متعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zadhoosh: به‌روزرسانی مقاله با نسخهٔ نهایی و اصلاح ارجاع‌ها

2026-11-10T13:07:08Z

به‌روزرسانی مقاله با نسخهٔ نهایی و اصلاح ارجاع‌ها

Zadhoosh: اصلاح پیوندها به صفحهٔ اصلی (رفع پیوند به تغییرمسیر)

2026-11-10T13:01:37Z

اصلاح پیوندها به صفحهٔ اصلی (رفع پیوند به تغییرمسیر)

Zadhoosh: ایجاد مقالهٔ تازه: متعه

2026-11-10T12:40:36Z

ایجاد مقالهٔ تازه: متعه

صفحهٔ تازه

'''متعه''' در لغت به معنای بهره بردن و بهره‌مند شدن است و در اصطلاح [[فقه]] دو کاربرد دارد: «متعهٔ نساء» یا نکاح منقطع، و «متعهٔ حج» یا [[حج تمتع|تمتع]].<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ذیل مادّهٔ «متع»؛ محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref> متعهٔ نساء، که موضوع این مقاله است، عقدی است با ایجاب و قبول که در آن پیوند [[ازدواج|زناشویی]] به مدتی معیّن و مهری معلوم محدود می‌شود و با سررسید مدت یا بخشیدن آن از سوی مرد، بدون [[طلاق]] پایان می‌یابد.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۲، ۴۷ و ۷۷؛ محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref> فقیهان [[شیعه]] این عقد را مشروع و در پاره‌ای موارد پسندیده می‌دانند، اما فقیهان [[اهل سنت]] آن را حرام می‌شمارند و بیشترشان حکم اباحهٔ آن را منسوخ می‌دانند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۵ و ۱۲؛ مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح.</ref> مستند اصلی مشروعیت آن در [[قرآن]]، آیهٔ ۲۴ [[سوره نساء|سورهٔ نساء]] است که بحث تفسیری آن در مدخل [[آیه متعه]] آمده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۳، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>

== مفهوم و واژه‌شناسی ==
واژهٔ «متعه» از مادّهٔ «متع» و به معنای بهره بردن است.<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ذیل مادّهٔ «متع».</ref> در فقه، «متعه» نام دیگر «نکاح منقطع» است که در برابر نکاح دائم قرار می‌گیرد و در آن، پیوند زناشویی به مدتی معیّن محدود می‌شود.<ref>محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref>

«متعهٔ حج» اصطلاحی دیگر است و به گزاردن [[عمره]] و سپس [[حج]] در یک سال گفته می‌شود. قرآن در این باره می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ»}}؛ «پس هر کس با عمره به حج تمتع کند.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۱۹۶؛ ترجمهٔ حسین انصاریان.</ref> در گزارش مشهوری از [[عمر بن خطاب]] نیز «دو متعه» — متعهٔ زنان و متعهٔ حج — در کنار یکدیگر آمده است.<ref>بیهقی، السنن الکبری، کتاب الحج.</ref>

== مشروعیت در قرآن ==
محور بحث قرآنی متعه، آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء است:
{{متن قرآن|«وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»}}؛ «و زنان دیگر غیر از این [زنانی که حرمت ازدواج با آنان بیان شد] برای شما حلال است، که آنان را با اموالتان [به عنوان ازدواج] بخواهید، در حالی که پاکدامن باشید نه زناکار؛ و از هر کدام از زنان بهره‌مند شدید، مهرشان را به عنوان واجب مالی بپردازید؛ و در آنچه پس از تعیین مهر با یکدیگر توافق کردید بر شما گناهی نیست؛ بی‌گمان خدا همواره دانا و حکیم است.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ نساء، آیهٔ ۲۴؛ ترجمهٔ حسین انصاریان.</ref>

مفسران شیعه «استمتعتم» را بر بهره‌گیری در نکاح منقطع حمل کرده و «أجور» را همان مهرِ متعه دانسته‌اند. به باور آنان، تعبیر «فریضه» و سخن از توافق دو طرف پس از تعیین مهر، با نکاح دائم سازگار نیست.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۳، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> در برابر، طبری از مفسران اهل سنت، «استمتعتم» را به معنای نکاح و «أجور» را به معنای مهور گرفته و همین معنا را ترجیح داده است.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> برخی دیگر از مفسران اهل سنت، آیه را بر متعه حمل کرده‌اند، ولی با استناد به روایات نهی، حکم آن را منسوخ شمرده‌اند.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۳، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>

در قرائتی که به [[عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و ابی بن کعب نسبت داده شده، عبارت {{متن قرآن|«إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى»}}؛ «تا سررسیدی معیّن»، در آیه افزوده شده است؛ طبری این قرائت را، به سبب مخالفت با مصحف‌های رایج، نپذیرفته است.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>

== سیرهٔ نبوی و صحابه ==
منابع اهل سنت گزارش می‌کنند که متعه در دورهٔ [[پیامبر اسلام|پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله)]] و روزگار ابوبکر در میان مسلمانان رواج داشت. جابر بن عبدالله می‌گوید: «کُنَّا نَسْتَمْتَعُ ... عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) ... حَتَّى نَهَى عَنْهُ عُمَرُ»؛ «ما در زمان پیامبر خدا (ص) متعه می‌کردیم، تا آنکه عمر از آن نهی کرد.»<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح.</ref> [[عبدالله بن عباس|ابن عباس]] نیز از [[صحابه|صحابیانی]] است که به حلیت متعه باور داشت و در قرائت خود «إلی أجل مسمّی» را می‌خواند.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>

از عمر بن خطاب نیز چنین نقل شده است:
{{متن حدیث|«مُتْعَتَانِ كَانَتَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) وَأَنَا أَنْهَى عَنْهُمَا وَأُعَاقِبُ عَلَيْهِمَا: مُتْعَةُ النِّسَاءِ وَمُتْعَةُ الْحَجِّ»}}؛ «دو متعه در زمان پیامبر خدا (ص) رایج بود و من از هر دو نهی می‌کنم و بر آن دو کیفر می‌دهم: متعهٔ زنان و متعهٔ حج.»<ref>بیهقی، السنن الکبری، کتاب الحج.</ref>

در منابع شیعه، از [[امام باقر علیه السلام|امام باقر (علیه‌السلام)]] نقل شده است که خداوند متعه را در کتاب خود و بر زبان پیامبرش حلال کرد و «تا روز قیامت حلال است».<ref>کلینی، الکافی، ج۵، باب المتعة.</ref>

== ارکان و شرایط ==
=== ایجاب و قبول ===
عقد متعه با ایجاب و قبول لفظی بسته می‌شود؛ فقیهان شیعه هم صیغهٔ «زَوَّجْتُکَ» و هم لفظ «مَتَّعْتُ» را پذیرفته‌اند. برخلاف نکاح دائم، گواه گرفتن و اعلام عمومی در آن واجب نیست، هرچند پسندیده شمرده شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۳ و ۶۵.</ref>

=== مدت و مهر ===
تعیین مدت و مهر، هر دو، شرط درستی عقد است و مهر در متعه «اجر» نامیده می‌شود. مهر و مدت از نظر کم و زیاد محدودیتی ندارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۲ و ۴۸؛ محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref> اگر مدت در عقد ذکر نشود، بنابر دیدگاه مشهور، عقد به نکاح دائم منقلب می‌شود.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۷.</ref>

=== عده و پایان عقد ===
عقد متعه با سررسید مدت یا بخشش مدت از سوی مرد پایان می‌یابد و در آن [[طلاق]] تشریع نشده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۷۷؛ محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref> زن پس از پایان عقد یا بخشش مدت باید عده نگه دارد که در متعه دو حیض است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۵۱.</ref> [[نفقه]] و حق هم‌خوابی نیز بر مرد واجب نیست.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۷۹.</ref>

=== شرایط زنان ===
زن باید مسلمان یا از [[اهل کتاب]] باشد؛ قرآن ازدواج با پاکدامنان اهل کتاب را روا دانسته است: {{متن قرآن|«وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ»}}؛ «و [نیز] پاکدامنان از کسانی که پیش از شما به آنان کتاب داده شده است.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۵؛ ترجمهٔ حسین انصاریان؛ حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۳۷.</ref> متعه با زن شوهردار حرام است و با زنی که به زنا شهرت یافته کراهت دارد.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۲۷.</ref>

=== فرزند و ارث ===
میان زن و مردِ متعه ارثی برقرار نمی‌شود.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۶۶.</ref> اما فرزند متعه به پدر ملحق می‌شود، حتی اگر در عقد شرط شود که به او ملحق نشود،<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۶۹.</ref> و نسبت او با پدر، آثار [[ارث]] را در پی دارد.<ref>محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref>

== دیدگاه اهل سنت و مسئلهٔ نسخ ==
فقیهان اهل سنت متعه را حرام می‌دانند و عمدتاً بر آن‌اند که اباحهٔ آن با روایات نهی نسخ شده است. مهم‌ترین مستند آنان، روایتی است که در صحیح مسلم از پیامبر خدا (ص) نقل شده است:
{{متن حدیث|«أَيُّهَا النَّاسُ، إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الِاسْتِمْتَاعِ مِنَ النِّسَاءِ، وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ ذَلِكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ»}}؛ «ای مردم، من پیش‌تر به شما اجازه داده بودم از این زنان بهره‌مند شوید، و همانا خداوند آن را تا روز قیامت حرام کرده است.»<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح.</ref>

در صحیح بخاری نیز از [[امام علی علیه السلام|امام علی (علیه‌السلام)]] نقل شده که پیامبر (ص) در روز خیبر از متعهٔ زنان نهی کرد.<ref>بخاری، صحیح البخاری، کتاب النکاح.</ref> در برابر، منابع شیعه با استناد به گزارش جابر و سخن عمر، این روایات را با سیرهٔ عملی مسلمانان در عصر پیامبر (ص) ناسازگار دانسته و حلیت متعه را ثابت می‌شمارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۵؛ طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> [[علامه طباطبایی|طباطبایی]] در [[تفسیر المیزان|المیزان]] نیز همین راه را در تفسیر آیه پیموده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>

== آثار و نقد اجتماعی ==
برخی فقیهان شیعه، متعه را در حال توانایی بر ازدواج دائم مکروه دانسته و آن را برای کسانی پسندیده شمرده‌اند که امکان ازدواج دائم ندارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۲۲.</ref> مدافعان آن، به‌ویژه در میان مفسران شیعه، آن را راهی برای پیشگیری از [[زنا]] در جامعه می‌دانند.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> در برابر، عالمان اهل سنت با استناد به روایات نهی، حکم آن را منسوخ و حرام می‌دانند و پیامدهای آن را برای بنیان خانواده زیان‌بار می‌شمارند.<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح؛ بیهقی، السنن الکبری، کتاب النکاح.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* قرآن کریم (ترجمهٔ حسین انصاریان).
* راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ ''المفردات فی غریب القرآن''، تحقیق صفوان عدنان داوودی، بیروت: دار القلم، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
* محقق حلی، جعفر بن حسن؛ ''شرایع الإسلام فی مسائل الحلال والحرام''، تهران: انتشارات استقلال، بی‌تا.
* حر عاملی، محمد بن حسن؛ ''وسائل الشیعة''، قم: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۹ق، ج۲۱.
* طبرسی، فضل بن حسن؛ ''مجمع البیان فی تفسیر القرآن''، تهران: ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج۳.
* طباطبایی، سید محمدحسین؛ ''المیزان فی تفسیر القرآن''، قم: منشورات اسماعیلیان، بی‌تا، ج۴.
* طبری، محمد بن جریر؛ ''جامع البیان فی تفسیر القرآن''، بیروت: دار المعرفة، ۱۴۱۲ق.
* مسلم بن حجاج؛ ''صحیح مسلم''، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا.
* بخاری، محمد بن اسماعیل؛ ''صحیح البخاری''، بیروت: دار الفکر، ۱۴۰۱ق.
* بیهقی، احمد بن حسین؛ ''السنن الکبری''، بیروت: دار الفکر، بی‌تا.
* کلینی، محمد بن یعقوب؛ ''الکافی''، تهران: دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۷ق، ج۵.

{{فقه}}

[[رده:احکام ازدواج]]
[[رده:احکام خانواده]]
[[رده:اصطلاحات فقهی]]
[[رده:فقه و حقوق]]

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 == مفهوم و واژه‌شناسی ==
-واژهٔ «متعه» از مادّهٔ «متع» و به معنای بهره بردن است.<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ذیل مادّهٔ «متع».</ref> در فقه، «متعه» نام دیگر «نکاح منقطع» است که در برابر نکاح دائم قرار می‌گیرد و در آن، پیوند زناشویی به مدتی معیّن محدود می‌شود.<ref>محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح.</ref>
+واژهٔ «متعه» از مادّهٔ «متع» و به معنای بهره بردن است.<ref>راغب اصفهانی، المفردات، ذیل مادّهٔ «متع».</ref> در فقه، «متعه» نام دیگر «نکاح منقطع» است که در برابر نکاح دائم قرار می‌گیرد و در آن، پیوند زناشویی به مدتی معیّن محدود می‌شود.<ref>محقق حلی، شرایع الإسلام، کتاب النکاح، مبحث نکاح منقطع.</ref>
-«متعهٔ حج» اصطلاحی دیگر است و به گزاردن [[عمره]] و سپس [[حج]] در یک سال گفته می‌شود. قرآن در این باره می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ»}}؛ «پس هر کس با عمره به حج تمتع کند.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۱۹۶؛ ترجمهٔ حسین انصاریان.</ref> در گزارش مشهوری از [[عمر بن خطاب]] نیز «دو متعه» — متعهٔ زنان و متعهٔ حج — در کنار یکدیگر آمده است.<ref>بیهقی، السنن الکبری، کتاب الحج.</ref>
+«متعهٔ حج» اصطلاحی دیگر است و به گزاردن [[عمره]] و سپس [[حج]] در یک سال گفته می‌شود. قرآن در این باره می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ»}}؛ «پس هر کس با عمره به حج تمتع کند.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ بقره، آیهٔ ۱۹۶؛ ترجمهٔ حسین انصاریان</ref> در گزارش مشهوری از [[عمر بن خطاب]] نیز «دو متعه» — متعهٔ زنان و متعهٔ حج — در کنار یکدیگر آمده است.<ref>بیهقی، السنن الکبری، کتاب الحج.</ref>
 == مشروعیت در قرآن ==
 محور بحث قرآنی متعه، آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء است:
-{{متن قرآن|«وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»}}؛ «و زنان دیگر غیر از این [زنانی که حرمت ازدواج با آنان بیان شد] برای شما حلال است، که آنان را با اموالتان [به عنوان ازدواج] بخواهید، در حالی که پاکدامن باشید نه زناکار؛ و از هر کدام از زنان بهره‌مند شدید، مهرشان را به عنوان واجب مالی بپردازید؛ و در آنچه پس از تعیین مهر با یکدیگر توافق کردید بر شما گناهی نیست؛ بی‌گمان خدا همواره دانا و حکیم است.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ نساء، آیهٔ ۲۴؛ ترجمهٔ حسین انصاریان.</ref>
+{{متن قرآن|«وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»}}؛ «و زنان دیگر غیر از این [زنانی که حرمت ازدواج با آنان بیان شد] برای شما حلال است، که آنان را با اموالتان [به عنوان ازدواج] بخواهید، در حالی که پاکدامن باشید نه زناکار؛ و از هر کدام از زنان بهره‌مند شدید، مهرشان را به عنوان واجب مالی بپردازید؛ و در آنچه پس از تعیین مهر با یکدیگر توافق کردید بر شما گناهی نیست؛ بی‌گمان خدا همواره دانا و حکیم است.»<ref>قرآن کریم، سورهٔ نساء، آیهٔ ۲۴؛ ترجمهٔ حسین انصاریان</ref>
 مفسران شیعه «استمتعتم» را بر بهره‌گیری در نکاح منقطع حمل کرده و «أجور» را همان مهرِ متعه دانسته‌اند. به باور آنان، تعبیر «فریضه» و سخن از توافق دو طرف پس از تعیین مهر، با نکاح دائم سازگار نیست.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۳، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> در برابر، طبری از مفسران اهل سنت، «استمتعتم» را به معنای نکاح و «أجور» را به معنای مهور گرفته و همین معنا را ترجیح داده است.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> برخی دیگر از مفسران اهل سنت، آیه را بر متعه حمل کرده‌اند، ولی با استناد به روایات نهی، حکم آن را منسوخ شمرده‌اند.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۳، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>
-در قرائتی که به [[عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و ابی بن کعب نسبت داده شده، عبارت {{متن قرآن|«إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى»}}؛ «تا سررسیدی معیّن»، در آیه افزوده شده است؛ طبری این قرائت را، به سبب مخالفت با مصحف‌های رایج، نپذیرفته است.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>
+در قرائتی که به [[عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و اُبی بن کعب نسبت داده شده، عبارت {{متن قرآن|«إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى»}}؛ «تا سررسیدی معیّن»، در آیه افزوده شده است؛ طبری این قرائت را، به سبب مخالفت با مصحف‌های رایج، نپذیرفته است.<ref>طبری، جامع البیان، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>
 == سیرهٔ نبوی و صحابه ==
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 == ارکان و شرایط ==
 === ایجاب و قبول ===
-عقد متعه با ایجاب و قبول لفظی بسته می‌شود؛ فقیهان شیعه هم صیغهٔ «زَوَّجْتُکَ» و هم لفظ «مَتَّعْتُ» را پذیرفته‌اند. برخلاف نکاح دائم، گواه گرفتن و اعلام عمومی در آن واجب نیست، هرچند پسندیده شمرده شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۳ و ۶۵.</ref>
+عقد متعه با ایجاب و قبول لفظی بسته می‌شود؛ فقیهان شیعه هم صیغهٔ «زَوَّجْتُکَ» («تو را همسر خود کردم») و هم لفظ «مَتَّعْتُکَ» («تو را بهره‌مند ساختم») را پذیرفته‌اند. برخلاف نکاح دائم، گواه گرفتن و اعلام عمومی در آن واجب نیست، هرچند پسندیده شمرده شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۳ و ۶۵.</ref>
 === مدت و مهر ===
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 {{متن حدیث|«أَيُّهَا النَّاسُ، إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الِاسْتِمْتَاعِ مِنَ النِّسَاءِ، وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ ذَلِكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ»}}؛ «ای مردم، من پیش‌تر به شما اجازه داده بودم از این زنان بهره‌مند شوید، و همانا خداوند آن را تا روز قیامت حرام کرده است.»<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح.</ref>
-در صحیح بخاری نیز از [[امام علی علیه السلام|امام علی (علیه‌السلام)]] نقل شده که پیامبر (ص) در روز خیبر از متعهٔ زنان نهی کرد.<ref>بخاری، صحیح البخاری، کتاب النکاح.</ref> در برابر، منابع شیعه با استناد به گزارش جابر و سخن عمر، این روایات را با سیرهٔ عملی مسلمانان در عصر پیامبر (ص) ناسازگار دانسته و حلیت متعه را ثابت می‌شمارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۵؛ طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> [[علامه طباطبايى|طباطبایی]] در [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان]] نیز همین راه را در تفسیر آیه پیموده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>
+در صحیح بخاری نیز از [[امام علی علیه السلام|امام علی (علیه‌السلام)]] نقل شده که پیامبر (ص) در روز خیبر از متعهٔ زنان نهی کرد.<ref>بخاری، صحیح البخاری، کتاب النکاح.</ref> در برابر، منابع شیعه با استناد به گزارش جابر و سخن عمر، این روایات را با سیرهٔ عملی مسلمانان در عصر پیامبر (ص) ناسازگار دانسته‌اند و به آن‌ها استناد نمی‌کنند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۵؛ طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> [[علامه طباطبايى|طباطبایی]] در [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان]] نیز با تحلیل آیه و روایات، همین دیدگاه را تقویت کرده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref>
 == آثار و نقد اجتماعی ==
-برخی فقیهان شیعه، متعه را در حال توانایی بر ازدواج دائم مکروه دانسته و آن را برای کسانی پسندیده شمرده‌اند که امکان ازدواج دائم ندارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۲۲.</ref> مدافعان آن، به‌ویژه در میان مفسران شیعه، آن را راهی برای پیشگیری از [[زنا]] در جامعه می‌دانند.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۴، ذیل آیهٔ ۲۴ سورهٔ نساء.</ref> در برابر، عالمان اهل سنت با استناد به روایات نهی، حکم آن را منسوخ و حرام می‌دانند و پیامدهای آن را برای بنیان خانواده زیان‌بار می‌شمارند.<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح؛ بیهقی، السنن الکبری، کتاب النکاح.</ref>
+برخی فقیهان شیعه، متعه را در حال توانایی بر ازدواج دائم مکروه دانسته‌اند؛ در روایت این باب، «شنعه» (بدنامی و زشتی) از پیامدهای آن در چنین حالتی شمرده شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۲۲.</ref> در برابر، مدافعان آن، به‌ویژه در میان فقیهان شیعه، آن را راهی برای پیشگیری از [[زنا]] برای کسانی می‌دانند که امکان ازدواج دائم ندارند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۱۲.</ref> منتقدان، بیشتر از میان عالمان اهل سنت، با استناد به روایات نهی، بر پیامدهایی مانند سستی بنیان خانواده و خطر بهره‌کشی از زنان تأکید می‌کنند.<ref>مسلم، صحیح مسلم، کتاب النکاح.</ref>
 == پانویس ==