مقداد بن اسود - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۵

2025-03-23T06:45:31Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۲۷

2020-05-27T10:27:33Z

Aghajani در ‏۵ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۳۸

2020-03-05T08:38:38Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ مقداد بن اسود كندي را به مقداد بن اسود منتقل کرد

2019-11-05T13:08:09Z

مهدی موسوی صفحهٔ مقداد بن اسود كندي را به مقداد بن اسود منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۴

2019-07-20T11:34:43Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۵۸

2018-02-17T11:58:14Z

Zamani در ‏۳۰ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۱۲

2014-08-30T07:12:58Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۱۴

2014-01-29T06:14:29Z

نمایش تغییرات

اله یاری در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۲۳

2013-12-22T05:23:07Z

نمایش تغییرات

اله یاری: صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} ==ولادت== "مقداد ب...' ایجاد کرد

2013-12-21T12:50:23Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} ==ولادت== "مقداد ب...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
==ولادت==
"مقداد بن عمرو بهرایی" در سال شانزدهم عام‌الفیل(24سال قبل از بعثت) در جزیرةالعرب در «حضرموت» متولد شد.<ref>. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن علی بن محمد؛ أسدالغابه، تحقیق محمدابراهیم البنا، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، 1970م.، ج5، ص252.</ref> سیره نویسان و مورخان، نسب خانوادگی او را تا جد بیستم نام برده‌اند. برخی او را "مقداد بهرایی" یا "بهراوی" خوانده‌اند، از آن جهت که جد هفدهم وی "بهراء" نام داشت.<ref>. ابن حزم اندلسی، ابومحمد علی بن احمد بن سعید؛ جمهره انساب العرب، تحقیق محمد عبدالسلام هارون، قاهره، دارالمعارف، ص441.</ref>

پدرش در سرزمین حضرموت با طائفه‌ی معروف «کنده» می‌زیسته و در بعضی امور با آنها هم پیمان بود؛ لذا گاهی او را "مقداد حضرمی" یا "کندی" می‌خواندند. از طرفی دیگر وی را به «اسود» نسبت می‌دهند و با عنوان "مقداد بن اسود کندی" یاد می‌کنند. در این باره نظرات مختلفی وجود دارد. به عنوان مثال نقل شده:«در قبیله بهراء به وسیله مقداد خونی ریخته شد و از آنان فرار کرد و به قبیله کنده پیوست و با آنان هم سوگند شد. در آنجا نیز خونی ریخت و ناگزیر به مکه گریخت و در مکه با «اسود بن عبد بن یغوث زهری» هم سوگند شد. اسود نسبت به مقداد نسبت پدری پیدا کرد. از این‌رو او را به اسود نسبت داده‌اند و نیز گاهی او را مقداد زهری خوانده‌اند.»<ref>. ابن اثیر، پیشین.</ref> گاهی او را "ابومعبد" می‌خوانند به حساب اینکه نام پسرش "معبد" بود. بعضی دیگر از او با عنوان "ابوسعید" و "ابوالاسود" یاد می‌کنند. یکی دیگر از القاب وی نزد مورخین و محدثین، «ثانی الارکان الاربعه» است، زیرا وی از دومین رکن‌های چهارگانه ایمان(سلمان، علی، ابوذر و عمار) به شمار می‌آمده است.<ref>. مامقانی، عبدالله؛ تنقیح المقال فی علم الرجال، نجف اشرف، مرتضویه، 1352، ج3، ص245.</ref>

وی پس از گرایش به اسلام، طبق فرمان پیامبر(ص) به همراه گروه دوم مسلمانان که از شدت ستمگری مشرکان مکه به ستوه آمده بودند، به کشور «حبشه» پناهنده شد و بعد از چندی به مکه بازگشت.<ref>. ابن هشام، ابومحمدعبدالملک؛ سیره نبوی، بیروت، دارالمعرفه، 1425، ج1، ص304.</ref>

بعدها پیامبر(ص) دختر عمویش «ضباعه» را به ازدواج وی در آورد و از آنجا که مقداد قبلاً از زنی از طائفه‌ی قریش خواستگاری کرده بود و اولیای آن زن مانع شده بودند؛ لذا فرمود:«من دختر عمویم را همسر مقداد نکردم، مگر اینکه امر ازدواج را سهل و آسان بگیرند و حسب و نسب را در نظر نگیرند.»<ref>. ابن سعد، محمد بن سعد بن منیع؛ طبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1410، چاپ اول، ج3، ص115.</ref>

مقداد پس از رحلت پیامبر اسلام(ص)، همیشه یار و یاور امیرالمؤمنین بود و زندگی با سعادت خود را سپری نمود. او که در اواخر عمر در «جرف»<ref> منطقه‌ای که در یک فرسخی مدینه به شام قرار دارد. </ref>سکونت داشت، در سال 33 هجری در حالی که هفتاد سال از عمر با برکتش می‌گذشت، به دیدار حق شتافت.<ref>. همان، ص163.</ref> مسلمانان پیکر مطهرش را به مدینه آوردند و در قبرستان بقیع به خاک سپردند و "عثمان بن عفان" بر جسد او نماز گذارد. درباره علت مرگ وی، اقوال متفاوت است. مورخ مشهور "ابن اثیر" به نقل از "واقدی" نقل کرده‌ است که "موسی بن یعقوب" از عمه‌ی خود نقل کرده که مادر عمه‌اش(کریمه دختر علی) گفت:«پدرم بر اثر فتق شکم درگذشت.»<ref>. ابن اثیر جرزی، پیشین، ص254.</ref>

به گفته‌ی برخی دیگر، وی بر اثر خوردن روغن کرچک از دنیا رفت.<ref>. تستری، پیشین.</ref>

==ملحق شدن مقداد به صف مسلمین==
مقداد در همان اوائل بعثت به زیر پرچم اسلام در آمد و در تمام سختی‌ها و شکنجه‌های مشرکین قریش، در کنار پیامبر(ص) و دیگر مسلمانان بود. مورخین او را از سابقین به اسلام می‌دانند؛ اما درباره‌ی کیفیت اسلام او بحث مفصلی نشده است. از "ابن مسعود" نقل شده است که نخستین کسانی که اسلام خود را ظاهر کردند، هفت نفرند که مقداد جزء آنهاست.<ref>. ابن اثیر، پیشین، ص253.</ref>

وی در سال اول هجری در ماه شوال در سریه <ref> عبارت است از آن جنگ‌هایی که پیامبر در آنها شرکت نمی‌کرد و فرمانده و پرچمدار تعیین می‌کرد </ref> "ابوعبیده" به مسلمانان پیوست. در این سریه پیامبر، ابوعبیده بن حارث را به سوی سپاه قریش که به قصد مدینه رهسپار شده بودند، فرستاد و آنها در کنار چاه «احیا» در راه مدینه اردوگاه زدند. از طرف دیگر علی و "عتبه بن غزوان" که در صف قریش بودند، فرصت را غنیمت شمرده و از سپاه کفر جدا شدند و به لشگر اسلام پیوستند. بدین ترتیب مقداد به همراه مسلمانان به مدینه مهاجرت کرد.<ref>. ابن هشام، ابومحمدعبدالملک؛ سیره نبوی، بیروت، دارالمعرفه، 1425، ج2، ص524.</ref>
موضوعی که مهاجرت مقداد به مدینه را در همان اوائل هجرت تأیید می‌کند این است که پیامبر(ص) در جریان اجرای عقد اخوت میان انصار و مهاجرین، بین مقداد و "جبار بن صخر" عقد اخوت جاری کرد و اجرای عقد اخوت در سال اول هجری رخ داده است.<ref>. ابن سعد، پیشین، ص119.</ref>

==شرکت مقداد در جنگ‌ها==

یکی از افتخارات این سرباز رشید اسلام، حضور در غزوات و رشادت و شجاعت کم نظیر او در دفاع از آیین نوپای اسلام بود. از مهمترین جنگ‌هایی که در آنها شرکت داشت، بدر و اُحد است. وی در جنگ بدر سواره نظام بود و به اسب وی «سبحه» می‌گفتند. سبحه به معنای شناوری است. شاید از آن جهت که مقداد با کمال شهامت و دلاوری بر دل دشمن می‌زد، به اسبش «سبحه» می‌گفتند.<ref>. همان، ص120.</ref>

در جنگ بدر پیامبر اصحاب را به دور خود جمع کرده و از آنها مشورت طلبید و هر کدام چیزی گفتند. در این میان "ابوبکر" و "عمر" سخنانی گفتند، مبنی بر عقب‌نشینی که باعث خشم و نارحتی پیامبر(ص) شد. در این هنگام مقداد برخاست و چنین گفت:«ای رسول خدا! این سپاه قریش مغرورانه به سمت ما می‌آید. ما به تو ایمان آوردیم و تو را تصدیق می‌کنیم... و فرمان تو را به جان می‌پذیریم. ما حرفی را که بنی اسرائیل به موسی(ع) گفتند:«تو و پروردگارت بروید جنگ کنید و ما در اینجا نشسته‌ایم»<ref>. مائده، 23.</ref> نمی‌گوییم. ما می‌گوییم تو و پروردگارت جنگ کنید و ما به همراه شما می‌جنگیم.<ref>. ابن اثیر، پیشین.</ref> در جنگ اُحد نیز جزء تیراندازان سپاه اسلام بود.<ref>. واقدی، محمد بن عمر؛ المغازی، تحقیق مارسدن جونز، مکتبه الاعلام الاسلامی، 1414، ج1، ص243.</ref>

همچنین در زمان خلافت "عثمان" خلیفه‌ی سوم، در سال 25 هجری با اینکه بیش از 65 سال داشت، در فتح «مصر» و «اسکندریه» شرکت نمود و از برجستگان سپاه اسلام بود.<ref>. ابن اثیر، پیشین.</ref>

==مقداد و دفاع از حریم ولایت==
پس از رحلت رسول گرامی اسلام(ص) حوادثی بروز کرد که باعث تمایز مؤمنان واقعی از دیگران شد. بعد از پیامبر، عده‌ای از مهاجرین و انصار در «سقیفه بنی‌ساعده» گرد هم آمدند و ابوبکر را به عنوان خلیفه و جانشین پیامبر برگزیدند. این در حالی بود که پیامبر، علی(ع) را در «غدیر خم»، وصی و جانشین خود از سوی خداوند متعال به مردم معرفی کرده بود. بعد از این ماجرا، تعداد اندکی از مسلمانان به علی(ع) وفادار ماندند و با ابوبکر بیعت نکردند. از جمله آنها سلمان، ابوذر و مقداد بودند. آنها در موقعیت‌های مختلف، مقام و منزلت علی(ع) را به ابوبکر و همراهانش یادآور می‌شدند و به اذن امامشان از هر گونه اقدامی که منجر به درگیری می‌شد، ممانعت می‌کردند و در طول 25 سال خانه نشینی امام، همواره در تمام سختی‌ها، یار و مطیع فرامین ایشان بودند.

در اینجا برای نمونه به چند مورد از اقدامات و فعالیت‌های مقداد در دفاع از حریم ولایت اشاره می‌کنیم:

1. پس از آن که مردم با ابوبکر بیعت کردند، گروهی از مهاجر و انصار از بیعت سر باز زدند و به علی بن ابی‌طالب پیوستند که از جمله آنها مقداد بود.<ref>. یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب؛ تاریخ یعقوبی، ترجمه ابراهیم آیتی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ج1، ص524.</ref>

2. زمانی که چهل نفر از مردان نزد علی(ع) آمدند و گفتند:«ما آماده‌ی دفاع و حمایت از شماییم»، حضرت به آنها فرمود:«اگر بر سر قول خود هستید، فردا موی سر خود را بتراشید و نزد من بیایید. روز بعد تنها سلمان، مقداد و ابوذر با سرهای تراشیده نزد ایشان حاضر شدند.»<ref>. یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب بن جعفر بن وهب؛ تاریخ یعقوبی، قم، شریف رضی، 1373ش، ج2، ص126.</ref>

3. در جریان شورای شش نفره‌ی عمر برای تعیین خلیفه‌ی بعدی، وقتی "عبدالرحمن" به علی گفت:«در صورتی با تو بیعت می‌کنم که از کتاب خدا و سنت پیامبر و روش ابوبکر پیروی کنی.» و علی(ع) تنها دو مورد اول را پذیرفت، مقداد به عنوان اعتراض رو به عبدالرحمن کرد و گفت:«به خدا سوگند، علی یعنی کسی را که به حق و عدالت قضاوت می‌کرد را ترک کردید. سپس ادامه داد:هیچ فرد و خاندانی را ندیده‌ام که بعد از پیامبر خود، این طور مظلوم و ستمدیده شوند که اهل بیت مظلوم واقع شدند.»<ref>. طبری، محمدبن جریر؛ تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر، چاپ دوم، 1362ش، ج5، ص2074.</ref>

==روایاتی در مدح و فضیلت مقداد==
1. روزی "جابر بن عبدالله انصاری" درباره‌ی سلمان، مقداد و ابوذر از پیامبر(ص) سؤال کرد. سپس حضرت در مورد هر کدام سخنانی گفتند تا آن که در مورد مقداد فرمودند:«مقداد از ماست. خداوند دشمن است با کسی که دشمن اوست و دوست است با کسی که دوست اوست. ای جابر! هرگاه خواستی دعایی کنی و مستجاب شود، خدا را به نام ایشان بخوان، زیرا این نام‌ها نزد پروردگار، بهترین هستند.»<ref>. شیخ مفید، عبدالله محمد بن محمد نعمان عکبری بغدادی؛ الاختصاص، قم، جامعه مدرسین، ص223.</ref>

2. پیامبر فرمود:«خداوند مرا به دوستی با چهار نفر مأمور کرده است. شخصی پرسید آنها را معرفی کنید. فرمود:«علی، سلمان، مقداد و ابوذر.»<ref>. همان، ص9.</ref>

3. امام صادق(ع) حول آیه‌ی شریفه:
«قل لا أسئلکم علیه اجراً الا المودة فی القربی»
فرمودند:«به خدا سوگند به این آیه کسی عمل نکرد، مگر هفت نفر و مقداد یکی از آنها بود.»<ref>. مجلسی، محمدباقر؛ بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1403، ج23، ص2</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==

*علي محمد تاج الدين،مقداد بن اسود كندي در دسترس در [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=35587سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی:30 آذرماه 1392.
[[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}مقداد بن اسود از جمله کسانی است که در همان اوائل [[بعثت]] به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله ایمان آورد. او پس از رحلت پیامبر همیشه یار و یاور [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام بود و زندگی با سعادت خود را سپری نمود. مقداد در سال 33 هجری به دیدار حق شتافت و پیکر مطهرش در [[بقیع|قبرستان بقیع]] به خاک سپرده شد.{{خوب}}
+{{خوب}}{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
 ==ولادت و نسب==
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۱: @@
 [[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 ==منبع==
-*علي محمد تاج الدين، مقداد بن اسود كندی در دسترس در [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=35587 سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)]، تاریخ بازیابی: 30 آذرماه 1392.
+*علي محمد تاج الدين، مقداد بن اسود كندی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 30 آذرماه 1392.
 [[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۱۲
سطر ۶۲:		سطر ۶۲:

	[[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]		[[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]]
		+	[[رده:اصحاب پیامبر]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۸
(بدون تفاوت)