ملا خلیل قزوینی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۰

2025-03-26T06:00:59Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2021-09-29T11:22:53Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2019-08-01T06:52:52Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۷ اکتبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۰۱

2018-10-07T06:01:02Z

Zamani در ‏۷ اکتبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۵:۴۹

2018-10-07T05:49:39Z

History of islam در ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۲۵

2016-09-07T07:25:48Z

History of islam در ‏۲ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۴۲

2016-08-02T10:42:32Z

History of islam در ‏۲ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۴۱

2016-08-02T10:41:18Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '==زيست نامه‏== ===نام و نسب‏=== خليل بن غازى قزوينى، مكنّى به ابوحامد معروف به «مل...' ایجاد کرد

2013-01-22T08:24:26Z

صفحه‌ای جدید حاوی '==زيست نامه‏== ===نام و نسب‏=== خليل بن غازى قزوينى، مكنّى به ابوحامد معروف به «مل...' ایجاد کرد

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۰۴: / سطر ۱۰۴: @@
 ملّا خليل از رجال بزرگ سده يازدهم بود. او از شيوخ محدثين و فقها و از علماى اخبارى بود. جزئيات زندگانى ملّا خليلا در اغلب كتاب‌هاى شرح حال كه در عصر وى تدوين شده، درج شده است. به همين دليل در اين‌جا شرح حال وى را از همان مصدرها درج مى‌كنيم كه ما را از مصدرهاى بعدى كه در آنها اغلب مطالب مصادر كهن تكرار شده بى‌نياز مى‌سازد.
 معاصران ملّا خليل، وى را ستوده‌اند و در شرح حال وى او را با القابى «رأس و رئيس فقهاء اماميه و اسوه و قدوه علماء اثنا عشريه»<ref>قصص الخاقانى، ولى قلى بن داود قلى شاملو، ج 2، ص 36.</ref> و «فاضل عالم، حكيم متكلم محقق مدقق، فقيه محدث، ثقة ثقة، جامع للفضائل ماهر معاصر»<ref>أمل الآمل، شيخ محمدحسن حر عاملى، ج 2، ص 112.</ref> و «المولى الكبير الجليل مولانا خليل بن الغازى القزوينى، فاضل عالم، متكلّم اصولى، جامع دقيق النظر قوى الفكر، من أجلّة مشاهير علماء عصرنا و أكمل أكابر فضلاء دهرنا»<ref>همان، با ترجمه.</ref> و مانند آن ياد كرده‌اند كه نشانگر علوّ مقام علمى او و توجه انديشمندان به آرا و انديشه‌هاى وى است.
@@ سطر ۱۱۷: / سطر ۱۱۵: @@
 حاج ملّا خليل از نظر جسمى نيز مردى قوى و نيرومند بود، به دست خود زمين را بيل مى‌زد و دانه مى‌كشت. صاحب روضات نوشته كه: كشتى‌گيرى وارد قزوين شد و در مجلس درس ملّا خليل حاضر شد و از وى خواست دستخطى در تأييد حرفه وى بنويسد. ملّا خليل گفت: من چگونه نيازموده، كشتى‌گيرى تو را تأييد كنم. سپس از مجلس درس بلند شده و آماده مصاف با وى شد و پشت بزرگ‌ترين كشتى‌گير عصر خود را به زمين آورد. پس كشتى گير به او گفت: تو اهل علم نيستى بلكه كشتى گيرى هستى كه به لباس اهل علم درآمدى!<ref>روضات الجنّات، ج 3، ص 272.</ref>
-===گرايش به اخبارى‌گرى‌
+===گرايش به اخبارى‌گرى‌===
 ملّا خليل، خيلى در اخبار غوطه ور بود و اغلب صاحب تراجم او را از علماى اخبارى شمرده‌اند. او با اجتهاد مخالفت مى‌ورزيد، چنانچه در جاى جاى اين شرح‌ و ساير آثارش به صراحت اين عقيده را اظهار مى‌دارد و براى اثبات آن دست به دامن برخى از [[احاديث]] مى‌شود ولى اغلب شاگردان وى مانند آقا رضى قزوينى و شيخ محمدكاظم طالقانى قزوينى و مير محمّد معصوم قزوينى، از زمره مجتهدان و طرفداران اجتهاد بودند.<ref>دايرة المعارف تشيّع، ج 7، ص 248.</ref>

@@ سطر ۱۹۲: / سطر ۱۹۲: @@
 ## كتابخانه آيت اللَّه مرعشى، نسخه شماره 4989، بدون نام كاتب و تاريخ كتابت، 124 برگ، 19 سطر.<ref>فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه آيت اللَّه مرعشى، ج 13، ص 183.</ref>
 ## تهران، كتابخانه ملك، نسخه شماره 1453، به خط ابوالقاسم بن محمّد حسن در 1235، 205 برگ، 16 سطر.<ref>فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه ملك، ج 1 (چاپ دوم)، ص 246.</ref> گويا كتاب «رموز التفاسير الواقعة في الكتب الأربعة و غيرها من الكتب الحديث» تأليف شاگرد مبرّز ملّا خليل - مولى على اصغر بن محمّد يوسف قزوينى - تكميل اين اثر ملّا خليل است.<ref>الذريعة، ج 11، ص 251، رقم 1539.</ref>
-# الأسئلة الخليليّة. سوالاتى است كه ملّا خليل از علّامه محمدباقر مجلسى درباره تصوّف پرسيده و علّامه به آنها پاسخ داده است. اين رساله را مرحوم خيابانى در وقايع الأيّام (جلد محرم الحرام) درج نموده و در ضمن كتاب تشويق السالكين نيز به چاپ رسيده است.
+# الأسئلة الخليليّة. سوالاتى است كه ملّا خليل از علّامه محمدباقر مجلسى درباره تصوّف پرسيده و علّامه به آنها پاسخ داده است. اين رساله را مرحوم خيابانى در وقايع الأيّام (جلد محرم الحرام) درج نموده و در ضمن كتاب تشويق السالكين نيز به چاپ رسيده است.<ref>الذريعة، ج 2، ص 82.</ref>
 # تفسير [[سوره الفاتحه]]. شيخ آقا بزرگ در الذريعة اين كتاب را از آثار ملّا خليل ذكر نموده است و در توصيف آن نوشته كه: «حكى بعض الفضلاء أنّه رآه، وهو كبير جدّاً، و فيه لباب كلّ علم نافع».<ref>الذريعة، ج 4، ص 339.</ref> ولى ظاهراً اين تفسير از سيد خليل قزوينى از دانشمندان سده سيزدهم هجرى و موسوم به كشف الحقائق يا فوائد الفاتحه و تفسير سيد خليل قزوينى است و تأليف آن در سال 1239 ق به پايان رسيده و نسخه‌اى از آن در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى در تهران موجود است.<ref>فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه مجلس شوراى اسلامى، ج 35، ص 262، نسخه ش 12296، تحرير شده از روى نسخه اصل در [[رجب]] 1239 ق.</ref>
 # رسالة أقوال الأئمّة. نسخه اين رساله در كتابخانه راجه الفيض آبادى نگهدارى مى‌شود و در فهرست آن كتابخانه نامش ذكر شده و نوشته‌اند كه: موضوع آن در [[حديث]] است؛ و توضيح ديگرى داده نشده است. شيخ آقا بزرگ كه اين مطلب را نقل نموده متذكر شده كه اين رساله را ملّا خليل هنگامى كه در شهر رى در آستانه عبدالعظيم حسنى تدريس مى‌كرده، نوشته است.<ref>الذريعة، ج 2، ص 276 با عنوان «اقوال الائمة»؛ و ج 11، ص 103 با عنوان «رسالة اقوال الائمة».</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = خليل بن غازى قزوينى
 ||زادروز =    سوم [[رمضان]] سال 1001 قمری
 |زادگاه = قزوین
@@ سطر ۹: / سطر ۱۲: @@
 |آثار =  الشافي في شرح الكافي، صافى در شرح كافى به فارسى، حاشيه شرح شمسيّه،...
 }}
 ==زيست نامه‌==
 ===نام و نسب‌===

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 خليل بن غازى قزوينى، مكنّى (1001-1089ق)، معروف به «برهان العلماء» فاضل، عالم، متكلّم اصولى، محدث که در زمان شاه عباس صفوی می زیسته است. وی از شاگردان، شیخ بهایی و میرداماد است.
-ملّا خليل بخش زيادى از عمر خود را در تأليف و تصنيف كتاب گذرانيده است.مهم‌ترين اثر او دو شرح فارسى و عربى است كه بر كافى‌ نگاشته است.
+ملّا خليل بخش زيادى از عمر خود را در تأليف و تصنيف كتاب گذرانيده است. مهم‌ترين اثر او دو شرح فارسى و عربى است كه بر كافى‌ نگاشته است.
 ==زيست نامه‌==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 ==زيست نامه‌==
 ===نام و نسب‌===
@@ سطر ۲۴: / سطر ۴۱: @@
 ===شاگردان‌===
-عالمان زيادى نزد ملّا خليل قزوينى پيمانه علم و معرفت پر نموده و خوشه چين خرمن فضل و ادب وى شده‌اند. برخى از شاگردان وى عبارتند از:
+عالمان زيادى نزد ملّا خليل قزوينى پيمانه علم و معرفت پر نموده و خوشه چين خرمن فضل و ادب وى شده ‌اند. برخى از شاگردان وى عبارتند از:
 # اميرمحمّد مؤمن بن محمّد زمان الطالقانى.