https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29 2026-07-02T14:41:01Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=154112&oldid=prev 2024-12-22T04:57:01Z

<p></p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=154112&amp;oldid=99760">نمایش تغییرات</a>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=99760&oldid=prev 2019-04-14T07:49:59Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >سطر ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب حاضر، تلاشى در راستاى زدودن ابهامات از حماسه خونبار و غرورآفرین «حسین بن على بن حسن» از نبیرگان [[امام حسن علیه السلام|امام مجتبى]](ع)<del class="diffchange diffchange-inline">، معروف به «[[شهید فخ|شهید فخ]]» </del>است. او مسلمانى راستین و شخصیتى ممتاز بود، به‌طورى‌که امام معاصر وى ([[امام موسی کاظم علیه السلام|امام موسى بن جعفر]]) پس از شهادتش در باره او فرمود: «مضى واللّه مسلما صالحا، صوّاما».</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب حاضر، تلاشى در راستاى زدودن ابهامات از حماسه خونبار و غرورآفرین «حسین بن على بن حسن» <ins class="diffchange diffchange-inline">معروف به «[[شهید فخ|شهید فخّ]]»، </ins>از نبیرگان [[امام حسن علیه السلام|امام مجتبى]](ع) است. او مسلمانى راستین و شخصیتى ممتاز بود، به‌طورى‌که امام معاصر وى ([[امام موسی کاظم علیه السلام|امام موسى بن جعفر]]) پس از شهادتش در باره او فرمود: «مضى واللّه مسلما صالحا، صوّاما».</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهید فخ با جمعى از [[شیعه|شیعیان]] و [[علویان|علویان]] پاک‌باخته در هشتم [[ماه ذی الحجه|ذى‌حجه]] سال ۱۶۹ق، در زمان [[خلافت]] «[[هادی (خلیفه عباسی)|هادى عبّاسى]]» بر مظالم حکومت، قیامى را در سرزمین «[[فخّ|فخ]]» - که نزدیک شهر [[مکه]] است - سامان داد و نتیجه آن، کشتار وحشیانه تمامى یاران حسین بن على و خود او به دست حکومت گردید که پس از واقعه [[کربلا|کربلا]]، غمبارترین حادثه‌اى بود که براى شیعیان اتفاق افتاد.&lt;ref&gt;مقدمه، ص ۱۶&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهید فخ با جمعى از [[شیعه|شیعیان]] و [[علویان|علویان]] پاک‌باخته در هشتم [[ماه ذی الحجه|ذى‌حجه]] سال ۱۶۹ق، در زمان [[خلافت]] «[[هادی (خلیفه عباسی)|هادى عبّاسى]]» بر مظالم حکومت، قیامى را در سرزمین «[[فخّ|فخ]]» - که نزدیک شهر [[مکه]] است - سامان داد و نتیجه آن، کشتار وحشیانه تمامى یاران حسین بن على و خود او به دست حکومت گردید که پس از واقعه [[کربلا|کربلا]]، غمبارترین حادثه‌اى بود که براى شیعیان اتفاق افتاد.&lt;ref&gt;مقدمه، ص ۱۶&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22" >سطر ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲. در دومین فصل کتاب به ولادت و دوران کودکى و فضائل حسین، رهبر قیام فخ، پرداخته شده است. در بخشى از این فصل مى‌خوانیم: «حسین بن على (شهید فخ)، پناهى براى بى‌پناهان و پشتیبانى براى مظلومان و ملجئى براى مساکین و فقراء بود. محرومین و درماندگان مدینه، به خاطر آن همه جود و کرم و احسانش محبت زیاد و علاقه فراوانى بدو داشتند و چرا چنین نباشد؟ بزرگوارى که خانه چهل هزار دینارى خود را مى‌فروشد و همه آن را میان فقراى [[مدینه|مدینه]]، تقسیم مى‌کند و موقعى که به خانه مى‌آید، از پول خانه دینارى برایش باقى نمانده است؟ و جوانمردى که چهار هزار دینار قرض مى‌کند و بین فقرا تقسیم مى‌کند و کریمى که چون سائلى از او چیزى مى‌خواهد و او چیزى ندارد که به او بدهد، ردایش را از دوشش برمى‌دارد و به آن سائل مى‌بخشد. چنین انسانى به‌راستى شایسته عشق ورزیدن است».&lt;ref&gt;همان، ص ۵۴ - ۵۳&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲. در دومین فصل کتاب به ولادت و دوران کودکى و فضائل حسین، رهبر قیام فخ، پرداخته شده است. در بخشى از این فصل مى‌خوانیم: «حسین بن على (شهید فخ)، پناهى براى بى‌پناهان و پشتیبانى براى مظلومان و ملجئى براى مساکین و فقراء بود. محرومین و درماندگان مدینه، به خاطر آن همه جود و کرم و احسانش محبت زیاد و علاقه فراوانى بدو داشتند و چرا چنین نباشد؟ بزرگوارى که خانه چهل هزار دینارى خود را مى‌فروشد و همه آن را میان فقراى [[مدینه|مدینه]]، تقسیم مى‌کند و موقعى که به خانه مى‌آید، از پول خانه دینارى برایش باقى نمانده است؟ و جوانمردى که چهار هزار دینار قرض مى‌کند و بین فقرا تقسیم مى‌کند و کریمى که چون سائلى از او چیزى مى‌خواهد و او چیزى ندارد که به او بدهد، ردایش را از دوشش برمى‌دارد و به آن سائل مى‌بخشد. چنین انسانى به‌راستى شایسته عشق ورزیدن است».&lt;ref&gt;همان، ص ۵۴ - ۵۳&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳. در فصل سوم، روایات و اقوالى که [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]](ص) و [[ائمه اطهار]](ع) در باره شهداى فخ فرموده‌اند و نیز اقوال علماى بزرگ [[اسلام]]، مانند [[<del class="diffchange diffchange-inline">شیخ </del>عبدالله مامقانی|علامه مامقانى]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسى]] پیرامون این واقعه ذکر شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳. در فصل سوم، روایات و اقوالى که [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]](ص) و [[ائمه اطهار]](ع) در باره شهداى فخ فرموده‌اند و نیز اقوال علماى بزرگ [[اسلام]]، مانند [[<ins class="diffchange diffchange-inline">شيخ </ins>عبدالله مامقانی|علامه مامقانى]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسى]] پیرامون این واقعه ذکر شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۴ و ۵. در این دو فصل از کتاب، فلسفه [[واقعه فخ|قیام فخ]] و نیز تشکیل حکومت اسلامى و [[امر به معروف و نهی از منکر|امر به معروف و نهى از منکر]] به‌عنوان اهداف قیام مورد مطالعه قرار گرفته است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۴ و ۵. در این دو فصل از کتاب، فلسفه [[واقعه فخ|قیام فخ]] و نیز تشکیل حکومت اسلامى و [[امر به معروف و نهی از منکر|امر به معروف و نهى از منکر]] به‌عنوان اهداف قیام مورد مطالعه قرار گرفته است.</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=99759&oldid=prev 2019-04-14T07:38:04Z

<p>ویرایش</p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=99759&amp;oldid=82646">نمایش تغییرات</a>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%81%D8%AE_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=82646&oldid=prev 2017-11-21T08:15:03Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « <a href="/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Ketab387.jpg" title="پرونده:Ketab387.jpg">بندانگشتی|ماهیت قیام شهید فخ</a> == معرفى اجمالى == &#039;&#039;&#039;ماهيت قيام...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:Ketab387.jpg|بندانگشتی|ماهیت قیام شهید فخ]]<br /> <br /> == معرفى اجمالى ==<br /> '''ماهيت قيام شهيد فخ'''، تأليف سيد ابوالفضل رضوى اردكانى، از جمله آثارى است كه نويسنده آن يكى از قيام‌هاى شيعى را انتخاب و با بررسى منابع، جنبه‌هاى مختلف آن را مورد مطالعه قرار داده است. اين اثر به زبان فارسى در يك مجلد منتشر شده است.<br /> <br /> == ساختار ==<br /> <br /> <br /> كتاب در يك مقدمه و يازده فصل نگارش شده است. در نگارش اثر از منابع تاريخى و به‌ويژه از «[[مقاتل الطالبيين]]» استفاده شده است. برخى از مصادرى كه در اين كتاب به آنها استناد شده، ترجمه فارسى آن كتاب‌هاست و آدرس پى‌نوشت‌ها با ترجمه آنها هماهنگ است و لذا شايسته بود كه نويسنده به اين مطلب تذكر مى‌داد&lt;ref&gt;همان، ص 17&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گزارش محتوا ==<br /> <br /> <br /> كتاب حاضر، تلاشى در راستاى زدودن ابهامات از حماسه خونبار و غرورآفرين «حسين بن على بن حسن» از نبيرگان امام مجتبى(ع)، معروف به «شهيد فخ» است. او مسلمانى راستين و شخصيتى ممتاز بود، به‌طورى‌كه امام معاصر وى (امام موسى بن جعفر) پس از شهادتش در باره او فرمود: «مضى و اللّه مسلما صالحا، صوّاما».<br /> <br /> شهيد فخ با جمعى از شيعيان و علويان پاك‌باخته در هشتم ذى‌حجه سال 169ق، در زمان خلافت «هادى عبّاسى» بر مظالم حكومت، قيامى را در سرزمين «فخ» - كه نزديك شهر مكه است - سامان داد و نتيجه آن، كشتار وحشيانه تمامى ياران حسين بن على و خود او به دست حكومت گرديد كه پس از واقعه كربلا، غمبارترين حادثه‌اى بود كه براى شيعيان اتفاق افتاد&lt;ref&gt;مقدمه، ص 16&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مطالب فصل‌هاى كتاب به‌اختصار بدين شرح است:<br /> <br /> 1. در فصل اول، ويژگى‌هاى شخصى شهيد فخ، خلافت او، همسران، فرزندان و ساير اطلاعات ايشان ذكر شده است. نام پدر او على و پدربزرگش حسن مثلث (حسن سوم) و جد او حسن مثنى (حسن دوم) و جد اعلاى او امام حسن مجتبى(ع) است&lt;ref&gt;متن كتاب، ص 22&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 2. در دومين فصل كتاب به ولادت و دوران كودكى و فضائل حسين، رهبر قيام فخ، پرداخته شده است. در بخشى از اين فصل مى‌خوانيم: «حسين بن على (شهيد فخ)، پناهى براى بى‌پناهان و پشتيبانى براى مظلومان و ملجئى براى مساكين و فقراء بود. محرومين و درماندگان مدينه، به خاطر آن همه جود و كرم و احسانش محبت زياد و علاقه فراوانى بدو داشتند و چرا چنين نباشد؟ بزرگوارى كه خانه چهل هزار دينارى خود را مى‌فروشد و همه آن را ميان فقراى مدينه، تقسيم مى‌كند و موقعى كه به خانه مى‌آيد، از پول خانه دينارى برايش باقى نمانده است؟ و جوانمردى كه چهار هزار دينار قرض مى‌كند و بين فقرا تقسيم مى‌كند و كريمى كه چون سائلى از او چيزى مى‌خواهد و او چيزى ندارد كه به او بدهد، ردايش را از دوشش برمى‌دارد و به آن سائل مى‌بخشد. چنين انسانى به‌راستى شايسته عشق ورزيدن است»&lt;ref&gt;همان، ص 54 - 53&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 3. در فصل سوم، روايات و اقوالى كه پيامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) در باره شهداى فخ فرموده‌اند و نيز اقوال علماى بزرگ اسلام، مانند علامه [[مامقانی، عبدالله|مامقانى]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] پيرامون اين واقعه ذكر شده است.<br /> <br /> 4 و 5. در اين دو فصل از كتاب، فلسفه قيام فخ و نيز تشكيل حكومت اسلامى و امر به معروف و نهى از منكر به‌عنوان اهداف قيام مورد مطالعه قرار گرفته است.<br /> <br /> 6. در فصل ششم برخورد عمال حكومت با آل ابوطالب، ماجراى احضار «حسن بن محمد» و مشورت با امام موسى بن جعفر(ع) و مباحثى از اين دست مطرح شده است.<br /> <br /> 7. در فصل هفتم، چگونگى شكل‌گيرى قيام و پيروزى آن، علت بيعت نكردن امام و شهادت رهبر قيام ذكر شده است. در بخشى از اين فصل، علامه [[مامقانی، عبدالله|مامقانى]] عدم بيعت امام هفتم با حسين را اين‌گونه توضيح مى‌دهد: «امام از پذيرفتن بيعت و همراهى با حسين، در نهضتش، به شكل علنى امتناع مى‌ورزد و حسين نيز اين را از امام مى‌پذيرد و كمترين بى‌ادبى نسبت به ساحت مقدّس امام، روا نمى‌دارد و آنگاه اضافه مى‌كند كه: امام از روى تقيه و تاكتيك، او را از قيام منع مى‌كند، ولى در باطن از كار او خشنود است و پس از شهادت او نيز، از او اظهار رضايت مى‌نمايد»&lt;ref&gt;همان، ص 138&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 8. در فصل هشتم، اتفاقات پس از واقعه فخ بررسى شده است. پس از حادثه فخ، دستگاه عباسى سخت به هراس افتادند و نسبت به جنايت بزرگى كه مرتكب شده بودند به‌شدّت وحشت‌زده شدند و احتمال زياد مى‌دادند ديگر بازماندگان علوى، خصوصاً امام موسى بن جعفر(ع) به‌عنوان خون‌خواهى، قيامى ديگر به راه بيندازند؛ لذا دو تن از سران و فرماندهان عبّاسى؛ يعنى موسى بن عيسى و عبّاس بن محمّد در مدينه جلسه‌اى تشكيل دادند و جمعى از چهره‌هاى معروف علويان از بنى الحسن و بنى الحسين از جمله امام موسى بن جعفر(ع) را به آن مجلس احضار كردند تا هم قدرت‌نمايى كرده باشند و هم زهرچشمى از علويون گرفته شود و گويا تصميم بازداشت و كشتن آنان هم بوده كه به عللى از آن منصرف شدند. چون مجلس آراسته شد و علويون و موسى بن جعفر(ع) و سر بريده حسين و ساير شهدا را به آن مجلس آوردند، سكوت مرگ‌بارى جلسه را فراگرفت و كسى سخنى نمى‌گفت كه ناگهان امام هفتم تا چشمش به سر بريده حسين افتاد سكوت مجلس را شكست و با حالتى متأثّر با جملاتى سنگين و رسا از حسين رهبر انقلاب، چنين تجليل فرمود: «بازگشت همه به‌سوى خداست، او از ميان ما رفت، درحالى‌كه مسلمانى شايسته بود، روزها را روزه‌دار بود و برنامه او امر به معروف و نهى از منكر بود، همانند او در خاندانش يافت نمى‌شود»&lt;ref&gt;همان، ص 174 - 175&lt;/ref&gt;<br /> <br /> 9 و 10. در اين دو فصل، مراثى و اشعار پيرامون واقعه فخ و نيز ماجراى قيام يحيى و چگونگى شهادت وى و... ذكر شده است.<br /> <br /> 11. در آخرين فصل كتاب نيز شرح حال ادريس بن عبداللّه و جنگ‌هاى وى و سقوط دولت ادريسيان ذكر شده است. دانشمند بزرگ شيعه، استاد «[[مغنیه، محمدجواد|محمدجواد مغنيه]]» در كتاب دولت‌هاى شيعه در طول تاريخ، اوّلين دولت مستقل شيعه را دولت «ادريسيان» مى‌داند. در آخرين سطور اين فصل به قبور شهداى فخ اشاره شده است: «قبور اين شهدا، همراه با رهبرشان حسين در سرزمين مقدّس فخ در شهر مكه، محله معروف به «شهداء» مى‌باشد كه فعلاً جزء شهر مكّه است و قبل از حكومت وهابى‌هاى جنايتكار، محل زيارت و داراى قبه و بارگاه بود كه به دست آن ناپاكان ضد اسلام ويران شد و هم‌اكنون محله شهداء به همين نام در مكه معروف است»&lt;ref&gt;همان، ص 278&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وضعيت كتاب ==<br /> <br /> <br /> فهرست مطالب در ابتداى كتاب آمده است. در پاورقى صفحات، توضيحاتى در باره برخى الفاظ و عبارات و آدرس مطالب كتاب ذكر شده است؛ البته برخى از آدرس‌ها مانند پاورقى‌هاى ص 177 ناقص است.<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> == منابع مقاله ==<br /> <br /> مقدمه و متن كتاب.<br /> <br /> <br /> ==منبع ==<br /> ویکی نور</div>

History of islam