محقق سبزواری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۲

2025-08-02T13:02:41Z

مهدی موسوی در ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۹

2025-01-02T11:29:46Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2020-07-28T07:24:02Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۰۲

2020-06-07T07:02:08Z

Aghajani در ‏۱۵ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۵۳

2019-06-15T11:53:04Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-04-20T05:49:13Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۱۹

2014-03-13T06:19:49Z

نمایش تغییرات

عربصالحی در ‏۱۱ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۵۷

2014-03-11T06:57:30Z

عربصالحی: افزودن 3 رده و محتوا به کمک منبع جدید

2014-03-11T06:51:57Z

افزودن 3 رده و محتوا به کمک منبع جدید

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۸ اوت ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۴۵

2013-08-08T08:45:56Z

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 |مدفن =  [[مشهد]]، [[حرم امام رضا علیه السلام]]
 |اساتید =  [[محمدتقی مجلسی]]، [[شیخ بهایی]]، [[میرفندرسکی|میرابوالقاسم فندرسکی]]، ملا حیدرعلی اصفهانی، سید حسین بن حیدر عاملی،...
-|شاگردان = [[محقق خوانساری]]، [[میر محمدصالح خاتون آبادی|میر محمدصالح خاتون‌آبادی]]، [[میرزا عبدالله افندی]]، سید عبدالحسین حسینی خاتون‌آبادی، ملا محمد بن عبدالفتاح تنکابنی،...
+|شاگردان = [[محقق خوانساری]]، [[میر محمدصالح خاتون آبادی|میر محمدصالح خاتون‌آبادی]]، [[میرزا عبدالله افندی]]، [[فاضل سراب]]، سید عبدالحسین حسینی خاتون‌آبادی،...
-|آثار = کفایة الاحکام، ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد، حاشیه علی [[مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام|مسالک الافهام]]، خلافیه، حاشیه علی الشفاء، روضة الانوار عباسی، شرح [[زبدة الاصول (کتاب)|زبدة الاصول]]،...
+|آثار = کفایة الاحکام، ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد، حاشیه علی [[مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام|مسالک الافهام]]، خلافیه، حاشیه علی الشفاء، روضة الانوار عباسی، شرح [[زبدة الاصول (کتاب)|زبدة الاصول]]، کفایة الفقه،...
 }}
 ==ولادت و خاندان==
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 #سید حسین بن حیدر عاملی.
 #نورالدین علی بن حسین بن ابی الحسن عاملی.
-#سید شرف الدین علی بن حجت شولستانی.
+#[[شرف الدین شولستانی|سید شرف‌الدین علی بن حجت شولستانی]].
 #حسین بن حیدر قمر کرکی (متوفی ۱۰۴۱ هـ.ق)
 #ملا حسن علی شوشتری (متوفی ۱۰۷۵ هـ.ق) صاحب التبیان.
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 #[[محقق خوانساری]]<ref> روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹؛ فوائدالرضویه، ص ۴۲۶؛ ریحانه الادب، ج ۵، ص ۲۴۲.</ref> (۱۰۹۹ـ۱۰۱۹ هـ.ق)؛ وی حسین بن جمال الدین محمد خوانساری، شوهرخواهر محقق سبزواری است که تألیفات بسیار دارد و از شاگردان برجسته محقق سبزواری است.
 #سید عبدالحسین حسینی خاتون‌آبادی.<ref> وقایع السنین والاعوام، ص ۵۰۲ و ۵۳۴؛ صفویه از ظهور تا زوال، رسول جعفریان، ص ۳۸۹.</ref> (۱۱۰۵ـ۱۰۳۹ هـ.ق)
-#ملا محمد بن عبدالفتاح تنکابنی مشهور به سراب.<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج ۵، ص ۷۱؛ روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹.</ref> (متوفی ۱۱۲۴ هـ.ق)؛ محقق سبزواری در سال (۱۰۸۱ هـ.ق) به وی [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت داده است.
+#[[فاضل سراب|ملا محمد بن عبدالفتاح تنکابنی]] مشهور به «فاضل سراب».<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج ۵، ص ۷۱؛ روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹.</ref> (متوفی ۱۱۲۴ هـ.ق)؛ محقق سبزواری در سال (۱۰۸۱ هـ.ق) به وی [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت داده است.
 #[[میر محمدصالح خاتون آبادی|میر محمدصالح خاتون‌آبادی]]<ref> مفاخر اسلام، ج ۸، ص ۳۹۵.</ref>؛ وی فرزند عبدالواسع خاتون‌آبادی اصفهانی و داماد [[علامه مجلسی]] است.
 #محمد شفیع بن فرج گیلانی<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج ۵، ص ۷۲.</ref>؛ محقق سبزواری در سال (۱۰۸۵ هـ.ق) به وی اجازه نقل حدیث داده است. کتاب البداء از آثار او است.
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 #کفایة الاحکام:<ref> مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ص ۲۴۲.</ref> کتابی است فقهی که همه ابواب [[فقه]] را شامل می‌‌‌شود.
-#ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد:<ref> همان، ص ۲۴۱.</ref> کتابی است فقهی که از باب طهارت تا پایان بحث [[حج]] را شامل می‌‌‌شود. این کتاب شرح کتاب «ارشاد الاذهان» [[علامه حلی]] است.
+#ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد:<ref> همان، ص ۲۴۱.</ref> کتابی است فقهی که از باب طهارت تا پایان بحث [[حج]] را شامل می‌‌‌شود. این کتاب شرح کتاب «[[ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (کتاب)|ارشاد الاذهان]]» [[علامه حلی]] است.
-#حاشیه علی [[مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام|مسالک الافهام]] از [[شهید ثانی]].<ref> همان، ص ۲۴۳.</ref>
+#حاشیه علی [[مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام|مسالک الافهام]] اثر [[شهید ثانی]].<ref> همان، ص ۲۴۳.</ref>
 #خلافیه:<ref> روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹.</ref> این کتاب به فارسی در [[عبادت|عبادات]] نوشته شده است و نویسنده انگیزه تألیف این کتاب را رغبت مردم به امور [[دین|دینی]] ذکر می‌‌‌کند.
 #رساله فی تحریم الغناء:<ref> مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ص ۲۴۴ و ۲۴۳.</ref> این رساله درباره‌ی غنا و موسیقی است و محقق سبزواری در این کتاب همه [[آیه|آیات]] و روایات را که از اصحاب [[ائمه اطهار]] علیهم السلام، در تحریم و منع غنا وارد شده، آورده است.
 #رساله‌ای در فقه:<ref> الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۸۰.</ref> محقق این رساله را برای شاه عباس دوم نوشته است و همه ابواب فقه را دربرمی‌‌‌گیرد.
-#رساله عملیه:<ref> همان، ج ۱۱، ص ۲۱۳.</ref> این رساله در شناخت [[احکام]] شرعی ضروری تألیف شده است.
+#رساله عملیه:<ref> همان، ج ۱۱، ص ۲۱۳.</ref> این [[رساله]] در شناخت [[احکام]] شرعی ضروری تألیف شده است.
 #رساله‌ای در [[نماز جمعه]]:<ref> روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹؛ ریاض العلما، ج ۵، ص ۴۵؛ صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، ج ۱، رسول جعفریان، ص ۳۰۸.</ref> این کتاب به فارسی نوشته شده است. محقق سبزواری رساله‌ای نیز به عربی به نام «رساله فی صلاه الجمعه» دارد.
 #مناسک حج.<ref> الذریعه، ج ۲۲، ص ۲۵۶.</ref>
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 #رساله فی مقدمه الواجب.<ref> همان، ج ۲۲، ص ۱۰۵.</ref>
 #رساله فی تحدید النهار الشرعی.<ref> روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹.</ref>
-#رساله فی فضیله المتعه.<ref> أمل الآمل، ج ۲، ص ۲۵۰؛ ریاض العلما، ج ۵، ص ۴۵.</ref>
+#رساله فی فضیلة المتعه.<ref> أمل الآمل، ج ۲، ص ۲۵۰؛ ریاض العلما، ج ۵، ص ۴۵.</ref>
 #کفایة الفقه:<ref> مفاخر اسلام، ج ۸، ص ۲۸۱.</ref> این کتاب شامل حدود سی هزار [[بیت (شعر)|بیت]] است که آن را به عنوان بقیه «ذخیره» نوشته است.
 #حاشیه علی شرح الاشارات:<ref> الذریعه، ج ۱۶، ص ۱۱۰؛ ریحانه الادب، ج ۵، ص ۲۴۴.</ref> این کتاب حاشیه بر شرح اشارات است که تألیف آن در دوازده [[ذی القعده]] (۱۰۷۵ هـ.ق) به پایان رسیده است.
@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
 #اختیارات ایام:<ref> اندیشه سیاسی محقق سبزواری، ص ۶۳.</ref> این اثر تحقیقی است در مورد ایام مبارک و مسعود و روزهای نحس از ماه‌های اسلامی‌‌‌ و رومی‌‌‌ و فارسی قدیم که در یک مقدمه و سه باب و یک خاتمه تألیف شده و هر کدام مشتمل بر چند فصل و مبحث است.
 #شرح زبدة الاصول:<ref> ریحانه الادب، ج ۵، ص ۲۴۴؛ روضات الجنات، ج ۲، ص ۶۹.</ref> این کتاب شرح بر «[[زبدة الاصول (کتاب)|زبدة الاصول]]» [[شیخ بهایی]] است.
-#الرد علی رساله شبهة الاستلزام:<ref> الذریعه، ج ۱۰، ص ۱۹۸.</ref> این اثر در پاسخ به انتقادات [[آقا حسین خوانساری|محقق خوانساری]] بر رساله محقق سبزواری در مورد شبهه استلزام است.
+#الرد علی رسالة شبهة الاستلزام:<ref> الذریعه، ج ۱۰، ص ۱۹۸.</ref> این اثر در پاسخ به انتقادات [[آقا حسین خوانساری|محقق خوانساری]] بر رساله محقق سبزواری در مورد شبهه استلزام است.
 #شرح [[التوحید|توحید صدوق]].<ref> همان، ج ۱۳، ص ۱۵۳.</ref>
@@ سطر ۱۲۶: / سطر ۱۲۶: @@
 محقق سبزواری از جمله فقیهانی است که قائل به وجوب عینی [[نماز جمعه]] بوده است و خود منصب [[امام جمعه]] را به عهده داشته و رساله‌ای هم در این زمینه نگاشته است.
-وی در «روضة الانوار» می‌‌‌نویسد: نماز جمعه از جمله فرایضی که رعایت آن لازم است که تأکید بسیار در [[قرآن]] و [[احادیث]] در آن باب واقع شده و بعضی از علما بعد از [[ایمان]]، افضل عبادات، نماز جمعه را دانسته‌اند و فِرَق مخالفین، تشنیعات عظیمه بر [[شیعه]] می‌‌‌کنند که نماز جمعه با این همه تأکید که در قرآن و [[سنت]] واقع شده و وجوب آن متفق علیه فرق است، شیعه بر ترک آن اقدام می‌‌‌نمایند؛ لیکن تشنیع ایشان بی‌موقع است، چه محققان علمای شیعه نماز جمعه را [[واجب]] عینی می‌‌‌دانند؛ یعنی البته جمعه را می‌‌‌باید (اقامه) کرد و [[نماز ظهر]] مجزی نیست و جماعتی دیگر ظهر را مجزی می‌‌‌دانند، لیکن افضل جمعه را می‌‌‌دانند... و از حضرات [[ائمه اطهار]] علیهم السلام در این باب تأکید بسیار منقول شده و احادیث بسیار از ایشان در این باب وارد است تا آن مرتبه که از حضرت [[امام باقر]] علیه السلام منقول است که «من ترک ثلث جمعات متوالیات طبع الله علی قلبه؛ هر کس که سه جمعه پی در پی ترک نماز جمعه کند، خدای عزوجل دل او را مهر می‌‌‌کند...».<ref> همان، ص ۱۰۶.</ref>
+وی در «روضة الانوار» می‌‌‌نویسد: نماز جمعه از جمله فرایضی که رعایت آن لازم است که تأکید بسیار در [[قرآن]] و [[احادیث]] در آن باب واقع شده و بعضی از علما بعد از [[ایمان]]، افضل عبادات، نماز جمعه را دانسته‌اند و فِرَق مخالفین، تشنیعات عظیمه بر [[شیعه]] می‌‌‌کنند که نماز جمعه با این همه تأکید که در قرآن و [[سنت]] واقع شده و وجوب آن متفق علیه فرق است، شیعه بر ترک آن اقدام می‌‌‌نمایند؛ لیکن تشنیع ایشان بی‌موقع است، چه محققان علمای شیعه نماز جمعه را [[واجب]] عینی می‌‌‌دانند؛ یعنی البته جمعه را می‌‌‌باید (اقامه) کرد و [[نماز ظهر]] مُجزی نیست و جماعتی دیگر ظهر را مجزی می‌‌‌دانند، لیکن افضل جمعه را می‌‌‌دانند... و از حضرات [[ائمه اطهار]] علیهم السلام در این باب تأکید بسیار منقول شده و احادیث بسیار از ایشان در این باب وارد است تا آن مرتبه که از حضرت [[امام باقر]] علیه السلام منقول است که «من ترک ثلث جمعات متوالیات طبع الله علی قلبه؛ هر کس که سه جمعه پی در پی ترک نماز جمعه کند، خدای عزوجل دل او را مهر می‌‌‌کند...».<ref> همان، ص ۱۰۶.</ref>
 === اندیشه قضایی ===
@@ سطر ۲۲۳: / سطر ۲۲۳: @@
   [[رده:فقیهان]]
 [[رده:ائمه جمعه]]
-[[رده:مجتهدین]]
+[[رده:مراجع تقلید]]
 [[رده:مدفونین در حرم امام رضا علیه السلام]]

@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 #الرد علی رساله شبهه الاستلزام:<ref> الذریعه، ج 10، ص 198.</ref> این اثر در پاسخ به انتقادات [[آقا حسین خوانساری|محقق خوانساری]] بر رساله محقق سبزواری در مورد شبهه استلزام است.
 #شرح [[التوحید|توحید صدوق]].<ref> همان، ج 13، ص 153.</ref>
 ==استادان محقق سبزواری==

@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 #الرد علی رساله شبهه الاستلزام:<ref> الذریعه، ج 10، ص 198.</ref> این اثر در پاسخ به انتقادات [[آقا حسین خوانساری|محقق خوانساری]] بر رساله محقق سبزواری در مورد شبهه استلزام است.
 #شرح [[التوحید|توحید صدوق]].<ref> همان، ج 13، ص 153.</ref>
 ==استادان محقق سبزواری==
 استادانی که وی از آن‌ها اجازه [[اجتهاد]] و نقل [[حدیث]] دریافت نموده است عبارتند از:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۵۷
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{نیازمند ویرایش فنی}}
	محمد باقر سبزواری، معروف به «محقق سبزواری»، اهل سبزوار، از علماء و فقهای شیعه در قرن یازدهم هجری بوده است.		محمد باقر سبزواری، معروف به «محقق سبزواری»، اهل سبزوار، از علماء و فقهای شیعه در قرن یازدهم هجری بوده است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{بخشی از یک کتاب}}
+محمد باقر سبزواری، معروف به «محقق سبزواری»، اهل سبزوار، از علماء و فقهای شیعه در قرن یازدهم هجری بوده است.
+==ولادت  محقق سبزواری==
 محقق سبزواری در سال (1017 هـ.ق) در روستای «نامن» از توابع شهرستان سبزوار پا به عرصه وجود نهاد. وی «محمدباقر» نام دارد و فرزند محمد مؤمن خراسانی است که پس از رحلت پدرش، به اصفهان آمد و در آن جا مسکن گزید. او در اندک زمانی سرآمد علمای عصر خود شد به گونه‌ای که پس از چندی به درخواست شاه عباس دوم، سمت امامت جمعه و جماعت و منصب شیخ الاسلامی‌ ‌‌را پذیرفت.<ref> پیام حوزه، ش 27، ص 119؛ روضات الجنات، ج 2، ص 68؛ ریحانه الادب، ج 5، ص 242.</ref>
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۰: @@
 # میرزا عبدالرحیم شیخ الاسلام عالم جلیل القدری که شیخ الاسلامی‌‌‌ اصفهان را به عهده داشته است. وی از علما و مجتهدین متنفذ اصفهان در قرن دوازدهم بوده و تألیفاتی نیز از خود به جای گذاشته و در (1181 هـ.ق) درگذشته است.<ref> ریشه و جلوه‌های تشیع و حوزه علمیه اصفهان، ج 1، ص 451.</ref>
-==آثار==
+==آثار  محقق سبزواری==
 از محقق سبزواری آثار بسیاری به دو زبان عربی و فارسی به جا مانده است که در این میان چند اثر از وی در بین عالمان و فقیهان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در این جا به آثار وی اشاره می‌‌‌کنیم:
@@ سطر ۴۷: / سطر ۴۴: @@
 # شرح توحید صدوق.<ref> همان، ج 13، ص 153.</ref>
-==استادان==
+==استادان  محقق سبزواری==
 استادانی که وی از آن‌ها اجازه [[اجتهاد]] و نقل [[حدیث]] دریافت نموده است عبارتند از:
@@ سطر ۶۲: / سطر ۵۹: @@
 # ملا حسن علی شوشتری (متوفی 1075 هـ.ق) صاحب التبیان.
-==شاگردان==
+==شاگردان  محقق سبزواری==
 این فقیه بزرگ و سیاستمدار شایسته، شاگردان بزرگی را به عالم اسلام تقدیم نمود که برخی از آن‌ها عبارتند از:
 # محقق خوانساری<ref> روضات الجنات، ج 2، ص 69؛ فوائدالرضویه، ص 426؛ ریحانه الادب، ج 5، ص 242.</ref> (1099ـ1019 هـ.ق)؛ وی حسین بن جمال الدین محمد خوانساری، شوهرخواهر محقق سبزواری است. و تألیفات بسیار دارد و از شاگردان برجسته محقق سبزواری است.
 # سید عبدالحسین حسینی خاتون‌آبادی.<ref> وقایع السنین والاعوام، ص 502 و 534؛ صفویه از ظهور تا زوال، رسول جعفریان، ص 389.</ref> (1105ـ1039 هـ.ق)
 # ملا محمد بن عبدالفتاح تنکابنی مشهور به سراب.<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج 5، ص 71؛ روضات الجنات، ج 2، ص 69.</ref> (متوفی 1124 هـ.ق)؛ محقق سبزواری در سال (1081 هـ.ق) به وی اجازه نقل روایت داده است.
 # میر محمدصالح خاتون‌آبادی<ref> مفاخر اسلام، ج 8، ص 395.</ref>؛ وی فرزند عبدالواسع خاتون‌آبادی اصفهانی و داماد [[علامه مجلسی]] است.
 # محمد شفیع بن فرج گیلانی<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج 5، ص 72.</ref>؛ محقق سبزواری در سال (1085 هـ.ق) به وی اجازه نقل حدیث داده است. کتاب البداء از آثار او است.
 # میرزا عبدالله افندی اصفهانی<ref> مفاخر اسلام، ج 8، ص 395.</ref>؛ وی صاحب کتاب ریاض العلماء و حیاض الفضلاء است.
 # محمد صالح بیابانکی<ref> طبقات اعلام الشیعه، ج 5، ص 28.</ref>؛ محقق سبزواری در سال (1074 هـ.ق) به وی اجازه نقل [[حدیث]] داده است.
 # عبدالله اردبیلی.<ref> همان.</ref>
-==از منظر بزرگان==
+== مناصب و مشاغل محقق سبزوارى ==
 عده از فقیهان و بزرگان به تمجید از تلاش‌های محقق سبزواری پرداخته‌اند که بدان اشاره می‌‌‌کنیم:
@@ سطر ۲۳۵: / سطر ۲۴۸: @@
 یکی دیگر از عوامل زوال دولت بی‌سرانجامی ‌‌‌و کمی ‌‌‌لشکر است که از مقدار نیاز کمتر باشند. یا آن چه باشند، بی‌سرانجام باشند و مقرری به آن‌ها نرسد و یا هزینه‌های ایشان و حقوق ایشان کفایت نکند و یا پادشاه به امور لشکر بی‌اعتنا باشد و... سپاهیان از ورزش سپاهی‌گری بیفتند و به شغل‌های دیگر بپردازند.
-==اسباب دوام و بقای دولت==
+==اسباب دوام و بقای دولت از دیدگاه محقق سبزواری ==
 # ضرورت وجود نیروی نظامی ‌‌‌قوی.
@@ سطر ۲۵۶: / سطر ۲۶۹: @@
 ==منابع==
-تلخيص از مجموعه گلشن ابرار، جلد 5، زندگی نامه "محقق سبزواری" از مسيب كياني
+*تلخيص از مجموعه گلشن ابرار، جد 5، زندگی نامه "محقق سبزواری" از مسيب كياني
 [[رده:علمای قرن یازدهم]]

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 '''کلیدواژه: محقق سبزواری، آثار محقق سبزواری، صفویه'''
-'''ولادت'''
+==ولادت==
 محقق سبزواری در سال (1017 هـ.ق) در روستای «نامن» از توابع شهرستان سبزوار پا به عرصه وجود نهاد. وی «محمدباقر» نام دارد و فرزند محمد مؤمن خراسانی است که پس از رحلت پدرش، به اصفهان آمد و در آن جا مسکن گزید. او در اندک زمانی سرآمد علمای عصر خود شد به گونه‌ای که پس از چندی به درخواست شاه عباس دوم، سمت امامت جمعه و جماعت و منصب شیخ الاسلامی‌ ‌‌را پذیرفت.<ref> پیام حوزه، ش 27، ص 119؛ روضات الجنات، ج 2، ص 68؛ ریحانه الادب، ج 5، ص 242.</ref>
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 # میرزا عبدالرحیم شیخ الاسلام عالم جلیل القدری که شیخ الاسلامی‌‌‌ اصفهان را به عهده داشته است. وی از علما و مجتهدین متنفذ اصفهان در قرن دوازدهم بوده و تألیفاتی نیز از خود به جای گذاشته و در (1181 هـ.ق) درگذشته است.<ref> ریشه و جلوه‌های تشیع و حوزه علمیه اصفهان، ج 1، ص 451.</ref>
-'''آثار'''
+==آثار==
 از محقق سبزواری آثار بسیاری به دو زبان عربی و فارسی به جا مانده است که در این میان چند اثر از وی در بین عالمان و فقیهان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در این جا به آثار وی اشاره می‌‌‌کنیم:
@@ سطر ۴۷: / سطر ۴۷: @@
 # شرح توحید صدوق.<ref> همان، ج 13، ص 153.</ref>
-'''استادان'''
+==استادان==
 استادانی که وی از آن‌ها اجازه [[اجتهاد]] و نقل [[حدیث]] دریافت نموده است عبارتند از:
@@ سطر ۶۲: / سطر ۶۲: @@
 # ملا حسن علی شوشتری (متوفی 1075 هـ.ق) صاحب التبیان.
-'''شاگردان'''
+==شاگردان==
 این فقیه بزرگ و سیاستمدار شایسته، شاگردان بزرگی را به عالم اسلام تقدیم نمود که برخی از آن‌ها عبارتند از:
@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 # عبدالله اردبیلی.<ref> همان.</ref>
-'''از منظر بزرگان'''
+==از منظر بزرگان==
 عده از فقیهان و بزرگان به تمجید از تلاش‌های محقق سبزواری پرداخته‌اند که بدان اشاره می‌‌‌کنیم:
@@ سطر ۸۳: / سطر ۸۳: @@
 حاج محمد اردبیلی مؤلف «جامع الرواه» می‌‌‌گوید: محمدباقر بن محمد بن محمد مؤمن سبزواری، امام، علامه، محقق، مدقق، پسندیده خوی، پاک سرشت، جلیل القدر، عظیم الشأن، بلند جایگاه، دانشمند، فاضل کامل، خیرخواه، متبحر در علوم عقلی و نقلی، یگانه عصر و یکتای زمانش بود.<ref> جامع الرواه، ج 2، ص 79.</ref>
-'''عصر محقق سبزواری'''
+==عصر محقق سبزواری==
 سبزواری در دوران زندگی خود با چهار تن از حاکمان سلسله صفوی معاصر بوده و بیشترین دوران زندگی سیاسی وی در دوره سلطنت شاه عباس دوم و شاه صفی بوده است. حاکمان معاصر سبزواری عبارتند از:
@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 . منع شاه عباس دوم از شرابخواری، سبزواری از شاه عباس دوم می‌‌‌خواهد که شرب خمر و لهو و لعب و لذات را ترک کند؛ به علت این که عوامل سبب ظهور فساد و باعث زوال و اختلال در امور جامعه می‌‌‌شود. وی ممنوعیت شرعی و عقاب اخروی شرب خمر اشاره می‌‌‌کند، امراض دنیایی آن را نیز یادآور می‌‌‌شود به این که بیشتر حاکمان قبل به سبب آفت شراب هلاک شده بودند.<ref> اندیشه سیاسی محقق سبزواری، ص 72.</ref>
-'''مبانی اخلاقی'''
+==مبانی اخلاقی==
 محقق سبزواری چند نکته درباره اخلاق را مورد توجه خود قرار می‌‌‌دهد که عبارتند از:
@@ سطر ۲۳۵: / سطر ۲۳۵: @@
 یکی دیگر از عوامل زوال دولت بی‌سرانجامی ‌‌‌و کمی ‌‌‌لشکر است که از مقدار نیاز کمتر باشند. یا آن چه باشند، بی‌سرانجام باشند و مقرری به آن‌ها نرسد و یا هزینه‌های ایشان و حقوق ایشان کفایت نکند و یا پادشاه به امور لشکر بی‌اعتنا باشد و... سپاهیان از ورزش سپاهی‌گری بیفتند و به شغل‌های دیگر بپردازند.
-'''اسباب دوام و بقای دولت'''
+==اسباب دوام و بقای دولت==
 # ضرورت وجود نیروی نظامی ‌‌‌قوی.
@@ سطر ۲۴۶: / سطر ۲۴۶: @@
 # پادشاهانی که به صفت عدل آراسته بودند، ایام دولت ایشان ممتد بوده است.
-'''عروج ملکوتی'''
+==عروج ملکوتی==
 محقق سبزواری پس از عمری تلاش علمی‌‌‌ و مجاهدت در راه تحقق مذهب تشیع، در هشتم [[ربیع الاول]] سال (1090 هـ.ق) در سن هفتاد و سه سالگی دیده از جهان فروبست و به جوار حق تعالی شتافت. پیکر این عالم بزرگوار از اصفهان به [[مشهد]] مقدس انتقال داده و در آن جا تشییع و در مدرسه میرزا جعفر در جوار ثامن الحجج [[امام رضا]] علیه السلام در سردابی که محاذی قبر [[شیخ حر عاملی]] بود به خاک سپرده شد.
@@ سطر ۲۵۶: / سطر ۲۵۶: @@
 ==منابع==
-مسيب كياني، تلخيص از كتاب گلشن ابرار، جلد 5، صفحه 126.
+تلخيص از مجموعه گلشن ابرار، جلد 5، زندگی نامه "محقق سبزواری" از مسيب كياني
 [[رده:علمای قرن یازدهم]]