مادر حضرت مریم - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۸

2022-05-28T10:48:38Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2019-04-11T09:45:01Z

ویرایش

Zamani در ‏۷ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۵۰

2015-11-07T06:50:07Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۲۳

2013-01-14T12:23:38Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۰۹

2012-10-02T09:09:24Z

بهرامی: تعیین رده

2012-07-22T05:11:41Z

تعیین رده

Majid kamali: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} '''کلید واژه...' ایجاد کرد

2012-07-16T12:54:55Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} <keywords content='کلید واژه: مادر حضرت مریم، ' /> '''کلید واژه...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نوشته های اعضای دانشنامه}}

'''وجه تسميه'''

حنه (بفتح حاء و شد نون مفتوح) يعنى [[فضيلت]] يا با توفيق و آن اسم زنی است.<ref> [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، جلددوم، تعليقه، ص: 541.</ref>

'''نسب مادر حضرت مریم'''

نام مادر مريم حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج 2، ص: 501.</ref> که زن عمران ابن ماثان كه خواهر ايشاع مادر يحيى ابن زكريا بوده است.<ref> ترجمه فيض الاسلام، ج 1، ص: 109.</ref>

'''مادر حضرت مریم در قرآن'''

در [[قرآن]] نامی از مادر مریم ذکر نشده است اما در آیات 35 الی 37 [[سوره آل عمران]] به او اشاره شده است. که در این آیات داستان [[تولد حضرت مریم]] و نذر مادرش را بیان می کند.

* 1- «إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم »: ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref> [[سوره آل عمران]]، آيه 35.</ref>

* 2- «فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ»: همين كه وضع حمل كرد گفت: پروردگارا من او را دختر زاييدم (و خدا از خود او بهتر مى دانست كه چه زاييده) و معلوم است كه براى خدمتگزارى معبد تو پسر چون دختر نيست و من او را مريم نام نهادم و من او و نسل او را از [[شيطان]] رجيم به تو پناه دادم.<ref> سوره آل عمران، آيه 36.</ref>

حنه كه مادر حضرت مريم بود پير شده و از زايمان محروم بود. يك روز كه در زير درختى نشسته بود ديد پرنده اى بچه خود را غذا مي داد. حنه از خدا فرزند خواست و نذر كرد: اگر خدا به وى فرزندى دهد آن فرزند را خادم بيت المقدس نمايد. چندان طولى نكشيد كه به حضرت مريم حامله شد.

به شوهرش كه عمران بود گفت: آيا مي دانى من نذر كردم اين بچه اى كه در شكم دارم خادم بيت المقدس باشد؟ عمران گفت: تو نبايد اين نذر را بكنى. زيرا شايد دختر باشد و تو مسئول باشى!؟ هنوز مريم متولد نشده بود كه عمران از دنيا رفت. هنگامى كه: حنه (نام مادر حضرت مريم است) وضع حمل نمود مريم را در ميان پارچه اى پيچيد و آورد در ميان بيت المقدس نزد علمائى نهاد كه خادم بيت المقدس بودند مادر حضرت مريم به آنان گفت: اين نذر را تحويل بگيريد.

[[حضرت زکریا]] عليه السلام فرمود: من براى كفالت اين دختر سزاوارترم. زيرا خاله مريم در خانه من است. ولى علماء و خادمين بيت المقدس قبول نكردند و به مناقشه پرداختند و گفتند: اگر بنا باشد مريم به حساب خاله اش نزد تو باشد بهتر اين است كه نزد مادرش باشد. چون عمران پدر [[حضرت مریم]] (كه ظاهرا در آن موقع از دنيا رفته بود) پيشوا و بزرگ آنان بود. لذا هر يك از ايشان راغب بود كه سرپرستى حضرت مريم را عهده دار گردد. چون قيل و قال آنان در اين باره بطول انجاميد لذا بنا نهادند قرعه بزنند. تا قرعه بنام هر كسى درآيد او عهده دار اين كفالت شود.

آنان كه - 29 - نفر بودند رفتند و هر كدام تيرى تراشيده نام خود را بر آن نقش نمودند و بر لب جوى آب آمدند. وقتى ايشان تيرهاى خود را در ميان آب انداختند كليه تيرها در آب فرورفتند، مگر تير حضرت زكريا كه بر روى آب ماند. هنگامى كه با اين منظره مواجه شدند دست از حضرت مريم برداشتند و او را به زكريا واگذار كردند.<ref> تفسير آسان، ج 2، ص: 264.</ref>

'''مادر حضرت مریم در روايات'''

* 1- [[امام باقر]] علیه السلام فرمودند:

روزى [[حضرت عیسی]] به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>

* 2- از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود:

خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و با بركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه، كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر، يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا [[عزوجل]] مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج 3، ص: 591.</ref>

* 3- به سند صحيح منقول است كه از [[امام باقر]] عليه السلام پرسيدند:

آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد، و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد، و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود، و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است، پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref> [[حيوة القلوب]]، ج 2، ص: 1064.</ref>

* 4- عياشى به سندهاى معتبراز امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه:

چون [[نذر]] كرد زن عمران كه آن چه در شكم اوست محرر گرداند، و محرر آن بود كه براى [[مسجد]] و معبد خود قرار مى دادند كه هرگز از مسجد بيرون نيايد.<ref> حيوة القلوب، ج 2، ص: 1061.</ref>

==پانویس ==
<references />
==منابع:==

(1). [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، سيد عبدالحجت بلاغى؛ [[قم]]: انتشارات [[حكمت]]، 1386 ق.

(2). ترجمه تاريخ طبرى، ابوالقاسم پاينده ؛ تهران: اساطير، چاپ پنجم ، 1375 ش.

(3). ترجمه [[فيض الاسلام]]، فيض الاسلام سيد على نقى؛ تهران: انتشارات فقيه، چاپ اول، 1378 ش.

(4). تفسير آسان، محمد جواد نجفى خمينى؛ تهران: انتشارات اسلاميه، چاپ اول، 1398 ق.

(5). داستان [[پیامبران]] يا قصه هاى قرآن از آدم تا خاتم؛ يوسف عزيزى، تهران: انتشارات هاد، چاپ اول، 1380 ش.

(6). اصول كافى/ترجمه كمره اى، محمد باقر كمره اى؛ قم: انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375 ش.

(7). [[حيوة القلوب]]، [[علامه مجلسى ]]؛ قم : سرور، چاپ ششم ، 1384 ش .

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-مطابق با تاریخ طبری مادر حضرت مريم سلام الله علیها حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج2، ص501.</ref> حنه خواهر ایشاع <ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از ناسخ التواریخ </ref> یا الیصابات <ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از انجيل لوقا باب اول</ref> همسر زکریای پیغمبر بود. و با این وصف مادر حضرت مریم، خاله‌ی یحیی پیامبر نیز هست.
+مطابق با تاریخ طبری مادر [[حضرت مریم|حضرت مريم]] سلام الله علیها حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج2، ص501.</ref> حنه خواهر ایشاع<ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از ناسخ التواریخ </ref> یا الیصابات<ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از انجيل لوقا باب اول</ref> همسر [[حضرت زکریا علیه السلام|زکریای]] پیغمبر بود. و با این وصف مادر حضرت مریم، خاله‌ی [[حضرت یحیی علیه السلام|یحیی]] پیامبر نیز هست.
 حنه (بفتح حاء و شد نون مفتوح) يعنى فضيلت يا با توفيق.<ref> [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، جلددوم،  تعليقه، ص: 541.</ref>
@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 در [[قرآن]] نامی از مادر مریم ذکر نشده است اما در آیات 35 الی 37 [[سوره آل عمران]] به او اشاره شده است. که در این آیات داستان تولد [[حضرت مریم]] و نذر مادرش را بیان می کند.
-* {{متن قرآن|«إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم»}}؛ ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref>[[سوره آل عمران]]، آيه 35.</ref>
+*{{متن قرآن|«إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم»}}؛ ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref>سوره آل عمران، آيه 35.</ref>
-* {{متن قرآن|«فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ»}}؛ همين كه وضع حمل كرد گفت: پروردگارا من او را دختر زاييدم (و خدا از خود او بهتر مى دانست كه چه زاييده) و معلوم است كه براى خدمتگزارى معبد تو پسر چون دختر نيست و من او را مريم نام نهادم و من او و نسل او را از [[شيطان]] رجيم به تو پناه دادم.<ref> سوره آل عمران، آيه 36.</ref>
+*{{متن قرآن|«فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ»}}؛ همين كه وضع حمل كرد گفت: پروردگارا من او را دختر زاييدم (و خدا از خود او بهتر مى دانست كه چه زاييده) و معلوم است كه براى خدمتگزارى معبد تو پسر چون دختر نيست و من او را مريم نام نهادم و من او و نسل او را از [[شيطان]] رجيم به تو پناه دادم.<ref> سوره آل عمران، آيه 36.</ref>
 حنه كه مادر حضرت مريم بود پير شده و از زايمان محروم بود. يك روز كه در زير درختى نشسته بود ديد پرنده اى بچه خود را غذا مي داد. حنه از خدا فرزند خواست و نذر كرد: اگر خدا به وى فرزندى دهد آن فرزند را خادم بيت المقدس نمايد. چندان طولى نكشيد كه به حضرت مريم حامله شد.
-به شوهرش كه عمران بود گفت: آيا مي دانى من نذر كردم اين بچه اى كه در شكم دارم خادم بيت المقدس باشد؟ عمران گفت: تو نبايد اين نذر را بكنى. زيرا شايد دختر باشد و تو مسئول باشى!؟ هنوز مريم متولد نشده بود كه عمران از دنيا رفت. هنگامى كه: حنه (نام مادر حضرت مريم است) وضع حمل نمود مريم را در ميان پارچه اى پيچيد و آورد در ميان بيت المقدس نزد علمائى نهاد كه خادم بيت المقدس بودند مادر حضرت مريم به آنان گفت: اين نذر را تحويل بگيريد.
+به شوهرش كه عمران بود گفت: آيا مي دانى من نذر كردم اين بچه اى كه در شكم دارم خادم بيت المقدس باشد؟ عمران گفت: تو نبايد اين نذر را بكنى. زيرا شايد دختر باشد و تو مسئول باشى!؟ هنوز مريم متولد نشده بود كه عمران از دنيا رفت. هنگامى كه حنه وضع حمل نمود مريم را در ميان پارچه اى پيچيد و آورد در ميان بيت المقدس نزد علمائى نهاد كه خادم بيت المقدس بودند. مادر حضرت مريم به آنان گفت: اين نذر را تحويل بگيريد.
 ==مادر حضرت مریم در روايات==
-* [[امام باقر]] علیه السلام فرمودند: روزى [[حضرت عیسی]] علیه السلام به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>
+*[[امام باقر]] علیه السلام فرمودند: روزى [[حضرت عیسی]] علیه السلام به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه خواهر همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. {{متن قرآن|«رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم»}}.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>
-* از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و بابركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا عز و جل مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج3، ص591.</ref>
+*از [[ابو بصیر|ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و بابركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر [[بنی اسرائیل|بنى اسرائيل]] سازم، عمران اين را به زن خود حنه كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر يعنى دختر رسول خدا نشود، كه خدا عز و جل مى فرمايد: (سوره آل عمران، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج3، ص591.</ref>
-* به سند صحيح منقول است كه از [[امام باقر]] عليه السلام پرسيدند: آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref>[[حيوة القلوب]]، ج2، ص1064.</ref>
+*به سند صحيح منقول است كه از امام باقر عليه السلام پرسيدند: آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref>[[حيوة القلوب]]، ج2، ص1064.</ref>
-* عياشى به سندهاى معتبراز امام محمدباقر عليه السلام روايت كرده است كه: چون [[نذر]] كرد زن عمران كه آنچه در شكم اوست محرر گرداند و محرر آن بود كه براى [[مسجد]] و معبد خود قرار مى دادند كه هرگز از مسجد بيرون نيايد.<ref>حيوة القلوب، ج2، ص1061.</ref>
+*[[محمد بن مسعود عیاشی|عياشى]] به سندهاى معتبر از امام محمدباقر عليه السلام روايت كرده است كه: [[نذر]] كرد زن عمران كه آنچه در شكم اوست محرر گرداند، و محرر آن بود كه براى [[مسجد]] و معبد خود قرار مى دادند كه هرگز از مسجد بيرون نيايد.<ref>حيوة القلوب، ج2، ص1061.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-* [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، سيد عبدالحجت بلاغى؛ [[قم]]: انتشارات [[حكمت]]، 1386 ق.
-* ترجمه تاريخ طبرى، ابوالقاسم پاينده؛ تهران: اساطير، چاپ پنجم، 1375 ش.
+*حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، سيد عبدالحجت بلاغى؛ قم: انتشارات حكمت، 1386 ق.
-* تفسير آسان، محمدجواد نجفى خمينى؛ تهران: انتشارات اسلاميه، چاپ اول، 1398 ق.
+*ترجمه [[تاریخ طبری|تاريخ طبرى]]، ابوالقاسم پاينده؛ تهران: اساطير، چاپ پنجم، 1375 ش.
-* داستان [[پیامبران]] يا قصه هاى قرآن از آدم تا خاتم؛ يوسف عزيزى، تهران: انتشارات هاد، چاپ اول، 1380 ش.
+*[[تفسير آسان]]، محمدجواد نجفى خمينى؛ تهران: انتشارات اسلاميه، چاپ اول، 1398 ق.
-* اصول كافى، محمد بن یعقوب کلینی، ترجمه محمدباقر كمره اى؛ قم: انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375 ش.
+*داستان پیامبران يا قصه هاى قرآن از آدم تا خاتم؛ يوسف عزيزى، تهران: انتشارات هاد، چاپ اول، 1380 ش.
-* [[حيوة القلوب]]، [[علامه مجلسى]]؛ قم: سرور، چاپ ششم، 1384 ش.
+*اصول كافى، [[شیخ کلینی|محمد بن یعقوب کلینی]]، ترجمه محمدباقر كمره اى؛ قم: انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375 ش.
 [[رده:زنان مطرح شده در قرآن]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''کلیدواژه: مادر حضرت مریم'''
+مطابق با تاریخ طبری مادر حضرت مريم سلام الله علیها حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج2، ص501.</ref> حنه خواهر ایشاع <ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از ناسخ التواریخ </ref> یا الیصابات <ref>حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، جلددوم،  تعليقه، ص: 541، به نقل از انجيل لوقا باب اول</ref> همسر زکریای پیغمبر بود. و با این وصف مادر حضرت مریم، خاله‌ی یحیی پیامبر نیز هست.
-'''وجه تسميه'''
+حنه (بفتح حاء و شد نون مفتوح) يعنى فضيلت يا با توفيق.<ref> [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، جلددوم،  تعليقه، ص: 541.</ref>
-حنه (بفتح حاء و شد نون مفتوح) يعنى [[فضيلت]] يا با توفيق و آن اسم زنی است.<ref> [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، جلددوم،  تعليقه، ص: 541.</ref>
+==مادر حضرت مریم در قرآن==
-'''نسب مادر حضرت مریم'''
+در [[قرآن]] نامی از مادر مریم ذکر نشده است اما در آیات 35 الی 37 [[سوره آل عمران]] به او اشاره شده است. که در این آیات داستان تولد [[حضرت مریم]] و نذر مادرش را بیان می کند.
 * {{متن قرآن|«إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم»}}؛ ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref>[[سوره آل عمران]]، آيه 35.</ref>
@@ سطر ۲۵: / سطر ۱۹: @@
 آنان كه - 29 - نفر بودند رفتند و هر كدام تيرى تراشيده نام خود را بر آن نقش نمودند و بر لب جوى آب آمدند. وقتى ايشان تيرهاى خود را در ميان آب انداختند كليه تيرها در آب فرورفتند، مگر تير حضرت زكريا كه بر روى آب ماند. هنگامى كه با اين منظره مواجه شدند دست از حضرت مريم برداشتند و او را به زكريا واگذار كردند.<ref>تفسير آسان، ج2، ص264.</ref>
-'''مادر حضرت مریم در روايات'''
 * [[امام باقر]] علیه السلام فرمودند: روزى [[حضرت عیسی]] علیه السلام به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>
-* از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و بابركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا [[عزوجل]] مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج3، ص591.</ref>
+* از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و بابركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا عز و جل مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج3، ص591.</ref>
 * به سند صحيح منقول است كه از [[امام باقر]] عليه السلام پرسيدند: آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref>[[حيوة القلوب]]، ج2، ص1064.</ref>
@@ سطر ۴۱: / سطر ۳۶: @@
 * [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، سيد عبدالحجت بلاغى؛ [[قم]]: انتشارات [[حكمت]]، 1386 ق.
 * ترجمه تاريخ طبرى، ابوالقاسم پاينده؛ تهران: اساطير، چاپ پنجم، 1375 ش.
 * تفسير آسان، محمدجواد نجفى خمينى؛ تهران: انتشارات اسلاميه، چاپ اول، 1398 ق.
 * داستان [[پیامبران]] يا قصه هاى قرآن از آدم تا خاتم؛ يوسف عزيزى، تهران: انتشارات هاد، چاپ اول، 1380 ش.
-* اصول كافى/ترجمه كمره اى، محمدباقر كمره اى؛ قم: انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375 ش.
+* اصول كافى، محمد بن یعقوب کلینی، ترجمه محمدباقر كمره اى؛ قم: انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375 ش.
 * [[حيوة القلوب]]، [[علامه مجلسى]]؛ قم: سرور، چاپ ششم، 1384 ش.
 [[رده:زنان مطرح شده در قرآن]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''وجه تسميه'''
@@ سطر ۵: / سطر ۷: @@
 '''نسب مادر حضرت مریم'''
-نام مادر مريم حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج 2، ص: 501.</ref> که زن عمران ابن ماثان كه خواهر ايشاع مادر يحيى ابن زكريا بوده است.<ref> ترجمه فيض الاسلام، ج  1، ص: 109.</ref>
+نام مادر مريم حنه دختر فاقود پسر قبيل بود.<ref> ترجمه تاريخ طبرى، ج2، ص501.</ref> که زن عمران ابن ماثان كه خواهر ايشاع مادر يحيى ابن زكريا بوده است.<ref> ترجمه فيض الاسلام، ج1، ص109.</ref>
 '''مادر حضرت مریم در قرآن'''
@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۳: @@
 در [[قرآن]] نامی از مادر مریم ذکر نشده است اما در آیات 35 الی 37 [[سوره آل عمران]] به او اشاره شده است. که در این آیات داستان [[تولد حضرت مریم]] و نذر مادرش را بیان می کند.
-* «إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم »: ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref> [[سوره آل  عمران]]، آيه 35.</ref>
+* {{متن قرآن|«إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيم»}}؛ ياد كن زمانى را كه زن عمران گفت: پروردگارا بدرستى كه من [[نذر]] كردم براى تو كه اين طفلى كه در شكم دارم محرر (خادم [[بيت المقدس]]) باشد پس از من قبول فرما محققا تو سميعى و عالمى به آن چه نذر كردم و قرارداد نمودم.<ref>[[سوره آل عمران]]، آيه 35.</ref>
-* «فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى  وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى  وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ»: همين كه وضع حمل كرد گفت: پروردگارا من او را دختر زاييدم (و خدا از خود او بهتر مى دانست كه چه زاييده) و معلوم است كه براى خدمتگزارى معبد تو پسر چون دختر نيست و من او را مريم نام نهادم و من او و نسل او را از [[شيطان]] رجيم به تو پناه دادم.<ref> سوره آل  عمران، آيه 36.</ref>
+* {{متن قرآن|«فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ»}}؛ همين كه وضع حمل كرد گفت: پروردگارا من او را دختر زاييدم (و خدا از خود او بهتر مى دانست كه چه زاييده) و معلوم است كه براى خدمتگزارى معبد تو پسر چون دختر نيست و من او را مريم نام نهادم و من او و نسل او را از [[شيطان]] رجيم به تو پناه دادم.<ref> سوره آل عمران، آيه 36.</ref>
 حنه كه مادر حضرت مريم بود پير شده و از زايمان محروم بود. يك روز كه در زير درختى نشسته بود ديد پرنده اى بچه خود را غذا مي داد. حنه از خدا فرزند خواست و نذر كرد: اگر خدا به وى فرزندى دهد آن فرزند را خادم بيت المقدس نمايد. چندان طولى نكشيد كه به حضرت مريم حامله شد.
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۳: @@
 [[حضرت زکریا]] عليه السلام فرمود: من براى كفالت اين دختر سزاوارترم. زيرا خاله مريم در خانه من است. ولى علماء و خادمين بيت المقدس قبول نكردند و به مناقشه پرداختند و گفتند: اگر بنا باشد مريم به حساب خاله اش نزد تو باشد بهتر اين است كه نزد مادرش باشد. چون عمران پدر [[حضرت مریم]] (كه ظاهرا در آن موقع از دنيا رفته بود) پيشوا و بزرگ آنان بود. لذا هر يك از ايشان راغب بود كه سرپرستى حضرت مريم را عهده دار گردد. چون قيل و قال آنان در اين باره بطول انجاميد لذا بنا نهادند قرعه بزنند. تا قرعه بنام هر كسى درآيد او عهده دار اين كفالت شود.
-آنان كه - 29 - نفر بودند رفتند و هر كدام تيرى تراشيده نام خود را بر آن نقش نمودند و بر لب جوى آب آمدند. وقتى ايشان تيرهاى خود را در ميان آب انداختند كليه تيرها در آب فرورفتند، مگر تير حضرت زكريا كه بر روى آب ماند. هنگامى كه با اين منظره مواجه شدند دست از حضرت مريم برداشتند و او را به زكريا واگذار كردند.<ref> تفسير آسان، ج  2، ص: 264.</ref>
+آنان كه - 29 - نفر بودند رفتند و هر كدام تيرى تراشيده نام خود را بر آن نقش نمودند و بر لب جوى آب آمدند. وقتى ايشان تيرهاى خود را در ميان آب انداختند كليه تيرها در آب فرورفتند، مگر تير حضرت زكريا كه بر روى آب ماند. هنگامى كه با اين منظره مواجه شدند دست از حضرت مريم برداشتند و او را به زكريا واگذار كردند.<ref>تفسير آسان، ج2، ص264.</ref>
 '''مادر حضرت مریم در روايات'''
-* [[امام باقر]] علیه السلام فرمودند: روزى [[حضرت عیسی]] به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>
+* [[امام باقر]] علیه السلام فرمودند: روزى [[حضرت عیسی]] علیه السلام به [[ابليس]] گفت: آيا شده است تا به حال از حيله هاى خود طرفى نبندى؟ [[شيطان]] گفت: بلى آن روز كه جده تو حنه همسر زكريا بعد از آن كه خداوند بدان ها عليرغم ميل باطنى ايشان دخترى بنام مريم را عنايت فرمود از شيطان رجيم و رانده شده به خداوند پناه بردند. رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى ... وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيم.<ref> داستان [[پيامبران]] يا [[قصه هاى قرآن]] از آدم تا خاتم، ص 586.</ref>
-* از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و با بركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه، كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر، يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا [[عزوجل]] مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج 3، ص: 591.</ref>
+* از [[ابوبصير]] از [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: خداوند تبارك و تعالى به عمران [[وحى]] كرد كه من به تو يك پسر درست و بابركت مى دهم كه كور مادرزاد و پيس را درمان كند و مُرده را به اذن خدا زنده كند و او را رسول بر بنى اسرائيل سازم، عمران اين را به زن خود حنه كه مادر مريم بود بازگفت، پس چون آبستن شد پيش  خود بار خود را پسرى مى دانست، و چون زائيدش گفت: پروردگارا به راستى من او را دختر زائيدم، نيست پسر بمانند دختر يعنى دختر [[رسول خدا]] نشود، كه خدا [[عزوجل]] مى فرمايد: ([[سوره آل عمران]]، 32) «و خدا داناتر بود بدان چه زائيده»، چون خدا تعالى عيسى را به مريم داد او همانى بود كه به عمران مژده داده بود و با او وعده كرده بود، چون بگوئيم در مردى از ماها چيزى هست و از آن چيز در فرزند يا فرزندان او هم باشد شما منكر آن نباشيد (و آن را [[دروغ]] نشماريد).<ref> [[اصول كافى]]/ترجمه كمره اى، ج3، ص591.</ref>
-* به سند صحيح منقول است كه از [[امام باقر]] عليه السلام پرسيدند: آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد، و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد، و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود، و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است، پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref> [[حيوة القلوب]]، ج  2، ص: 1064.</ref>
+* به سند صحيح منقول است كه از [[امام باقر]] عليه السلام پرسيدند: آيا عمران پيغمبر بود؟ فرمود: بلى، پيغمبر مرسل بود بسوى قوم خود، و «حنه» زن عمران و «حنانه» زن زكريا عليه السلام خواهر بودند، پس از براى عمران از حنه مريم بهم رسيد و از براى زكريا از حنانه يحيى بهم رسيد و از مريم عيسى بهم رسيد و عيسى پسر دختر خاله يحيى بود و يحيى پسر خاله مريم و خاله مادر به منزله خاله است پس به اين سبب عيسى و يحيى را خاله زاده يكديگر مى گفتند.<ref>[[حيوة القلوب]]، ج2، ص1064.</ref>
-* عياشى به سندهاى معتبراز امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه: چون [[نذر]] كرد زن عمران كه آن چه در شكم اوست محرر گرداند، و محرر آن بود كه براى [[مسجد]] و معبد خود قرار مى دادند كه هرگز از مسجد بيرون نيايد.<ref> حيوة القلوب، ج 2، ص: 1061.</ref>
+* عياشى به سندهاى معتبراز امام محمدباقر عليه السلام روايت كرده است كه: چون [[نذر]] كرد زن عمران كه آنچه در شكم اوست محرر گرداند و محرر آن بود كه براى [[مسجد]] و معبد خود قرار مى دادند كه هرگز از مسجد بيرون نيايد.<ref>حيوة القلوب، ج2، ص1061.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۹: @@
 ==منابع==
 * [[حجة التفاسير و بلاغ الإكسير]]، سيد عبدالحجت بلاغى؛ [[قم]]: انتشارات [[حكمت]]، 1386 ق.
 * ترجمه تاريخ طبرى، ابوالقاسم پاينده؛ تهران: اساطير، چاپ پنجم، 1375 ش.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۱۱
سطر ۶۳:		سطر ۶۳:

	(7). [[حيوة القلوب]]، [[علامه مجلسى ]]؛ قم : سرور، چاپ ششم ، 1384 ش .		(7). [[حيوة القلوب]]، [[علامه مجلسى ]]؛ قم : سرور، چاپ ششم ، 1384 ش .
		+	[[رده:زنان مطرح شده در قرآن]]