https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29 2026-06-15T07:17:58Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=155399&oldid=prev 2025-03-07T06:33:55Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">پرونده:Ketab424</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">jpg</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">بندانگشتی</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">معجم الصحابة</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''«مُعجم الصحابة»''' تألیف عبدالباقى بن قانع بغدادى (م، ۳۵۱ ق)، کتابى است در معرفى اجمالی </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">صحابه]] [[پیامبر اسلام]] (صلی الله علیه وآله)</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">مؤلف در این کتاب پس از معرفى مختصر افراد، [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى [[حدیث مسند</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">مسند]] و با [[حدیث متصل</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">سند متصل</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">از ایشان نقل می‌کند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان= </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''«معجم الصحابة»'''، اثر عبدالباقى بن قانع بغدادى با تحقیق خلیل ابراهیم قوتلاى، کتابى است به زبان عربى در معرفى </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">صحابه]] [[پیامبر اسلام</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">پیامبر اکرم</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">(صلی الله علیه وآله).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تصویر= </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">پرونده:Ketab424.jpg|240px</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">وسط</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==ساختار کتاب==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|نویسنده= عبدالباقی بن قانع بغدادی</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">کتاب در پانزده جلد منتشر شده و داراى مقدمه‌اى مفصل به قلم محقق است و تبویب آن بر اساس حروف الفبا صورت گرفته است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|موضوع= صحابه پیامبر/علم رجال</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<del class="diffchange diffchange-inline">=گزارش محتوا==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|زبان</ins>= <ins class="diffchange diffchange-inline">عربی </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تعداد جلد= ۱</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">پیرامون محتواى این کتاب، توجه به نکات زیر مفید است:</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده1=تحقیق </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">۱. محقق در بررسى صحت انتساب این کتاب به ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت این کتاب به ابن قانع تردید کرده‌اند، اما دلایل چندى در دست است که صحت انتساب کتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌کند که از آن جمله‌اند:</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده1=خلیل ابراهیم قوتلاى</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*الف)- مشایخ ابن قانع که در معجم الصحابة از آنها نام برده شده، همان‌هایى هستند که در کتب تراجم از آنها به‌عنوان مشایخ وى نام برده شده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<ins class="diffchange diffchange-inline">عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*ب)- در بسیارى از منابع مهمى که درباره [[صحابه]] نگاشته شده، احادیثى از ابن قانع روایت شده که عین همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[اسد الغابه في معرفه الصحابه (کتاب)</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]]، «[[دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه|دلائل النبوة]]» بیهقى و... چنین روایاتى وجود دارد.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*ج)- سند دو نسخه خطى که از کتاب موجود است، صحت انتساب این کتاب به ابن قانع را تأیید مى‌کند؛ چراکه رجال موجود در این دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و کتاب را از وى روایت مى‌کنند (ر.ک: مقدمه محقق، ص۷۹-۸۰).</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">۲. این کتاب مهم‌ترین اثر ابن قانع است که در آن اصحاب [[پیامبر اسلام</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">پیامبر]] را برشمرده و از هریک حدیثى [[حدیث مسند|مسند]] آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصیلى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا پرداخته و به هریک از حروف، بابى ویژه اختصاص داده است. بدین ترتیب ذیل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى که از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصیل بازگو مى‌کند؛ پس از آن به نقل [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى مسند که [[صحابی|صحابى]] مذکور در سلسله [[سند حدیث|سند]] آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى دیگر رفته و به همین روش عمل مى‌کند. لازم به ذکر است که ترتیب الفبایى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعایت نشده و تنها ملاک مقدم داشتن نام یک صحابى بر صحابى دیگر، شهرت وى نسبت به دیگرى بوده است (ر.ک: همان، ص۸۳-۸۵).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<ins class="diffchange diffchange-inline">افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">۳. مؤلف در شرح حال صحابه، نکات چندانى را مطرح نمى‌کند، بلکه تنها به ذکر نسب ایشان بسنده کرده و درصورتى‌که فرد مورد نظر به لقب یا صفت و ویژگى‌اى نیز مشهور باشد، به‌نحوى که گریزى از اشاره به آن در معرفى وى نباشد، از آن نیز یاد مى‌کند (ر.ک: همان).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|لینک=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">۴. ابن قانع در این کتاب به معرفى هر کسى که به صحابى بودن وى ضمن حدیثى تصریح شده یا قرینه‌اى دال بر صحابى بودن وى وجود دارد، پرداخته است. بنابراین ممکن است بسیارى از افراد که در این کتاب از آنها به‌عنوان صحابى یاد شده، از دیدگاه جمهور علماى این علم صحابى محسوب نگردند (ر.ک: همان).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">۵</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">معجم الصحابة، </del>از نظر حدیثى و [[فقه|فقهى]] و <del class="diffchange diffchange-inline">تاریخى </del>اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ویژگى‌هاى ذیل برخوردار است:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==معرفی کتاب==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب «معجم الصحابة» مهم‌ترین اثر ابن قانع بغدادی (۳۵۱-۲۶۵ ق) است که در آن اصحاب [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله را برشمرده و از هریک حدیثى [[حدیث مسند|مسند]] آورده است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب </ins>از نظر <ins class="diffchange diffchange-inline">[[حدیث|</ins>حدیثى<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و [[فقه|فقهى]] و <ins class="diffchange diffchange-inline">تاریخى، </ins>اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ویژگى‌هاى ذیل برخوردار است:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*الف)<del class="diffchange diffchange-inline">- </del>این اثر نسبت به بسیارى از آثار دیگر که در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بیشترى برخوردار است و جزء کتب مرجع در این موضوع به حساب مى‌آید.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*الف)<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>این اثر نسبت به بسیارى از آثار دیگر که در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بیشترى برخوردار است و جزء کتب مرجع در این موضوع به حساب مى‌آید.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ب)<del class="diffchange diffchange-inline">- </del>مؤلف این اثر، خود جزء [[محدث|محدثین]] بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ب)<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>مؤلف این اثر، خود جزء [[محدث|محدثین]] بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ج)<del class="diffchange diffchange-inline">- </del>شمار زیادى از روایات که در این کتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در دیگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان یافت<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ج)<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>شمار زیادى از روایات که در این کتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در دیگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان یافت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*د)- مؤلف به نقل احادیثى مى‌پردازد که در آنها به مصاحبت راوى با [[پیامبر اسلام|پیامبر]] یا اینکه وى لااقل حضرتش را رؤیت کرده، تصریح شده است و پیداست که این‌گونه تصریح، درصورتى‌که صحت صدور روایت از صحابى یا [[تابعین|تابعى]] اثبات گردد، از اهمیت ویژه‌اى در [[علم رجال]] برخوردار است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*ه)- مؤلف ذیل نام هر فرد، به نقل حدیث یا احادیثى که توسط وى از پیامبر با [[حدیث متصل|سند متصل]]، روایت شده مى‌پردازد.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">*و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه که هیچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسیارى از علماى این علم به نقل وى اطمینان کرده و وى را در این خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى که تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره کرد (ر.ک: همان، ص۹۵-۹۶)</del>.</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==وضعیت </del>کتاب<del class="diffchange diffchange-inline">==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">محقق در بررسى صحت انتساب این </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">به «ابن قانع» نوشته است: برخى در نسبت این کتاب به ابن قانع تردید کرده‌اند، اما دلایل چندى در دست است که صحت انتساب کتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌کند، از جمله‌:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*الف). [[مشایخ]] ابن قانع که در «معجم الصحابة» از آنها نام برده شده، همان‌هایى هستند که در کتب تراجم از آنها به‌عنوان مشایخ وى نام برده شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*ب). در بسیارى از منابع مهمى که درباره [[صحابه]] نگاشته شده، احادیثى از ابن قانع روایت شده که عین همان‌ها در «معجم الصحابة» موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[اسد الغابه في معرفه الصحابه (کتاب)|أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]]، «دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه» بیهقى و... چنین روایاتى وجود دارد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*ج). سند دو نسخه خطى که از کتاب موجود است، صحت انتساب این کتاب به ابن قانع را تأیید مى‌کند؛ چراکه رجال موجود در این دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و کتاب را از وى روایت مى‌کنند.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">حاضر، مشتمل بر پاورقى‌هایى (حواشى) مبسوط </del>به قلم محقق است <del class="diffchange diffchange-inline">که در واقع بیشترین حجم کتاب را </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">خود </del>اختصاص داده است. <del class="diffchange diffchange-inline">محقق در این حواشى </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">کارهایى از قبیل شماره‌گذارى مسلسل احادیث، شرح مفرداتى که در حدیث وارد شده، اما به جهت غرابت لفظ، براى خواننده مفهوم نیست، بیان احکام و فوایدى که از احادیث کتاب قابل استنباط است، پرداخته </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">. از همه مهم‌تر، وى برخلاف مؤلف که در معرفى صحابى تنها به یادکرد نام و نسب وى و نیز نمونه‌اى از احادیثى </del>که <del class="diffchange diffchange-inline">نقل کرده، بسنده کرده، به بیان شرح حال صحابى مورد نظر، ولو به‌صورت مختصر پرداخته است. وى </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">این قسمت علاوه بر ذکر ویژگى‌هایى که صحابى مورد نظر بدانها متصف بوده، از وظایفى که عهده‌دار گشته </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نیز از </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">مناقب</del>]] و <del class="diffchange diffchange-inline">فضائل </del>وى <del class="diffchange diffchange-inline">یاد مى‌کند و در پایان منابع و مصادرى را که از آنها در تهیه این شرح حال‌ها استفاده کرده است، معرفى مى‌کند</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==محتوای </ins>کتاب<ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب «معجم الصحابة» در پانزده جلد منتشر شده و داراى مقدمه‌اى مفصل </ins>به قلم محقق است <ins class="diffchange diffchange-inline">و تبویب آن بر اساس حروف الفبا صورت گرفته و </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">هریک از حروف، بابى ویژه </ins>اختصاص داده <ins class="diffchange diffchange-inline">شده </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">لازم </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">ذکر </ins>است که <ins class="diffchange diffchange-inline">ترتیب الفبایى </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">حرف دوم </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">سوم اسامى </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">صحابه</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">رعایت نشده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">تنها ملاک مقدم داشتن نام یک صحابى بر صحابى دیگر، شهرت </ins>وى <ins class="diffchange diffchange-inline">نسبت به دیگرى بوده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==منابع مقاله==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب تنها به معرفى مختصر صحابه پرداخته و نکات چندانى را مطرح نمى‌کند، بلکه تنها به ذکر نسب ایشان بسنده کرده و درصورتى‌که فرد مورد نظر به لقب یا صفتى نیز مشهور باشد، به‌نحوى که گریزى از اشاره به آن در معرفى وى نباشد، از آن نیز یاد مى‌کند. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از آن مؤلف به نقل [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى [[حدیث مسند|مسند]] و با [[حدیث متصل|سند متصل]]، که صحابى‌ مذکور در سلسله [[سند حدیث|سند]] آن قرار گرفته مى‌پردازد. وی به نقل احادیثى مى‌پردازد که در آنها به مصاحبت راوى با [[پیامبر اسلام]] یا اینکه وى لااقل حضرتش را رؤیت کرده، تصریح شده است و پیداست که این‌گونه تصریح، درصورتى‌که صحت صدور روایت از صحابى یا [[تابعین|تابعى]] اثبات گردد، از اهمیت ویژه‌اى در [[علم رجال]] برخوردار است.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">مقدمه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">متن </del>کتاب.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ابن قانع در این کتاب به معرفى هر کسى که به صحابى بودن وى ضمن حدیثى تصریح شده یا قرینه‌اى دالّ بر صحابى بودن وى وجود دارد، پرداخته است. بنابراین ممکن است بسیارى از افراد که در این کتاب از آنها به‌عنوان صحابى یاد شده، از دیدگاه جمهور علماى این علم، صحابى محسوب نگردند. همچنین مؤلف به معرفى برخى صحابه که هیچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسیارى از علماى این علم به نقل وى اطمینان کرده و وى را در این خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى که تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره کرد.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del class="diffchange diffchange-inline">منبع</del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ویکی نور</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب حاضر، مشتمل بر پاورقى‌هایى (حواشى) مبسوط به قلم محقق است که در واقع بیشترین حجم کتاب را به خود اختصاص داده است. محقق در این حواشى به کارهایى از قبیل شماره‌گذارى مسلسل احادیث، شرح مفرداتى که در حدیث وارد شده، اما به جهت غرابت لفظ، براى خواننده مفهوم نیست، بیان احکام </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">فوایدى که از احادیث </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">قابل استنباط است، پرداخته است. از همه مهم‌تر، وى برخلاف مؤلف که در معرفى صحابى تنها به یادکرد نام و نسب وى و نیز نمونه‌اى از احادیثى که نقل نموده بسنده کرده، به بیان شرح حال صحابى مورد نظر، ولو به‌صورت مختصر پرداخته است</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">وى در این قسمت علاوه بر ذکر ویژگى‌هایى که صحابى مورد نظر بدانها متصف بوده، از وظایفى که عهده‌دار گشته و نیز از فضائل وى یاد مى‌کند و در پایان، منابع و مصادرى را که از آنها در تهیه این شرح حال‌ها استفاده کرده است، معرفى مى‌کند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins class="diffchange diffchange-inline">منابع</ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">*[[نرم افزار تراجم و کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم و کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:منابع رجالی]][[رده:کتابهای شخصیت شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{حدیث}}</ins></div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=107526&oldid=prev 2019-07-07T10:48:17Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15" >سطر ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۵:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۱. محقق در بررسى صحت انتساب این کتاب به ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت این کتاب به ابن قانع تردید کرده‌اند، اما دلایل چندى در دست است که صحت انتساب کتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌کند که از آن جمله‌اند:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۱. محقق در بررسى صحت انتساب این کتاب به ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت این کتاب به ابن قانع تردید کرده‌اند، اما دلایل چندى در دست است که صحت انتساب کتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌کند که از آن جمله‌اند:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* الف)- مشایخ ابن قانع که در معجم الصحابة از آنها نام برده شده، همان‌هایى هستند که در کتب تراجم از آنها به‌عنوان مشایخ وى نام برده شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*الف)- مشایخ ابن قانع که در معجم الصحابة از آنها نام برده شده، همان‌هایى هستند که در کتب تراجم از آنها به‌عنوان مشایخ وى نام برده شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ب)- در بسیارى از منابع مهمى که درباره [[صحابه]] نگاشته شده، احادیثى از ابن قانع روایت شده که عین همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[اسد <del class="diffchange diffchange-inline">الغابة فی معرفة الصحابة </del>(کتاب)|أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]]، «[[دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه|دلائل النبوة]]» بیهقى و... چنین روایاتى وجود دارد.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ب)- در بسیارى از منابع مهمى که درباره [[صحابه]] نگاشته شده، احادیثى از ابن قانع روایت شده که عین همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[اسد <ins class="diffchange diffchange-inline">الغابه في معرفه الصحابه </ins>(کتاب)|أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]]، «[[دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه|دلائل النبوة]]» بیهقى و... چنین روایاتى وجود دارد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ج)- سند دو نسخه خطى که از کتاب موجود است، صحت انتساب این کتاب به ابن قانع را تأیید مى‌کند؛ چراکه رجال موجود در این دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و کتاب را از وى روایت مى‌کنند (ر.ک: مقدمه محقق، ص۷۹-۸۰).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ج)- سند دو نسخه خطى که از کتاب موجود است، صحت انتساب این کتاب به ابن قانع را تأیید مى‌کند؛ چراکه رجال موجود در این دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و کتاب را از وى روایت مى‌کنند (ر.ک: مقدمه محقق، ص۷۹-۸۰).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲. این کتاب مهم‌ترین اثر ابن قانع است که در آن اصحاب [[پیامبر اسلام|پیامبر]] را برشمرده و از هریک حدیثى [[حدیث مسند|مسند]] آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصیلى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا پرداخته و به هریک از حروف، بابى ویژه اختصاص داده است. بدین ترتیب ذیل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى که از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصیل بازگو مى‌کند؛ پس از آن به نقل [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى مسند که [[صحابی|صحابى]] مذکور در سلسله [[سند حدیث|سند]] آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى دیگر رفته و به همین روش عمل مى‌کند. لازم به ذکر است که ترتیب الفبایى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعایت نشده و تنها ملاک مقدم داشتن نام یک صحابى بر صحابى دیگر، شهرت وى نسبت به دیگرى بوده است (ر.ک: همان، ص۸۳-۸۵).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲. این کتاب مهم‌ترین اثر ابن قانع است که در آن اصحاب [[پیامبر اسلام|پیامبر]] را برشمرده و از هریک حدیثى [[حدیث مسند|مسند]] آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصیلى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا پرداخته و به هریک از حروف، بابى ویژه اختصاص داده است. بدین ترتیب ذیل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى که از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصیل بازگو مى‌کند؛ پس از آن به نقل [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى مسند که [[صحابی|صحابى]] مذکور در سلسله [[سند حدیث|سند]] آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى دیگر رفته و به همین روش عمل مى‌کند. لازم به ذکر است که ترتیب الفبایى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعایت نشده و تنها ملاک مقدم داشتن نام یک صحابى بر صحابى دیگر، شهرت وى نسبت به دیگرى بوده است (ر.ک: همان، ص۸۳-۸۵).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27" >سطر ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۷:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵. معجم الصحابة، از نظر حدیثى و [[فقه|فقهى]] و تاریخى اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ویژگى‌هاى ذیل برخوردار است:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵. معجم الصحابة، از نظر حدیثى و [[فقه|فقهى]] و تاریخى اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ویژگى‌هاى ذیل برخوردار است:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* الف)- این اثر نسبت به بسیارى از آثار دیگر که در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بیشترى برخوردار است و جزء کتب مرجع در این موضوع به حساب مى‌آید.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*الف)- این اثر نسبت به بسیارى از آثار دیگر که در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بیشترى برخوردار است و جزء کتب مرجع در این موضوع به حساب مى‌آید.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ب)- مؤلف این اثر، خود جزء [[محدث|محدثین]] بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ب)- مؤلف این اثر، خود جزء [[محدث|محدثین]] بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ج)- شمار زیادى از روایات که در این کتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در دیگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان یافت.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ج)- شمار زیادى از روایات که در این کتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در دیگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان یافت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* د)- مؤلف به نقل احادیثى مى‌پردازد که در آنها به مصاحبت راوى با [[پیامبر اسلام|پیامبر]] یا اینکه وى لااقل حضرتش را رؤیت کرده، تصریح شده است و پیداست که این‌گونه تصریح، درصورتى‌که صحت صدور روایت از صحابى یا [[تابعین|تابعى]] اثبات گردد، از اهمیت ویژه‌اى در [[علم رجال]] برخوردار است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*د)- مؤلف به نقل احادیثى مى‌پردازد که در آنها به مصاحبت راوى با [[پیامبر اسلام|پیامبر]] یا اینکه وى لااقل حضرتش را رؤیت کرده، تصریح شده است و پیداست که این‌گونه تصریح، درصورتى‌که صحت صدور روایت از صحابى یا [[تابعین|تابعى]] اثبات گردد، از اهمیت ویژه‌اى در [[علم رجال]] برخوردار است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ه)- مؤلف ذیل نام هر فرد، به نقل حدیث یا احادیثى که توسط وى از پیامبر با [[حدیث متصل|سند متصل]]، روایت شده مى‌پردازد.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ه)- مؤلف ذیل نام هر فرد، به نقل حدیث یا احادیثى که توسط وى از پیامبر با [[حدیث متصل|سند متصل]]، روایت شده مى‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه که هیچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسیارى از علماى این علم به نقل وى اطمینان کرده و وى را در این خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى که تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره کرد (ر.ک: همان، ص۹۵-۹۶).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه که هیچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسیارى از علماى این علم به نقل وى اطمینان کرده و وى را در این خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى که تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره کرد (ر.ک: همان، ص۹۵-۹۶).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعیت کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعیت کتاب==</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=107525&oldid=prev 2019-07-07T10:47:02Z

<p>ویرایش</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2" >سطر ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del class="diffchange diffchange-inline">معرفى اجمالى </del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''«معجم الصحابة»'''، اثر عبدالباقى بن قانع بغدادى با تحقیق خلیل ابراهیم قوتلاى، کتابى است به زبان عربى در معرفى [[صحابه]] [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins class="diffchange diffchange-inline">ساختار کتاب</ins>==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">«معجم الصحابة»، اثر عبدالباقى بن قانع بغدادى با تحقيق خليل ابراهيم قوتلاى، كتابى </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">به زبان عربى در معرفى صحابه پيامبر اكرم(ص)</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب در پانزده جلد منتشر شده و داراى مقدمه‌اى مفصل به قلم محقق است و تبویب آن بر اساس حروف الفبا صورت گرفته </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del class="diffchange diffchange-inline">ساختار </del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins class="diffchange diffchange-inline">گزارش محتوا</ins>==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">كتاب در پانزده جلد منتشر شده و داراى مقدمه‌اى مفصل </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">قلم محقق </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">و تبويب آن بر اساس حروف الفبا صورت گرفته است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">پیرامون محتواى این کتاب، توجه </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">نکات زیر مفید </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== گزارش محتوا ==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">۱. محقق در بررسى صحت انتساب این کتاب به ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت این کتاب به ابن قانع تردید کرده‌اند، اما دلایل چندى در دست است که صحت انتساب کتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌کند که از آن جمله‌اند:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* الف)- مشایخ ابن قانع که در معجم الصحابة از آنها نام برده شده، همان‌هایى هستند که در کتب تراجم از آنها به‌عنوان مشایخ وى نام برده شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* ب)- در بسیارى از منابع مهمى که درباره [[صحابه]] نگاشته شده، احادیثى از ابن قانع روایت شده که عین همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[اسد الغابة فی معرفة الصحابة (کتاب)|أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثیر]]، «[[دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه|دلائل النبوة]]» بیهقى و... چنین روایاتى وجود دارد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* ج)- سند دو نسخه خطى که از کتاب موجود است، صحت انتساب این کتاب به ابن قانع را تأیید مى‌کند؛ چراکه رجال موجود در این دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و کتاب را از وى روایت مى‌کنند (ر.ک: مقدمه محقق، ص۷۹-۸۰).</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">پيرامون محتواى اين كتاب، توجه </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">نكات زير مفيد </del>است:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">۲. این کتاب مهم‌ترین اثر ابن قانع است که در آن اصحاب [[پیامبر اسلام|پیامبر]] را برشمرده و از هریک حدیثى [[حدیث مسند|مسند]] آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصیلى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا پرداخته و به هریک از حروف، بابى ویژه اختصاص داده است. بدین ترتیب ذیل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى که از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصیل بازگو مى‌کند؛ پس از آن به نقل [[حدیث|حدیث]] یا احادیثى مسند که [[صحابی|صحابى]] مذکور در سلسله [[سند حدیث|سند]] آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى دیگر رفته و به همین روش عمل مى‌کند. لازم به ذکر است که ترتیب الفبایى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعایت نشده و تنها ملاک مقدم داشتن نام یک صحابى بر صحابى دیگر، شهرت وى نسبت </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">دیگرى بوده </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">(ر.ک</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">همان، ص۸۳-۸۵).</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">1</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">محقق </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">بررسى صحت انتساب اين كتاب </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت اين كتاب </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">ابن قانع ترديد كرده‌اند، اما دلايل چندى </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">دست است كه صحت انتساب كتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌كند كه </del>از آن <del class="diffchange diffchange-inline">جمله‌اند</del>:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">۳</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">مؤلف </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">شرح حال صحابه، نکات چندانى را مطرح نمى‌کند، بلکه تنها </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">ذکر نسب ایشان بسنده کرده و درصورتى‌که فرد مورد نظر به لقب یا صفت و ویژگى‌اى نیز مشهور باشد، به‌نحوى که گریزى از اشاره </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">آن </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">معرفى وى نباشد، </ins>از آن <ins class="diffchange diffchange-inline">نیز یاد مى‌کند (ر.ک</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">همان).</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">الف)- مشايخ </del>ابن قانع <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">معجم الصحابة </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">آنها نام برده شده، همان‌هايى هستند كه </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">كتب تراجم </del>از آنها به‌عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">مشايخ وى نام برده شده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">۴. </ins>ابن قانع در <ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب به معرفى هر کسى که به صحابى بودن وى ضمن حدیثى تصریح شده یا قرینه‌اى دال بر صحابى بودن وى وجود دارد، پرداخته است. بنابراین ممکن است بسیارى </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">افراد که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب </ins>از آنها به‌عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">صحابى یاد شده، از دیدگاه جمهور علماى این علم صحابى محسوب نگردند (ر.ک: همان)</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ب)- در بسيارى </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">منابع مهمى كه درباره صحابه نگاشته شده، احاديثى از ابن قانع روايت شده كه عين همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «</del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">أسد الغابة في معرفة الصحابة</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">أسد الغابة</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، «[[دلائل النبوة </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">معرفة أحوال صاحب الشريعة|دلائل النبوة]]» [[بیهقی، احمد بن حسین|بيهقى]] </del>و<del class="diffchange diffchange-inline">... چنين رواياتى وجود دارد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">۵. معجم الصحابة، </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">نظر حدیثى و </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">فقه</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">فقهى</ins>]] و <ins class="diffchange diffchange-inline">تاریخى اثرى ارزنده بشمار مى‌رود </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">از ویژگى‌هاى ذیل برخوردار است:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ج)- <del class="diffchange diffchange-inline">سند دو نسخه خطى كه </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب موجود است، صحت انتساب اين كتاب </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">ابن قانع </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">تأييد مى‌كند؛ چراكه </del>رجال <del class="diffchange diffchange-inline">موجود </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">اين دو نسخه </del>به ابن قانع <del class="diffchange diffchange-inline">متصل مى‌شوند </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب را از وى روايت مى‌كنند </del>(ر.<del class="diffchange diffchange-inline">ك</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">مقدمه محقق، ص79</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">80</del>).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* الف)- این اثر نسبت به بسیارى از آثار دیگر که در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بیشترى برخوردار است و جزء کتب مرجع در این موضوع به حساب مى‌آید.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ب)- مؤلف این اثر، خود جزء [[محدث|محدثین]] بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>ج)- <ins class="diffchange diffchange-inline">شمار زیادى از روایات که در این کتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در دیگر آثار </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">آنها نشانى نمى‌توان یافت.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* د)- مؤلف به نقل احادیثى مى‌پردازد که در آنها </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">مصاحبت راوى با [[پیامبر اسلام|پیامبر]] یا اینکه وى لااقل حضرتش </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">رؤیت کرده، تصریح شده است و پیداست که این‌گونه تصریح، درصورتى‌که صحت صدور روایت از صحابى یا [[تابعین|تابعى]] اثبات گردد، از اهمیت ویژه‌اى در [[علم </ins>رجال<ins class="diffchange diffchange-inline">]] برخوردار است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ه)- مؤلف ذیل نام هر فرد، به نقل حدیث یا احادیثى که توسط وى از پیامبر با [[حدیث متصل|سند متصل]]، روایت شده مى‌پردازد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه که هیچ نام و نشانى از آنان </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسیارى از علماى این علم </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">نقل وى اطمینان کرده و وى را در این خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى که تنها </ins>ابن قانع <ins class="diffchange diffchange-inline">به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى </ins>و<ins class="diffchange diffchange-inline">... اشاره کرد </ins>(ر.<ins class="diffchange diffchange-inline">ک</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">همان، ص۹۵</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">۹۶</ins>).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">2. اين كتاب مهم‌ترين اثر ابن قانع است كه در آن اصحاب پيامبر را برشمرده و از هريك حديثى مسند آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصيلى افراد، بر اساس ترتيب حروف الفبا پرداخته و به هريك از حروف، بابى ويژه اختصاص داده است. بدين ترتيب ذيل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى كه از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصيل بازگو مى‌كند؛ پس از آن به نقل حديث يا احاديثى مسند كه صحابى مذكور در سلسله سند آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى ديگر رفته و به همين روش عمل مى‌كند. لازم به ذكر است كه ترتيب الفبايى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعايت نشده و تنها ملاك مقدم داشتن نام يك صحابى بر صحابى ديگر، شهرت وى نسبت به ديگرى بوده است (ر.ك: همان، ص83-85).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==وضعیت کتاب==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. مؤلف در شرح حال صحابه، نكات چندانى را مطرح نمى‌كند، بلكه تنها به ذكر نسب ايشان بسنده كرده و درصورتى‌كه فرد مورد نظر به لقب يا صفت و ويژگى‌اى نيز مشهور باشد، به‌نحوى كه گريزى از اشاره به آن در معرفى وى نباشد، از آن نيز ياد مى‌كند (ر.ك: همان).</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">4</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ابن قانع </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">اين كتاب </del>به معرفى <del class="diffchange diffchange-inline">هر كسى كه </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">صحابى بودن </del>وى <del class="diffchange diffchange-inline">ضمن حديثى تصريح شده يا قرينه‌اى دال بر </del>صحابى <del class="diffchange diffchange-inline">بودن وى وجود دارد، </del>پرداخته است. <del class="diffchange diffchange-inline">بنابراين ممكن است بسيارى </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">افراد كه </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">اين كتاب </del>از آنها <del class="diffchange diffchange-inline">به‌عنوان صحابى ياد شده، از ديدگاه جمهور علماى اين علم صحابى محسوب نگردند (ر.ك: همان)</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب حاضر، مشتمل بر پاورقى‌هایى (حواشى) مبسوط به قلم محقق است که در واقع بیشترین حجم کتاب را به خود اختصاص داده است</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">محقق </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">این حواشى </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">کارهایى از قبیل شماره‌گذارى مسلسل احادیث، شرح مفرداتى که در حدیث وارد شده، اما به جهت غرابت لفظ، براى خواننده مفهوم نیست، بیان احکام و فوایدى که از احادیث کتاب قابل استنباط است، پرداخته است. از همه مهم‌تر، وى برخلاف مؤلف که در </ins>معرفى <ins class="diffchange diffchange-inline">صحابى تنها </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">یادکرد نام و نسب </ins>وى <ins class="diffchange diffchange-inline">و نیز نمونه‌اى از احادیثى که نقل کرده، بسنده کرده، به بیان شرح حال </ins>صحابى <ins class="diffchange diffchange-inline">مورد نظر، ولو به‌صورت مختصر </ins>پرداخته است. <ins class="diffchange diffchange-inline">وى در این قسمت علاوه بر ذکر ویژگى‌هایى که صحابى مورد نظر بدانها متصف بوده، از وظایفى که عهده‌دار گشته و نیز </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">[[مناقب]] و فضائل وى یاد مى‌کند و </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">پایان منابع و مصادرى را که </ins>از آنها <ins class="diffchange diffchange-inline">در تهیه این شرح حال‌ها استفاده کرده است، معرفى مى‌کند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">5. معجم الصحابة، از نظر حديثى و فقهى و تاريخى اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ويژگى‌هاى ذيل برخوردار است:</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==منابع مقاله==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف)- اين اثر نسبت به بسيارى از آثار ديگر كه در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بيشترى برخوردار است و جزء كتب مرجع در اين موضوع به حساب مى‌آيد.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ب)- مؤلف اين اثر، خود جزء محدثين بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه و متن <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منبع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ج)- شمار زيادى از روايات كه در اين كتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در ديگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان يافت.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">د)- مؤلف به نقل احاديثى مى‌پردازد كه در آنها به مصاحبت راوى با پيامبر يا اينكه وى لااقل حضرتش را رؤيت كرده، تصريح شده است و پيداست كه اين‌گونه تصريح، درصورتى‌كه صحت صدور روايت از صحابى يا تابعى اثبات گردد، از اهميت ويژه‌اى در علم رجال برخوردار است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ه)- مؤلف ذيل نام هر فرد، به نقل حديث يا احاديثى كه توسط وى از پيامبر با سند متصل، روايت شده مى‌پردازد.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه كه هيچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسيارى از علماى اين علم به نقل وى اطمينان كرده و وى را در اين خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى كه تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره كرد (ر.ك: همان، ص95-96).</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== وضعيت كتاب ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">كتاب حاضر، مشتمل بر پاورقى‌هايى (حواشى) مبسوط به قلم محقق است كه در واقع بيشترين حجم كتاب را به خود اختصاص داده است. محقق در اين حواشى به كارهايى از قبيل شماره‌گذارى مسلسل احاديث، شرح مفرداتى كه در حديث وارد شده، اما به جهت غرابت لفظ، براى خواننده مفهوم نيست، بيان احكام و فوايدى كه از احاديث كتاب قابل استنباط است، پرداخته است. از همه مهم‌تر، وى برخلاف مؤلف كه در معرفى صحابى تنها به يادكرد نام و نسب وى و نيز نمونه‌اى از احاديثى كه نقل كرده، بسنده كرده، به بيان شرح حال صحابى مورد نظر، ولو به‌صورت مختصر پرداخته است. وى در اين قسمت علاوه بر ذكر ويژگى‌هايى كه صحابى مورد نظر بدانها متصف بوده، از وظايفى كه عهده‌دار گشته و نيز از مناقب و فضائل وى ياد مى‌كند و در پايان منابع و مصادرى را كه از آنها در تهيه اين شرح حال‌ها استفاده كرده است، معرفى مى‌كند.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== منابع مقاله ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه و متن <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب</del>.</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع ==</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویکی نور</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویکی نور</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%AC%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=82726&oldid=prev 2017-11-21T10:08:30Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Ketab424.jpg" title="پرونده:Ketab424.jpg">بندانگشتی|معجم الصحابة</a> == معرفى اجمالى == «معجم الصحابة»، ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:Ketab424.jpg|بندانگشتی|معجم الصحابة]]<br /> <br /> <br /> == معرفى اجمالى ==<br /> <br /> <br /> «معجم الصحابة»، اثر عبدالباقى بن قانع بغدادى با تحقيق خليل ابراهيم قوتلاى، كتابى است به زبان عربى در معرفى صحابه پيامبر اكرم(ص).<br /> <br /> == ساختار ==<br /> <br /> <br /> كتاب در پانزده جلد منتشر شده و داراى مقدمه‌اى مفصل به قلم محقق است و تبويب آن بر اساس حروف الفبا صورت گرفته است.<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> <br /> <br /> پيرامون محتواى اين كتاب، توجه به نكات زير مفيد است:<br /> <br /> 1. محقق در بررسى صحت انتساب اين كتاب به ابن قانع نوشته است: برخى در نسبت اين كتاب به ابن قانع ترديد كرده‌اند، اما دلايل چندى در دست است كه صحت انتساب كتاب حاضر را به ابن قانع اثبات مى‌كند كه از آن جمله‌اند:<br /> <br /> الف)- مشايخ ابن قانع كه در معجم الصحابة از آنها نام برده شده، همان‌هايى هستند كه در كتب تراجم از آنها به‌عنوان مشايخ وى نام برده شده است.<br /> <br /> ب)- در بسيارى از منابع مهمى كه درباره صحابه نگاشته شده، احاديثى از ابن قانع روايت شده كه عين همان‌ها در معجم الصحابة موجود است؛ به‌عنوان نمونه در «[[أسد الغابة في معرفة الصحابة|أسد الغابة]]» [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، «[[دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشريعة|دلائل النبوة]]» [[بیهقی، احمد بن حسین|بيهقى]] و... چنين رواياتى وجود دارد.<br /> <br /> ج)- سند دو نسخه خطى كه از كتاب موجود است، صحت انتساب اين كتاب به ابن قانع را تأييد مى‌كند؛ چراكه رجال موجود در اين دو نسخه به ابن قانع متصل مى‌شوند و كتاب را از وى روايت مى‌كنند (ر.ك: مقدمه محقق، ص79-80).<br /> <br /> 2. اين كتاب مهم‌ترين اثر ابن قانع است كه در آن اصحاب پيامبر را برشمرده و از هريك حديثى مسند آورده است. مؤلف تنها به معرفى افراد و نه شرح حال تفصيلى افراد، بر اساس ترتيب حروف الفبا پرداخته و به هريك از حروف، بابى ويژه اختصاص داده است. بدين ترتيب ذيل حرف «الف» مثلا، از صحابى‌اى نام برده و در صورتى كه از شهرت برخوردار باشد، نسب وى را به‌تفصيل بازگو مى‌كند؛ پس از آن به نقل حديث يا احاديثى مسند كه صحابى مذكور در سلسله سند آن قرار گرفته مى‌پردازد؛ پس از آن به سراغ صحابى ديگر رفته و به همين روش عمل مى‌كند. لازم به ذكر است كه ترتيب الفبايى در حرف دوم و سوم اسامى صحابه رعايت نشده و تنها ملاك مقدم داشتن نام يك صحابى بر صحابى ديگر، شهرت وى نسبت به ديگرى بوده است (ر.ك: همان، ص83-85).<br /> <br /> 3. مؤلف در شرح حال صحابه، نكات چندانى را مطرح نمى‌كند، بلكه تنها به ذكر نسب ايشان بسنده كرده و درصورتى‌كه فرد مورد نظر به لقب يا صفت و ويژگى‌اى نيز مشهور باشد، به‌نحوى كه گريزى از اشاره به آن در معرفى وى نباشد، از آن نيز ياد مى‌كند (ر.ك: همان).<br /> <br /> 4. ابن قانع در اين كتاب به معرفى هر كسى كه به صحابى بودن وى ضمن حديثى تصريح شده يا قرينه‌اى دال بر صحابى بودن وى وجود دارد، پرداخته است. بنابراين ممكن است بسيارى از افراد كه در اين كتاب از آنها به‌عنوان صحابى ياد شده، از ديدگاه جمهور علماى اين علم صحابى محسوب نگردند (ر.ك: همان).<br /> <br /> 5. معجم الصحابة، از نظر حديثى و فقهى و تاريخى اثرى ارزنده بشمار مى‌رود و از ويژگى‌هاى ذيل برخوردار است:<br /> <br /> الف)- اين اثر نسبت به بسيارى از آثار ديگر كه در موضوع صحابه‌نگارى به نگارش درآمده‌اند، از قدمت بيشترى برخوردار است و جزء كتب مرجع در اين موضوع به حساب مى‌آيد.<br /> <br /> ب)- مؤلف اين اثر، خود جزء محدثين بزرگ و مشهور اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم هجرى است.<br /> <br /> ج)- شمار زيادى از روايات كه در اين كتاب آمده، منحصربه‌فرد است و در ديگر آثار از آنها نشانى نمى‌توان يافت.<br /> <br /> د)- مؤلف به نقل احاديثى مى‌پردازد كه در آنها به مصاحبت راوى با پيامبر يا اينكه وى لااقل حضرتش را رؤيت كرده، تصريح شده است و پيداست كه اين‌گونه تصريح، درصورتى‌كه صحت صدور روايت از صحابى يا تابعى اثبات گردد، از اهميت ويژه‌اى در علم رجال برخوردار است.<br /> <br /> ه)- مؤلف ذيل نام هر فرد، به نقل حديث يا احاديثى كه توسط وى از پيامبر با سند متصل، روايت شده مى‌پردازد.<br /> <br /> و)- مؤلف به معرفى برخى صحابه كه هيچ نام و نشانى از آنان در صحابه‌نگارى‌هاى قبل از معجم حاضر وجود ندارد، پرداخته و بسيارى از علماى اين علم به نقل وى اطمينان كرده و وى را در اين خصوص متهم نساخته‌اند؛ از جمله افرادى كه تنها ابن قانع به معرفى آنها پرداخته مى‌توان به اثوب بن عتبه، اوس مزنى، جبر اعرابى، حارث بن خزرج انصارى، رجاء غنوى و... اشاره كرد (ر.ك: همان، ص95-96).<br /> <br /> == وضعيت كتاب ==<br /> <br /> <br /> كتاب حاضر، مشتمل بر پاورقى‌هايى (حواشى) مبسوط به قلم محقق است كه در واقع بيشترين حجم كتاب را به خود اختصاص داده است. محقق در اين حواشى به كارهايى از قبيل شماره‌گذارى مسلسل احاديث، شرح مفرداتى كه در حديث وارد شده، اما به جهت غرابت لفظ، براى خواننده مفهوم نيست، بيان احكام و فوايدى كه از احاديث كتاب قابل استنباط است، پرداخته است. از همه مهم‌تر، وى برخلاف مؤلف كه در معرفى صحابى تنها به يادكرد نام و نسب وى و نيز نمونه‌اى از احاديثى كه نقل كرده، بسنده كرده، به بيان شرح حال صحابى مورد نظر، ولو به‌صورت مختصر پرداخته است. وى در اين قسمت علاوه بر ذكر ويژگى‌هايى كه صحابى مورد نظر بدانها متصف بوده، از وظايفى كه عهده‌دار گشته و نيز از مناقب و فضائل وى ياد مى‌كند و در پايان منابع و مصادرى را كه از آنها در تهيه اين شرح حال‌ها استفاده كرده است، معرفى مى‌كند.<br /> <br /> == منابع مقاله ==<br /> <br /> <br /> مقدمه و متن كتاب.<br /> <br /> <br /> == منبع ==<br /> ویکی نور</div>

History of islam