مابعدالطبیعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: ویرایش

2020-07-01T10:57:07Z

ویرایش

مهدی موسوی: ویرایش

2019-04-11T07:29:39Z

ویرایش

Zamani: رده

2018-02-05T12:47:54Z

رده

Taleghani: صفحه‌ای تازه حاوی «مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، فلسفه اولی، فلسفه علیا...» ایجاد کرد

2018-02-05T06:39:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، فلسفه اولی، فلسفه علیا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، فلسفه اولی، فلسفه علیا، علم اعلی، علم کلی و الهیات نیز گفته می شود.
==جایگاه مابعدالطبیعه درتقسیمات علم فلسفه==
حکمای اسلامی به تبعیت از ارسطو حکمت یا فلسفه<ref>در نگاه دقیق تر حکمت با فلسفه تفاوت هایی دارد که در اینجا به آن نمی پردازیم</ref> را به دو بخش نظری و عملی تقسیم می کنند: فلسفه نظری شامل طبیعیات، ریاضیات و الهیات می باشد که طبیعیات خود شامل کیهان شناسی، معدن شناسی، گیاه شناسی و حیوان شناسی می شود و ریاضیات به حساب و هندسه و هیئت و موسیقی انشعاب یافته و الهیات به دو بخش مابعدالطبیعه یا مباحث کلی وجود و خداشناسی منقسم می گردد و فلسفه عملی به سه دسته اخلاق( مربوط به شخص) ،تدبیر منزل( مربوط به خانواده) و سیاست مدن( مربوط به جامعه) منشعب می شود.<ref>محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه، جلد1، ص23
</ref>
==تعریف مابعدالطبیعه==
مابعدالطبیعه عبارت است از علم به احوال موجود از آن جهت که موجود است نه از آن جهت که تعین خاص دارد، مثلاجسم است یا کم است یا کیف است، یا انسان است یا....<ref> مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی، جلد1،ص129</ref>
==علت نامگذاری مابعدالطبیعه==
ارسطو اول کسی است که این علم را به عنوان یک علم مستقل کشف کرد و به آن در میان علوم دیگر جای مخصوص داد ولی ارسطو هیچ نامی روی این علم نگذاشته بود.آثار ارسطو را بعد از او در یک دائره المعارف جمع کردند. این بخش از نظر ترتیب، بعد از بخش طبیعیات قرار گرفت و چون نام مخصوص نداشت به"متافیزیک" یعنی بعد از فیزیک معروف شد. کلمه متافیزیک به وسیله مترجمین عربی به " مابعدالطبیعه" ترجمه شد.<ref>همان،ص134</ref>
==تفاوت مابعدالطبیعه و ماوراءالطبییعه==
بسیاری کلمه مابعدالطبیعه را با ماوراءالطبیعه مساوی پنداشتند و گمان کردند که موضوع این علم اموری است که خارج از طبیعتند.<ref>همان، ص134</ref> در حالیکه مابعدالطبیعه یک دانش به حساب می آید ولی ماوراءالطبیعه مرتبه ای از عالم هسنی است که ورای طبیعت و جهان مادی در نظر گرفته می شود.
==مسائل مابعدالطبیعه==
گفتیم که موضوع مابعدالطبیعه "هستی" است بعضی مسائلی که در اطراف هستی دور می زند عبارتند از:
*الف- مسائلی که مربوط است به هستی و دو نقطه مقابل هستی یعنی: ماهیت و نیستی.
*ب- دسته دیگر مسائل مربوط به اقسام هستی است از قبیل: عینی و ذهنی، واجب و ممکن، حادث و قدیم، ثابت و متغیر، واحد و کثیر، قوه و فعل، جوهر و عرض،
*ج – دسته دیگر مسائلی است که مربوط است به قوانین کلی حاکم بر هستی از قبیل: علیت، سنخیت علت و معلول، ضرورت حاکم بر نظام علت و معلول، تقدم و تأخر و معیت در مراتب هستی.
*د – برخی دیگر مسائل مربوط به اثبات طبقات هستی یا عوالم هستی است. حکمای اسلامی به چهار عالم کلی یا چهار نشأه معتقدند:
عالم طبیعت یا ناسوت، عالم مثال یا ملکوت ، عالم عقول یا جبروت، عالم الوهیت با لاهوت
*ه – برخی دیگر مسائل مربوط به روابط عالم طبیعت با عوالم مافوق خود است به عبارت بهتر مربوط به سیر نزولی هستی از لاهوت تا طبیعت و سیر صعودی طبیعت به عوالم بالاتر، مخصوصا در مورد انسان که به نام "معاد" خوانده می شود.<ref>همان، تلخیص صفحات163-164- 165</ref>
==پانویس==
<references/>
==منابع==
*محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه، ناشردیجیتالی: مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان
*مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی _منطق و فلسفه، جلد1، قم، انتشارات صدرا،

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، [[فلسفه]] اولی، فلسفه علیا، علم اعلی، علم کلی و الهیات نیز گفته می شود.
+'''مابعدالطبیعه''' بخشی از علم [[فلسفه]] است که به آن متافیزیک، فلسفه اولی، فلسفه علیا، علم اعلی، علم کلی و [[الهیات]] نیز گفته می شود. مابعدالطبیعه به مبحث وجود و هستی می پردازد.
-==جایگاه مابعدالطبیعه درتقسیمات علم فلسفه==
+==تعریف مابعدالطبیعه==
-حکمای اسلامی به تبعیت از ارسطو [[حکمت]] یا فلسفه<ref>در نگاه دقیق تر حکمت با فلسفه تفاوت هایی دارد که در اینجا به آن نمی پردازیم</ref> را به دو بخش نظری و عملی تقسیم می کنند: فلسفه نظری شامل طبیعیات، [[ریاضی|ریاضیات]] و الهیات می باشد که طبیعیات خود شامل کیهان شناسی، معدن شناسی، گیاه شناسی و حیوان شناسی می شود و ریاضیات به حساب و هندسه و هیئت و موسیقی انشعاب یافته و الهیات به دو بخش مابعدالطبیعه یا مباحث کلی وجود و خداشناسی منقسم می گردد و فلسفه عملی به سه دسته [[اخلاق]] (مربوط به شخص)، تدبیر منزل (مربوط به خانواده) و سیاست مدن (مربوط به جامعه) منشعب می شود.<ref>محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه، جلد1، ص23
+مابعدالطبیعه عبارت است از علم به احوال موجود از آن جهت که موجود است، نه از آن جهت که تعیّن خاص دارد، مثلا جسم است یا کمّ است یا کیف است، یا [[انسان]] است یا... .<ref> مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی، جلد۱،ص۱۲۹</ref>
 </ref>
-==تعریف مابعدالطبیعه==
 ==مسائل مابعدالطبیعه==
 گفتیم که موضوع مابعدالطبیعه "هستی" است. بعضی مسائلی که در اطراف هستی دور می زند عبارتند از:
 *الف- مسائلی که مربوط است به هستی و دو نقطه مقابل هستی یعنی: ماهیت و نیستی.
-*ب- دسته دیگر مسائل مربوط به اقسام هستی است از قبیل: عینی و ذهنی، واجب و ممکن، حادث و قدیم، ثابت و متغیر، واحد و کثیر، قوه و فعل، جوهر و عرض،
+*ب- دسته دیگر مسائل مربوط به اقسام هستی است از قبیل: عینی و ذهنی، واجب و ممکن، حادث و قدیم، ثابت و متغیر، واحد و کثیر، قوه و فعل، جوهر و عرض.
-*ج – دسته دیگر مسائلی است که مربوط است به قوانین کلی حاکم بر هستی از قبیل: علیت، سنخیت علت و معلول، ضرورت حاکم بر نظام علت و معلول، تقدم و تأخر و معیت در مراتب هستی.
+*ج- دسته دیگر مسائلی است که مربوط است به قوانین کلی حاکم بر هستی از قبیل: علیت، سنخیت علت و معلول، ضرورت حاکم بر نظام علت و معلول، تقدم و تأخر و معیت در مراتب هستی.
-*د – برخی دیگر مسائل مربوط به اثبات طبقات هستی یا عوالم هستی است. حکمای اسلامی به چهار عالم کلی یا چهار نشأه معتقدند:
+*د- برخی دیگر مسائل مربوط به اثبات طبقات هستی یا عوالم هستی است. حکمای [[اسلام|اسلامی]] به چهار عالم کلی یا چهار نشأه معتقدند: عالم طبیعت یا [[عالم ناسوت|ناسوت]]، عالم مثال یا [[عالم ملکوت|ملکوت]]، عالم عقول یا [[عالم جبروت|جبروت]]، عالم الوهیت یا [[عالم لاهوت|لاهوت]].
-*ه – برخی دیگر مسائل مربوط به روابط عالم طبیعت با عوالم مافوق خود است؛ به عبارت بهتر مربوط به سیر نزولی هستی از لاهوت تا طبیعت و سیر صعودی طبیعت به عوالم بالاتر، مخصوصا در مورد [[انسان]] که به نام "[[معاد]]" خوانده می شود.<ref>همان، تلخیص صفحات163-164- 165</ref>
+*ه- برخی دیگر مسائل مربوط به روابط عالم طبیعت با عوالم مافوق خود است؛ به عبارت بهتر، مربوط به سیر نزولی هستی از لاهوت تا طبیعت و سیر صعودی طبیعت به عوالم بالاتر، مخصوصا در مورد [[انسان]] که به نام "[[معاد]]" خوانده می شود.<ref>همان، تلخیص صفحات۱۶۳-۱۶۴- ۱۶۵</ref>
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
 *[[محمدتقی مصباح یزدی]]، [[آموزش فلسفه]].
-*[[شهيد مرتضی مطهرى|مرتضی مطهری]]، [[آشنایی با علوم اسلامی|آشنائی با علوم اسلامی]] _منطق و فلسفه، جلد1، قم، انتشارات صدرا
+*[[شهيد مطهرى|مرتضی مطهری]]، [[آشنایی با علوم اسلامی|آشنائی با علوم اسلامی]] (منطق و فلسفه)، جلد۱، قم، انتشارات صدرا.
 [[رده:فلسفه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، فلسفه اولی، فلسفه علیا، علم اعلی، علم کلی و الهیات نیز گفته می شود.
+مابعدالطبیعه بخشی از علم فلسفه است که به آن متافیزیک، [[فلسفه]] اولی، فلسفه علیا، علم اعلی، علم کلی و الهیات نیز گفته می شود.
 ==جایگاه مابعدالطبیعه درتقسیمات علم فلسفه==
-حکمای اسلامی به تبعیت از ارسطو حکمت یا فلسفه<ref>در نگاه دقیق تر حکمت با فلسفه تفاوت هایی دارد که در اینجا به آن نمی پردازیم</ref> را به دو بخش نظری و عملی تقسیم می کنند: فلسفه نظری شامل طبیعیات، ریاضیات و الهیات می باشد که طبیعیات خود شامل کیهان شناسی، معدن شناسی، گیاه شناسی و حیوان شناسی می شود و ریاضیات به حساب و هندسه و هیئت و موسیقی انشعاب یافته و الهیات به دو بخش مابعدالطبیعه یا مباحث کلی وجود و خداشناسی منقسم می گردد و فلسفه عملی به سه دسته اخلاق( مربوط به شخص) ،تدبیر منزل( مربوط به خانواده) و سیاست مدن( مربوط به جامعه) منشعب می شود.<ref>محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه، جلد1، ص23
+حکمای اسلامی به تبعیت از ارسطو [[حکمت]] یا فلسفه<ref>در نگاه دقیق تر حکمت با فلسفه تفاوت هایی دارد که در اینجا به آن نمی پردازیم</ref> را به دو بخش نظری و عملی تقسیم می کنند: فلسفه نظری شامل طبیعیات، [[ریاضی|ریاضیات]] و الهیات می باشد که طبیعیات خود شامل کیهان شناسی، معدن شناسی، گیاه شناسی و حیوان شناسی می شود و ریاضیات به حساب و هندسه و هیئت و موسیقی انشعاب یافته و الهیات به دو بخش مابعدالطبیعه یا مباحث کلی وجود و خداشناسی منقسم می گردد و فلسفه عملی به سه دسته [[اخلاق]] (مربوط به شخص)، تدبیر منزل (مربوط به خانواده) و سیاست مدن (مربوط به جامعه) منشعب می شود.<ref>محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه، جلد1، ص23
 </ref>
 ==تعریف مابعدالطبیعه==
-مابعدالطبیعه عبارت است از علم به احوال موجود از آن جهت که موجود است نه از آن جهت که تعین خاص دارد، مثلاجسم است یا کم است یا کیف است، یا انسان است یا....<ref> مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی، جلد1،ص129</ref>
+مابعدالطبیعه عبارت است از علم به احوال موجود از آن جهت که موجود است نه از آن جهت که تعین خاص دارد، مثلا جسم است یا کم است یا کیف است، یا انسان است یا... .<ref> مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی، جلد1،ص129</ref>
 ==علت نامگذاری مابعدالطبیعه==
-ارسطو اول کسی است که این علم را به عنوان یک علم مستقل کشف کرد و به آن در میان علوم دیگر جای مخصوص داد ولی ارسطو هیچ نامی روی این علم نگذاشته بود.آثار ارسطو را بعد از او در یک دائره المعارف جمع کردند. این بخش از نظر ترتیب، بعد از بخش طبیعیات قرار گرفت و چون نام مخصوص نداشت به"متافیزیک" یعنی بعد از فیزیک معروف شد. کلمه متافیزیک به وسیله مترجمین عربی به " مابعدالطبیعه" ترجمه شد.<ref>همان،ص134</ref>
+ارسطو اول کسی است که این علم را به عنوان یک علم مستقل کشف کرد و به آن در میان علوم دیگر جای مخصوص داد ولی ارسطو هیچ نامی روی این علم نگذاشته بود. آثار ارسطو را بعد از او در یک دائره المعارف جمع کردند. این بخش از نظر ترتیب، بعد از بخش طبیعیات قرار گرفت و چون نام مخصوص نداشت به"متافیزیک" یعنی بعد از فیزیک معروف شد. کلمه متافیزیک به وسیله مترجمین عربی به "مابعدالطبیعه" ترجمه شد.<ref>همان،ص134</ref>
 ==تفاوت مابعدالطبیعه و ماوراءالطبییعه==
-بسیاری کلمه مابعدالطبیعه را با ماوراءالطبیعه مساوی پنداشتند و گمان کردند که موضوع این علم اموری است که خارج از طبیعتند.<ref>همان، ص134</ref> در حالیکه مابعدالطبیعه یک دانش به حساب می آید ولی ماوراءالطبیعه مرتبه ای از عالم هسنی است که ورای طبیعت و جهان مادی در نظر گرفته می شود.
+بسیاری کلمه مابعدالطبیعه را با ماوراءالطبیعه مساوی پنداشتند و گمان کردند که موضوع این علم اموری است که خارج از طبیعتند.<ref>همان، ص134</ref> در حالیکه مابعدالطبیعه یک دانش به حساب می آید ولی ماوراءالطبیعه مرتبه ای از عالم هستی است که ورای طبیعت و جهان مادی در نظر گرفته می شود.
 ==مسائل مابعدالطبیعه==
-گفتیم که موضوع مابعدالطبیعه "هستی" است بعضی مسائلی که در اطراف هستی دور می زند عبارتند از:
+گفتیم که موضوع مابعدالطبیعه "هستی" است. بعضی مسائلی که در اطراف هستی دور می زند عبارتند از:
 *الف- مسائلی که مربوط است به هستی و دو نقطه مقابل هستی یعنی: ماهیت و نیستی.
 *ب- دسته دیگر مسائل مربوط به اقسام هستی است از قبیل: عینی و ذهنی، واجب و ممکن، حادث و قدیم، ثابت و متغیر، واحد و کثیر، قوه و فعل، جوهر و عرض،
 *ج – دسته دیگر مسائلی است که مربوط است به قوانین کلی حاکم بر هستی از قبیل: علیت، سنخیت علت و معلول، ضرورت حاکم بر نظام علت و معلول، تقدم و تأخر و معیت در مراتب هستی.
 *د – برخی دیگر مسائل مربوط به اثبات طبقات هستی یا عوالم هستی است. حکمای اسلامی به چهار عالم کلی یا چهار نشأه معتقدند:
-عالم طبیعت یا ناسوت، عالم مثال یا ملکوت ، عالم عقول یا جبروت، عالم الوهیت با لاهوت
-*ه – برخی دیگر مسائل مربوط به روابط عالم طبیعت با عوالم مافوق خود است به عبارت  بهتر مربوط به سیر نزولی هستی از لاهوت تا طبیعت و سیر صعودی طبیعت به عوالم بالاتر، مخصوصا در مورد انسان که به نام "معاد" خوانده می شود.<ref>همان، تلخیص صفحات163-164- 165</ref>
+عالم طبیعت یا ناسوت، عالم مثال یا ملکوت، عالم عقول یا جبروت، عالم الوهیت یا لاهوت.
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-*محمدتقی مصباح یزدی، آموزش فلسفه
-*مرتضی مطهری، آشنائی با علوم اسلامی _منطق و فلسفه، جلد1، قم، انتشارات صدرا
+*[[محمدتقی مصباح یزدی]]، [[آموزش فلسفه]].
 [[رده:فلسفه]]