مهدی موسوی در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۰۴

2019-06-27T12:04:37Z

عربصالحی: صفحه‌ای جدید حاوی '== معانی لغوی مصراع == مصراع . [ م ِ ] (ع اِ) نیمه ٔ در که به هندی کواراست . منتهی ا...' ایجاد کرد

2013-11-06T06:55:03Z

صفحه‌ای جدید حاوی '== معانی لغوی مصراع == مصراع . [ م ِ ] (ع اِ) نیمه ٔ در که به هندی کواراست . <ref> منتهی ا...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== معانی لغوی مصراع ==

مصراع . [ م ِ ] (ع اِ) نیمه ٔ در که به هندی کواراست . <ref> منتهی الارب </ref> . یک لنگه از دو لنگه ٔ در. ج ، مصاریع.<ref> ناظم الاطباء </ref>. یک پاره از دو پاره ٔ دری دولختی . <ref> المعجم ص 30. </ref>.. تخته ٔ در را گویند. <ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref> . یک لت از دو لت در. لت . لخت . لنگه ٔ در.<ref> یادداشت مؤلف </ref> . طبقه . طبق . ج ، مصارع .<ref> مجمل اللغه </ref> . مصراع و مصرع هر دو درست است به معنی یک تخته در که آن را لخت در و طبقه ٔ در نیز گویند. و به هندی کوار نامند. <ref> از غیاث </ref> <ref> آنندراج </ref> : درِ آتشکده بکندند و آن دو مصراع بودند از طلا و آن را برکندند و به پیش حجاج بردند. <ref> ترجمه ٔ تاریخ قم ص 90 </ref>. || <ref> اصطلاح عروض </ref> نیم بیت . <ref> دهار </ref>. نیم بیت شعر. <ref> مهذب الاسماء. </ref> نیمه ٔ شعر. <ref> منتهی الارب </ref> یک لنگه از شعر.<ref> ناظم الاطباء </ref>. هر نیمه از دو نیمه ٔ بیت که در متحرکات و سواکن به هم نزدیک باشند و هر یک را بی دیگری بتوان انشا و انشاد کرد. <ref> المعجم ص 30 </ref>. نیمه ٔ بیت را از آن جهت مصراع خوانند که همچنانکه از در دو طبقه هر کدام طبقه را که خواهند باز و فراز توان کرد بی دیگری نتواند بود و چون هر دو طبقه را به هم فرازکنند یک در باشد، از بیت نیز هر کدام مصراع را که خوانند بی دیگری بیت نتواند بود. <ref> غیاث </ref> <ref> آنندراج . </ref> مصراع نصف بیت را گویند. در اصطلاح بلغا آن است که از سه قالب یا چهار قالب مرکب شده باشد، کمتر و بیشتر روانیست که آن از قبیل نظم نبود، اگرچه منقول است که بزرگی یک مصراع برحسب قانون و مصراع دوم دراز گفته :
مصراع اول :
آب را و خاک را بر سر زنی سر نشکند.
مصراع دوم :
آب را و خاک را یک جا و اندر هم کنی خشتی پزی ...<ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref>

== مصراع در شعر ==

یک نیمه ٔ شعر. نصف یک بیت ، چنانکه «چو ایران نباشد تن من مباد» یک مصراع است و مصراع دوم آن «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» باشد که جمعاً یک بیت اند و مصراع صحیح است و به این معنی ظاهراً «مصرع » در عربی نیامده است .<ref> یادداشت مؤلف </ref> صاحب آنندراج گوید: رنگین ، موزون ، تند، شوخ ، بلند، رسا، برجسته از صفات و انگشت ،سر، نخل ، کوچه از تشبیهات مصراع است . <ref> از آنندراج </ref> : چنانکه بیشتر فهلویات که اغلب ارباب طبع مصراعی از آن بر مفاعیلن مفاعیلن فعولن که از بحر هزج است می گویند و مصراعی بر فاعلاتن مفاعیلن فعولن که بحر مشاکل است از بحور مستحدث می گویند. <ref> المعجم ص 28. </ref>

==پانویس ==
<references />

== منابع ==
* لغت نامه دهخدا، ذیل واژه مصراع، در دسترس در [http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B9 واژه یاب] بازیابی: 15 آبان ماه 1392.

{{شعر فارسی}}
[[رده:شعر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-== معانی لغوی مصراع ==
+==معانی لغوی مصراع==
-مصراع . [ م ِ ] (ع اِ) نیمه ٔ در که به هندی کواراست . <ref> منتهی الارب </ref> . یک لنگه از دو لنگه ٔ در. ج ، مصاریع.<ref>  ناظم الاطباء </ref>. یک پاره از دو پاره ٔ دری دولختی . <ref> المعجم ص 30. </ref>.. تخته ٔ در را گویند. <ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref> . یک لت از دو لت در. لت . لخت . لنگه ٔ در.<ref> یادداشت مؤلف </ref> . طبقه . طبق . ج ، مصارع .<ref>  مجمل اللغه </ref> . مصراع و مصرع هر دو درست است به معنی یک تخته در که آن را لخت در و طبقه ٔ در نیز گویند. و به هندی کوار نامند. <ref> از غیاث </ref>  <ref> آنندراج </ref> : درِ آتشکده بکندند و آن دو مصراع بودند از طلا و آن را برکندند و به پیش حجاج بردند. <ref> ترجمه ٔ تاریخ قم ص 90 </ref>. || <ref> اصطلاح عروض </ref>  نیم بیت . <ref> دهار </ref>. نیم بیت شعر. <ref> مهذب الاسماء. </ref> نیمه ٔ شعر. <ref> منتهی الارب  </ref> یک لنگه از شعر.<ref>  ناظم الاطباء </ref>. هر نیمه از دو نیمه ٔ بیت که در متحرکات و سواکن به هم نزدیک باشند و هر یک را بی دیگری بتوان انشا و انشاد کرد. <ref> المعجم ص 30 </ref>. نیمه ٔ بیت را از آن جهت مصراع خوانند که همچنانکه از در دو طبقه هر کدام طبقه را که خواهند باز و فراز توان کرد بی دیگری نتواند بود و چون هر دو طبقه را به هم فرازکنند یک در باشد، از بیت نیز هر کدام مصراع را که خوانند بی دیگری بیت نتواند بود. <ref> غیاث </ref>  <ref> آنندراج . </ref> مصراع نصف بیت را گویند. در اصطلاح بلغا آن است که از سه قالب یا چهار قالب مرکب شده باشد، کمتر و بیشتر روانیست که آن از قبیل نظم نبود، اگرچه منقول است که بزرگی یک مصراع برحسب قانون و مصراع دوم دراز گفته :
+مصراع. [ م ِ ] (ع اِ) نیمه در که به هندی کواراست.<ref> منتهی الارب </ref> یک لنگه از دو لنگه ٔ در. ج، مصاریع.<ref>  ناظم الاطباء </ref> یک پاره از دو پاره دری دولختی.<ref> المعجم ص 30. </ref> تخته در را گویند.<ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref> یک لت از دو لت در. لت. لخت. لنگه در.<ref> یادداشت مؤلف </ref> طبقه. طبق. ج، مصارع.<ref>  مجمل اللغه </ref> مصراع و مصرع هر دو درست است به معنی یک تخته در که آن را لخت در و طبقه در نیز گویند. و به هندی کوار نامند. <ref> از غیاث </ref> <ref> آنندراج </ref> درِ آتشکده بکندند و آن دو مصراع بودند از طلا و آن را برکندند و به پیش حجاج بردند.<ref> ترجمه ٔ تاریخ قم ص 90 </ref> <ref> اصطلاح عروض </ref> نیم بیت.<ref> دهار </ref> نیم بیت شعر.<ref> مهذب الاسماء. </ref> نیمه شعر.<ref> منتهی الارب  </ref> یک لنگه از شعر.<ref>  ناظم الاطباء </ref>
 مصراع اول :
 آب را و خاک را بر سر زنی سر نشکند.
-مصراع دوم :
+مصراع دوم:
-آب را و خاک را یک جا و اندر هم کنی خشتی پزی ...<ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref>
+آب را و خاک را یک جا و اندر هم کنی خشتی پزی ... .<ref> از کشاف اصطلاحات الفنون </ref>
-== مصراع در شعر ==
+==مصراع در شعر==
-یک نیمه ٔ شعر. نصف یک بیت ، چنانکه «چو ایران نباشد تن من مباد» یک مصراع است و مصراع دوم آن «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» باشد که جمعاً یک بیت اند و مصراع صحیح است و به این معنی ظاهراً «مصرع » در عربی نیامده است .<ref>  یادداشت مؤلف </ref>  صاحب آنندراج گوید: رنگین ، موزون ، تند، شوخ ، بلند، رسا، برجسته از صفات و انگشت ،سر، نخل ، کوچه از تشبیهات مصراع است . <ref> از آنندراج </ref>  : چنانکه بیشتر فهلویات که اغلب ارباب طبع مصراعی از آن بر مفاعیلن مفاعیلن فعولن که از بحر هزج است می گویند و مصراعی بر فاعلاتن مفاعیلن فعولن که بحر مشاکل است از بحور مستحدث می گویند. <ref> المعجم ص 28. </ref>
+یک نیمه ٔ شعر. نصف یک بیت، چنانکه «چو ایران نباشد تن من مباد» یک مصراع است و مصراع دوم آن «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» باشد که جمعاً یک بیت اند و مصراع صحیح است و به این معنی ظاهراً «مصرع » در عربی نیامده است.<ref>  یادداشت مؤلف </ref>  صاحب آنندراج گوید: رنگین ، موزون ، تند، شوخ ، بلند، رسا، برجسته از صفات و انگشت ، سر، نخل ، کوچه از تشبیهات مصراع است.<ref> از آنندراج </ref>  چنانکه بیشتر فهلویات که اغلب ارباب طبع مصراعی از آن بر مفاعیلن مفاعیلن فعولن که از بحر هزج است می گویند و مصراعی بر فاعلاتن مفاعیلن فعولن که بحر مشاکل است از بحور مستحدث می گویند. <ref> المعجم ص 28. </ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
 <references />
-== منابع ==
+<br />{{شعر فارسی}}
 [[رده:شعر]]

مصراع - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۰۴

عربصالحی: صفحه‌ای جدید حاوی '== معانی لغوی مصراع == مصراع . [ م ِ ] (ع اِ) نیمه ٔ در که به هندی کواراست . منتهی ا...' ایجاد کرد