شیخ‌بهائى]] مى‌باشد.
-در «هفت اقلیم» از خود وى نقل شده كه گفته است. در «هفت اقلیم» از خود وى نقل شده كه گفته است اگر برهان و دلایل عقلى بر مسائل فقهى بیاورم علم [[فقه]] را چنان مدلل سازم كه مجال چون و چرا نماند. وى صاحب حاشیه‌ى معروف بر «تهذیب المنطق» تفتازانى مشهور به «حاشیه ملا عبداللَّه» و از اساتید شیخ‌بهائى مى‌باشد.
+اصحاب تراجم مراتب علم، [[تقوا|تقوى]]، [[زهد]] و [[ورع]] او را ستوده‌اند. در اواخر دولت شاه طهماسب صفوى در [[عراق]] عرب درگذشت. در «الاعلام» و «معجم‌المؤلفین» وفات وى 1015 ق در [[اصفهان]] ذكر شده است.
-اصحاب تراجم مراتب علم، تقوى، زهد و ورع او را ستوده‌اند. در اواخر دولت شاه طهماسب صفوى در [[عراق]] عرب درگذشت. در «الاعلام» و «معجم‌المؤلفین» وفات وى 1015 ق در [[اصفهان]] ذكر شده است. از دیگر آثار او: «التجارة الرابحة فى تفسیر السورة والفاتحة»؛ «الدرة السنیة فى شرح الرسالة الالفیة» كه شرح «الفیه» شهید اول است؛ حاشیه بر «حاشیه خطائى»؛ حاشیه بر «شرح شمسیه» قطبى؛ حاشیه بر «استبصار»؛ شرح «القواعد» در [[فقه]]؛ حاشیه بر «مطول»؛ شرح «العجالة» محقق دوانى.
+از دیگر آثار او: «التجارة الرابحة فى تفسیر السورة الفاتحة»؛ «الدرة السنیة فى شرح الرسالة الالفیة» كه شرح «الفیه» [[شهید اول]] است؛ حاشیه بر «حاشیه خطائى»؛ حاشیه بر «شرح شمسیه» قطبى؛ حاشیه بر «[[الاستبصار (کتاب)|استبصار]]»؛ شرح «القواعد» در [[فقه]]؛ حاشیه بر «مطول»؛ شرح «العجالة» محقق دوانى.
 ==منابع==
 * [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج6، ص159.
 [[رده:علمای قرن دهم]]
 [[رده:فقیهان]]