محقق حلی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۷

2025-11-09T06:27:06Z

مهدی موسوی در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۳

2023-05-28T07:23:04Z

مهدی موسوی در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۱

2023-01-04T06:21:49Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-02-23T12:00:17Z

ویرایش

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ محقق اول را به محقق حلی منتقل کرد

2021-02-23T08:21:47Z

مهدی موسوی صفحهٔ محقق اول را به محقق حلی منتقل کرد

Aghajani در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۶

2019-07-17T11:36:42Z

Aghajani در ‏۱۷ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۰۴

2019-06-17T11:04:17Z

مهدی موسوی در ‏۱۸ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۰

2019-04-18T11:30:43Z

Heidariyan47 در ‏۴ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۵۳

2015-11-04T08:53:13Z

بهرامی: اصلاح الگو

2012-10-06T05:42:54Z

اصلاح الگو

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«جعفر بن حسن بن یحیی حلی»''' معروف به '''«محقق حلی»''' یا '''«محقق اول»''' (۶۷۶-۶۰۲ ق)، فقیه و اصولی بزرگ [[شیعه|شیعه]] در قرن هفتم قمری است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
+'''«جعفر بن حسن بن یحیی حلی»''' معروف به '''«محقق حلی»''' یا '''«محقق اول»''' (۶۷۶-۶۰۲ ق)، فقیه و اصولی بزرگ [[شیعه|شیعه]] در قرن هفتم قمری و از شاگردان [[محمد بن جعفر بن نما حلی]] است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 |مدفن = حله
 |اساتید =  حسن بن یحیى حلی، [[محمد بن جعفر بن نما حلی]]، [[فخار بن معد موسوی]]،...
-|شاگردان = [[علامه حلی]]، [[ابن داوود حلی]]، [[فاضل آبی]]، سید عبدالکریم طاووس،...
+|شاگردان = [[علامه حلی]]، [[ابن داوود حلی]]، [[فاضل آبی]]، [[سید عبدالکریم بن طاووس]]،...
 |آثار = [[شرایع الاسلام]]، [[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، [[معارج الاصول]]، نهج الوصول الی معرفة علم الاصول،...
 }}
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 *[[علامه حلی|حسن بن یوسف مطهر حلی]]
 *[[ابن داوود حلی]]
 *[[فاضل آبی|حسن بن ابی‌طالب فاضل آبی]]
 *سید محمد جلال‌الدین فرزند سید رضی‌الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم)
 *جمال الدین یوسف فرزند حاتم شامی
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 برخی از آثار مهم محقق حلی عبارت است از:
-#[[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است.
+#[[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه [[ابواب فقه|ابواب فقهی]] است.
-#[[مختصرالنافع|مختصر النافع]] یا «النافع فی مختصر الشرایع» ،در [[فقه]]
+#[[مختصرالنافع|مختصر النافع]] یا «النافع فی مختصر الشرایع»، در [[فقه]]
 #[[معارج الاصول (کتاب)|معارج الاصول]]، در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]
 #نهج الوصول الی معرفة علم الاصول
 #الکهنة، در [[منطق]]
 #المسلک، در [[اصول دین]]
-#تلخیص الفهرست، که ملخص [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست شیخ طوسی]] است
+#تلخیص الفهرست، که ملخص [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|الفهرست شیخ طوسی]] است.
-#نکت النهایه.
+#نکت النهایه، از مشهورترین شروح «[[النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی (کتاب)|النهایة فی مجرد الفقه و الفتوی]]» تألیف [[شیخ طوسی]] است.
 ==از نظر عالمان==
@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 *[[علامه حلی]] در اجازه‌نامه‌ای که به خاندان زهره داده، درباره او نوشته است: «کان هذا الشیخ افضل اهل عصره فی الفقه» (این عالم بزرگ، فقیه‌ترین مردم روزگار خویش بوده است).
 *[[محدث نوری]] او را این چنین می‌ستاید: «کشف کننده حقایق شریعت با ظریف‌ترین نکته‌هایی که تاکنون هیچ انس و جنی با آن‌ها اُنس و آشنایی نداشته است. او رئیس علما و فقیه حکما، آفتاب درخشان فضلا، ماه چهارده شبه عرفا و نام و دانش او بازگو کننده قصه جزیره خضرا و وارث علوم پیشوایان معصوم (ع) و حجت‌های حق بر جهانیان می‌باشد. او برافرازنده پرچم تحقیق بر جهانیان است...».
-*[[سید حسن صدر]] صاحب کتاب [[تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعه]] می‌نویسد: «انگشت قلم، عاجز از بازشماری اوصاف اوست. او کتاب شرایع الاسلام دارد که به مثابه قرآنِ فقه است. کتاب معروف النافع، المعتبر، و دیگر المعارج در اصول فقه دارد و در علم کلام، رسالات و تالیفاتی دارد که در فهرست کتاب‌های مفصل آمده است و از مجلس عالی درس او بیش از ۴۰۰ مجتهد آگاه که شرح حال آنان در [[علم رجال]] آمده است، فارغ التحصیل گردیده‌اند و چنین موفقیتی تاکنون بر احدی نصیب نگردیده است.»
+*[[سید حسن صدر]] صاحب کتاب [[تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعه]] می‌نویسد: «انگشت قلم، عاجز از بازشماری اوصاف اوست. او کتاب [[شرایع الاسلام]] دارد که به مثابه قرآنِ فقه است. کتاب معروف [[مختصرالنافع|النافع]]، المعتبر، و دیگر [[معارج الاصول (کتاب)|المعارج]] در اصول فقه دارد و در [[علم کلام]]، رسالات و تألیفاتی دارد که در فهرست کتاب‌های مفصل آمده است و از مجلس عالی درس او بیش از ۴۰۰ مجتهد آگاه که شرح حال آنان در [[علم رجال]] آمده است، فارغ التحصیل گردیده‌اند و چنین موفقیتی تاکنون بر احدی نصیب نگردیده است.»
 *[[حسن بن زین الدین شهید ثانی|شیخ حسن]] فرزند [[شهید ثانی]] او را بدین گونه یاد می‌کند: «اگر علامه حلّی، «محقق» را [[فقیه]] و بزرگ همه زمان‌ها می‌شمرد، بهتر بود؛ چرا که محقق، سرآمد فقیهان شیعه است و در میان آنان نظیری ندارد.»
 *[[ابن داوود حلی|ابن داود حلی]]، شاگرد محقق، در کتاب رجالش درباره او می‌نویسد: «محقق یکتای عصر خویش و گویاترین اهل زمان و منطقی‌ترین آنان بود، فردی که حضور ذهن سریع داشت.»

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«جعفر بن حسن بن یحیی حلی»''' (۶۷۶-۶۰۲ ق) معروف به '''«محقق حلی»''' یا «محقق اول»، از فقهای بزرگ مکتب [[شیعه|تشیع]] است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
+'''«جعفر بن حسن بن یحیی حلی»''' معروف به '''«محقق حلی»''' یا '''«محقق اول»''' (۶۷۶-۶۰۲ ق)، فقیه و اصولی بزرگ [[شیعه|شیعه]] در قرن هفتم قمری است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 |وفات =  ۶۷۶ قمری
 |مدفن = حله
-|اساتید =  حسن بن یحیى حلی، [[ابن نما حلی]]، [[فخار بن معد موسوی]]،...
+|اساتید =  حسن بن یحیى حلی، [[محمد بن جعفر بن نما حلی]]، [[فخار بن معد موسوی]]،...
 |شاگردان = [[علامه حلی]]، [[ابن داوود حلی]]، [[فاضل آبی]]، سید عبدالکریم طاووس،...
 |آثار = [[شرایع الاسلام]]، [[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، [[معارج الاصول]]، نهج الوصول الی معرفة علم الاصول،...
 }}
-==ولادت و تحصیلات==
+==تحصیل و استادان==
-ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی، معروف به محقق حلی، در سال ۶۰۲ قمری در شهر [[حله]] به دنیا آمد.
+ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی، در سال ۶۰۲ قمری در شهر [[حله]] به دنیا آمد. وى از همان سنین کودکى به تحصیل مقدمات علوم متداول عصر خویش پرداخت. او [[ادبیات عرب]] را که زبان مادرى‏ اش بود، به‌‏خوبى فراگرفت و هیئت، [[ریاضیات]]، [[منطق]] و [[کلام]] را به مقدار لازم آموخت و در تمام این رشته‏‌ها با توجه به هوش سرشار خود تبحر کامل یافت.
-محقق حلى، از همان سنین کودکى به تحصیل مقدمات علوم متداول عصر خویش پرداخت. او [[ادبیات عرب]] را که زبان مادرى‏ اش بود، به‌‏خوبى فراگرفت و هیئت، [[ریاضیات]]، [[منطق]] و [[کلام]] را به مقدار لازم آموخت و در تمام این رشته‏‌ها با توجه به هوش سرشار خود تبحر کامل یافت.
+محقق حلى، آن‏گاه، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد پدر فاضلش، حسن بن یحیى آموخت و از محضر فقهاى مشهور حله، مانند [[محمد بن جعفر بن نما حلی]] (متوفاى ۶۴۵) و [[فخار بن معد موسوی|سید فخار بن معد موسوى]] (متوفاى ۶۳۰) نیز بهره برد.
 ==شاگردان==
-برخی از شاگردان بزرگ محقق حلی عبارتند از:
+عالمان بزرگی از محضر علمی محقق حلی بهره بردند، که برخی از ایشان عبارتند از:
 *[[علامه حلی|حسن بن یوسف مطهر حلی]]
 *[[ابن داوود حلی]]
-*[[فاضل آبی|حسن بن ابیطالب فاضل آبی]]
+*[[فاضل آبی|حسن بن ابی‌طالب فاضل آبی]]
 *غیاث الدین سید عبدالکریم طاووس
-*سید محمد جلال الدین فرزند سید رضی الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم)
+*سید محمد جلال‌الدین فرزند سید رضی‌الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم)
 *جمال الدین یوسف فرزند حاتم شامی
 *شمس الدین محمد بن صالح قسینی
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۵: @@
 #[[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است.
-#[[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، یا «النافع فی مختصر الشرایع» در [[فقه]]
+#[[مختصرالنافع|مختصر النافع]] یا «النافع فی مختصر الشرایع» ،در [[فقه]]
-#[[معارج الاصول (کتاب)|معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]
+#[[معارج الاصول (کتاب)|معارج الاصول]]، در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]
 #نهج الوصول الی معرفة علم الاصول
-#الکهنة در [[منطق]]
+#الکهنة، در [[منطق]]
-#المسلک در [[اصول دین]]
+#المسلک، در [[اصول دین]]
 #تلخیص الفهرست، که ملخص [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست شیخ طوسی]] است
 #نکت النهایه.
@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۷: @@
 ==منابع==
 *پایگاه شعائر.
 *ویکی شیعه.
 [[رده:علمای قرن هفتم]]
-[[رده:اماکن مقدسه حله]]
+[[رده:علماء شیعه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}
+'''«جعفر بن حسن بن یحیی حلی»''' (۶۷۶-۶۰۲ ق) معروف به '''«محقق حلی»''' یا «محقق اول»، از فقهای بزرگ مکتب [[شیعه|تشیع]] است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = جعفر بن حسن محقق حلی
@@ سطر ۹: / سطر ۸: @@
 |وفات =  ۶۷۶ قمری
 |مدفن = حله
-|اساتید =  حسن بن یحیى حلی، [[ابن نما حلی]]، [[سید فخار بن معد موسوى]]،...
+|اساتید =  حسن بن یحیى حلی، [[ابن نما حلی]]، [[فخار بن معد موسوی]]،...
 |شاگردان = [[علامه حلی]]، [[ابن داوود حلی]]، [[فاضل آبی]]، سید عبدالکریم طاووس،...
 |آثار = [[شرایع الاسلام]]، [[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، [[معارج الاصول]]، نهج الوصول الی معرفة علم الاصول،...
 }}
 == ولادت و تحصیلات ==
 ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی، معروف به محقق حلی، در سال ۶۰۲ قمری در شهر [[حله]] به دنیا آمد.
 محقق حلى، از همان سنین کودکى به تحصیل مقدمات علوم متداول عصر خویش پرداخت. او [[ادبیات عرب]] را که زبان مادرى‏ اش بود، به‌‏خوبى فراگرفت و هیئت، [[ریاضیات]]، [[منطق]] و [[کلام]] را به مقدار لازم آموخت و در تمام این رشته‏‌ها با توجه به هوش سرشار خود تبحر کامل یافت.
-وى آن‏گاه، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد پدر فاضلش، حسن بن یحیى آموخت و از محضر فقهاى مشهور حله، مانند [[ابن نما حلی]] (متوفاى ۶۴۵) و [[سید فخار بن معد موسوى]] (متوفاى ۶۳۰)، (شاگرد [[ابن ادریس حلی]]) بهره برد.
+وى آن‏گاه، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد پدر فاضلش، حسن بن یحیى آموخت و از محضر فقهاى مشهور حله، مانند [[ابن نما حلی]] (متوفاى ۶۴۵) و [[فخار بن معد موسوی|سید فخار بن معد موسوى]] (متوفاى ۶۳۰)، (شاگرد [[ابن ادریس حلی]]) بهره برد.
-== شاگردان ==
+==شاگردان==
 برخی از شاگردان بزرگ محقق حلی عبارتند از:
-* [[علامه حلی|حسن بن یوسف مطهر حلی]]
+*[[علامه حلی|حسن بن یوسف مطهر حلی]]
-* [[ابن داوود حلی]]
+*[[ابن داوود حلی]]
-* [[فاضل آبی|حسن بن ابیطالب فاضل آبی]]
+*[[فاضل آبی|حسن بن ابیطالب فاضل آبی]]
-* غیاث الدین سید عبدالکریم طاووس
+*غیاث الدین سید عبدالکریم طاووس
-* سید محمد جلال الدین فرزند سید رضی الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم)
+*سید محمد جلال الدین فرزند سید رضی الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم)
-* جمال الدین یوسف فرزند حاتم شامی
+*جمال الدین یوسف فرزند حاتم شامی
-* شمس الدین محمد بن صالح قسینی
+*شمس الدین محمد بن صالح قسینی
 گفته شده [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه نصیر طوسی]] نیز گاه به کرسی درس محقق حاضر می شد و محقق به احترام خواجه از جا برخاسته و از او درخواست تدریس می نمود، ولی او قبول نمی کرد و در جلسه مستمع بود. نوشته اند آنگاه که محقق در مسئله [[استحباب]] تیاسر [[قبله]] سخن می راند، بین محقق و خواجه بحثی به میان آمد و خواجه رأی محقق را پسندید و قبول کرد (مقصود از تیاسر: مختصر انحرافی به سمت چپ از سوی قبله به قبله است).
-== آثار و تألیفات ==
+==آثار و تألیفات==
 برخی از آثار مهم محقق حلی عبارت است از:
-# [[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است.
+#[[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است.
-# [[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، یا «النافع فی مختصر الشرایع» در [[فقه]]
+#[[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، یا «النافع فی مختصر الشرایع» در [[فقه]]
-# [[معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]
+#[[معارج الاصول (کتاب)|معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]]
-# نهج الوصول الی معرفة علم الاصول
+#نهج الوصول الی معرفة علم الاصول
-# الکهنة در [[منطق]]
+#الکهنة در [[منطق]]
-# المسلک در [[اصول دین]]
+#المسلک در [[اصول دین]]
-# تلخیص الفهرست، که ملخص [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست شیخ طوسی]] است
+#تلخیص الفهرست، که ملخص [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست شیخ طوسی]] است
-# نکت النهایه.
+#نکت النهایه.
-== از نظر عالمان ==
+==از نظر عالمان==
 کلیه صاحب تراجم علما در کتب خویش اعم از [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]]، به فضائل علمی و استادی محقق حلی اعتراف دارند:
-* [[علامه حلی]] در اجازه‌نامه‌ای که به خاندان زهره داده، درباره او نوشته است: «کان هذا الشیخ افضل اهل عصره فی الفقه» (این عالم بزرگ، فقیه‌ترین مردم روزگار خویش بوده است).
+*[[علامه حلی]] در اجازه‌نامه‌ای که به خاندان زهره داده، درباره او نوشته است: «کان هذا الشیخ افضل اهل عصره فی الفقه» (این عالم بزرگ، فقیه‌ترین مردم روزگار خویش بوده است).
-* [[محدث نوری]] او را این چنین می‌ستاید: «کشف کننده حقایق شریعت با ظریف‌ترین نکته‌هایی که تاکنون هیچ انس و جنی با آن‌ها اُنس و آشنایی نداشته است. او رئیس علما و فقیه حکما، آفتاب درخشان فضلا، ماه چهارده شبه عرفا و نام و دانش او بازگو کننده قصه جزیره خضرا و وارث علوم پیشوایان معصوم (ع) و حجت‌های حق بر جهانیان می‌باشد. او برافرازنده پرچم تحقیق بر جهانیان است...».
+*[[محدث نوری]] او را این چنین می‌ستاید: «کشف کننده حقایق شریعت با ظریف‌ترین نکته‌هایی که تاکنون هیچ انس و جنی با آن‌ها اُنس و آشنایی نداشته است. او رئیس علما و فقیه حکما، آفتاب درخشان فضلا، ماه چهارده شبه عرفا و نام و دانش او بازگو کننده قصه جزیره خضرا و وارث علوم پیشوایان معصوم (ع) و حجت‌های حق بر جهانیان می‌باشد. او برافرازنده پرچم تحقیق بر جهانیان است...».
-* [[سید حسن صدر]] صاحب کتاب [[تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعه]] می‌نویسد: «انگشت قلم، عاجز از بازشماری اوصاف اوست. او کتاب شرایع الاسلام دارد که به مثابه قرآنِ فقه است. کتاب معروف النافع، المعتبر، و دیگر المعارج در اصول فقه دارد و در علم کلام، رسالات و تالیفاتی دارد که در فهرست کتاب‌های مفصل آمده است و از مجلس عالی درس او بیش از ۴۰۰ مجتهد آگاه که شرح حال آنان در [[علم رجال]] آمده است، فارغ التحصیل گردیده‌اند و چنین موفقیتی تاکنون بر احدی نصیب نگردیده است.»
+*[[سید حسن صدر]] صاحب کتاب [[تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعه]] می‌نویسد: «انگشت قلم، عاجز از بازشماری اوصاف اوست. او کتاب شرایع الاسلام دارد که به مثابه قرآنِ فقه است. کتاب معروف النافع، المعتبر، و دیگر المعارج در اصول فقه دارد و در علم کلام، رسالات و تالیفاتی دارد که در فهرست کتاب‌های مفصل آمده است و از مجلس عالی درس او بیش از ۴۰۰ مجتهد آگاه که شرح حال آنان در [[علم رجال]] آمده است، فارغ التحصیل گردیده‌اند و چنین موفقیتی تاکنون بر احدی نصیب نگردیده است.»
-* [[حسن بن زین الدین شهید ثانی|شیخ حسن]] فرزند [[شهید ثانی]] او را بدین گونه یاد می‌کند: «اگر علامه حلّی، «محقق» را [[فقیه]] و بزرگ همه زمان‌ها می‌شمرد، بهتر بود؛ چرا که محقق، سرآمد فقیهان شیعه است و در میان آنان نظیری ندارد.»
+*[[حسن بن زین الدین شهید ثانی|شیخ حسن]] فرزند [[شهید ثانی]] او را بدین گونه یاد می‌کند: «اگر علامه حلّی، «محقق» را [[فقیه]] و بزرگ همه زمان‌ها می‌شمرد، بهتر بود؛ چرا که محقق، سرآمد فقیهان شیعه است و در میان آنان نظیری ندارد.»
-* [[ابن داوود حلی|ابن داود حلی]]، شاگرد محقق، در کتاب رجالش درباره او می‌نویسد: «محقق یکتای عصر خویش و گویاترین اهل زمان و منطقی‌ترین آنان بود، فردی که حضور ذهن سریع داشت.»
+*[[ابن داوود حلی|ابن داود حلی]]، شاگرد محقق، در کتاب رجالش درباره او می‌نویسد: «محقق یکتای عصر خویش و گویاترین اهل زمان و منطقی‌ترین آنان بود، فردی که حضور ذهن سریع داشت.»
-== وفات ==
+==وفات==
 محقق حلی سرانجام به سال ۶۷۶ قمری در سن هفتاد و چهار سالگی وفات نمود. البته صاحب [[تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعه]] در این مورد می گوید: «وفات او در [[حله]] در ماه [[ربیع الثانی|ربیع الاخر]] سال ۶۹۶ رخ داده است و بر قبر شریف او در حله قبه بلندی قرار دارد که هم اکنون مورد [[تبرک]] و زیارت علاقمندان قرار می‌گیرد».
 ==منابع==
-* پایگاه شعائر.
+*پایگاه شعائر.
-* ویکی شیعه.
+*ویکی شیعه.
-* مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
+*مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 [[رده:علمای قرن هفتم]]
 [[رده:اماکن مقدسه حله]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}
-ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی معروف به محقق یکی از بزرگترین علمای [[اسلام]] و مکتب [[شیعه|تشیع]] در طول تاریخ است. افقه الفقهاء و رئیس العلماء بهترین شاگرد مکتب خاتم الانبیاء و عاشق مکتب فرزندان مرتضی در کلیه فضائل بالاتر از آن است که به وصف آید. هو زعیم الشیعه و مقیّم الشریعه ابوالمکارم و المعالم صاحب شرایع، که شرایع او در صحت و قوام بی نظیر است و این کتاب اکثر علما و مراجع را مستفید و از سبک و اسلوب خاصی برخوردار که اغلب کتب [[فقه|فقهی]] بعدی ما را راهنما است.
+'''جعفر بن حسن بن یحیی حلی''' (۶۷۶-۶۰۲ ق) معروف به '''«محقق حلی»''' یا «محقق اول»، از فقهای بزرگ مکتب [[شیعه|تشیع]] است. کتاب «[[شرایع الاسلام]]» او از مهمترین آثار [[فقه|فقهی]] است که بسیار مورد توجه و استفاده علمای بعد قرار گرفته است. عالمان بزرگی چون [[علامه حلی]] و [[ابن داوود حلی]] از شاگردان او هستند.
-[[شرایع الاسلام]] حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است. شیخ عزیز مشهور به محقق و لفظ محقق مخصوص وی است و این عنوان آن جناب را صادق است. کما اینکه عنوان آیت الله مخصوص [[علامه حلی|علامه حلّی]] است و دیگر علما اکثر شاگرد وی می باشند و لفظ و عنوان حجة الاسلام ابتدا محمد غزالی است که هم او و سایرین را چه سخت عنوانی و نمی دانیم فردا اینها را چه جوابی است؟!! و لفظ ثقة الاسلام ابتدا [[شیخ کلینی|مرحوم کلینی]] که رحمت کند خداوند ایشان را که این لقب زیبد هر چند دیگران را چنین لقبی مکروه آید.
+محقق حلى، از همان سنین کودکى به تحصیل مقدمات علوم متداول عصر خویش پرداخت. او [[ادبیات عرب]] را که زبان مادرى‏ اش بود، به‌‏خوبى فراگرفت و هیئت، [[ریاضیات]]، [[منطق]] و [[کلام]] را به مقدار لازم آموخت و در تمام این رشته‏‌ها با توجه به هوش سرشار خود تبحر کامل یافت.
-محقق از شاگردان پدر فاضلش حسن بن یحیی نجیب الدین محمد [[ابن نما|بن نما]] و سید شمس الدین ابن معد بود و خود بزرگواری از اهل مطالعه و تحقیق و بهترین معلّمی برای علمای بعدی. چه آنکه امثال غیاث الدین سید عبدالکریم طاووس و سید محمد جلال الدین فرزند سید رضی الدین طاووس (عموزاده سید عبدالکریم ) عزّالدین حسن بن ابیطالب فاضل آبی جمال الدین یوسف فرزند حاتم شامی شمس الدین محمد بن صالح قسینی علی بن یوسف مطهر حلّی ابن داوود حلّی ابن سعید حلّی و نابغه روزگار آیت الله حلّی از محضر محقق سالها بهره مند بودند و از کرسی درس این استاد که امثال یوسف بن مطهر و ابن جهم حلّی نیز شرکت می کردند این شاگردان خود همگان به مقام استادی رسیدند.
+وى آن‏گاه، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را نزد پدر فاضلش، حسن بن یحیى آموخت و از محضر فقهاى مشهور حله، مانند [[ابن نما حلی]] (متوفاى ۶۴۵) و [[سید فخار بن معد موسوى]] (متوفاى ۶۳۰)، (شاگرد [[ابن ادریس حلی]]) بهره برد.
-[[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه طوسی]] گاه به کرسی درس محقق حاضر می شد و محقق به احترام خواجه از جا برخاسته و از او درخواست تدریس می نمود ولی او قبول نمی کرد و در جلسه مستمع بود. نوشته اند آنگاه که محقق در مسئله [[استحباب]] تیاسر [[قبله]] سخن می راند فیما بین محقق و خواجه بحثی به میان آمد و خواجه رأی محقق را پسندید و قبول کرد (مقصود از تیاسر: مختصر انحرافی به سمت چپ از سوی قبله به قبله است).
+== شاگردان ==
-کلیه صاحب تراجم علما در کتب خویش اعم از [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]] به فضائل علمی و استادی محقق و خواهرزاده او علامه اعتراف دارند. هر چند [[حله|حلّه]] در زمان [[ابن ادریس حلی|ابن ادریس]] دانشگاه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام گردید اما در عصر این دو بزرگوار قوس صعودی می پیماید و پیش بینی [[امام علی علیه السلام|خیرالاوصیاء]] (در [[جنگ صفین]]) به خود جامه عمل می پوشد.
+* [[علامه حلی|حسن بن یوسف مطهر حلی]]
-بیننده محترم محقق غیر از کتاب شرایع نافع در مختصر یا [[مختصرالنافع]] و کتاب معتبر در شرح مختصر در [[فقه]]، [[معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و نهج الوصول در اصول، نکت در شرح نهایه، الکهنه در [[منطق]]، مسلک در [[اصول دین]] مسائل غریه و مسائل مصریه را نیز به رشته تحریر برد.
+گفته شده [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه نصیر طوسی]] نیز گاه به کرسی درس محقق حاضر می شد و محقق به احترام خواجه از جا برخاسته و از او درخواست تدریس می نمود، ولی او قبول نمی کرد و در جلسه مستمع بود. نوشته اند آنگاه که محقق در مسئله [[استحباب]] تیاسر [[قبله]] سخن می راند، بین محقق و خواجه بحثی به میان آمد و خواجه رأی محقق را پسندید و قبول کرد (مقصود از تیاسر: مختصر انحرافی به سمت چپ از سوی قبله به قبله است).
-او به سال 602 دیده به جهان گشود و به سال 676 در سن هفتاد و چهار سالگی ناگهان وفات نمود. مدفنش در شهر حلّه زیارتگاه است. پس از محقق اول کرسی درس فضلا به جناب [[علامه حلی|علامه حلّی]]، فخر المحققین، [[شهید اول]]، علی بن خازن، [[فاضل مقـداد|فاضل مقداد]] و سپس به [[ابن فهد حلی|ابن فهد حلّی]] منتهی شد.
+== آثار و تألیفات ==
-==منبع==
+# [[شرایع الاسلام|شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام]]، حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است.
-پایگاه شعائر
+# [[مختصرالنافع|مختصر النافع]]، یا «النافع فی مختصر الشرایع» در [[فقه]]
 [[رده:علمای قرن هفتم]]
 [[رده:اماکن مقدسه حله]]

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 کلیه صاحب تراجم علما در کتب خویش اعم از [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]] به فضائل علمی و استادی محقق و خواهرزاده او علامه اعتراف دارند. هر چند [[حله|حلّه]] در زمان [[ابن ادریس حلی|ابن ادریس]] دانشگاه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام گردید اما در عصر این دو بزرگوار قوس صعودی می پیماید و پیش بینی [[امام علی علیه السلام|خیرالاوصیاء]] (در [[جنگ صفین]]) به خود جامه عمل می پوشد.
-بیننده محترم محقق غیر از کتاب شرایع نافع در مختصر یا مختصرالنافع و کتاب معتبر در شرح مختصر در [[فقه]]، [[معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و نهج الوصول در اصول، نکت در شرح نهایه، الکهنه در [[منطق]]، مسلک در [[اصول دین]] مسائل غریه و مسائل مصریه را نیز به رشته تحریر برد.
+بیننده محترم محقق غیر از کتاب شرایع نافع در مختصر یا [[مختصرالنافع]] و کتاب معتبر در شرح مختصر در [[فقه]]، [[معارج الاصول]] در [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و نهج الوصول در اصول، نکت در شرح نهایه، الکهنه در [[منطق]]، مسلک در [[اصول دین]] مسائل غریه و مسائل مصریه را نیز به رشته تحریر برد.
 او به سال 602 دیده به جهان گشود و به سال 676 در سن هفتاد و چهار سالگی ناگهان وفات نمود. مدفنش در شهر حلّه زیارتگاه است. پس از محقق اول کرسی درس فضلا به جناب [[علامه حلی|علامه حلّی]]، فخر المحققین، [[شهید اول]]، علی بن خازن، [[فاضل مقـداد|فاضل مقداد]] و سپس به [[ابن فهد حلی|ابن فهد حلّی]] منتهی شد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۱
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۵۳
سطر ۱۰:		سطر ۱۰:
	پایگاه شعائر		پایگاه شعائر
	[[رده:علمای قرن هفتم]]		[[رده:علمای قرن هفتم]]
		+	[[رده:اماکن مقدسه حله]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۴۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~عدم احراز اعتبار~~ منبع~~\|ماخذ=سایت~~}}	+	{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}

	ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی معروف به محقق یکی از بزرگترین علمای اسلام و مکتب تشیع در طول تاریخ است. افقه الفقهاء و رئیس العلماء بهترین شاگرد مکتب خاتم الانبیاء و عاشق مکتب فرزندان مرتضی در کلیه فضائل بالاتر از آن است که به وصف آید. هو زعیم الشیعه و مقیّم الشریعه ابوالمکارم و المعالم صاحب شرایع که شرایع او در صحت و قوام بی نظیر است و این کتاب اکثر علما و مراجع را مستفید و از سبک و اسلوب خاصی برخوردار که اغلب کتب فقهی بعدی ما را راهنما است شرایع الاسلام حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل حلال و حرام می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است. شیخ عزیز مشهور به محقق و لفظ محقق مخصوص وی است و این عنوان آن جناب را صادق است. کما اینکه عنوان آیت الله مخصوص علامه حلّی است و دیگر علما اکثر شاگرد وی می باشند و لفظ و عنوان حجة الاسلام ابتدا محمد غزالی است که هم او و سایرین را چه سخت عنوانی و نمی دانیم فردا اینها را چه جوابی است؟!! و لفظ ثقة الاسلام ابتدا مرحوم کلینی که رحمت کند خداوند ایشان را که این لقب زیبد هر چند دیگران را چنین لقبی مکروه آید.		ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیی معروف به محقق یکی از بزرگترین علمای اسلام و مکتب تشیع در طول تاریخ است. افقه الفقهاء و رئیس العلماء بهترین شاگرد مکتب خاتم الانبیاء و عاشق مکتب فرزندان مرتضی در کلیه فضائل بالاتر از آن است که به وصف آید. هو زعیم الشیعه و مقیّم الشریعه ابوالمکارم و المعالم صاحب شرایع که شرایع او در صحت و قوام بی نظیر است و این کتاب اکثر علما و مراجع را مستفید و از سبک و اسلوب خاصی برخوردار که اغلب کتب فقهی بعدی ما را راهنما است شرایع الاسلام حاوی دوازده هزار مسئله از مسائل حلال و حرام می باشد که چندین بار تجدید چاپ شده و شامل کلیه ابواب فقهی است. شیخ عزیز مشهور به محقق و لفظ محقق مخصوص وی است و این عنوان آن جناب را صادق است. کما اینکه عنوان آیت الله مخصوص علامه حلّی است و دیگر علما اکثر شاگرد وی می باشند و لفظ و عنوان حجة الاسلام ابتدا محمد غزالی است که هم او و سایرین را چه سخت عنوانی و نمی دانیم فردا اینها را چه جوابی است؟!! و لفظ ثقة الاسلام ابتدا مرحوم کلینی که رحمت کند خداوند ایشان را که این لقب زیبد هر چند دیگران را چنین لقبی مکروه آید.