مدینه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۷

2026-09-08T12:37:15Z

Zamani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۱

2025-07-24T14:31:08Z

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2020-01-21T07:56:20Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2020-01-21T07:55:28Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2020-01-17T07:21:47Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi: /* آرشیو عکس و تصویر */

2020-01-11T07:50:02Z

‏آرشیو عکس و تصویر

Mohammadi در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۲۵

2020-01-11T07:25:33Z

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-26T08:00:05Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

مهدی موسوی در ‏۲۶ مهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۳۴

2019-05-26T06:34:25Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-05-26T06:32:27Z

ویرایش

نمایش تغییرات

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 ==وجه تسمیه مدینه==
-مدینه به معنی شهر و مدون به معنى اقامت است، «مَدَنَ بِالْمَکانِ و مُدوناً: اَقامَ». ظاهرا شهر را از آن مدینه گویند که مردم در آن اقامت دارند اما تمدن که به معنى خروج از جهل و دخول به راه انسانیت و ترقى است ظاهرا از معانى مستحدثه است. بعضى مدینه را از «دان» دانسته و میم آن را زاید گرفته اند. در [[نهج البلاغه]]، خطبه: ۱۸۰ آمده «اَینَ الَّذینَ... مَدَّنُوا الْمَداِئنَ» کجایند آن ها که شهرها بنا کردند.<ref> قاموس قرآن، ج  ۶، ص: ۲۴۴.</ref>
+مدینه به معنی شهر و مدون به معنى اقامت است، «مَدَنَ بِالْمَکانِ و مُدوناً: اَقامَ». ظاهرا شهر را از آن مدینه گویند که مردم در آن اقامت دارند اما تمدن که به معنى خروج از جهل و دخول به راه انسانیت و ترقى است ظاهرا از معانى مستحدثه است. بعضى مدینه را از «دان» دانسته و میم آن را زاید گرفته اند. در [[نهج البلاغه]] آمده: «{{متن حدیث|أَيْنَ الَّذِينَ سَارُوا بِالْجُيُوشِ وَ هَزَمُوا [الْأُلُوفَ] بِالْأُلُوفِ وَ عَسْكَرُوا الْعَسَاكِرَ وَ مَدَّنُوا الْمَدَائِنَ}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/15713/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-182-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲.]</ref>؛ كجايند آنها كه با لشكرهاى انبوه حركت كردند و هزاران تن را شكست دادند، سپاهيان فراوانى گرد آوردند، و شهرها ساختند؟».<ref> قاموس قرآن، ج  ۶، ص: ۲۴۴.</ref>
 ==موقعیت جغرافیایی مدینه==
@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 ==مدینه در قرآن==
-مدینه در [[قرآن]] گاهى در مطلق شهر بکار رفته مثل: «إِنَّ هذا لَمَکرٌ مَکرْتُمُوهُ فِی الْمَدِینَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْها أَهْلَها»<ref> [[سوره اعراف]]، آیه ۱۲۳.</ref> «وَ قالَ نِسْوَةٌ فِی الْمَدِینَةِ امْرَأَتُ الْعَزِیزِ تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ».<ref> [[سوره یوسف]]، آیه ۳۰.</ref>
+مدینه در [[قرآن]] گاهى در مطلق شهر بکار رفته مثل: {{متن قرآن|«... إِنَّ هَٰذَا لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْهَا أَهْلَهَا ...»}}<ref> [[سوره اعراف]]، آیه ۱۲۳.</ref>؛ {{متن قرآن|«وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ تُرَاوِدُ فَتَاهَا عَنْ نَفْسِهِ ...»}}<ref> [[سوره یوسف]]، آیه ۳۰.</ref>.
-و گاهى مراد از آن مدینة الرسول است که ابتدا به نام یثرب خوانده میشد و پس از هجرت [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله مدینه خوانده شد: «ما کانَ لِأَهْلِ الْمَدِینَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ یتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ».<ref> [[سوره توبه]]، آیه ۱۲۰.</ref>
+و گاهى مراد از آن مدینة الرسول است که ابتدا به نام یثرب خوانده میشد و پس از هجرت [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله مدینه خوانده شد: {{متن قرآن|«مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ...»}}<ref> [[سوره توبه]]، آیه ۱۲۰.</ref>.
-«یقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِینَةِ لَیخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ...».<ref> [[سوره منافقون]]، آیه ۸.</ref> جمع آن در [[قرآن]] فقط مدائن بکار رفته است «فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِی الْمَدائِنِ حاشِرِینَ».<ref> [[سوره شعراء]]، آیه ۵۳.</ref> «مدینة» چهارده بار و مدائن سه بار در قرآن مجید آمده است.<ref> قاموس قرآن، ج  ۶، ص: ۲۴۴.</ref>
+{{متن قرآن|«يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ ...»}}<ref> [[سوره منافقون]]، آیه ۸.</ref>. جمع آن در [[قرآن]] فقط مدائن بکار رفته است {{متن قرآن|«{{آیه|26|53}}»}}<ref> [[سوره شعراء]]، آیه ۵۳.</ref>. «مدینة» چهارده بار و مدائن سه بار در قرآن مجید آمده است.<ref> قاموس قرآن، ج  ۶، ص: ۲۴۴.</ref>
 '''نام و شهرت مدینه در قرآن و روایات:'''
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 مدینه اسماء بسیار دارد که صاحب کتاب «وفاء الوفاء» به نود و اندى رسانیده ولیکن اشهر اسماء همان است که در قرآن و سنت به آن اشاره کرده است:
-*«مدینه»: در قرآن  فرموده: «لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِینَةِ...»<ref> سوره منافقون، آیه ۸.</ref>، نیز در قرآن فرموده: «وَ مِمَّنْ حَوْلَکمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ...».<ref> سوره توبه، آیه ۱۰۲.</ref>
+*«مدینه»: در قرآن  فرموده: {{متن قرآن|«... لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ ...»}}<ref> سوره منافقون، آیه ۸.</ref>، نیز در قرآن فرموده: {{متن قرآن|«وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ ۖ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ...»}}<ref> سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref>.
-*«یثرب»: و یثرب اسم قدیم قبل از [[هجرت]] است. در قرآن  فرموده: «وَ إِذْ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ یا أَهْلَ یثْرِبَ...»<ref> [[سوره احزاب]]، آیه ۱۳.</ref> زجاجى گفته که: یثرب اسم بانى آن است و او «یثرب بن قانیة بن مهلائیل بن ارم بن عبیل بن عوص بن ارم بن سام بن نوح» است. چون یکى از نوادگان [[حضرت نوح]] علیه السلام به نام «یثرب» با خاندان خود در این سرزمین ساکن شد، از آن پس این سرزمین «یثرب» نام گرفت.
+*«یثرب»: و یثرب اسم قدیم قبل از [[هجرت]] است. در قرآن  فرموده: {{متن قرآن|«وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ ...»}}<ref> [[سوره احزاب]]، آیه ۱۳.</ref>. زجاجى گفته که: یثرب اسم بانى آن است و او «یثرب بن قانیة بن مهلائیل بن ارم بن عبیل بن عوص بن ارم بن سام بن نوح» است. چون یکى از نوادگان [[حضرت نوح]] علیه السلام به نام «یثرب» با خاندان خود در این سرزمین ساکن شد، از آن پس این سرزمین «یثرب» نام گرفت.
-*«دار»: که در قرآن فرموده: «وَالَّذِینَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَالْإِیمانَ...».<ref> [[سوره حشر]]، آیه ۹.</ref>
+*«دار»: که در قرآن فرموده: {{متن قرآن|«وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ ...»}}<ref> [[سوره حشر]]، آیه ۹.</ref>.
 *پیامبر صلى الله علیه و آله آن جا را «طیبه» و «طابه» نامیده.
@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 از هنگام [[هجرت]] رسول خدا صلی الله علیه و آله به این شهر، که می توان آن را تولدی دوباره نامید، تا روزگار حاضر. تولد دوباره مدینه که با [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر]] صلی الله علیه و آله صورت پذیرفت یک رخداد و زایش محلی و محدود نبود، بلکه زایشی بود جهانی که این شهر را جامه ای جهانی پوشاند و پرتو آن را به همه گیتی برای همیشه تاریخ گستراند.
-همگان بر این اتفاق دارند که مدینه تا پیش از هجرت، یثرب نام داشته است، چنان که در [[قرآن کریم]] به این موضوع تصریح شده است: «وَ إِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ یا أَهْلَ یثْرِبَ لاَمُقَامَ لَکُمْ فَارْجِعُوا...».<ref> سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> همچنین متون روایی و تاریخی گویای آن است که پیامبر صلی الله علیه و آله از ادامه بکار بردن این نام نهی فرموده است؛ در حدیثی که براء بن عازب نقل کرده آمده است: هر کس مدینه را یثرب بنامد باید از خداوند آمرزش بطلبد. آن طابه است. اما این که چرا در قرآن کریم این نام بکار رفته، در پاسخ باید گفت: آن چه در قرآن آمده نقل سخن [[منافقان]] است که از این شهر با نام یثرب یاد کردند.<ref> مکه و مدینه، کردی، عبیدالله محمدامین، ص ۲۱۲.</ref>
+همگان بر این اتفاق دارند که مدینه تا پیش از هجرت، یثرب نام داشته است، چنان که در [[قرآن کریم]] به این موضوع تصریح شده است: {{متن قرآن|«وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا ...»}}<ref> سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref>. همچنین متون روایی و تاریخی گویای آن است که پیامبر صلی الله علیه و آله از ادامه بکار بردن این نام نهی فرموده است؛ در حدیثی که براء بن عازب نقل کرده آمده است: هر کس مدینه را یثرب بنامد باید از خداوند آمرزش بطلبد. آن طابه است. اما این که چرا در قرآن کریم این نام بکار رفته، در پاسخ باید گفت: آن چه در قرآن آمده نقل سخن [[منافقان]] است که از این شهر با نام یثرب یاد کردند.<ref> مکه و مدینه، کردی، عبیدالله محمدامین، ص ۲۱۲.</ref>
 رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز در آغاز ماه [[ربیع الاول]] راهى یثرب شد. مردم مسلمان شده یثرب، بى صبرانه انتظار ورود آن حضرت را داشتند و پس از آن به مدت ده سال با خلوص تمام از وى و آرمان هایش دفاع کردند.
@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 نخستین اقدام [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله در مدینه منوره ساختن [[مسجد]] بود. پیش از آن، در [[قبا]] نیز مسجدى بدست آن حضرت و اصحاب بزرگوارشان ساخته شد که چنین اقدامى نشان از اهمیت نقش مسجد در اسلام دارد. شریفترین مسجد پس از [[مسجدالحرام]]، [[مسجدالنبى]] است که در مدینه منوره واقع شده است.
-رسول خدا صلى الله علیه و آله درباره [[نماز]] خواندن در این مسجد فرمود: «صَلَاةٌ فِی مَسْجِدِی هَذَا تَعْدِلُ عِنْدَاللَّهِ عَشَرَةَ آلافِ صَلَاةٍ فِی غَیرِهِ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ فَإِنَّ الصَّلَاةَ فِیهِ تَعْدِلُ مِائَةَ أَلْفِ صَلَاةٍ». «نماز در مسجد من نزد خداوند، برابر با ده هزار نماز در مساجد دیگر است، جز مسجد الحرام، که نماز در آن برابر با صد هزار نماز است.»<ref> مسجد النبی: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۳.</ref>
+رسول خدا صلى الله علیه و آله درباره [[نماز]] خواندن در این مسجد فرمود: «{{متن حدیث|صَلَاةٌ فِی مَسْجِدِی هَذَا تَعْدِلُ عِنْدَاللَّهِ عَشَرَةَ آلافِ صَلَاةٍ فِی غَیرِهِ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ فَإِنَّ الصَّلَاةَ فِیهِ تَعْدِلُ مِائَةَ أَلْفِ صَلَاةٍ}}<ref> مسجد النبی: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۳.</ref>؛ نماز در مسجد من نزد خداوند، برابر با ده هزار نماز در مساجد دیگر است، جز مسجد الحرام، که نماز در آن برابر با صد هزار نماز است».
 بعد از رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم، روضه مبارک (یعنى حرم مبارک) را مجاور ضلع شرقى مسجد عهد پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم قرار دادند.<ref> حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، جلد دوم،  مقدمه، ص: ۱۰۶۸.</ref>
@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۰: @@
 پیامبر صلى الله علیه و آله براى آرمیدگان در این قبرستان احترام خاص قائل بود. یکى از موالى پیامبر خدا صلى الله علیه و آله گوید: نیمه شبى پیامبر صلى الله علیه و آله مرا از خواب بیدار کرد و فرمود: من فرمان یافته ام تا براى دفن شدگان در بقیع طلب آمرزش کنم، همراه من بیا. و من همراه آن حضرت حرکت کردم، وقتى در میان قبور بقیع قرار گرفت، مدتى طولانى براى مدفونین آن از خداوند طلب مغفرت و آمرزش کرد؛ «فَاسْتَغْفَرَ لاَِهْلِهِ طَویلاً».
-پیامبر صلى الله علیه و آله هرگاه از کنار [[قبرستان بقیع]] مى گذشت، مى فرمود: «السَّلامُ عَلَیکمْ مِنْ دِیارِ قَوْمٍ مُؤْمِنِینَ وَ إِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِکمْ لاحِقُونَ». آن حضرت بسیارى اوقات در لحظات پایانى شب، کنار قبرستان بقیع مى آمد و به دفن شدگان آن درود مى فرستاد و برایشان طلب مغفرت مى کرد.<ref> بقیع: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۳.</ref>
+پیامبر صلى الله علیه و آله هرگاه از کنار [[قبرستان بقیع]] مى گذشت، مى فرمود: {{متن حدیث|«السَّلامُ عَلَیکمْ مِنْ دِیارِ قَوْمٍ مُؤْمِنِینَ وَ إِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِکمْ لاحِقُونَ»}}. آن حضرت بسیارى اوقات در لحظات پایانى شب، کنار قبرستان بقیع مى آمد و به دفن شدگان آن درود مى فرستاد و برایشان طلب مغفرت مى کرد.<ref> بقیع: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۳.</ref>
 '''<I>۳- مساجد مدینه </I>'''

@@ سطر ۱۱۰: / سطر ۱۱۰: @@
 '''<I>۵- قبر محمد نفس زکیه</I>'''
-قبر محمد بن عبدالله الحسن بن [[امام حسن علیه السلام|الحسن]] علیه السلام، مشهور به [[نفس زکیه|نفس زکیه]]، در مابین مغرب و شمال شهر در نزدیکى کوه سلع است.<ref> حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، جلد دوم، مقدمه، ص: ۱۰۷۱.</ref>
+قبر [[محمد بن عبدالله نفس زکیه|محمد بن عبدالله الحسن بن الحسن علیه السلام]]، مشهور به نفس زکیه، در مابین مغرب و شمال شهر در نزدیکى کوه سلع است.<ref> حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، جلد دوم، مقدمه، ص: ۱۰۷۱.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۱۳۵: / سطر ۱۳۵: @@
 پرونده:مدینه (6).jpg|مدینه منوره
 پرونده:مدینه (7).jpg|تصویر هوایی مدینه منوره در شب
-پرونده:مدینه00.JPG|مدینه منوره
+پرونده:مدینه00.jpg|مدینه منوره
 </gallery>

@@ سطر ۱۳۵: / سطر ۱۳۵: @@
 پرونده:مدینه (6).jpg|مدینه منوره
 پرونده:مدینه (7).jpg|تصویر هوایی مدینه منوره در شب
 </gallery>

@@ سطر ۱۲۳: / سطر ۱۲۳: @@
 ==آرشیو عکس و تصویر==
 <gallery mode="packed" heights="170">
 پرونده:مدینه (9).jpg|مدینه منوره
 پرونده:مدینه (10).jpg|مدینه منوره

@@ سطر ۱۲۰: / سطر ۱۲۰: @@
 *آثار البلاد و اخبار العباد، القزوينى، زكريا بن محمد بن محمود؛ تهران: اميركبير، چاپ اول، 1373 ش.
 *[[قاموس قرآن قرشی (کتاب)|قاموس قرآن]]، سيد على اكبر قرشى؛ تهران: اسلاميه، چاپ پنجم، 1367 ش.
 [[رده:شهرهای اسلامی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۰
سطر ۱۲۴:		سطر ۱۲۴:
	[[رده:شهرهای عربستان]]		[[رده:شهرهای عربستان]]
	[[رده:اسلام]]		[[رده:اسلام]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= خوب
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 '''مرحله دوم:'''
-از هنگام [[هجرت]] رسول خدا صلی الله علیه و آله به این شهر، که می توان آن را تولدی دوباره نامید، تا روزگار حاضر. تولد دوباره مدینه که با [[هجرت پیامبر]] صلی الله علیه و آله صورت پذیرفت یک رخداد و زایش محلی و محدود نبود، بلکه زایشی بود جهانی که این شهر را جامه ای جهانی پوشاند و پرتو آن را به همه گیتی برای همیشه تاریخ گستراند.
+از هنگام [[هجرت]] رسول خدا صلی الله علیه و آله به این شهر، که می توان آن را تولدی دوباره نامید، تا روزگار حاضر. تولد دوباره مدینه که با [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر]] صلی الله علیه و آله صورت پذیرفت یک رخداد و زایش محلی و محدود نبود، بلکه زایشی بود جهانی که این شهر را جامه ای جهانی پوشاند و پرتو آن را به همه گیتی برای همیشه تاریخ گستراند.
 همگان بر این اتفاق دارند که مدینه تا پیش از هجرت، یثرب نام داشته است، چنان که در [[قرآن کریم]] به این موضوع تصریح شده است: «وَ إِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ یا أَهْلَ یثْرِبَ لاَمُقَامَ لَکُمْ فَارْجِعُوا...».<ref> سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> همچنین متون روایی و تاریخی گویای آن است که پیامبر صلی الله علیه و آله از ادامه بکار بردن این نام نهی فرموده است؛ در حدیثی که براء بن عازب نقل کرده آمده است: هر کس مدینه را یثرب بنامد باید از خداوند آمرزش بطلبد. آن طابه است. اما این که چرا در قرآن کریم این نام بکار رفته، در پاسخ باید گفت: آن چه در قرآن آمده نقل سخن [[منافقان]] است که از این شهر با نام یثرب یاد کردند.<ref> مکه و مدینه، کردی، عبیدالله محمدامین، ص ۲۱۲.</ref>
@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 #[[مسجد قبا]]؛ منطقه‌ [[قبا]] در فاصله‌ شش‌ کیلومترى‌ جنوب‌ [[مسجدالنبى‌]] قرار دارد و از نقاط خوش‌ آب‌ و هواى‌ اطراف‌ مدینه‌ بشمار مى‌آید. بنا به‌ نقل‌ روایات‌ بسیار، مسجد قبا مصداق‌ آیه‌ «... لَمسجد أسّس‌ على‌ التقوى‌ من‌ أول‌ یوم‌ أحق‌ّ أن‌ تقوم‌َ فیه‌...»<ref>سوره توبه، ۱۰۸.</ref> مى‌باشد. مسجد قبا نخستین‌ مسجدى‌ است‌ که‌ رسول‌ خدا صلی الله علیه و آله آن‌ را بنا کرده‌ است‌. مسجد قبا یکى‌ از مهمترین‌ و زیباترین‌ مساجد مدینه‌ است‌.
 #[[مسجد شجره]]؛ این مسجد، که امروزه به نام هاى «شجره»؛ «[[ذو الحلیفه|ذوالحُلَیفه]]» و «اَبیار على» مشهور است، یکى از مساجد بسیار مهم خارج از مدینه بوده و به عنوان یکى از [[میقات]] ها و مساجد [[احرام]] از اهمیت بسزایى برخوردار است.
-#[[مسجد ذوقبلتین]]؛
+#[[مسجد ذوقبلتين|مسجد ذوقبلتین]]؛
 #[[مسجد جمعه]]؛
 #[[مسجد فضیخ]]؛
@@ سطر ۱۰۲: / سطر ۱۰۲: @@
 #[[مسجد ابوذر]]؛
 #[[مسجد سقیا]]؛
-#[[مسجد و مشربه ام ابراهیم]].<ref> مکه و مدینه: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۲۸.</ref>
+#[[مسجد و مشربه ام ابراهيم|مسجد و مشربه ام ابراهیم]].<ref> مکه و مدینه: نویسنده مرکز تحقیقات حج، ص ۲۸.</ref>
 '''<I>۴- کوه أحد</I>'''