<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87</id>
	<title>مسجد اياصوفيه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-09T22:50:20Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.32.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=156353&amp;oldid=prev</id>
		<title>Zamani در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=156353&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-10T11:37:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|کتاب=الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌&lt;/ins&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{شناسنامه مکان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{شناسنامه مکان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|تصویر=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در ترکیه.jpg|300px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|تصویر=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در ترکیه.jpg|300px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Zamani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=105964&amp;oldid=prev</id>
		<title>مهدی موسوی در ‏۱۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۳۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=105964&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-06-13T08:33:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۳۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot; &gt;سطر ۱۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۱۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ايا‌صوفيه &lt;/del&gt;از &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;برجسته‌‌ترين‌ &lt;/del&gt;آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;عظيم‌ترين‌ &lt;/del&gt;آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بيزانس‌ &lt;/del&gt;است‌. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ مسجد &lt;/del&gt;بعدها به‌ مسجد &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تبديل‌ گرديد &lt;/del&gt;و صدها سال‌ بر &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ &lt;/del&gt;منوال‌ ماند. اما &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;آتاتورك‌ &lt;/del&gt;در آغاز قرن‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بيستم‌ &lt;/del&gt;آن‌ را به‌ موزه‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تبديل‌ كرد &lt;/del&gt;و &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تاكنون‌ نيز چنين‌ &lt;/del&gt;باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ایا‌صوفیه &lt;/ins&gt;از &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;برجسته‌‌ترین‌ &lt;/ins&gt;آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ترکیه]] &lt;/ins&gt;و از &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;عظیم‌ترین‌ &lt;/ins&gt;آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بیزانس‌ &lt;/ins&gt;است‌. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;این‌ بنا &lt;/ins&gt;بعدها به‌ مسجد &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تبدیل‌ گردید &lt;/ins&gt;و صدها سال‌ بر &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;این‌ &lt;/ins&gt;منوال‌ ماند. اما &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;آتاتورک‌ &lt;/ins&gt;در آغاز قرن‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بیستم‌ &lt;/ins&gt;آن‌ را به‌ موزه‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تبدیل‌ کرد &lt;/ins&gt;و &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تاکنون‌ نیز چنین‌ &lt;/ins&gt;باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بناى‌ آن‌ &lt;/del&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;تاریخچه‌ مسجد &lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;داستان‌‌هایى‌ افسانه‌وار درباره‌ى‌ علل‌ ساخته‌ شدن‌ این‌ بنا وجود دارد. از جمله‌ این‌که امپراتور ژوستینین‌ شبى‌ در خواب‌ دید که‌ پیرمردى‌ در محل‌ کنونى‌ مسجد ایستاده‌ است‌ و سینى‌اى‌ در دست‌ دارد که‌ بر آن‌ نقشه‌ى‌ بنا رسم‌ شده‌ بود. آن‌ پیرمرد به‌ ژوستینین‌ امر کرد که‌ بنابر جزئیات‌ آن ‌نقشه‌ کلیسایى‌ بسازد. ژوستنین‌ هنگامى‌ که‌ از خواب‌ برخاست‌ مهندس‌ معمار خود را فراخواند و دریافت‌ که‌ او نیز همین‌ رؤیا را دیده‌ است. از این‌ رو این‌ [[کلیسا]] را بنا کرد.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این‌ کلیسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گردید. همچنان‌ که‌ هنگام‌ ورود صلیبیان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ویران‌ گردید. در سال‌ ۱۹۳۵ میلادى‌ و در دوران‌ حکومت‌ آتاتورک‌ به‌ دستور وى‌ این‌ مسجد به‌ موزه‌ تبدیل ‌گردید؛ و تا به‌ امروز نیز بر همین‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;پيش‌ &lt;/del&gt;از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ مسلمانان‌ بناى‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«اياصوفيه‌» &lt;/del&gt;(به‌ معناى‌ [[حكمت‌]] مقدس‌) &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;يك‌ كليساى‌ &lt;/del&gt;نصرانى‌ بود. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ كليسا &lt;/del&gt;را امپراتور رُمى‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ژوستينين‌ &lt;/del&gt;در سال‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;326 ميلادى‌ &lt;/del&gt;بنا نهاد. پس‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ترك‌‌هاى‌ &lt;/del&gt;عثمانى‌، سلطان‌ محمد فاتح‌ آن‌ را به‌ مسجد مبدل‌ ساخت‌ و &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;نخستين‌ &lt;/del&gt;نماز &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;جمعه‌ى‌ &lt;/del&gt;پس‌ از فتح‌ را در آن‌ اقامه‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;كرد&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ &lt;/del&gt;اتفاق‌ در سال‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;875 &lt;/del&gt;هجرى‌ (&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1453 ميلادى‌&lt;/del&gt;) رخ‌ داد. او &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;يك‌ &lt;/del&gt;گلدسته‌ى‌ چوبى‌ و &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;نيز يك‌ &lt;/del&gt;محراب‌ در &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ &lt;/del&gt;مسجد ساخت‌ و نام‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اياصوفيه‌ &lt;/del&gt;(&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اياصوفيا‌&lt;/del&gt;) بر آن‌ نهاد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;پیش‌ &lt;/ins&gt;از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ مسلمانان‌ بناى‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«ایاصوفیه‌» &lt;/ins&gt;(به‌ معناى‌ [[حكمت‌&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|حکمت‌&lt;/ins&gt;]] مقدس‌) &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;یک‌ کلیساى‌ [[نصاری|&lt;/ins&gt;نصرانى‌&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;بود. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;این‌ [[کلیسا]] &lt;/ins&gt;را امپراتور رُمى‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ژوستینین‌ &lt;/ins&gt;در سال‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;۳۲۶ میلادى‌ &lt;/ins&gt;بنا نهاد. پس‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ترک‌‌هاى‌ &lt;/ins&gt;عثمانى‌، سلطان‌ محمد فاتح‌ آن‌ را به‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;مسجد&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;مبدل‌ ساخت‌ و &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;نخستین‌ [[&lt;/ins&gt;نماز &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;جمعه]] &lt;/ins&gt;پس‌ از فتح‌ را در آن‌ اقامه‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;کرد&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;این‌ &lt;/ins&gt;اتفاق‌ در سال‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;۸۷۵ &lt;/ins&gt;هجرى‌ (&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;۱۴۵۳ میلادى‌&lt;/ins&gt;) رخ‌ داد. او &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;یک‌ &lt;/ins&gt;گلدسته‌ى‌ چوبى‌ و &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;نیز یک‌ &lt;/ins&gt;محراب‌ در &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;این‌ &lt;/ins&gt;مسجد ساخت‌ و نام‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ایاصوفیه‌ &lt;/ins&gt;(&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ایاصوفیا‌&lt;/ins&gt;) بر آن‌ نهاد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در دوران‌ سلطان‌ بایزید دوم‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ مسجد جاى‌ خود را به‌ گلدسته‌اى‌ از جنس‌ سنگ‌ داد و گنبد بزرگى‌ نیز بر فراز آن‌ ساخته‌ شد. در فاصله‌ى‌ سال‌‌هاى‌ ۱۸۳۹ تا ۱۸۶۱ میلادى‌ سلطان ‌عبدالمجید عثمانى‌ به‌ سرپرستى‌ معمار اتریشى‌ «فوستاتی» تعمیراتى‌ در مسجد انجام‌ داد. سلطان ‌محمود اول‌ نیز در حیاط‌ داخلى‌ بخش ‌جنوبى‌ مسجد کتابخانه‌اى‌ بنا کرد.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;توسعه‌ و بازسازى‌ &lt;/del&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ساختار فعلی مسجد &lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;صحن‌ مسجد پوشیده‌ از مرمر و دیوارهاى‌ آن‌ با معرق‌‌هاى‌ آجین‌ شده‌ به‌ سنگ‌‌هاى‌ قیمتى‌ تزیین ‌یافته‌ است‌. در تزئینات‌ بناى‌ آن‌ از فلزات‌ گرانبهاى‌ منتسب‌ به‌ هنر بیزانسى‌ استفاده‌ شده‌ است‌. ستون‌هاى‌ مرمرین‌ مسجد از معبد «آرتمیس‌» و نیز از نقاط‌ مختلف‌ دنیا به‌ آن‌ جا آورده‌ شده‌ است‌. در حیاط‌ داخلى‌ مسجد فواره‌هایى‌ جهت‌ [[وضو]] قرار دارد. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در زوایه‌ى‌ جنوبى‌ مسجد به‌ جاى ‌گلدسته‌ى‌ از جنس‌ سنگ‌ گلدسته‌اى‌ آجرین‌ بنا گردیده‌ است‌. مسجد گنبدى‌ بزرگ‌ دارد. بخش‌هاى‌ برنزى‌ به‌ کار رفته‌ در قسمت‌ جنوبى‌ کتابخانه‌ آثار هنرى‌ نفیسى‌ به‌ شمار مى‌آید. دیوارهاى‌ این‌ بخش‌ را تخته‌ سنگ‌‌هاى‌ ارزشمند و گران‌ قیمتى‌ پوشانده‌ که‌ قدمت‌ آن‌ به‌ قرن‌ چهاردهم‌ میلادى‌ بازمى‌گردد. مسجد ایاصوفیه‌ امروزه‌ موزه‌اى‌ باستانى‌ به‌ شمار مى‌آید؛ که‌ در کنار آن ‌مسجدى‌ بزرگ‌ بنا گردیده‌ و به‌ موزه‌ پیوست‌ شده‌ است‌.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;در دوران‌ سلطان‌ بايزيد دوم‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ مسجد جاى‌ خود را به‌ گلدسته‌اى‌ از جنس‌ سنگ‌ داد و گنبد بزرگى‌ نيز بر فراز آن‌ ساخته‌ شد. در فاصله‌ى‌ سال‌‌هاى‌ 1839 تا 1861 ميلادى‌ سلطان ‌عبدالمجيد عثمانى‌ به‌ سرپرستى‌ معمار اتريشى‌ «فوستاتي» تعميراتى‌ در مسجد انجام‌ داد. سلطان ‌محمود اول‌ نيز در حياط‌ داخلى‌ بخش ‌جنوبى‌ مسجد كتابخانه‌اى‌ بنا كرد.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;منبع &lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;النورى‌، &lt;/ins&gt;نویسنده: نعمت‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بيرقدار، &lt;/ins&gt;ترجمه: [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ساختار بنا ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;صحن‌ مسجد پوشيده‌ از مرمر و ديوارهاى‌ آن‌ با معرق‌‌هاى‌ آجين‌ شده‌ به‌ سنگ‌‌هاى‌ قيمتى‌ تزيين ‌يافته‌ است‌. در تزئينات‌ بناى‌ آن‌ از فلزات‌ گرانبهاى‌ منتسب‌ به‌ هنر بيزانسى‌ استفاده‌ شده‌ است‌. ستون‌هاى‌ مرمرين‌ مسجد از معبد «آرتميس‌» و نيز از نقاط‌ مختلف‌ دنيا به‌ آن‌ جا آورده‌ شده‌ است‌. در حياط‌ داخلى‌ مسجد فواره‌هايى‌ جهت‌ [[وضو]] قرار دارد. در زوايه‌ى‌ جنوبى‌ مسجد به‌ جاى ‌گلدسته‌ى‌ از جنس‌ سنگ‌ گلدسته‌اى‌ آجرين‌ بنا گرديده‌ است‌. مسجد گنبدى‌ بزرگ‌ دارد. بخش‌هاى‌ برنزى‌ به‌ كار رفته‌ در قسمت‌ جنوبى‌ كتابخانه‌ آثار هنرى‌ نفيسى‌ به‌ شمار مى‌آيد. ديوارهاى‌ اين‌ بخش‌ را تخته‌ سنگ‌‌هاى‌ ارزشمند و گران‌ قيمتى‌ پوشانده‌ كه‌ قدمت‌ آن‌ به‌ قرن‌ چهاردهم‌ ميلادى‌ بازمى‌گردد. مسجد اياصوفيه‌ امروزه‌ موزه‌اى‌ باستانى‌ به‌ شمار مى‌آيد؛ كه‌ در كنار آن ‌مسجدى‌ بزرگ‌ بنا گرديده‌ و به‌ موزه‌ پيوست‌ شده‌ است‌.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;== تاريخچه‌ &lt;/del&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;داستان‌‌هايى‌ افسانه‌وار درباره‌ى‌ علل‌ ساخته‌ شدن‌ اين‌ بنا وجود دارد. از جمله‌ اين‌ امپراتور ژوستينين‌ شبى‌ در خواب‌ ديد كه‌ پيرمردى‌ در محل‌ كنونى‌ مسجد ايستاده‌ است‌ و سينى‌اى‌ در دست‌ دارد كه‌ بر آن‌ نقشه‌ى‌ بنا رسم‌ شده‌ بود. آن‌ پيرمرد به‌ ژوستينين‌ امر كرد كه‌ بنابر جزئيات‌ آن ‌نقشه‌ كليسايى‌ بسازد. ژوستنين‌ هنگامى‌ كه‌ از خواب‌ برخاست‌ مهندس‌ معمار خود را فراخواند و دريافت‌ كه‌ او نيز همين‌ رؤيا را ديده‌ است. از اين‌ رو اين‌ كليسا را بنا كرد.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''منبع:''' &lt;/del&gt;الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;النورى‌.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;نویسنده:&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''' &lt;/del&gt;نعمت‌ &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;بيرقدار&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;ترجمه:&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''' &lt;/del&gt;[http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اماکن ترکیه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اماکن ترکیه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>مهدی موسوی</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100323&amp;oldid=prev</id>
		<title>History of islam در ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100323&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-04-20T13:08:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{شناسنامه مکان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{شناسنامه مکان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|تصویر=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در ترکیه.jpg|300px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|تصویر=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در ترکیه.jpg|300px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l12&quot; &gt;سطر ۱۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|گوگل مپ=https://www.google.com/maps/place/41%C2%B000'35.0%22N+28%C2%B058'46.3%22E/@41.009716,28.9817037,17z/data=!3m1!4b1!4m13!1m6!3m5!1s0x14cab9be92011c27:0x236e6f6f37444fae!2z2KfbjNinINi12YjZgduM2Yc!8m2!3d41.008583!4d28.980175!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d41.0097163!4d28.9795151?hl=fa&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|گوگل مپ=https://www.google.com/maps/place/41%C2%B000'35.0%22N+28%C2%B058'46.3%22E/@41.009716,28.9817037,17z/data=!3m1!4b1!4m13!1m6!3m5!1s0x14cab9be92011c27:0x236e6f6f37444fae!2z2KfbjNinINi12YjZgduM2Yc!8m2!3d41.008583!4d28.980175!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d41.0097163!4d28.9795151?hl=fa&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بناى‌ آن‌ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بناى‌ آن‌ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>History of islam</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100147&amp;oldid=prev</id>
		<title>History of islam در ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100147&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-04-20T07:36:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''منبع:''' الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد النورى‌.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''نویسنده:''' نعمت‌ بيرقدار&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''ترجمه:''' [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l42&quot; &gt;سطر ۴۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۳۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''منبع:''' الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد النورى‌.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''نویسنده:''' نعمت‌ بيرقدار&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''ترجمه:''' [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اماکن ترکیه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اماکن ترکیه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>History of islam</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100146&amp;oldid=prev</id>
		<title>History of islam در ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۵</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=100146&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-04-20T07:35:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l8&quot; &gt;سطر ۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;{{شناسنامه مکان&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|تصویر=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در ترکیه.jpg|300px]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|کشور=ترکیه&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|شهر=استانبول&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|نقشه=[[پرونده:مسجد ایاصوفیه در نقشه.PNG|300px]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|طول=&amp;quot;46.3'58°28&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|عرض=&amp;quot;35.0'00°41&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;|گوگل مپ=https://www.google.com/maps/place/41%C2%B000'35.0%22N+28%C2%B058'46.3%22E/@41.009716,28.9817037,17z/data=!3m1!4b1!4m13!1m6!3m5!1s0x14cab9be92011c27:0x236e6f6f37444fae!2z2KfbjNinINi12YjZgduM2Yc!8m2!3d41.008583!4d28.980175!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d41.0097163!4d28.9795151?hl=fa&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بناى‌ آن‌ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بناى‌ آن‌ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>History of islam</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=37569&amp;oldid=prev</id>
		<title>بهرامی: افزودن 1 رده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=37569&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-01-25T12:18:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;افزودن 1 رده&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۱۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l36&quot; &gt;سطر ۳۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۳۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:اماکن ترکیه]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>بهرامی</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=26551&amp;oldid=prev</id>
		<title>Saeed zamani: رده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=26551&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2013-03-17T13:24:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;رده&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۳:۲۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot; &gt;سطر ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ترجمه:''' [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ترجمه:''' [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;'''معرفى‌:'''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;بناى‌ آن‌&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;:'''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;بناى‌ آن‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پيش‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ مسلمانان‌ بناى‌ «اياصوفيه‌» (به‌ معناى‌ [[حكمت‌]] مقدس‌) يك‌ كليساى‌ نصرانى‌ بود. اين‌ كليسا را امپراتور رُمى‌ ژوستينين‌ در سال‌ 326 ميلادى‌ بنا نهاد. پس‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ ترك‌‌هاى‌ عثمانى‌، سلطان‌ محمد فاتح‌ آن‌ را به‌ مسجد مبدل‌ ساخت‌ و نخستين‌ نماز جمعه‌ى‌ پس‌ از فتح‌ را در آن‌ اقامه‌ كرد. اين‌ اتفاق‌ در سال‌ 875 هجرى‌ (1453 ميلادى‌) رخ‌ داد. او يك‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ و نيز يك‌ محراب‌ در اين‌ مسجد ساخت‌ و نام‌ اياصوفيه‌ (اياصوفيا‌) بر آن‌ نهاد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پيش‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ مسلمانان‌ بناى‌ «اياصوفيه‌» (به‌ معناى‌ [[حكمت‌]] مقدس‌) يك‌ كليساى‌ نصرانى‌ بود. اين‌ كليسا را امپراتور رُمى‌ ژوستينين‌ در سال‌ 326 ميلادى‌ بنا نهاد. پس‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ ترك‌‌هاى‌ عثمانى‌، سلطان‌ محمد فاتح‌ آن‌ را به‌ مسجد مبدل‌ ساخت‌ و نخستين‌ نماز جمعه‌ى‌ پس‌ از فتح‌ را در آن‌ اقامه‌ كرد. اين‌ اتفاق‌ در سال‌ 875 هجرى‌ (1453 ميلادى‌) رخ‌ داد. او يك‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ و نيز يك‌ محراب‌ در اين‌ مسجد ساخت‌ و نام‌ اياصوفيه‌ (اياصوفيا‌) بر آن‌ نهاد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;توسعه‌ و بازسازى‌&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;:'''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;توسعه‌ و بازسازى‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در دوران‌ سلطان‌ بايزيد دوم‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ مسجد جاى‌ خود را به‌ گلدسته‌اى‌ از جنس‌ سنگ‌ داد و گنبد بزرگى‌ نيز بر فراز آن‌ ساخته‌ شد. در فاصله‌ى‌ سال‌‌هاى‌ 1839 تا 1861 ميلادى‌ سلطان ‌عبدالمجيد عثمانى‌ به‌ سرپرستى‌ معمار اتريشى‌ «فوستاتي» تعميراتى‌ در مسجد انجام‌ داد. سلطان ‌محمود اول‌ نيز در حياط‌ داخلى‌ بخش ‌جنوبى‌ مسجد كتابخانه‌اى‌ بنا كرد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در دوران‌ سلطان‌ بايزيد دوم‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ مسجد جاى‌ خود را به‌ گلدسته‌اى‌ از جنس‌ سنگ‌ داد و گنبد بزرگى‌ نيز بر فراز آن‌ ساخته‌ شد. در فاصله‌ى‌ سال‌‌هاى‌ 1839 تا 1861 ميلادى‌ سلطان ‌عبدالمجيد عثمانى‌ به‌ سرپرستى‌ معمار اتريشى‌ «فوستاتي» تعميراتى‌ در مسجد انجام‌ داد. سلطان ‌محمود اول‌ نيز در حياط‌ داخلى‌ بخش ‌جنوبى‌ مسجد كتابخانه‌اى‌ بنا كرد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;ساختار بنا&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;:'''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;ساختار بنا &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;صحن‌ مسجد پوشيده‌ از مرمر و ديوارهاى‌ آن‌ با معرق‌‌هاى‌ آجين‌ شده‌ به‌ سنگ‌‌هاى‌ قيمتى‌ تزيين ‌يافته‌ است‌. در تزئينات‌ بناى‌ آن‌ از فلزات‌ گرانبهاى‌ منتسب‌ به‌ هنر بيزانسى‌ استفاده‌ شده‌ است‌. ستون‌هاى‌ مرمرين‌ مسجد از معبد «آرتميس‌» و نيز از نقاط‌ مختلف‌ دنيا به‌ آن‌ جا آورده‌ شده‌ است‌. در حياط‌ داخلى‌ مسجد فواره‌هايى‌ جهت‌ [[وضو]] قرار دارد. در زوايه‌ى‌ جنوبى‌ مسجد به‌ جاى ‌گلدسته‌ى‌ از جنس‌ سنگ‌ گلدسته‌اى‌ آجرين‌ بنا گرديده‌ است‌. مسجد گنبدى‌ بزرگ‌ دارد. بخش‌هاى‌ برنزى‌ به‌ كار رفته‌ در قسمت‌ جنوبى‌ كتابخانه‌ آثار هنرى‌ نفيسى‌ به‌ شمار مى‌آيد. ديوارهاى‌ اين‌ بخش‌ را تخته‌ سنگ‌‌هاى‌ ارزشمند و گران‌ قيمتى‌ پوشانده‌ كه‌ قدمت‌ آن‌ به‌ قرن‌ چهاردهم‌ ميلادى‌ بازمى‌گردد. مسجد اياصوفيه‌ امروزه‌ موزه‌اى‌ باستانى‌ به‌ شمار مى‌آيد؛ كه‌ در كنار آن ‌مسجدى‌ بزرگ‌ بنا گرديده‌ و به‌ موزه‌ پيوست‌ شده‌ است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;صحن‌ مسجد پوشيده‌ از مرمر و ديوارهاى‌ آن‌ با معرق‌‌هاى‌ آجين‌ شده‌ به‌ سنگ‌‌هاى‌ قيمتى‌ تزيين ‌يافته‌ است‌. در تزئينات‌ بناى‌ آن‌ از فلزات‌ گرانبهاى‌ منتسب‌ به‌ هنر بيزانسى‌ استفاده‌ شده‌ است‌. ستون‌هاى‌ مرمرين‌ مسجد از معبد «آرتميس‌» و نيز از نقاط‌ مختلف‌ دنيا به‌ آن‌ جا آورده‌ شده‌ است‌. در حياط‌ داخلى‌ مسجد فواره‌هايى‌ جهت‌ [[وضو]] قرار دارد. در زوايه‌ى‌ جنوبى‌ مسجد به‌ جاى ‌گلدسته‌ى‌ از جنس‌ سنگ‌ گلدسته‌اى‌ آجرين‌ بنا گرديده‌ است‌. مسجد گنبدى‌ بزرگ‌ دارد. بخش‌هاى‌ برنزى‌ به‌ كار رفته‌ در قسمت‌ جنوبى‌ كتابخانه‌ آثار هنرى‌ نفيسى‌ به‌ شمار مى‌آيد. ديوارهاى‌ اين‌ بخش‌ را تخته‌ سنگ‌‌هاى‌ ارزشمند و گران‌ قيمتى‌ پوشانده‌ كه‌ قدمت‌ آن‌ به‌ قرن‌ چهاردهم‌ ميلادى‌ بازمى‌گردد. مسجد اياصوفيه‌ امروزه‌ موزه‌اى‌ باستانى‌ به‌ شمار مى‌آيد؛ كه‌ در كنار آن ‌مسجدى‌ بزرگ‌ بنا گرديده‌ و به‌ موزه‌ پيوست‌ شده‌ است‌.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/del&gt;تاريخچه‌&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;:'''&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;تاريخچه‌ &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;داستان‌‌هايى‌ افسانه‌وار درباره‌ى‌ علل‌ ساخته‌ شدن‌ اين‌ بنا وجود دارد. از جمله‌ اين‌ امپراتور ژوستينين‌ شبى‌ در خواب‌ ديد كه‌ پيرمردى‌ در محل‌ كنونى‌ مسجد ايستاده‌ است‌ و سينى‌اى‌ در دست‌ دارد كه‌ بر آن‌ نقشه‌ى‌ بنا رسم‌ شده‌ بود. آن‌ پيرمرد به‌ ژوستينين‌ امر كرد كه‌ بنابر جزئيات‌ آن ‌نقشه‌ كليسايى‌ بسازد. ژوستنين‌ هنگامى‌ كه‌ از خواب‌ برخاست‌ مهندس‌ معمار خود را فراخواند و دريافت‌ كه‌ او نيز همين‌ رؤيا را ديده‌ است. از اين‌ رو اين‌ كليسا را بنا كرد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;داستان‌‌هايى‌ افسانه‌وار درباره‌ى‌ علل‌ ساخته‌ شدن‌ اين‌ بنا وجود دارد. از جمله‌ اين‌ امپراتور ژوستينين‌ شبى‌ در خواب‌ ديد كه‌ پيرمردى‌ در محل‌ كنونى‌ مسجد ايستاده‌ است‌ و سينى‌اى‌ در دست‌ دارد كه‌ بر آن‌ نقشه‌ى‌ بنا رسم‌ شده‌ بود. آن‌ پيرمرد به‌ ژوستينين‌ امر كرد كه‌ بنابر جزئيات‌ آن ‌نقشه‌ كليسايى‌ بسازد. ژوستنين‌ هنگامى‌ كه‌ از خواب‌ برخاست‌ مهندس‌ معمار خود را فراخواند و دريافت‌ كه‌ او نيز همين‌ رؤيا را ديده‌ است. از اين‌ رو اين‌ كليسا را بنا كرد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt; &lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:مساجد تاریخی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Saeed zamani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=2006&amp;oldid=prev</id>
		<title>مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{بخشی از یک کتاب}} '''منبع:''' الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد النورى...' ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D9%87&amp;diff=2006&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2012-07-16T13:08:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای جدید حاوی &amp;#039; {{بخشی از یک کتاب}} &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;منبع:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد النورى...&amp;#039; ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{بخشی از یک کتاب}}&lt;br /&gt;
'''منبع:''' الجوامع‌ التركية‌ المشهورة‌، تعريب‌: خالد النورى‌.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''نویسنده:''' نعمت‌ بيرقدار&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ترجمه:''' [http://www.bayynat.ir/index/?state=pl&amp;amp;id=40 ترجمه شده در سایت بینات]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''معرفى‌:'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد ايا‌صوفيه از برجسته‌‌ترين‌ آثار باستانى‌ شهر استانبول‌ و از عظيم‌ترين‌ آثار برجاى‌ مانده‌ از تمدن‌ بيزانس‌ است‌. اين‌ مسجد بعدها به‌ مسجد تبديل‌ گرديد و صدها سال‌ بر اين‌ منوال‌ ماند. اما آتاتورك‌ در آغاز قرن‌ بيستم‌ آن‌ را به‌ موزه‌ تبديل‌ كرد و تاكنون‌ نيز چنين‌ باقى مانده است‌.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''بناى‌ آن‌:'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پيش‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ مسلمانان‌ بناى‌ «اياصوفيه‌» (به‌ معناى‌ [[حكمت‌]] مقدس‌) يك‌ كليساى‌ نصرانى‌ بود. اين‌ كليسا را امپراتور رُمى‌ ژوستينين‌ در سال‌ 326 ميلادى‌ بنا نهاد. پس‌ از فتح‌ استانبول‌ توسط‌ ترك‌‌هاى‌ عثمانى‌، سلطان‌ محمد فاتح‌ آن‌ را به‌ مسجد مبدل‌ ساخت‌ و نخستين‌ نماز جمعه‌ى‌ پس‌ از فتح‌ را در آن‌ اقامه‌ كرد. اين‌ اتفاق‌ در سال‌ 875 هجرى‌ (1453 ميلادى‌) رخ‌ داد. او يك‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ و نيز يك‌ محراب‌ در اين‌ مسجد ساخت‌ و نام‌ اياصوفيه‌ (اياصوفيا‌) بر آن‌ نهاد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''توسعه‌ و بازسازى‌:'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران‌ سلطان‌ بايزيد دوم‌ گلدسته‌ى‌ چوبى‌ مسجد جاى‌ خود را به‌ گلدسته‌اى‌ از جنس‌ سنگ‌ داد و گنبد بزرگى‌ نيز بر فراز آن‌ ساخته‌ شد. در فاصله‌ى‌ سال‌‌هاى‌ 1839 تا 1861 ميلادى‌ سلطان ‌عبدالمجيد عثمانى‌ به‌ سرپرستى‌ معمار اتريشى‌ «فوستاتي» تعميراتى‌ در مسجد انجام‌ داد. سلطان ‌محمود اول‌ نيز در حياط‌ داخلى‌ بخش ‌جنوبى‌ مسجد كتابخانه‌اى‌ بنا كرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''ساختار بنا:'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صحن‌ مسجد پوشيده‌ از مرمر و ديوارهاى‌ آن‌ با معرق‌‌هاى‌ آجين‌ شده‌ به‌ سنگ‌‌هاى‌ قيمتى‌ تزيين ‌يافته‌ است‌. در تزئينات‌ بناى‌ آن‌ از فلزات‌ گرانبهاى‌ منتسب‌ به‌ هنر بيزانسى‌ استفاده‌ شده‌ است‌. ستون‌هاى‌ مرمرين‌ مسجد از معبد «آرتميس‌» و نيز از نقاط‌ مختلف‌ دنيا به‌ آن‌ جا آورده‌ شده‌ است‌. در حياط‌ داخلى‌ مسجد فواره‌هايى‌ جهت‌ [[وضو]] قرار دارد. در زوايه‌ى‌ جنوبى‌ مسجد به‌ جاى ‌گلدسته‌ى‌ از جنس‌ سنگ‌ گلدسته‌اى‌ آجرين‌ بنا گرديده‌ است‌. مسجد گنبدى‌ بزرگ‌ دارد. بخش‌هاى‌ برنزى‌ به‌ كار رفته‌ در قسمت‌ جنوبى‌ كتابخانه‌ آثار هنرى‌ نفيسى‌ به‌ شمار مى‌آيد. ديوارهاى‌ اين‌ بخش‌ را تخته‌ سنگ‌‌هاى‌ ارزشمند و گران‌ قيمتى‌ پوشانده‌ كه‌ قدمت‌ آن‌ به‌ قرن‌ چهاردهم‌ ميلادى‌ بازمى‌گردد. مسجد اياصوفيه‌ امروزه‌ موزه‌اى‌ باستانى‌ به‌ شمار مى‌آيد؛ كه‌ در كنار آن ‌مسجدى‌ بزرگ‌ بنا گرديده‌ و به‌ موزه‌ پيوست‌ شده‌ است‌.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''تاريخچه‌:'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داستان‌‌هايى‌ افسانه‌وار درباره‌ى‌ علل‌ ساخته‌ شدن‌ اين‌ بنا وجود دارد. از جمله‌ اين‌ امپراتور ژوستينين‌ شبى‌ در خواب‌ ديد كه‌ پيرمردى‌ در محل‌ كنونى‌ مسجد ايستاده‌ است‌ و سينى‌اى‌ در دست‌ دارد كه‌ بر آن‌ نقشه‌ى‌ بنا رسم‌ شده‌ بود. آن‌ پيرمرد به‌ ژوستينين‌ امر كرد كه‌ بنابر جزئيات‌ آن ‌نقشه‌ كليسايى‌ بسازد. ژوستنين‌ هنگامى‌ كه‌ از خواب‌ برخاست‌ مهندس‌ معمار خود را فراخواند و دريافت‌ كه‌ او نيز همين‌ رؤيا را ديده‌ است. از اين‌ رو اين‌ كليسا را بنا كرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اين‌ كليسا بارها دچار آتش‌ سوزى‌ شد‌ و دوباره‌ بازسازى‌ گرديد. همچنان‌ كه‌ هنگام‌ ورود صليبيان‌ به‌ استانبول‌ پس‌ از تاراج‌ و سوزاندن‌ آن‌ ويران‌ گرديد. در سال‌ 1935 ميلادى‌ و در دوران‌ حكومت‌ آتاتورك‌ به‌ دستور وى‌ اين‌ مسجد به‌ موزه‌ تبديل ‌گرديد؛ و تا به‌ امروز نيز بر همين‌ حال‌ باقى‌ ماند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>مرضیه الله وکیل جزی</name></author>
		
	</entry>
</feed>