مقدس اردبيلی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۳ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۵

2025-06-03T10:45:33Z

مهدی موسوی در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۷

2025-03-30T17:57:32Z

Zamani در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۲

2025-03-30T08:22:14Z

Zamani در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۱

2025-03-30T08:11:59Z

Zamani: تصحیح اشتباه در تاریخ وفات

2025-03-29T06:48:28Z

تصحیح اشتباه در تاریخ وفات

مهدی موسوی در ‏۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۹

2025-03-23T08:09:35Z

نمایش تغییرات

Zamani: رده مدفونین در حرم امام علی علیه السلام

2022-08-30T11:48:24Z

رده مدفونین در حرم امام علی علیه السلام

مهدی موسوی در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۴

2022-05-02T09:04:46Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-04-27T07:34:47Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* منبع */

2020-08-08T07:46:40Z

‏منبع

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی» (م، ۹۹۳ ق)، از علما و فقهای برجسته [[شیعه|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.
+'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی» (م، ۹۹۳ ق)، فقیه، مفسر و متکلم برجسته [[شیعه|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 |زادگاه = اردبیل
 |وفات =  ۹۹۳ قمری
-|مدفن = [[نجف]]، [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امام علی]]
+|مدفن = [[نجف]]، [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امام علی علیه‌السلام]]
 |اساتید = جمال الدین محمود شیرازی، [[ملا عبدالله یزدی]]، مولی میرزاجان باغندی،...
 |شاگردان =  [[ملا عبدالله شوشتری]]، [[حسن بن زین الدین عاملی]]، [[سید محمد عاملی]]،...
-|آثار = [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|زبدة البیان فی آیات احکام القرآن]]، [[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة والبرهان]]، حدیقة الشیعه، اثبات امامت، اصول الدین،...
+|آثار = [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|زبدة البیان]]، [[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة و البرهان]]، حدیقة الشیعه، [[اصول الدین (مقدس اردبیلی) (کتاب)|اصول الدین]]، استیناس المعنویه،...
 }}
 ==زندگی‌نامه==
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 #حدیقة الشیعة، در تفصیل احوال [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله و [[ائمه اطهار]] علیهم السلام (فارسی).
 #شرح الهیات تجرید قوشجی.
 #تعلیقه‌ای بر شرح مختصر الاصول عضدی.
 #تعلیقه‌ای بر خراجیه [[محقق ثانی]]. این کتاب در مورد مساله [[خراج]] و مالیات نوشته شده و هر دو در سال ۱۳۱۸ هـ.ق در حاشیه «[[کفایة الاصول (کتاب)|کفایة الاصول]]» [[آخوند خراسانی]] چاپ سنگی شده است.
 #استیناس المعنویه، در [[علم کلام|علم کلام]] (به عربی).
-#اصول الدین، که یک نسخه از آن در کتابخانه رضویه موجود است.
+#اثبات واجب تعالی.
 ==مقدس در نظر عالمان==
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 در کتاب انوار نعمانیه [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائری]]، و در [[روضات الجنات (کتاب)|روضات الجنات]]، حوادث و قضایای حیرت‌انگیزی از آن عالم ربانی نقل کرده‌اند که صدور چنین اعمال و کرامات از دارندگان چنین ارواح وارسته و پاک با آن همه اخلاص و پاکی، هیچ نوع تعجب و شگفتی ندارد. از جمله در انوار نعمانیه آمده است:
-«... بعضی از ثقات به وسایط معتمده از شاگرد او میرفضل الله تفریشی - که او نیز از علما و اتقیا بوده - نقل می نمودند که گفت: شبی از شبها دیدم که او از خانه خود بیرون آمد و متوجه [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|روضه مقدسه حضرت امیرالمؤمنین]] علیه السلام شد. من نیز مخفی به نحوی که او مطلع نشود از عقب او روان شدم. چون به نزدیک در روضه مقدس رسید، درها گشوده و قفلها باز شد. پس، آمد و در برابر [[ضریح]] مبارک ایستاد و می شنیدم که شخصی سخن می گوید. پس، بیرون آمد و متوجه [[مسجد کوفه]] شد و باز من از عقب او همه می رفتم تا داخل مسجد کوفه شد. پس، به نزد [[محراب]] مسجد آمد و با شخصی بسیار سخن گفت و مراجعت نمود. در حال مراجعت مرا تنحنحی (سرفه) عارض شد. پس، او به طرف عقب نگریست و مرا دید و پرسید که، تو با من بودی؟ گفتم: بلی از آن وقت که از خانه بیرون آمدی تا الحال که مرا دیدی، پیوسته از عقب تو روان بودم. پس، سوگند دادم که مرا خبر ده به آنچه از او مشاهده نمودم. فرمود که، مساله ای از مسایل دین بر من مشکل شده بود. آمدم به خدمت حضرت [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام و از آن حضرت پرسیدم. آن حضرت فرمود که، امروز امام زمان، [[امام زمان|حضرت صاحب الامر]] علیه السلام است، برو به مسجد کوفه از آن حضرت سؤال کن. پس، رفتم به نزد محراب مسجد و آن مساله مشکله را از آن حضرت سؤال نمودم و جواب شنیدم. چون این واقعه را نقل فرمود، از من عهد گرفت که در حیات او این واقعه را به کسی نقل ننمایم و من به عهد خود وفا کردم».<ref>الانوار النعمانیة، ج ۲، ص ۳۰۳؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۷۴-۱۷۵.</ref>
+«... بعضی از ثقات به وسایط معتمده از شاگرد او میرفضل الله تفریشی - که او نیز از علما و اتقیا بوده - نقل می نمودند که گفت: شبی از شبها دیدم که او از خانه خود بیرون آمد و متوجه [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|روضه مقدسه حضرت امیرالمؤمنین]] علیه السلام شد. من نیز مخفی به نحوی که او مطلع نشود از عقب او روان شدم. چون به نزدیک در روضه مقدس رسید، درها گشوده و قفلها باز شد. پس، آمد و در برابر [[ضریح]] مبارک ایستاد و می شنیدم که شخصی سخن می گوید. پس، بیرون آمد و متوجه [[مسجد کوفه]] شد و باز من از عقب او همه می رفتم تا داخل مسجد کوفه شد. پس، به نزد [[محراب]] مسجد آمد و با شخصی بسیار سخن گفت و مراجعت نمود. در حال مراجعت مرا تنَحنُحی (سرفه) عارض شد. پس، او به طرف عقب نگریست و مرا دید و پرسید که، تو با من بودی؟ گفتم: بلی از آن وقت که از خانه بیرون آمدی تا الحال که مرا دیدی، پیوسته از عقب تو روان بودم. پس، سوگند دادم که مرا خبر ده به آنچه از او مشاهده نمودم. فرمود که، مساله ای از مسایل دین بر من مشکل شده بود. آمدم به خدمت حضرت [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام و از آن حضرت پرسیدم. آن حضرت فرمود که، امروز امام زمان، [[امام زمان|حضرت صاحب الامر]] علیه السلام است، برو به مسجد کوفه از آن حضرت سؤال کن. پس، رفتم به نزد محراب مسجد و آن مساله مشکله را از آن حضرت سؤال نمودم و جواب شنیدم. چون این واقعه را نقل فرمود، از من عهد گرفت که در حیات او این واقعه را به کسی نقل ننمایم و من به عهد خود وفا کردم».<ref>الانوار النعمانیة، ج ۲، ص ۳۰۳؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۷۴-۱۷۵.</ref>
 ==پانویس==
 <references />
@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 </gallery>
-[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]
+[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:متکلمان]][[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی»، (م، ۹۹۳ ق) از علما و فقهای برجسته [[شیعه|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.
+'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی» (م، ۹۹۳ ق)، از علما و فقهای برجسته [[شیعه|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 ==زندگی‌نامه==
-احمد بن محمد اردبیلی در عصر [[صفویه]] سال ۹۰۵ قمری در شهر اردبیل دیده به جهان گشود. او در بین توده مردم به «مقدس اردبیلی» و در میان خواص و فقها به «محقق (مدقّق) اردبیلی» شهرت داشت.
+احمد بن محمد اردبیلی در عصر [[صفویه]] -حدود سال ۹۰۵ قمری- در شهر اردبیل دیده به جهان گشود. او در بین توده مردم به «مقدس اردبیلی» و در میان خواص و فقها به «محقق (مدقّق) اردبیلی» شهرت داشت.
 او پس از رشد و نما و کسب تحصیلات ابتدایی، به قصد تحصیلات عالیه به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و با بهره‌گیری از فضای علمی‌ ‌و معنوی نجف اشرف مجاورت آنجا را پذیرفت و علی‌رغم دعوت‌های مکرری که از سوی امرا و حکام صفوی از او به عمل آمد، نپذیرفت و تدریس و تدرس را بر استفاده از مزایای اجتماعی و سیاسی [[ایران]] ترجیح داد. وی پس از [[شهید ثانی]]، [[مرجعیت]] و ریاست تامه [[شیعه]] را در نجف بر عهده داشت.
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 مرحوم مقدس اردبیلی پس از عمری تلاش و کوشش در راه [[اسلام]] و معنویت، سرانجام در ماه [[صفر]] سال ۹۹۳ هـ.ق در [[نجف]] اشرف به رحمت ایزدی پیوست و در [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امام علی]] (علیه السلام) و مقابل مقبره مرحوم [[علامه حلی]] مدفون گردید.
-==اساتید و شاگردان==
+==استادان و شاگردان==
 مقدس اردبیلی با [[شیخ بهایی]] و [[میرزا محمد استرآبادی]] صاحب رجال معروف، معاصر بود و از بعضی از شاگردان [[شهید ثانی]] تلمّذ نموده است. صاحب [[اعیان الشیعه (کتاب)|اعیان الشیعه]] اساتید او را، جمال الدین محمود شیرازی (شاگرد [[جلال الدین محمد دوانی|جلال الدین دوانی]])، [[ملا عبدالله یزدی]] (صاحب [[حاشیه]] تهذیب المنطق) و مولی میرزاجان باغندی ذکر نموده است.<ref> اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۹۵.</ref>
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 #اصول الدین، که یک نسخه از آن در کتابخانه رضویه موجود است.
-==مقدس در نظر دانشمندان==
+==مقدس در نظر عالمان==
 *[[شیخ حر عاملی]] درباره او می‌‌گوید: مولی بزرگوار احمد بن محمد اردبیلی، عالم فاضل، مدقق، عابد زاهد، ثقه، پرهیزگار، جلیل القدر و عظیم‌الشان می‌‌باشد.<ref> معجم رجال الحدیث، ج ۲، ص ۲۲۹.</ref>
@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 ==فضایل و کرامات اخلاقی==
 مولانا احمد اردبیلی در [[زهد]] و [[تقوا]] و علم و فضل، یگانه عصر خود بود و او را در خدمت [[ائمه]] علیهم السلام قرب عظیم بوده است.
-در کتاب انوار نعمانیه [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائری]]، و در [[روضات الجنات (کتاب)|روضات الجنات]]، حوادث و قضایای حیرت‌انگیزی از آن عالم ربانی نقل کرده‌اند که صدور چنین اعمال و کرامات از دارندگان چنین ارواح وارسته و پاک با آن همه اخلاص و پاکی، هیچ نوع تعجب و شگفتی ندارد.
+در کتاب انوار نعمانیه [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزائری]]، و در [[روضات الجنات (کتاب)|روضات الجنات]]، حوادث و قضایای حیرت‌انگیزی از آن عالم ربانی نقل کرده‌اند که صدور چنین اعمال و کرامات از دارندگان چنین ارواح وارسته و پاک با آن همه اخلاص و پاکی، هیچ نوع تعجب و شگفتی ندارد. از جمله در انوار نعمانیه آمده است:
 «... بعضی از ثقات به وسایط معتمده از شاگرد او میرفضل الله تفریشی - که او نیز از علما و اتقیا بوده - نقل می نمودند که گفت: شبی از شبها دیدم که او از خانه خود بیرون آمد و متوجه [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|روضه مقدسه حضرت امیرالمؤمنین]] علیه السلام شد. من نیز مخفی به نحوی که او مطلع نشود از عقب او روان شدم. چون به نزدیک در روضه مقدس رسید، درها گشوده و قفلها باز شد. پس، آمد و در برابر [[ضریح]] مبارک ایستاد و می شنیدم که شخصی سخن می گوید. پس، بیرون آمد و متوجه [[مسجد کوفه]] شد و باز من از عقب او همه می رفتم تا داخل مسجد کوفه شد. پس، به نزد [[محراب]] مسجد آمد و با شخصی بسیار سخن گفت و مراجعت نمود. در حال مراجعت مرا تنحنحی (سرفه) عارض شد. پس، او به طرف عقب نگریست و مرا دید و پرسید که، تو با من بودی؟ گفتم: بلی از آن وقت که از خانه بیرون آمدی تا الحال که مرا دیدی، پیوسته از عقب تو روان بودم. پس، سوگند دادم که مرا خبر ده به آنچه از او مشاهده نمودم. فرمود که، مساله ای از مسایل دین بر من مشکل شده بود. آمدم به خدمت حضرت [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام و از آن حضرت پرسیدم. آن حضرت فرمود که، امروز امام زمان، [[امام زمان|حضرت صاحب الامر]] علیه السلام است، برو به مسجد کوفه از آن حضرت سؤال کن. پس، رفتم به نزد محراب مسجد و آن مساله مشکله را از آن حضرت سؤال نمودم و جواب شنیدم. چون این واقعه را نقل فرمود، از من عهد گرفت که در حیات او این واقعه را به کسی نقل ننمایم و من به عهد خود وفا کردم».<ref>الانوار النعمانیة، ج ۲، ص ۳۰۳؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۷۴-۱۷۵.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۸: @@
 ==منابع==
-*زندگی نامه "مقدس اردبیلی" در کتاب فقهای نامدار شیعه، عقیقی بخشایشی، ص ۲۰۳.
+*فقهای نامدار شیعه، عبدالرحيم عقیقی بخشایشی، ص ۲۰۳.
-*مجله پیام حوزه، تابستان و پاییز ۱۳۷۵، شماره ۱۰ و ۱۱.
+*"مقدس اردبیلی"، مجله پیام حوزه، تابستان و پاییز ۱۳۷۵، شماره ۱۰ و ۱۱.
 ==آرشیو عکس و تصویر==
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۷: @@
 </gallery>
-[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]
+[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:فقیهان]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]

@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 ==منابع==
-*"مقدس اردبیلی" تلخیص از کتاب فقهای نامدار شیعه، عقیقی بخشایشی، ص ۲۰۳.
+*زندگی نامه "مقدس اردبیلی" در کتاب فقهای نامدار شیعه، عقیقی بخشایشی، ص ۲۰۳.
 *مجله پیام حوزه، تابستان و پاییز ۱۳۷۵، شماره ۱۰ و ۱۱.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 او پس از رشد و نما و کسب تحصیلات ابتدایی، به قصد تحصیلات عالیه به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و با بهره‌گیری از فضای علمی‌ ‌و معنوی نجف اشرف مجاورت آنجا را پذیرفت و علی‌رغم دعوت‌های مکرری که از سوی امرا و حکام صفوی از او به عمل آمد، نپذیرفت و تدریس و تدرس را بر استفاده از مزایای اجتماعی و سیاسی [[ایران]] ترجیح داد. وی پس از [[شهید ثانی]]، [[مرجعیت]] و ریاست تامه [[شیعه]] را در نجف بر عهده داشت.
-[[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] در کتاب «[[آشنایی با علوم اسلامی (کتاب)|آشنایی با علوم اسلامی]]» می نویسد: مقدس اردبیلی، ضرب‌المثل [[زهد]] و [[تقوا]] است و در عین حال از محققان فقهای [[شیعه]] است. محقق اردبیلی، در نجف سکنی گزید. گویند شاه عباس اصرار داشت که به [[اصفهان]] بیاید، او حاضر نشد. شاه عباس خیلی مایل بود که مقدس اردبیلی خدمتی به او ارجاع دهد تا این که اتفاق افتاد که شخصی به علت تقصیری از ایران فرار کرد و در نجف از مقدس اردبیلی خواست که نزد شاه عباس شفاعت کند، مقدس نامه‌ای به او نوشت به این مضمون: «بانی ملک عاریت بداند اگر چه این مرد اول ظالم بود اکنون مظلوم می‌‌نماید، چنانچه از تقصیر او بگذری شاید حق سبحانه از پاره‌ای از تقصیرات تو بگذرد». شاه عباس در جواب نوشت: «به عرض می‌‌رساند عباس خدماتی را که فرموده بودید به جان منت داشت به تقدیم رسانید، امید که این محب را از دعای خیر فراموش ننمایید. امتناع مقدس اردبیلی از آمدن به ایران، سبب شد که حوزه [[نجف]] به عنوان مرکزی دیگر در مقابل حوزه اصفهان احیا شود. همچنان که امتناع [[شهید ثانی]] و پسرش شیخ حسن [[صاحب معالم]] و دخترزاده‌اش سید محمد [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از مهاجرت از جبل عامل به ایران، سبب شد که حوزه [[شام]] و جبل عامل همچنان ادامه یابد و منقرض نگردد...».<ref> آشنایی با علوم اسلامی، ص ۳۰۴.</ref>
+[[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] در کتاب «[[آشنایی با علوم اسلامی (کتاب)|آشنایی با علوم اسلامی]]» می نویسد: مقدس اردبیلی، ضرب‌المثل [[زهد]] و [[تقوا]] است و در عین حال از محققان فقهای [[شیعه]] است. محقق اردبیلی، در نجف سکنی گزید. گویند شاه عباس اصرار داشت که به [[اصفهان]] بیاید، او حاضر نشد. شاه عباس خیلی مایل بود که مقدس اردبیلی خدمتی به او ارجاع دهد تا این که اتفاق افتاد که شخصی به علت تقصیری از ایران فرار کرد و در نجف از مقدس اردبیلی خواست که نزد شاه عباس شفاعت کند، مقدس نامه‌ای به او نوشت به این مضمون: «بانی ملک عاریت بداند اگر چه این مرد اول ظالم بود اکنون مظلوم می‌‌نماید، چنانچه از تقصیر او بگذری شاید حق سبحانه از پاره‌ای از تقصیرات تو بگذرد». شاه عباس در جواب نوشت: «به عرض می‌‌رساند عباس خدماتی را که فرموده بودید به جان منت داشت به تقدیم رسانید، امید که این محب را از دعای خیر فراموش ننمایید.» امتناع مقدس اردبیلی از آمدن به ایران، سبب شد که حوزه [[نجف]] به عنوان مرکزی دیگر در مقابل حوزه اصفهان احیا شود. همچنان که امتناع [[شهید ثانی]] و پسرش شیخ حسن [[صاحب معالم]] و دخترزاده‌اش سید محمد [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از مهاجرت از جبل عامل به ایران، سبب شد که حوزه [[شام]] و جبل عامل همچنان ادامه یابد و منقرض نگردد...».<ref> آشنایی با علوم اسلامی، ص ۳۰۴.</ref>
 مرحوم مقدس اردبیلی پس از عمری تلاش و کوشش در راه [[اسلام]] و معنویت، سرانجام در ماه [[صفر]] سال ۹۹۳ هـ.ق در [[نجف]] اشرف به رحمت ایزدی پیوست و در [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امام علی]] (علیه السلام) و مقابل مقبره مرحوم [[علامه حلی]] مدفون گردید.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸
سطر ۱:		سطر ۱:
−	'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی»، (م، ~~۹۳۳~~ ق) از علما و فقهای برجسته [[شیعه\|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)\|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان\|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک\|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.	+	'''«احمد بن محمد اردبیلی نجفی»''' معروف به «مقدس اردبیلی»، (م، ۹۹۳ ق) از علما و فقهای برجسته [[شیعه\|شیعه]] در قرن دهم هجری است. وی با دربار [[صفویه]] ارتباط داشت و از این راه در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان بهره برد. مقدس اردبیلی صاحب آثار ارزشمندی مانند [[زبدة البیان فی احکام القرآن (کتاب)\|«زبدة البیان فی آیات احکام القرآن»]] و «[[مجمع الفائده والبرهان فی شرح ارشاد الاذهان\|مجمع الفائدة والبرهان]]» بود. علمای بزرگی چون [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک\|صاحب مدارک]] از شاگردان او می‌‌باشند.

	{{شناسنامه عالم		{{شناسنامه عالم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۸
سطر ۸۲:		سطر ۸۲:
	[[رده:علمای قرن دهم]]		[[رده:علمای قرن دهم]]
	[[رده:فقیهان]]		[[رده:فقیهان]]
		+	[[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] در کتاب «[[آشنایی با علوم اسلامی (کتاب)|آشنایی با علوم اسلامی]]» می نویسد: مقدس اردبیلی، ضرب‌المثل [[زهد]] و [[تقوا]] است و در عین حال از محققان فقهای [[شیعه]] است. محقق اردبیلی، در نجف سکنی گزید. گویند شاه عباس اصرار داشت که به [[اصفهان]] بیاید، او حاضر نشد. شاه عباس خیلی مایل بود که مقدس اردبیلی خدمتی به او ارجاع دهد تا این که اتفاق افتاد که شخصی به علت تقصیری از ایران فرار کرد و در نجف از مقدس اردبیلی خواست که نزد شاه عباس شفاعت کند، مقدس نامه‌ای به او نوشت به این مضمون: «بانی ملک عاریت بداند اگر چه این مرد اول ظالم بود اکنون مظلوم می‌‌نماید، چنانچه از تقصیر او بگذری شاید حق سبحانه از پاره‌ای از تقصیرات تو بگذرد». شاه عباس در جواب نوشت: «به عرض می‌‌رساند عباس خدماتی را که فرموده بودید به جان منت داشت به تقدیم رسانید، امید که این محب را از دعای خیر فراموش ننمایید».
-امتناع مقدس اردبیلی از آمدن به ایران، سبب شد که حوزه [[نجف]] به عنوان مرکزی دیگر در مقابل حوزه اصفهان احیا شود. همچنان که امتناع [[شهید ثانی]] و پسرش شیخ حسن [[صاحب معالم]] و دخترزاده‌اش سید محمد [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از مهاجرت از جبل عامل به ایران، سبب شد که حوزه [[شام]] و جبل عامل همچنان ادامه یابد و منقرض نگردد. صاحب معالم و مدارک برای این که دچار محظور و رودربایستی برای توقف در ایران نشوند، از [[زیارت]] حضرت [[امام رضا]] علیه السلام که فوق العاده مشتاق آن بودند صرف‌نظر کردند. این بنده فعلا نمی‌‌داند که مقدس اردبیلی [[فقه]] را از کجا و نزد چه کسی تحصیل کرده است، همین قدر می‌‌دانیم که فقه را نزد شاگردان شهید ثانی تحصیل کرده است. پسر شهید ثانی و نواده دختریش، صاحب مدارک در نجف شاگرد او بوده‌اند. در کتاب جلال الدین دوانی می‌‌نویسد: ملا احمد اردبیلی، [[ملا عبدالله شوشتری]]، خواجه فضل الله ترکه، میر فخرالدین هاکی، شاه ابومحمد شیرازی، مولانا میرزاجان و میر فتح‌الله شیرازی، شاگردان خواجه جمال الدین محمود بوده‌اند و او شاگرد محقق جلال الدین دیوانی بوده است<ref> زندگی جلال الدین دوانی، تالیف فاضل نامی ‌‌آقای علی دوانی.</ref> و ظاهرا تحصیل خواجه جمال‌الدین محمود در رشته‌های معقول بود، نه منقول... .<ref> آشنایی با علوم اسلامی، ص ۳۰۴.</ref>
+امتناع مقدس اردبیلی از آمدن به ایران، سبب شد که حوزه [[نجف]] به عنوان مرکزی دیگر در مقابل حوزه اصفهان احیا شود. همچنان که امتناع [[شهید ثانی]] و پسرش شیخ حسن [[صاحب معالم]] و دخترزاده‌اش سید محمد [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] از مهاجرت از جبل عامل به ایران، سبب شد که حوزه [[شام]] و جبل عامل همچنان ادامه یابد و منقرض نگردد. صاحب معالم و مدارک برای این که دچار محظور و رودربایستی برای توقف در ایران نشوند، از [[زیارت]] حضرت [[امام رضا]] علیه السلام که فوق العاده مشتاق آن بودند صرف‌نظر کردند. این بنده فعلا نمی‌‌داند که مقدس اردبیلی [[فقه]] را از کجا و نزد چه کسی تحصیل کرده است، همین قدر می‌‌دانیم که فقه را نزد شاگردان شهید ثانی تحصیل کرده است. پسر شهید ثانی و نواده دختریش، صاحب مدارک در نجف شاگرد او بوده‌اند. در کتاب جلال الدین دوانی می‌‌نویسد: ملا احمد اردبیلی، [[ملا عبدالله شوشتری]]، خواجه فضل الله ترکه، میر فخرالدین هاکی، شاه ابومحمد شیرازی، مولانا میرزاجان و میر فتح‌الله شیرازی، شاگردان خواجه جمال الدین محمود بوده‌اند و او شاگرد [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانی]] بوده است<ref> زندگی جلال الدین دوانی، تالیف فاضل نامی ‌‌آقای علی دوانی.</ref> و ظاهرا تحصیل خواجه جمال‌الدین محمود در رشته‌های معقول بود، نه منقول... .<ref> آشنایی با علوم اسلامی، ص ۳۰۴.</ref>
 ==اساتید و شاگردان==
-مقدس اردبیلی با [[شیخ بهایی]] و میرزا محمد استرآبادی صاحب رجال معروف، معاصر بود و از بعضی از تلامذه [[شهید ثانی]] تلمذ نموده است و صاحب [[اعیان الشیعه (کتاب)|اعیان الشیعه]] اساتید او را، جمال الدین محمود، شاگرد جلال الدین دوانی، [[ملا عبدالله یزدی]] (صاحب [[حاشیه]] تهذیب المنطق) و مولی میرزاجان باغندی ذکر نموده است.<ref> اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۹۵.</ref>
+مقدس اردبیلی با [[شیخ بهایی]] و میرزا محمد استرآبادی صاحب رجال معروف، معاصر بود و از بعضی از تلامذه [[شهید ثانی]] تلمذ نموده است و صاحب [[اعیان الشیعه (کتاب)|اعیان الشیعه]] اساتید او را، جمال الدین محمود شیرازی (شاگرد [[جلال الدین محمد دوانی|جلال الدین دوانی]])، [[ملا عبدالله یزدی]] (صاحب [[حاشیه]] تهذیب المنطق) و مولی میرزاجان باغندی ذکر نموده است.<ref> اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۹۵.</ref>
 همچنین، [[صاحب معالم]] و [[صاحب مدارک|صاحب مدارک]] و [[ملا عبدالله شوشتری]] از شاگردان او می‌‌باشند و از دیگر شاگردان او امیر غلام و امیر فضل‌الله می‌‌باشد و هنگام فوت از او پرسیدند: به چه کسی می‌‌توانیم رجوع کنیم؟ گفت: در [[شرع|شرعیات]] به امیر غلام و در عقلیات به امیر فضل‌الله تفرشی.<ref> مدرک سابق.</ref>
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 ==مقدس در نظر دانشمندان==
-* علامه [[شیخ حر عاملی]] درباره او گوید: مولی بزرگوار احمد بن محمد اردبیلی، عالم فاضل، مدقق، عابد زاهد، ثقه، پرهیزگار، جلیل القدر و عظیم‌الشان می‌‌باشد.<ref> معجم رجال الحدیث، ج ۲، ص ۲۲۹.</ref>
+*علامه [[شیخ حر عاملی]] درباره او گوید: مولی بزرگوار احمد بن محمد اردبیلی، عالم فاضل، مدقق، عابد زاهد، ثقه، پرهیزگار، جلیل القدر و عظیم‌الشان می‌‌باشد.<ref> معجم رجال الحدیث، ج ۲، ص ۲۲۹.</ref>
-* [[محمد بن علی اردبیلی]] صاحب [[جامع الرواة (کتاب)|جامع الرواة]]، در حق همشهری خویش می‌‌گوید: احمد بن محمد اردبیلی در جلالت قدر و اعتبار و موثق بودن، مشهورتر از آن است که ذکر گردد. او [[فقیه]]، متکلم، جلیل القدر، و عابدترین و پرهیزکارترین مردم عصر خویش بوده است.<ref> مدرک فوق.</ref>
+*[[محمد بن علی اردبیلی]] صاحب [[جامع الرواة (کتاب)|جامع الرواة]]، در حق همشهری خویش می‌‌گوید: احمد بن محمد اردبیلی در جلالت قدر و اعتبار و موثق بودن، مشهورتر از آن است که ذکر گردد. او [[فقیه]]، متکلم، جلیل القدر، و عابدترین و پرهیزکارترین مردم عصر خویش بوده است.<ref> مدرک فوق.</ref>
-* گفتار [[محدث نوری]]: عالم ربانی، فقیه و محقق صمدانی، مولی احمد بن محمد اردبیلی، متوفی ۹۹۳ قمری، درخت علم و تحقیقات او با انوار درخشان قدس، [[زهد]]، [[اخلاص]] و کرامات او پوشیده است.<ref> خاتمه المستدرک، ج ۳، ص ۳۹۲.</ref>
+*گفتار [[محدث نوری]]: عالم ربانی، فقیه و محقق صمدانی، مولی احمد بن محمد اردبیلی، متوفی ۹۹۳ قمری، درخت علم و تحقیقات او با انوار درخشان قدس، [[زهد]]، [[اخلاص]] و کرامات او پوشیده است.<ref> خاتمه المستدرک، ج ۳، ص ۳۹۲.</ref>
-* گفتار [[حاج شیخ عباس قمی|محدث قمی]] ‌‌در کتاب [[الکنی و الالقاب (کتاب)|الکنی والالقاب]]: عالم ربانی، محقق و فقیه بزرگوار احمد بن محمد اردبیلی در [[تقوا|تقوی]]، جلالت، فضیلت، اصالت، زهد، دیانت، ورع، امانت مشهورتر از آن است که قلم بر آن احاطه کند یا تحت عدد و شمارش درآید. او متکلم و فقیه بزرگوار می‌‌باشد، به حدی که [[علامه مجلسی]] درباره او گفته است: او در ورع و تقوی و زهد به حد نهایی و مرتبت عالیه رسیده است و همانند او را در میان پیشینیان و متاخرین نشنیده‌ام. خداوند او را با پیشوایان [[معصوم]] علیهم السلام محشور دارد.<ref> الکنی والالقاب.</ref>
+*گفتار [[حاج شیخ عباس قمی|محدث قمی]] ‌‌در کتاب [[الکنی و الالقاب (کتاب)|الکنی والالقاب]]: عالم ربانی، محقق و فقیه بزرگوار احمد بن محمد اردبیلی در [[تقوا|تقوی]]، جلالت، فضیلت، اصالت، زهد، دیانت، ورع، امانت مشهورتر از آن است که قلم بر آن احاطه کند یا تحت عدد و شمارش درآید. او متکلم و فقیه بزرگوار می‌‌باشد، به حدی که [[علامه مجلسی]] درباره او گفته است: او در ورع و تقوی و زهد به حد نهایی و مرتبت عالیه رسیده است و همانند او را در میان پیشینیان و متاخرین نشنیده‌ام. خداوند او را با پیشوایان [[معصوم]] علیهم السلام محشور دارد.<ref> الکنی والالقاب.</ref>
 ==فضایل و کرامات اخلاقی==
@@ سطر ۶۳: / سطر ۶۳: @@
 <references />
 ==منابع==
 *عقیقی بخشایشی، "مقدس اردبیلی" تلخیص از کتاب فقهای نامدار شیعه، صفحه ۲۰۳.
 *مجله پیام حوزه، تابستان و پاییز ۱۳۷۵، شماره ۱۰ و ۱۱.

@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 *عقيقی بخشايشی، "مقدس اردبيلی" تلخيص از كتاب فقهای نامدار شيعه، صفحه 203.
-*مجله پیام حوزه تابستان و پاییز 1375، شماره 10 و 11
+*مجله پیام، حوزه تابستان و پاییز 1375، شماره 10 و 11.
 ==پيوندها==