مثانی (اسامی و اوصاف قرآن) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶

2026-03-04T08:16:14Z

مهدی موسوی در ‏۱۵ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۱

2019-04-15T08:01:37Z

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2014-02-13T06:52:37Z

‏منابع

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۲۰

2013-07-14T06:20:00Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «مثانی» در...' ایجاد کرد

2013-07-14T05:29:50Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «مثانی» در...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

«مثانی» در لغت به معانی مکرر، دوتادو تا، ثنا و ستایش و مایل شدن دو طرف یک چیز به یکدیگر است.

بنا بر نظریه برخی از مفسران قرآن، کلمه «مثانی» در آیات ذیل از اسامی و صفات قرآن شمرده شده است:

1. «اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ کِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِیَ… » «خداوند بهترین سخن را در هیأت کتابی همسان و مکرر فرو فرستاده است» (زمر// 23) ؛
2. «وَلَقَدْ آتَیْنَاکَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِی وَالْقُرْآنَ الْعَظِیمَ»؛ «و به راستی به تو سبع المثانی و قرآن عظیم را بخشیدیم» (حجر// 87) .
آیت‌الله حسن‌زاده آملی در کتاب ~در آسمان معرفت~ می‌فرماید: امیرمؤمنان (ع) فرمودند: کتاب الله ینطق بعضه ببعض و یشهد بعضه علی بعض؛ زیرا چه مثانی جمع مثنیه، اسم مفعول از ثنی به معنای عطف و لِوی (پیچیدن و برگشتن) است؛ مثلاً رودخانه که در بعضی از جاهای مسیرش پیچ می‌خورد و دور می‌زند و برمی‌گردد، آن جاها مثانی اواست که به سبب این انعطاف، قسمت پیش از پیچ رودخانه و قسمت پس از پیچ آن، ناظر یکدیگرند، آیات قرآنی هم با هم این چنینند که ناظر یکدیگرند.
درباره انتخاب این نام برای قرآن نظرهای گوناگونی هست که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

1. تکرار مطالب و آیات؛
2. تکرار تلاوت آیات؛
3. تکرار نزول (یک بار به معنا و بار دیگر با لفظ و معنا) ؛
4. زوجی بودن برخی مفاهیم قرآنی؛ مانند: امر و نهی، وعد و وعید، بیم و امید، ثواب و عقاب، انذار و تبشیر، بهشت و جهنم و…؛
5. قرآن مشتمل بر ثنای الهی است و از سویی بلاغت و اعجازش شنونده را به ستایش خدا وامی‌دارد؛
6. چون آیات قرآن مجموعه هماهنگی را تشکیل می‌دهند و با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند «مثانی» نامیده می‌شوند.

== منابع ==

[http://islamicdoc.org/wiki/index.php/%D9%85%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86) ویکی علوم اسلامی (اصطلاح نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن)]
[[رده:واژگان قرآنی]]
[[رده:اسامی و اوصاف قرآن]]

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 بنابر نظریه برخی از مفسران [[قرآن]]، کلمه «مثانی» در آیات ذیل از اسامی و صفات قرآن شمرده شده است:
-*1. {{متن قرآن|«اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ...»}}؛ خداوند بهترین سخن را در هیأت کتابی همسان و مکرر فروفرستاده است. ([[سوره زمر]]/23)
+*1. «{{متن قرآن|اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ...}}<ref>[[آیه 23 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۲۳.]]</ref>؛ خداوند بهترین سخن را در هیأت کتابی همسان و مکرر فروفرستاده است».
-*2. {{متن قرآن|«وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ»}}؛ و به راستی به تو سبع المثانی و قرآن عظیم را بخشیدیم. ([[سوره حجر]]/87)
+*2. «{{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ}}<ref>[[آیه 87 سوره حجر|سوره حجر، آیه ۸۷.]]</ref>؛ و به راستی به تو سبع المثانی و قرآن عظیم را بخشیدیم».
-[[علامه حسن زاده آملی|آیت‌ الله حسن‌ زاده آملی]] در کتاب «در آسمان معرفت» می‌فرماید: [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام فرمودند: کتاب الله ینطق بعضه ببعض و یشهد بعضه علی بعض؛ زیرا چه مثانی جمع مثنیه، اسم مفعول از ثنی به معنای عطف و لِوی (پیچیدن و برگشتن) است؛ مثلاً رودخانه که در بعضی از جاهای مسیرش پیچ می‌خورد و دور می‌زند و برمی‌گردد، آنجاها مثانی او است که به سبب این انعطاف، قسمت پیش از پیچ رودخانه و قسمت پس از پیچ آن ناظر یکدیگرند، آیات قرآنی هم با هم این چنینند که ناظر یکدیگرند.
+[[علامه حسن زاده آملی|آیت‌ الله حسن‌ زاده آملی]] در کتاب «در آسمان معرفت» می‌فرماید: [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|«کتاب الله ینطق بعضه ببعض و یشهد بعضه علی بعض»}}؛ زیرا چه مثانی جمع مثنیه، اسم مفعول از ثنی به معنای عطف و لِوی (پیچیدن و برگشتن) است؛ مثلاً رودخانه که در بعضی از جاهای مسیرش پیچ می‌خورد و دور می‌زند و برمی‌گردد، آنجاها مثانی او است که به سبب این انعطاف، قسمت پیش از پیچ رودخانه و قسمت پس از پیچ آن ناظر یکدیگرند، آیات قرآنی هم با هم این چنینند که ناظر یکدیگرند.
 درباره انتخاب این نام برای قرآن نظرهای گوناگونی هست که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 #قرآن مشتمل بر ثنای الهی است و از سویی [[بلاغت]] و [[اعجاز قرآن|اعجازش]] شنونده را به ستایش خدا وامی‌دارد.
 #چون آیات قرآن مجموعه هماهنگی را تشکیل می‌دهند و با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند «مثانی» نامیده می‌شوند.
 ==منابع==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-«مثانی» در لغت به معانی مکرر، دوتادوتا، ثنا و ستایش و مایل شدن دو طرف یک چیز به یکدیگر است.
+«مثانی» در لغت به معانی مکرر، دوتا دوتا، ثنا و ستایش و مایل شدن دو طرف یک چیز به یکدیگر است.
-بنابر نظریه برخی از مفسران قرآن، کلمه «مثانی» در آیات ذیل از اسامی و صفات [[قرآن]] شمرده شده است:
+بنابر نظریه برخی از مفسران [[قرآن]]، کلمه «مثانی» در آیات ذیل از اسامی و صفات قرآن شمرده شده است:
-* 1. {{متن قرآن|«اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ...»}}؛ خداوند بهترین سخن را در هیأت کتابی همسان و مکرر فروفرستاده است. ([[سوره زمر]]/23)
+*1. {{متن قرآن|«اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ...»}}؛ خداوند بهترین سخن را در هیأت کتابی همسان و مکرر فروفرستاده است. ([[سوره زمر]]/23)
-* 2. {{متن قرآن|«وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ»}}؛ و به راستی به تو سبع المثانی و قرآن عظیم را بخشیدیم. ([[سوره حجر]]/87)
+*2. {{متن قرآن|«وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ»}}؛ و به راستی به تو سبع المثانی و قرآن عظیم را بخشیدیم. ([[سوره حجر]]/87)
-آیت‌ الله حسن‌ زاده آملی در کتاب در آسمان معرفت می‌فرماید: امیرمؤمنان علیه السلام فرمودند: کتاب الله ینطق بعضه ببعض و یشهد بعضه علی بعض؛ زیرا چه مثانی جمع مثنیه، اسم مفعول از ثنی به معنای عطف و لِوی (پیچیدن و برگشتن) است؛ مثلاً رودخانه که در بعضی از جاهای مسیرش پیچ می‌خورد و دور می‌زند و برمی‌گردد، آنجاها مثانی اواست که به سبب این انعطاف، قسمت پیش از پیچ رودخانه و قسمت پس از پیچ آن ناظر یکدیگرند، آیات قرآنی هم با هم این چنینند که ناظر یکدیگرند.
+[[علامه حسن زاده آملی|آیت‌ الله حسن‌ زاده آملی]] در کتاب «در آسمان معرفت» می‌فرماید: [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام فرمودند: کتاب الله ینطق بعضه ببعض و یشهد بعضه علی بعض؛ زیرا چه مثانی جمع مثنیه، اسم مفعول از ثنی به معنای عطف و لِوی (پیچیدن و برگشتن) است؛ مثلاً رودخانه که در بعضی از جاهای مسیرش پیچ می‌خورد و دور می‌زند و برمی‌گردد، آنجاها مثانی او است که به سبب این انعطاف، قسمت پیش از پیچ رودخانه و قسمت پس از پیچ آن ناظر یکدیگرند، آیات قرآنی هم با هم این چنینند که ناظر یکدیگرند.
 درباره انتخاب این نام برای قرآن نظرهای گوناگونی هست که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
-# تکرار مطالب و آیات
+#تکرار مطالب و آیات
-# تکرار تلاوت آیات
+#تکرار تلاوت آیات
-# تکرار نزول (یک بار به معنا و بار دیگر با لفظ و معنا)
+#تکرار نزول (یک بار به معنا و بار دیگر با لفظ و معنا)
-# زوجی بودن برخی مفاهیم قرآنی؛ مانند: امر و نهی، وعد و وعید، بیم و امید، ثواب و عقاب، انذار و تبشیر، بهشت و جهنم و...
+#زوجی بودن برخی مفاهیم قرآنی؛ مانند: امر و نهی، وعد و وعید، بیم و امید، ثواب و عقاب، انذار و تبشیر، بهشت و جهنم و...
-# قرآن مشتمل بر ثنای الهی است و از سویی بلاغت و اعجازش شنونده را به ستایش خدا وامی‌دارد.
+#قرآن مشتمل بر ثنای الهی است و از سویی [[بلاغت]] و [[اعجاز قرآن|اعجازش]] شنونده را به ستایش خدا وامی‌دارد.
-# چون آیات قرآن مجموعه هماهنگی را تشکیل می‌دهند و با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند «مثانی» نامیده می‌شوند.
+#چون آیات قرآن مجموعه هماهنگی را تشکیل می‌دهند و با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند «مثانی» نامیده می‌شوند.
 ==منابع==
-* [http://islamicdoc.org/wiki/index.php/%D9%85%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86) ویکی علوم اسلامی (اصطلاح نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن)].
 {{قرآن}}

@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 ==منابع==
 * [http://islamicdoc.org/wiki/index.php/%D9%85%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86) ویکی علوم اسلامی (اصطلاح نامه علوم قرآنی، بخش اسامی و صفات قرآن)].
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اسامی و اوصاف قرآن]]