https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%A9_%D9%81%DB%8C_%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A9_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29 2026-05-18T16:18:49Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%A9_%D9%81%DB%8C_%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=143702&oldid=prev 2022-10-29T10:52:22Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«مقباس الهدایة فی علم الدرایة» تألیف علامه شیخ عبدالله مامقانى (م، ۱۳۵۱ ق)، کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">مفصل و مبسوطی </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">در علم درایه </del>که به عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">مقدمه ای </del>بر رجال <del class="diffchange diffchange-inline">کبیر </del>نویسنده، موسوم به <del class="diffchange diffchange-inline">«تنقیح المقال» </del>نگاشته شده و مباحث مربوط به حدیث و درایه به خوبی در آن مطرح شده است.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>«مقباس الهدایة فی علم الدرایة»<ins class="diffchange diffchange-inline">''' </ins>تألیف علامه <ins class="diffchange diffchange-inline">[[عبدالله مامقانی|</ins>شیخ عبدالله مامقانى<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(م، ۱۳۵۱ ق)، کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">مفصلی در «[[مصطلح الحدیث]]» به زبان عربی </ins>است که به عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">مقدمه‌ای </ins>بر <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب [[علم </ins>رجال<ins class="diffchange diffchange-inline">|رجالی]] </ins>نویسنده، موسوم به <ins class="diffchange diffchange-inline">«[[تنقیح المقال فی علم الرجال (کتاب)|تنقیح المقال فی علم الرجال]]» </ins>نگاشته شده و مباحث مربوط به <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حدیث<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[مصطلح الحدیث|</ins>درایه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>به خوبی در آن مطرح شده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب توسط مرحوم استاد علی‌اکبر غفاری‌صفت، با عنوان «[[دراسات فی علم الدرایة (کتاب)|دراسات فی علم الدرایة]]» تلخیص گردیده و متن آن، اعراب‌گذاری شده است. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del class="diffchange diffchange-inline">محتوای کتاب==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان</ins>=</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">این کتاب به همراه مستدرکات و نتایج، مجموعا به عنوان هفت جلد به چاپ رسیده است. استاد محمدرضا مامقانی عهده دار تحقیق چهار جلد نخست و مؤلف سه جلد آخر است. وی در مقدمه تحقیق، ابتدا به اهمیت و جایگاه علم حدیث و نیز ارزش کتاب اشاره و سپس اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن، بیان شده است. در پایان نیز اطلاعاتی از زندگی نامه نویسنده و آثار وی، ارائه گردیده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تصویر</ins>= <ins class="diffchange diffchange-inline"> [[پرونده:مقباس الهدایه</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">jpg|240px|وسط]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">محقق، مصادر و اقوال را نشان داده و به مصادر بسیاری مراجعه کرده است. همچنین برخی از اختلافات عالمان حدیث را در مباحث متن آورده و به نقدهای مؤلفان پس از مرحوم </del>مامقانی <del class="diffchange diffchange-inline">اشاره کرده و آنچه را درست تشخیص داده، آورده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|نویسنده= عبدالله </ins>مامقانی</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد اول</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|موضوع= علم درایةالحدیث</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">نویسنده، نخست، به بیان حقیقت، تعریف، موضوع و غایت علم درایه پرداخته است. سپس در فصل اول، از اصطلاحات علم درایه، سخن گفته است. برخی از این اصطلاحات عبارتند از: متن و سند حدیث؛ خبر؛ حدیث؛ اثر؛ حدیث قدسی و سنت فعلیه.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|زبان= عربی </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در فصل دوم، از «خبر» و اقسام آن، بحث کرده است. وی ابتدا خبر را به پنج قسمت تقسیم کرده و سپس هریک را جداگانه توضیح داده است. این اقسام عبارتند از: خبری که معلوم الصدق بوده و صدق آن ضروری است؛ خبری که معلوم الکذب بوده و کذب آن ضروری است؛ خبری که معلوم الصدق بوده، ولی صدق آن، نظری است؛ خبری که معلوم الکذب، ولی کذب آن نظری است و خبری که محتمل الامرین می باشد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تعداد جلد= ۷ </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در فصل سوم، از خبر متواتر و آحاد سخن گفته است. نویسنده در این فصل، ابتدا به تعریف خبر متواتر و امکان تحقق آن پرداخته و سپس ضروری بودن علم به خبر متواتر یا نظری بودن آن و نیز شرایط مفید علم بودن خبر متواتر را بررسی کرده است. خبر واحد محفوف به قراین قطعی و خبر مستفیض و فرق آن با مشهور، از دیگر مطالب این فصل می باشد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده1=  تحقیق</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">فصل چهارم، عهده دار بحث درباره خبر، به لحاظ احوال راویان آن است. نویسنده، روایات را از این لحاظ، به صحیح، حسن، موثق و ضعیف تقسیم کرده و هریک را توضیح داده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده1=  محمدرضا مامقانی</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در فصل پنجم، اصطلاحات عالمان حدیث (غیر از آنچه در فصل اول گذشت)، آورده شده است. برخی از این اصطلاحات عبارتند از: مسند، متصل، مرفوع، معنعن، معلق، مفرد، مدرج، مشهور، غریب، مصحف، عالی و نازل، شاذ، نادر، محفوظ، منکر و... (اینها بین اقسام چهارگانه حدیث مشترکند و اختصاص به ضعیف ندارند). اصطلاحات مختص به حدیث ضعیف عبارتند از: موقوف، مقطوع، مضمر، معضل، مرسل، معلل، مدلس و...</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">پنج فصل یادشده، در جلد اول گنجانده شده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد دوم</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|لینک= </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد دوم، حاوی فصل ششم است. در این فصل، از شرایط پذیرش و عدم پذیرش خبر سخن رفته و در ضمن آن، به مباحثی مانند: شروط معتبر در راوی، ضبط در راوی و چگونگی آن، عدالت، جرح و تعدیل و مسائل مربوط به آن، الفاظ مدح و ذم و...، عالمانه و پژوهشگرانه، رسیدگی شده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== مؤلف ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[عبدالله مامقانی|شیخ عبدالله مامقانی]] (۱۳۵۱-۱۲۹۰ ق) از دانشمندان و محدثان برجسته [[شیعه]] در علوم متعدد خصوصاً در [[علم رجال]] بود. او در [[نجف|نجف اشرف]] دیده به جهان گشود و ابتدا تحت تعلیم پدرش [[محمدحسن مامقانی|شیخ محمدحسن مامقانی]] قرار گرفت. غلامحسین دربندی و حسن خراسانی از دیگر اساتید او هستند. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del class="diffchange diffchange-inline">این جلد، فصل هفتم و هشتم، گنجانده شده است. در فصل هفتم، جایگاه والای حدیث تبیین شده و </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">چگونگی فراگیری و آداب نقل آن، سخن رفته است. در این بحث، به مطالبی همچون «اجازه»، «مقاوله»، «کتابت» و «وجاده»، با استواری تمام، پرداخته شده است. در فصل هشتم نیز، اسماء رجال و ملقبات آنان بحث شده و در ضمن آن، صحابی، تابعی و اصطلاحاتی دیگر مانند</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">موالی، مخضرم </del>و<del class="diffchange diffchange-inline">... تبیین شده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ایشان </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">طول سال های متمادی شاگردان زیادی را تربیت نمود </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">جمله</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">[[سید محمدهادی میلانی|آیت‌الله میلانی]]، [[سید شهاب الدین مرعشی نجفی|آیت‌الله نجفی مرعشی]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[سید عبدالاعلی سبزواری]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد چهارم</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">برخی دیگر از تألیفات او عبارتند از: [[تنقیح المقال فی علم الرجال (کتاب)|تنقیح المقال فی علم الرجال]]، فوائد الرجالیة، منهج الرشاد، مناسک الحج، الفوائد الطبیة.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد چهارم، خاتمه را </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">خود جای داده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">. در خاتمه کتاب، از شرح حال درایه نویسان </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">آثار آنان، </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">اجمال سخن گفته شده است</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">نام </del>این <del class="diffchange diffchange-inline">افراد، </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">ترتیب حروف الفبا آمده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">. برخی از ایشان عبارتند از: غضائری، نجاشی، احمد بن علی سیرافی، احمد بن محمد کندی، ابن عقده، عیاشی و..</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== انگیزه نگارش ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">دلیل اصلی تألیف کتاب، مهجور ماندن دو علم [[علم رجال|رجال]] و [[درایه الحدیث|درایة الحدیث]] </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">زمان مؤلف بوده است؛ به‌گونه‌ای که کمتر کسی یافت می‌شده است که نسبت به این دو علم، آگاهی داشته باشد؛ درحالی‌که [[فقه]] و [[اجتهاد]]، متوقف بر این دو علم بوده </ins>است و <ins class="diffchange diffchange-inline">همین امر مؤلف را بر آن داشته تا </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">تألیف کتابی شافی و وافی در این زمینه بپردازد</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">نگارش </ins>این <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب در ۲۲ ماه محرم سال ۱۳۳۳ق، </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">پایان رسیده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد <del class="diffchange diffchange-inline">پنجم </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">ششم</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==محتوای کتاب==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب به همراه مستدرکات و نتایج، مجموعا به عنوان هفت جلد به چاپ رسیده است. استاد محمدرضا مامقانی (نوه مؤلف) عهده دار تحقیق چهار جلد نخست و مؤلفِ سه </ins>جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">آخر است. وی در مقدمه تحقیق، ابتدا به اهمیت و جایگاه علم [[حدیث]] و نیز ارزش کتاب اشاره و سپس اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن، بیان شده است. در پایان نیز اطلاعاتی از زندگی نامه نویسنده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">آثار وی، ارائه گردیده است.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد پنجم </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">ششم </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">قلم استاد محمدرضا مامقانی (نوه مؤلف) مشتمل بر مستدرکات </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">که </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">آنها، </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">توضیح مطالب کتاب، با توجه به منابع فریقین پرداخته شده </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نیز فواید متعدد درایی طرح و مفصلا بررسی شده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">محقق، مصادر و اقوال را نشان داده </ins>و به <ins class="diffchange diffchange-inline">مصادر بسیاری مراجعه کرده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">. همچنین برخی از اختلافات عالمان حدیث را </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">مباحث متن آورده و </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">نقدهای مؤلفان پس از مرحوم [[عبدالله مامقانی|مامقانی]] اشاره کرده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">آنچه را درست تشخیص داده، آورده </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">محتوای کتاب «مقباس» به این شرح است:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد هفتم</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''جلد اول:''' نویسنده، نخست به بیان حقیقت، تعریف، موضوع و غایت [[مصطلح الحدیث|علم درایه]] پرداخته است. سپس در فصل اول، از اصطلاحات علم درایه، سخن گفته است. برخی از این اصطلاحات عبارتند از: متن و [[سند حدیث|سند]] حدیث؛ خبر؛ حدیث؛ اثر؛ [[حدیث قدسی]] و سنت فعلیه. در فصل دوم، از «خبر» و اقسام آن، بحث کرده است. وی ابتدا خبر را به پنج قسمت تقسیم کرده و سپس هریک را جداگانه توضیح داده است. در فصل سوم، از [[خبر متواتر]] و [[خبر واحد]] سخن گفته است. فصل چهارم، عهده دار بحث درباره خبر، به لحاظ احوال راویان آن است. نویسنده، روایات را از این لحاظ، به صحیح، حسن، موثق و ضعیف تقسیم کرده و هریک را توضیح داده است. در فصل پنجم، اصطلاحات عالمان حدیث (غیر از آنچه در فصل اول گذشت)، آورده شده است، از جمله: مُسند، متصل، مرفوع، معنعن، معلق، مفرد، مدرج، مشهور و... .</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''جلد دوم:''' جلد دوم، حاوی فصل ششم است. در این فصل، از شرایط پذیرش و عدم پذیرش خبر سخن رفته و در ضمن آن، به مباحثی مانند: شروط معتبر در راوی، ضبط در راوی و چگونگی آن، عدالت، [[جرح و تعدیل]] و مسائل مربوط به آن، الفاظ مدح و ذم و...، عالمانه و پژوهشگرانه، رسیدگی شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''جلد سوم:''' در این جلد، فصل هفتم و هشتم، گنجانده شده است. در فصل هفتم، جایگاه والای حدیث تبیین شده و از چگونگی فراگیری و آداب نقل آن، سخن رفته است. در این بحث، به مطالبی همچون «[[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]]»، «[[مناوله]]»، «[[کتابت (علم الحدیث)|کتابت]]» و «[[وجاده]]»، با استواری تمام، پرداخته شده است. در فصل هشتم نیز، اسماء رجال و ملقبات آنان بحث شده و در ضمن آن، [[صحابی]]، [[تابعین|تابعی]] و اصطلاحاتی دیگر مانند: موالی، مخضرم و... تبیین شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''جلد چهارم:''' جلد چهارم، خاتمه را در خود جای داده است. در خاتمه کتاب، از شرح حال درایه نویسان و آثار آنان، به اجمال سخن گفته شده است. نام این افراد، به ترتیب حروف الفبا آمده است. برخی از ایشان عبارتند از: [[ابن غضائری|غضائری]]، [[احمد بن علی نجاشی|نجاشی]]، احمد بن علی سیرافی، احمد بن محمد کندی، [[ابن عقده]]، [[محمد بن مسعود عیاشی|عیاشی]] و... .</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''جلد پنجم و ششم:''' جلد پنجم و ششم به قلم استاد محمدرضا مامقانی مشتمل بر مستدرکات است که در آنها، به توضیح مطالب کتاب، با توجه به منابع فریقین پرداخته شده و نیز فواید متعدد درایی طرح و مفصلا بررسی شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* '''</ins>جلد هفتم<ins class="diffchange diffchange-inline">:''' جلد آخر نیز به قلم محمدرضا مامقانی با عنوان «نتائج مقباس الهدایة»، معجم اصطلاحات بکار رفته در کتاب «مقباس الهدایة» و در حقیقت عصاره و چکیده مباحث تفصیل یافته در مجلدات پیشین است. در مثل اگر در متن کتاب و استدراک ها، صفحات مفصلی درباره اصطلاح «صحیح» بحث شده است، نتیجه آن در اینجا آمده است. در حقیقت این جلد، کلیدواژه و فهرست کوتاه شده اصطلاحات و مطالب کتاب است با ارجاع به متن آن.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد آخر به قلم استاد محمدرضا مامقانی با عنوان «نتائج مقباس الهدایة»، معجم اصطلاحات به کاررفته </del>در کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">«مقباس الهدایة» </del>و در <del class="diffchange diffchange-inline">حقیقت عصاره </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">چکیده مباحث تفصیل یافته در مجلدات پیشین است. در مثل اگر در </del>متن <del class="diffchange diffchange-inline">کتاب </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">استدراک ها، صفحات مفصلی درباره اصطلاح «صحیح» بحث شده است، نتیجه </del>آن <del class="diffchange diffchange-inline">در اینجا آمده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">. در حقیقت این جلد، کلیدواژه و فهرست کوتاه شده اصطلاحات و مطالب کتاب است با ارجاع به متن آن</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins class="diffchange diffchange-inline">پایان می‌توان چنین گفت که هرچند </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">حاضر، اثری نفیس </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ذ‌ی‌قیمت </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[علوم حدیث]] می‌باشد، اما متأسفانه نویسنده در آن، کمتر به مسئله مهم </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">اساسی نقد </ins>متن <ins class="diffchange diffchange-inline">حدیث </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">روش‌های </ins>آن <ins class="diffchange diffchange-inline">پرداخته </ins>است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;مقباس <del class="diffchange diffchange-inline">الهداية في </del>علم <del class="diffchange diffchange-inline">الدراية</del>&quot;، ویکی نور.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*مقباس الهدایة فی علم الدرایة&quot;، پایگاه حدیث نت.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;مقباس <ins class="diffchange diffchange-inline">الهدایة فی </ins>علم <ins class="diffchange diffchange-inline">الدرایة</ins>&quot;، ویکی نور.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins class="diffchange diffchange-inline">&quot;</ins>مقباس الهدایة فی علم الدرایة&quot;، پایگاه حدیث نت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای علوم حدیث]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای علوم حدیث]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع علوم حدیث]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع علوم حدیث]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع حدیثی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع حدیثی]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%A9_%D9%81%DB%8C_%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=143700&oldid=prev 2022-10-29T09:44:12Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی ««مقباس الهدایة فی علم الدرایة» تألیف علامه شیخ عبدالله مامقانى (م، ۱۳۵۱ ق)، ک...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>«مقباس الهدایة فی علم الدرایة» تألیف علامه شیخ عبدالله مامقانى (م، ۱۳۵۱ ق)، کتاب مفصل و مبسوطی است در علم درایه که به عنوان مقدمه ای بر رجال کبیر نویسنده، موسوم به «تنقیح المقال» نگاشته شده و مباحث مربوط به حدیث و درایه به خوبی در آن مطرح شده است. <br /> <br /> ==محتوای کتاب==<br /> این کتاب به همراه مستدرکات و نتایج، مجموعا به عنوان هفت جلد به چاپ رسیده است. استاد محمدرضا مامقانی عهده دار تحقیق چهار جلد نخست و مؤلف سه جلد آخر است. وی در مقدمه تحقیق، ابتدا به اهمیت و جایگاه علم حدیث و نیز ارزش کتاب اشاره و سپس اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن، بیان شده است. در پایان نیز اطلاعاتی از زندگی نامه نویسنده و آثار وی، ارائه گردیده است.<br /> <br /> محقق، مصادر و اقوال را نشان داده و به مصادر بسیاری مراجعه کرده است. همچنین برخی از اختلافات عالمان حدیث را در مباحث متن آورده و به نقدهای مؤلفان پس از مرحوم مامقانی اشاره کرده و آنچه را درست تشخیص داده، آورده است.<br /> <br /> جلد اول<br /> <br /> نویسنده، نخست، به بیان حقیقت، تعریف، موضوع و غایت علم درایه پرداخته است. سپس در فصل اول، از اصطلاحات علم درایه، سخن گفته است. برخی از این اصطلاحات عبارتند از: متن و سند حدیث؛ خبر؛ حدیث؛ اثر؛ حدیث قدسی و سنت فعلیه.<br /> <br /> در فصل دوم، از «خبر» و اقسام آن، بحث کرده است. وی ابتدا خبر را به پنج قسمت تقسیم کرده و سپس هریک را جداگانه توضیح داده است. این اقسام عبارتند از: خبری که معلوم الصدق بوده و صدق آن ضروری است؛ خبری که معلوم الکذب بوده و کذب آن ضروری است؛ خبری که معلوم الصدق بوده، ولی صدق آن، نظری است؛ خبری که معلوم الکذب، ولی کذب آن نظری است و خبری که محتمل الامرین می باشد.<br /> <br /> در فصل سوم، از خبر متواتر و آحاد سخن گفته است. نویسنده در این فصل، ابتدا به تعریف خبر متواتر و امکان تحقق آن پرداخته و سپس ضروری بودن علم به خبر متواتر یا نظری بودن آن و نیز شرایط مفید علم بودن خبر متواتر را بررسی کرده است. خبر واحد محفوف به قراین قطعی و خبر مستفیض و فرق آن با مشهور، از دیگر مطالب این فصل می باشد.<br /> <br /> فصل چهارم، عهده دار بحث درباره خبر، به لحاظ احوال راویان آن است. نویسنده، روایات را از این لحاظ، به صحیح، حسن، موثق و ضعیف تقسیم کرده و هریک را توضیح داده است.<br /> <br /> در فصل پنجم، اصطلاحات عالمان حدیث (غیر از آنچه در فصل اول گذشت)، آورده شده است. برخی از این اصطلاحات عبارتند از: مسند، متصل، مرفوع، معنعن، معلق، مفرد، مدرج، مشهور، غریب، مصحف، عالی و نازل، شاذ، نادر، محفوظ، منکر و... (اینها بین اقسام چهارگانه حدیث مشترکند و اختصاص به ضعیف ندارند). اصطلاحات مختص به حدیث ضعیف عبارتند از: موقوف، مقطوع، مضمر، معضل، مرسل، معلل، مدلس و...<br /> <br /> پنج فصل یادشده، در جلد اول گنجانده شده است.<br /> <br /> جلد دوم<br /> <br /> جلد دوم، حاوی فصل ششم است. در این فصل، از شرایط پذیرش و عدم پذیرش خبر سخن رفته و در ضمن آن، به مباحثی مانند: شروط معتبر در راوی، ضبط در راوی و چگونگی آن، عدالت، جرح و تعدیل و مسائل مربوط به آن، الفاظ مدح و ذم و...، عالمانه و پژوهشگرانه، رسیدگی شده است.<br /> <br /> جلد سوم<br /> <br /> در این جلد، فصل هفتم و هشتم، گنجانده شده است. در فصل هفتم، جایگاه والای حدیث تبیین شده و از چگونگی فراگیری و آداب نقل آن، سخن رفته است. در این بحث، به مطالبی همچون «اجازه»، «مقاوله»، «کتابت» و «وجاده»، با استواری تمام، پرداخته شده است. در فصل هشتم نیز، اسماء رجال و ملقبات آنان بحث شده و در ضمن آن، صحابی، تابعی و اصطلاحاتی دیگر مانند: موالی، مخضرم و... تبیین شده است.<br /> <br /> جلد چهارم<br /> <br /> جلد چهارم، خاتمه را در خود جای داده است. در خاتمه کتاب، از شرح حال درایه نویسان و آثار آنان، به اجمال سخن گفته شده است. نام این افراد، به ترتیب حروف الفبا آمده است. برخی از ایشان عبارتند از: غضائری، نجاشی، احمد بن علی سیرافی، احمد بن محمد کندی، ابن عقده، عیاشی و...<br /> <br /> جلد پنجم و ششم<br /> <br /> جلد پنجم و ششم به قلم استاد محمدرضا مامقانی (نوه مؤلف) مشتمل بر مستدرکات است که در آنها، به توضیح مطالب کتاب، با توجه به منابع فریقین پرداخته شده و نیز فواید متعدد درایی طرح و مفصلا بررسی شده است.<br /> <br /> جلد هفتم<br /> <br /> جلد آخر به قلم استاد محمدرضا مامقانی با عنوان «نتائج مقباس الهدایة»، معجم اصطلاحات به کاررفته در کتاب «مقباس الهدایة» و در حقیقت عصاره و چکیده مباحث تفصیل یافته در مجلدات پیشین است. در مثل اگر در متن کتاب و استدراک ها، صفحات مفصلی درباره اصطلاح «صحیح» بحث شده است، نتیجه آن در اینجا آمده است. در حقیقت این جلد، کلیدواژه و فهرست کوتاه شده اصطلاحات و مطالب کتاب است با ارجاع به متن آن.<br /> <br /> ==منابع==<br /> *&quot;مقباس الهداية في علم الدراية&quot;، ویکی نور.<br /> *مقباس الهدایة فی علم الدرایة&quot;، پایگاه حدیث نت.<br /> <br /> [[رده:کتابهای علوم حدیث]]<br /> [[رده:منابع علوم حدیث]]<br /> [[رده:منابع حدیثی]]</div>

مهدی موسوی