مستنصر (خلیفه عباسی) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ مستنصر را به مستنصر (خلیفه عباسی) منتقل کرد

2025-02-16T12:49:18Z

مهدی موسوی صفحهٔ مستنصر را به مستنصر (خلیفه عباسی) منتقل کرد

Aghajani در ‏۲۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۴

2020-02-29T06:24:29Z

مهدی موسوی در ‏۹ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۷

2019-06-09T12:37:27Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-06-09T12:34:06Z

ویرایش

نمایش تغییرات

History of islam در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۳

2019-02-23T10:53:05Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۷ آوریل ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۲۶

2014-04-07T05:26:56Z

بهرامی در ‏۱۶ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۲۹

2014-03-16T08:29:35Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{خلفای بنی عباس}...' ایجاد کرد

2014-03-16T08:27:42Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{خلفای بنی عباس}...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{خلفای بنی عباس}}
ابوجعفر منصور بن ظاهر محمدبن اضاصر احمد، ملقب به مستنصر بالله، سي و ششمين خليفه عباسي از ميان 37 خليفه طول دوران خلافت عباسي است.<ref> به نقل از كتاب دولت عباسيان، سهيل طقوش (ويرايش قدم) ترجمه حجت‌الله جودكي، پژوهشكده حوزه و دانشگاه چاپ دوم، 1383. </ref>

پس از آنكه خليفه «علی الظاهر» در روز جمعه 13 رجب سال 623 ه‍.ق چشم از جهان فرو بست، مستنصر بالله در همان روز بر تخت خلافت عباسي تكيه زد.

پدرش در جود و حسن سيره و احسان بر رعيت شهره بود. او نيز پس از رسيدن به خلافت سيره پدر را ادامه داد.<ref> «البدايه والنهايه»، ابن كثير، ج 13، ص 112. بيروت – دارالفكر، 1407 – 1986. </ref>
او داراي رفتاري مناسب با رعيت و بخشيدگي بسيار نسبت به زيردستان بود.<ref> همان، ج 13، ص 114. </ref> پس از آنكه مستنصر به خلافت مي‌رسد؛ مردم را بر عدالت وعده مي‌دهد و در واقع خود را حاكمي عادل براي مردم تلقي مي‌كند او توانست در 17 سال حكومت خود، رفتاري مناسب با رعيت و مردم و توجه به پيشرفت و تمدن را براي مردم به اجرا بگذارد.

== توجه مستنصر به مباحث فرهنگی و اجتماعی ==

مستنصر بالله داراي ويژگي خاصي بود و آن توجه ويژه او به مباحث علمي و فرهنگي بود. توجه به مسايل علمي و به خصوص به علمايي مانند سيد ين طاووس – سيد رضي و سيد مرتضي از عالمان شيعي و هم‌چنين تأسيس مدرسه بسيار مهم در بغداد بنام مدرسه مستنصریه كاملاً بر اين امر گواه است. كه او در راه شكوفايي مباحث علمي توجه ويژه داشت.
مدرسه مستنصريه كه توسط وي بنا شد داراي ويژگي مهم و البته برتر نسبت به نظاميه بود؛ هر چند اصل بناي در اين مدرسه را مي‌توان نوعي الگو پذيري نسبت به نظاميه دانست. در نظاميه‌ها فقط مذهب شافعي مورد توجه قرار مي‌گرفت. ولي در اين مدرسه بنا به قول ابن كثير در البدايه و النهايه 4 فرقه اهل تسنن اجازه تحصيل و تدريس و آموزش داشتند. عمر اين مدرسه هر چند كوتاه بود، و حدود 25 سال دوام يافت اما در همين زمان محدود توانست در كنار نظاميه‌ها رقيب جدي آن باشد.
توجه به مسايل اجتماعي و تمدني از جمله ديگر ويژگي‌هاي مستنصر در طول حكومت خود بود. تجديد بنا، تعميرات و ساخت و سازهاي متعدد در حوزه فعاليت‌ تمدني او نقش بسزايي ايفا مي‌كند، از جمله فعاليت‌هاي او در راستاي محكم پايه‌هاي اجتماعي توجه به عدالت اجتماعي بود. او پس از رسيدن به حكومت، فرماني را صادر كرد مبني بر آنكه: همه مردم از عدالت برخوردار خواهند بود. هر كس نيازي دارد يا ستمي به او رسيده گزارش دهد تا نيازش برآورده شود. و يا از او رفع ستم گردد.<ref> الكامل ابن اثير، ج 12، ص 458. </ref>

== اوضاع سياسي عصر مستنصربالله ==

حكومت عباسي نزديك به 524 از سال 132 – 656 ادامه يافت. حكومت ايشان با ابوالعباس سفّاح آغاز شد و با مرگ متعصم به پايان رسيد. اين فاصله زماني به لحاظ نيروي حكومتي يكسان نبود. مورخان حكومت عباسی را براساس نيروهاي خلافت و تحول اوضاع سياسي و شكوفايي فرهنگي و فكري به 4 عصر تقسيم كرده‌اند.<ref> دولت عباسيان. سهيل صقوش، همان ص 27. </ref>

عصر اول: دوران نيرومندي و گسترش و شكوفايي 132- 232ق
عصر دوم: دوران نفوذ عنصر ترك 232- 334 ق
عصر سوم: دوران نفوذ عنصر ايراني آل بويه 334 – 447 ق
عصر چهارم: دوران نفوذ عنصر سلجوقيان ترك 447 – 656

مستصر عباسي در زماني به قدرت رسيد كه، از لحاظ تقسيم بندي فوق دوران چهارم خلافت عباسي محسوب مي‌شود. اين دوران از زمان خلافت قائم آغاز و با مرگ معتصم به پايان مي‌رسد. اين دوره داراي ويژگي‌ خاص است. در حين دوران قدرت به دست سلاجقه ترك مي‌افتد.

توانايي خلفا هر چند در اين دوران رو به ضعف و سستي گرايد، اما در بخشي از اين دوران يعني از زمان «مسترشد» مقداري از نفوذ واقعي خليفه باز پس گرفته مي‌شود؛ و از دوران «مكتفي» استقلال در حكومت بغداد و شهرهاي تابعه ايجاد مي‌شود، و از زمان ناصر تقريباً خليفه قدرت واقعي خود را بدست آورده و به مدت 66 سال، تسليم هيچ قدرتي نگرديد؛ تا آنكه مغول حركت خود را آغاز نمود و به سمت غرب حركت كرد و سرزمين‌ها و شهرها را اشغال نمود و نابود كرد. و سرانجام به بغداد رسيد و خلافت عباسي را سرنگون كرد.
حكومت مستنصر بالله نيز نتوانست در مقابل نفوذ عنصر ترك دوام آورد.

== مرگ مستنصربالله ==

و سرانجام عمر مستنصر و خلافت وي نيز به پايان رسيد. و او در روز جمعه 10 جمادي‌الآخر سال 640 ق در سن 51 سال و 4 ماه و 7 روز چشم از جهان فرو بست. او توانست مدت 16 سال و 10 ماه و 27 روز خلافت عباسي را به دست گيرد.<ref> ابن كثير، همان، جلد 13 ف ص 129. </ref>

== منابع ==

[http://www.pajoohe.com/25513/index.php?Page=definition&UID=28745 مستنصر بالله، سید محمد حسینی، سایت پژوهه] بازیابی: 25 اسفند 1392.
[[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 ==منبع==
-*[http://www.pajoohe.com/25513/index.php?Page=definition&UID=28745 مستنصر بالله، سید محمد حسینی، سایت پژوهه]، بازیابی: 25 اسفند 1392.
+*سید محمد حسینی، مستنصر بالله، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 25 اسفند 1392.
 <br />{{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ابوجعفر منصور بن [[ظاهر(خلیفه عباسی)|ظاهر]]، ملقب به مستنصر بالله، سی و ششمین خلیفه [[حکومت بنی عباس|عباسی]] از میان ۳۷ خلیفه طول دوران [[خلافت]] عباسی است.<ref>به نقل از کتاب دولت عباسیان، سهیل طقوش (ویرایش قدم) ترجمه حجت‌الله جودکی، پژوهشکده حوزه و دانشگاه چاپ دوم، ۱۳۸۳.</ref> پس از آنکه خلیفه «علی الظاهر» در روز جمعه ۱۳ [[رجب]] سال ۶۲۳ ه‍ـ.ق چشم از جهان فروبست، مستنصر بالله در همان روز بر تخت خلافت عباسی تکیه زد.
-پدرش در جود و حسن سیره و احسان بر رعیت شهره بود. او نیز پس از رسیدن به خلافت سیره پدر را ادامه داد.<ref>«البدایه والنهایه»، ابن کثیر، ج۱۳، ص۱۱۲. بیروت–دارالفکر، ۱۴۰۷–۱۹۸۶.</ref> او دارای رفتاری مناسب با رعیت و بخشیدگی بسیار نسبت به زیردستان بود.<ref>همان، ج۱۳، ص۱۱۴.</ref> پس از آنکه مستنصر به خلافت می‌رسد؛ مردم را بر [[عدالت]] وعده می‌دهد و در واقع خود را حاکمی عادل برای مردم تلقی می‌کند. او توانست در ۱۷ سال حکومت خود رفتاری مناسب با رعیت و مردم و توجه به پیشرفت و تمدن را برای مردم به اجرا بگذارد.
+== شخصیت مستنصر بالله ==
-==توجه مستنصر به مباحث فرهنگی و اجتماعی==
+==توجه به مباحث فرهنگی و اجتماعی==
 مستنصر بالله دارای ویژگی خاصی بود و آن توجه ویژه او به مباحث علمی و فرهنگی بود. توجه به مسایل علمی و به خصوص به علمایی مانند [[سید بن طاووس]]، [[سید رضی]] و [[سید مرتضی]] از عالمان [[شیعه|شیعی]] و هم‌چنین تأسیس مدرسه بسیار مهم در [[بغداد]] بنام مدرسه مستنصریه کاملاً بر این امر گواه است که او در راه شکوفایی مباحث علمی توجه ویژه داشت.
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۵: @@
 مستنصر عباسی در زمانی به قدرت رسید که از لحاظ تقسیم بندی فوق دوران چهارم خلافت عباسی محسوب می‌شود. این دوران از زمان خلافت [[قائم(خلیفه عباسی)|قائم]] آغاز و با مرگ مسعتصم به پایان می‌رسد. این دوره دارای ویژگی‌ خاص است. در حین دوران قدرت بدست سلاجقه ترک می‌افتد.
-توانایی خلفا هر چند در این دوران رو به ضعف و سستی گرایید اما در بخشی از این دوران یعنی از زمان «[[مسترشد]]» مقداری از نفوذ واقعی خلیفه بازپس گرفته می‌شود؛ و از دوران «[[مکتفى|مکتفی]]» استقلال در حکومت [[بغداد]] و شهرهای تابعه ایجاد می‌شود و از زمان [[ناصر(خلیفه عباسی)|ناصر]] تقریباً خلیفه قدرت واقعی خود را بدست آورده و به مدت ۶۶ سال، تسلیم هیچ قدرتی نگردید؛ تا آن که مغول حرکت خود را آغاز نمود و به سمت غرب حرکت کرد و سرزمین‌ها و شهرها را اشغال نمود و نابود کرد و سرانجام به بغداد رسید و خلافت عباسی را سرنگون کرد. حکومت مستنصر بالله نیز نتوانست در مقابل نفوذ عنصر ترک دوام آورد.
+توانایی خلفا هر چند در این دوران رو به ضعف و سستی گرایید اما در بخشی از این دوران یعنی از زمان «[[مسترشد]]» مقداری از نفوذ واقعی خلیفه بازپس گرفته می‌شود؛ و از دوران «[[مکتفی(خلیفه عباسی)|مکتفی]]» استقلال در حکومت [[بغداد]] و شهرهای تابعه ایجاد می‌شود و از زمان [[ناصر(خلیفه عباسی)|ناصر]] تقریباً خلیفه قدرت واقعی خود را بدست آورده و به مدت ۶۶ سال، تسلیم هیچ قدرتی نگردید؛ تا آن که مغول حرکت خود را آغاز نمود و به سمت غرب حرکت کرد و سرزمین‌ها و شهرها را اشغال نمود و نابود کرد و سرانجام به بغداد رسید و خلافت عباسی را سرنگون کرد. حکومت مستنصر بالله نیز نتوانست در مقابل نفوذ عنصر ترک دوام آورد.
 ==مرگ مستنصر بالله==
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۷: @@
 *[http://www.pajoohe.com/25513/index.php?Page=definition&UID=28745 مستنصر بالله، سید محمد حسینی، سایت پژوهه]، بازیابی: 25 اسفند 1392.
 {{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-{{خلفای بنی عباس}}
 ابوجعفر منصور بن ظاهر محمدبن اضاصر احمد، ملقب به مستنصر بالله، سي و ششمين خليفه عباسي از ميان 37 خليفه طول دوران خلافت عباسي است.<ref>به نقل از كتاب دولت عباسيان، سهيل طقوش (ويرايش قدم) ترجمه حجت‌الله جودكي، پژوهشكده حوزه و دانشگاه چاپ دوم، 1383.</ref>
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 ==منابع==
 * [http://www.pajoohe.com/25513/index.php?Page=definition&UID=28745 مستنصر بالله، سید محمد حسینی، سایت پژوهه]، بازیابی: 25 اسفند 1392.
+{{خلفای بنی عباس}}
 [[رده:خلفای عباسی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
 {{خلفای بنی عباس}}
-پس از آنكه خليفه «علی الظاهر» در روز جمعه 13 رجب سال 623 ه‍.ق چشم از جهان فرو بست، مستنصر بالله در همان روز  بر تخت خلافت عباسي تكيه زد.
+ابوجعفر منصور بن ظاهر محمدبن اضاصر احمد، ملقب به مستنصر بالله، سي و ششمين خليفه عباسي از ميان 37 خليفه طول دوران خلافت عباسي است.<ref>به نقل از كتاب دولت عباسيان، سهيل طقوش (ويرايش قدم) ترجمه حجت‌الله جودكي، پژوهشكده حوزه و دانشگاه چاپ دوم، 1383.</ref>
-پدرش در جود و حسن سيره و احسان بر رعيت شهره بود. او نيز پس از رسيدن به خلافت سيره پدر را ادامه داد.<ref> «البدايه والنهايه»، ابن كثير، ج 13، ص 112. بيروت – دارالفكر، 1407 – 1986. </ref>
+پس از آنكه خليفه «علی الظاهر» در روز جمعه 13 [[رجب]] سال 623 ه‍ـ.ق چشم از جهان فروبست، مستنصر بالله در همان روز بر تخت خلافت عباسي تكيه زد.
-== توجه مستنصر به مباحث فرهنگی و اجتماعی ==
+پدرش در جود و حسن سيره و احسان بر رعيت شهره بود. او نيز پس از رسيدن به خلافت سيره پدر را ادامه داد.<ref>«البدايه والنهايه»، ابن كثير، ج13، ص112. بيروت–دارالفكر، 1407–1986.</ref>
-مستنصر بالله داراي ويژگي خاصي بود و آن توجه ويژه او به مباحث علمي و فرهنگي بود. توجه به مسايل علمي و به خصوص به علمايي مانند سيد ين طاووس – سيد رضي و سيد مرتضي از عالمان شيعي و هم‌چنين تأسيس مدرسه بسيار مهم در بغداد بنام مدرسه مستنصریه كاملاً بر اين امر گواه است. كه او در راه شكوفايي مباحث علمي توجه ويژه داشت.
+او داراي رفتاري مناسب با رعيت و بخشيدگي بسيار نسبت به زيردستان بود.<ref>همان، ج13، ص114.</ref> پس از آنكه مستنصر به خلافت مي‌رسد؛ مردم را بر [[عدالت]] وعده مي‌دهد و در واقع خود را حاكمي عادل براي مردم تلقي مي‌كند، او توانست در 17 سال حكومت خود رفتاري مناسب با رعيت و مردم و توجه به پيشرفت و تمدن را براي مردم به اجرا بگذارد.
-== اوضاع سياسي عصر مستنصربالله ==
+==توجه مستنصر به مباحث فرهنگی و اجتماعی==
-حكومت عباسي نزديك به 524 از سال 132 – 656 ادامه يافت. حكومت ايشان با ابوالعباس سفّاح آغاز شد و با مرگ متعصم به پايان رسيد. اين فاصله زماني به لحاظ نيروي حكومتي يكسان نبود. مورخان حكومت عباسی را براساس نيروهاي خلافت و تحول اوضاع سياسي و شكوفايي فرهنگي و فكري به 4 عصر تقسيم كرده‌اند.<ref> دولت عباسيان. سهيل صقوش، همان ص 27. </ref>
+مستنصر بالله داراي ويژگي خاصي بود و آن توجه ويژه او به مباحث علمي و فرهنگي بود. توجه به مسايل علمي و به خصوص به علمايي مانند [[سيد بن طاووس]] – [[سيد رضی]] و [[سيد مرتضی]] از عالمان شيعي و هم‌چنين تأسيس مدرسه بسيار مهم در [[بغداد]] بنام مدرسه مستنصریه كاملاً بر اين امر گواه است. كه او در راه شكوفايي مباحث علمي توجه ويژه داشت.
-توانايي خلفا هر چند در اين دوران رو به ضعف و سستي گرايد، اما در بخشي از اين دوران يعني از زمان «مسترشد» مقداري از نفوذ واقعي خليفه باز پس گرفته مي‌شود؛ و از دوران «مكتفي» استقلال در حكومت بغداد و شهرهاي تابعه ايجاد مي‌شود، و از زمان ناصر تقريباً خليفه قدرت واقعي خود را بدست آورده و به مدت 66 سال، تسليم هيچ قدرتي نگرديد؛ تا آنكه مغول حركت خود را آغاز نمود و به سمت غرب حركت كرد و سرزمين‌ها و شهرها را اشغال نمود و نابود كرد. و سرانجام به بغداد رسيد و خلافت عباسي را سرنگون كرد.
+مدرسه مستنصريه كه توسط وي بنا شد داراي ويژگي مهم و البته برتر نسبت به نظاميه بود؛ هر چند اصل بناي در اين مدرسه را مي‌توان نوعي الگوپذيري نسبت به نظاميه دانست. در نظاميه‌ها فقط مذهب شافعي مورد توجه قرار مي‌گرفت ولي در اين مدرسه بنا به قول ابن كثير در البدايه والنهايه 4 فرقه اهل تسنن اجازه تحصيل و تدريس و آموزش داشتند. عمر اين مدرسه هر چند كوتاه بود و حدود 25 سال دوام يافت اما در همين زمان محدود توانست در كنار نظاميه‌ها رقيب جدي آن باشد.
-== مرگ مستنصربالله ==
+توجه به مسايل اجتماعي و تمدني از جمله ديگر ويژگي‌هاي مستنصر در طول حكومت خود بود. تجديدبنا، تعميرات و ساخت و سازهاي متعدد در حوزه فعاليت‌ تمدني او نقش بسزايي ايفا مي‌كند، از جمله فعاليت‌هاي او در راستاي محكم پايه‌هاي اجتماعي توجه به [[عدالت]] اجتماعي بود. او پس از رسيدن به حكومت، فرماني را صادر كرد مبني بر آنكه: همه مردم از عدالت برخوردار خواهند بود. هر كس نيازي دارد يا ستمي به او رسيده گزارش دهد تا نيازش برآورده شود و يا از او رفع ستم گردد.<ref>الكامل ابن اثير، ج12، ص458.</ref>
-و سرانجام عمر مستنصر و خلافت وي نيز به پايان رسيد. و او در روز جمعه 10 جمادي‌الآخر سال 640 ق در سن 51 سال و 4 ماه و 7 روز چشم از جهان فرو بست. او توانست مدت 16 سال و 10 ماه و 27 روز خلافت عباسي را به دست گيرد.<ref> ابن كثير، همان، جلد 13 ف ص 129. </ref>
+==اوضاع سياسي عصر مستنصربالله==
-== پانویس ==
+حكومت عباسي نزديك به 524 از سال 132–656 ادامه يافت. حكومت ايشان با ابوالعباس سفّاح آغاز شد و با مرگ متعصم به پايان رسيد. اين فاصله زماني به لحاظ نيروي حكومتي يكسان نبود. مورخان حكومت عباسی را بر اساس نيروهاي خلافت و تحول اوضاع سياسي و شكوفايي فرهنگي و فكري به 4 عصر تقسيم كرده‌اند.<ref>دولت عباسيان، سهيل صقوش، همان، ص27.</ref>
 {{پانویس}}
-[http://www.pajoohe.com/25513/index.php?Page=definition&UID=28745 مستنصر بالله، سید محمد حسینی، سایت پژوهه] بازیابی: 25 اسفند 1392.
+==منابع==
 [[رده:خلفای عباسی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹
(بدون تفاوت)