لطیف (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۵

2026-03-06T10:55:17Z

مهدی موسوی در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴

2025-05-27T11:14:56Z

مهدی موسوی در ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۴

2019-09-25T05:34:46Z

Zamani در ‏۲۰ اوت ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۴۳

2015-08-20T05:43:52Z

Zamani در ‏۲۰ اوت ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۳۶

2015-08-20T05:36:04Z

سید مهدی خدایی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} در فرهنگ لغت چنين آمده است فرهنگ لغت محيط: ج 3،ص 195، لطف. ...' ایجاد کرد

2015-04-12T10:07:16Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} در فرهنگ لغت چنين آمده است<ref> فرهنگ لغت محيط: ج 3،ص 195، لطف. </ref>...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{بخشی از یک کتاب}}
در فرهنگ لغت چنين آمده است<ref> فرهنگ لغت محيط: ج 3،ص 195، لطف. </ref> : لطف نمود؛ لطف نمودنى از روى لطف: مرافقت و مهربانى نمود، و يا از روى لطف و مهربانى كرم نمود: ريز و دقيق شد (لطيف شد)؛ و او لطيف است... و نسبت به بندگانش لطف بسيار دارد.

لطيف از اسامى خداوند است و او نيكى كنننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است در مسير نفع رساندن به آنان يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است.

لطيف، اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى‌هايش.
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
شرح الاسماء الحسنى,استاد علامه آيت الله سيد حسين همدانى درود آبادى

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 اسم '''«لطيف»''' در [[قرآن کریم]] هفت بار آمده و در همه موارد وصف [[خدا]] قرار گرفته است، گاهى تنها با اسم «[[خبیر (اسم الله)|خبیر]]» و احياناً با دو اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]» و «[[حکیم (اسم الله)|حکیم]]» همراه آمده است، مانند:
-*۱. {{متن قرآن|(لا تُدْرِكُهُ الأَبْصار وَ هُوَ يُدْرِكُ الأَبْصارَ وَهُوَ اللَّطيفُ الخَبير)}}.([[سوره انعام]]/۱۰۳) «ديدگان او را درك نمى كنند ولى او ديدگان را درك مى كند و او باريك بين و آگاه است».
+*۱. «{{متن قرآن|لا تُدْرِكُهُ الأَبْصار وَ هُوَ يُدْرِكُ الأَبْصارَ وَهُوَ اللَّطيفُ الخَبير}}<ref name=":۰">[[آیه 103 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۰۳.]]</ref>؛ ديدگان او را درك نمى كنند ولى او ديدگان را درك مى كند و او باريك بين و آگاه است».
-*۲. {{متن قرآن|(...إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌ لِما يَشاءُ إِنَّهُ هُوَ العَلِيمُ الحَكِيم)}}.([[سوره يوسف]]/۱۰۰) «پروردگار من در انجام آنچه بخواهد دقيق است. او است دانا و فرزانه».
+*۲. «{{متن قرآن|... إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌ لِما يَشاءُ إِنَّهُ هُوَ العَلِيمُ الحَكِيم}}<ref name=":1">[[آیه 100 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۰۰.]]</ref>؛ ... پروردگار من در انجام آنچه بخواهد دقيق است. او است دانا و فرزانه».
-*۳. {{متن قرآن|(أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللّهَ لَطِيفٌ خَبيرٌ)}}.([[سوره حج]]/۶۳) «نمى بينى كه خدا از آسمان آب فرو مى فرستد و روى زمين سرسبز مى شود خداى من دقيق وآگاه است».
+*۳. «{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللّهَ لَطِيفٌ خَبيرٌ}}<ref>[[آیه 63 سوره حج|سوره حج، آیه ۶۳.]]</ref>؛ نمى بينى كه خدا از آسمان آب فرو مى فرستد و روى زمين سرسبز مى شود خداى من دقيق وآگاه است».
-*۴. {{متن قرآن|(يا بُنَىَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل فَتَكُنْ فى صَخْرَة أَوْ فِى السَّماواتِ أَوْ فِى الأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّهُ إِنَّ اللّهَ لَطيفٌ خَبيرٌ)}}.([[سوره لقمان]]/۱۶) «اى فرزند من اگر خطيئه اى به اندازه سنگينى دانه خردل باشد، و در دل سنگ بزرگ يا آسمانها يا زمين قرار گيرد (بر خدا مخفى نمى ماند) آن را مى آورد. خداوند دقيق وآگاه است».
+*۴. «{{متن قرآن|يا بُنَىَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل فَتَكُنْ فى صَخْرَة أَوْ فِى السَّماواتِ أَوْ فِى الأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّهُ إِنَّ اللّهَ لَطيفٌ خَبيرٌ)}}<ref name=":2">[[آیه 16 سوره لقمان|سوره لقمان، آیه ۱۶.]]</ref>؛ اى فرزند من اگر خطيئه اى به اندازه سنگينى دانه خردل باشد، و در دل سنگ بزرگ يا آسمانها يا زمين قرار گيرد (بر خدا مخفى نمى ماند) آن را مى آورد. خداوند دقيق وآگاه است».
-*۵. {{متن قرآن|(اللّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ القَوِىُّ العَزِيز)}}.([[سوره شورى]]/۱۹) «خداوند به بندگان خود مهربان است هر كس را بخواهد روزى مى دهد، و او توانا و قدرتمند است».
+*۵. «{{متن قرآن|اللّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ القَوِىُّ العَزِيز}}<ref name=":3">[[آیه 19 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۱۹.]]</ref>؛  خداوند به بندگان خود مهربان است هر كس را بخواهد روزى مى دهد، و او توانا و قدرتمند است».
-*۶. {{متن قرآن|(أَلا يَعْلَمُ مَن خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الخَبير)}}.([[سوره ملک]]/۱۴) «آيا آن كس كه آفريده است (به مخلوق خود) علم ندارد، در حالى كه او دقيق و آگاه است».
+*۶. «{{متن قرآن|أَلا يَعْلَمُ مَن خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الخَبير}}<ref>[[آیه 14 سوره ملک|سوره تبارک، آیه ۱۴.]]</ref>؛ ملک]]/۱۴) آيا آن كس كه آفريده است (به مخلوق خود) علم ندارد، در حالى كه او دقيق و آگاه است».
-*۷. {{متن قرآن|(وَ اذْكُرْنَ ما يُتْلى فِى بُيُوتِكُنَّ مِنْ آياتِ اللّهِ وَ الحِكْمَةِ إِنَّ اللّهَ كانَ لَطيفاً خَبيراً)}}.([[سوره احزاب]]/۳۴) «آنچه در خانه هاى خود از آيات خدا و حكمت تلاوت مى شود ياد آوريد، خداوند دقيق و آگاه است».
+*۷. «{{متن قرآن|وَ اذْكُرْنَ ما يُتْلى فِى بُيُوتِكُنَّ مِنْ آياتِ اللّهِ وَ الحِكْمَةِ إِنَّ اللّهَ كانَ لَطيفاً خَبيراً}}<ref>[[آیه 34 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۳۴.]]</ref>؛ آنچه در خانه هاى خود از آيات خدا و حكمت تلاوت مى شود ياد آوريد، خداوند دقيق و آگاه است».
 اينها آياتى است كه در آنها اسم «لطيف» به عنوان وصف خدا آمده است. اكنون بايد معنى آن را بدست آوريم. [[ابن فارس]] مى گويد: اين لفظ دو معنى بيش ندارد، يكى حاكى از «رفق» و «مهربانى»، و ديگرى حاكى از ريزى و باريكى است. توضيح آنچه كه در «[[المنجد فی اللغة (کتاب)|المنجد]]» آمده اين است: هرگاه اين لفظ از باب (نَصَرَ يَنْصُرُ) گرفته شود، با حروف جرّى مانند ب و لام، متعدى شده و به معنى رأفت و مهربانى خواهد بود، چنانكه مى گويند: «لطَف يلطُف بفلان و لفلان رَفَقَ به». ولى هرگاه از باب (شَرُفَ يَشْرُفُ) باشد، نيازى به مفعول نداشته و به معناى دقت و ظرافت خواهد بود.
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 هدف از توصيف خدا در [[آیات]] ياد شده به اين اسم يكى از دو مطلب است: يا بيان دقت و ظرافت -كنايه از برترى وجود او از انديشه [[انسان]]-، و يا محبت و مهربانى است. اينک چهار مورد را يادآور مى شويم:
-*۱. ذات اقدس الهى «لطيف» و نامحسوس است، از اين جهت ديده نمى شود و لذا خدا در تعليل نامرئى بودن خود از كلمه «لطيف» به عنوان علت استفاده كرده مى فرمايد: {{متن قرآن|(لاتُدْرِكُهُ الأَبْصار وَ هُوَ يُدْرِكُ الأَبْصار وَ هُوَ اللَّطيفُ الخَبير)}} ([[سوره انعام]]/۱۰۳) و در حقيقت، علت جمله نخست وصف «لطيف»، و علت جمله دوم اسم «خبير» است.
+*۱. ذات اقدس الهى «لطيف» و نامحسوس است، از اين جهت ديده نمى شود و لذا خدا در تعليل نامرئى بودن خود از كلمه «لطيف» به عنوان علت استفاده كرده مى فرمايد: {{متن قرآن|«لاتُدْرِكُهُ الأَبْصار وَ هُوَ يُدْرِكُ الأَبْصار وَ هُوَ اللَّطيفُ الخَبير»}}<ref name=":۰" /> و در حقيقت، علت جمله نخست وصف «لطيف»، و علت جمله دوم اسم «خبير» است.
-*۲. آگاهى از پوشيده و پنهان ها، و آيه [[سوره لقمان]] ناظر به همين معنا است: {{متن قرآن|(يا بُنَىَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل ... إِنَّ اللّهَ لَطيفٌ خَبيرٌ)}}.([[سوره لقمان]]/۱۶)
+*۲. آگاهى از پوشيده و پنهان ها، و آيه [[سوره لقمان]] ناظر به همين معنا است: {{متن قرآن|«يا بُنَىَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل ... إِنَّ اللّهَ لَطيفٌ خَبيرٌ»}}<ref name=":2" />.
-*۳. لطيف در تدبير، چنان كه آيه [[سوره يوسف]] ناظر به همين معنا است. چون پس از بيان سرگذشت [[حضرت يوسف]] كه از دل چاه او را به تخت فرمانروايى رساند، چنين مى فرمايد: {{متن قرآن|(إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌ لِما يَشاء)}} ([[سوره يوسف]]/۱۰۰)؛ يعنى كارش را آن چنان با دقت و ظرافت صورت مى دهد كه فراتر از انديشه و خرد انسان است.
+*۳. لطيف در تدبير، چنان كه آيه [[سوره يوسف]] ناظر به همين معنا است. چون پس از بيان سرگذشت [[حضرت يوسف]] كه از دل چاه او را به تخت فرمانروايى رساند، چنين مى فرمايد: {{متن قرآن|«إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌ لِما يَشاء»}}<ref name=":1" />؛ يعنى كارش را آن چنان با دقت و ظرافت صورت مى دهد كه فراتر از انديشه و خرد انسان است.
-*۴. بيان رأفت و مهربانى خدا و لفظ لطيف در آيه [[سوره شورى]] ناظر به همين معنا است، چنان كه مى فرمايد: {{متن قرآن|(اللّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ)}}.([[سوره شورى]]/۱۹)
+*۴. بيان رأفت و مهربانى خدا و لفظ لطيف در آيه [[سوره شورى]] ناظر به همين معنا است، چنان كه مى فرمايد: {{متن قرآن|«اللّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ»}}<ref name=":3" />.
 با توجه به اين كه كلمه «لطيف» يكى از اهداف چهارگانه را در اين آيات تعقيب مى كند، مى توان گفت همه اين معانى جلوه هاى يكى از دو معنايى است كه [[ابن فارس]] بيان كرد. سه مورد نخست را بايد از شاخه هاى لطيف به معنى دقيق گرفت، و در حقيقت لازمه دقيق بودن ذات، نامرئى بودن و آگاهى از پنهانها، و تدبير فراتر از حس و خيال و خرد مى باشد. ولى مورد چهارم مربوط به معنى دوم است كه همان رفق و مهربانی مى باشد.
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 پس لطيف بودن [[خداوند]] به این معناست که او نيكى كننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است، در مسير نفع رساندن به آنان؛ يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است. به بیان دیگر، «لطيف» اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى ‌هايش.
 ==منابع==
 *منشور جاوید، آیت‌الله جعفر سبحانی، ج۲ ص ۳۹۹-۳۳۷.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{بخشی از یک کتاب}}
+اسم '''«لطيف»''' در [[قرآن کریم]] هفت بار آمده و در همه موارد وصف [[خدا]] قرار گرفته است، گاهى تنها با اسم «[[خبیر (اسم الله)|خبیر]]» و احياناً با دو اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]» و «[[حکیم (اسم الله)|حکیم]]» همراه آمده است، مانند:
-لطيف از اسامى [[خداوند]] است و او نيكى كننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است، در مسير نفع رساندن به آنان؛ يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است.
+*۱. {{متن قرآن|(لا تُدْرِكُهُ الأَبْصار وَ هُوَ يُدْرِكُ الأَبْصارَ وَهُوَ اللَّطيفُ الخَبير)}}.([[سوره انعام]]/۱۰۳) «ديدگان او را درك نمى كنند ولى او ديدگان را درك مى كند و او باريك بين و آگاه است».
-لطيف، اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى ‌هايش.
+*۲. {{متن قرآن|(...إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌ لِما يَشاءُ إِنَّهُ هُوَ العَلِيمُ الحَكِيم)}}.([[سوره يوسف]]/۱۰۰) «پروردگار من در انجام آنچه بخواهد دقيق است. او است دانا و فرزانه».
-==منابع==
+*۳. {{متن قرآن|(أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللّهَ لَطِيفٌ خَبيرٌ)}}.([[سوره حج]]/۶۳) «نمى بينى كه خدا از آسمان آب فرو مى فرستد و روى زمين سرسبز مى شود خداى من دقيق وآگاه است».
-* شرح الاسماء الحسنى، استاد علامه آيت الله سيد حسين همدانى درود آبادى.
+همچنين براى بيان آگاهى از پنهان ها، بهترين راه اين است كه لطيف و دقيق بودن ذات را گواه بر نفوذ او در گستره هستى بگيريم، زيرا شيئ دقيق مى تواند نافذ باشد، از اين جهت علمش گسترده و فراگير است.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{بخشی از یک کتاب}}
-در فرهنگ لغت چنين آمده است<ref>  فرهنگ لغت محيط: ج 3،ص 195، لطف. </ref> : لطف نمود؛ لطف نمودنى از روى لطف: مرافقت و مهربانى نمود، و يا از روى لطف و مهربانى كرم نمود: ريز و دقيق شد (لطيف شد)؛ و او لطيف است... و نسبت به بندگانش لطف بسيار دارد.
+در فرهنگ لغت چنين آمده است<ref>  فرهنگ لغت محيط: ج 3،ص 195، لطف. </ref>: لطف نمود؛ لطف نمودنى از روى لطف: مرافقت و مهربانى نمود، و يا از روى لطف و مهربانى كرم نمود؛ ريز و دقيق شد (لطيف شد)؛ و او لطيف است... و نسبت به بندگانش لطف بسيار دارد.
-لطيف از اسامى خداوند است و او نيكى كنننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است در مسير نفع رساندن به آنان يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است.
+لطيف از اسامى [[خداوند]] است و او نيكى كننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است، در مسير نفع رساندن به آنان؛ يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است.
 لطيف، اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى ‌هايش.
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ==منابع==
 شرح الاسماء الحسنى، استاد علامه آيت الله سيد حسين همدانى درود آبادى
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 لطيف از اسامى خداوند است و او نيكى كنننده و بسيار مهربان نسبت به خلقش است در مسير نفع رساندن به آنان يا نسبت به امور مخفى و پنهانى و ظرايف آن‌ها عالم و آگاه است.
-لطيف، اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى‌هايش.
+لطيف، اسمى از اسامى حضرت حق است، به جهت نفع رساندن به مخلوقاتش در نهايت لطف و مهربانى، و يا به جهت احاطه‌اش به دقائق و ظرائف امور عالم و ناديدنى ‌هايش.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
- شرح الاسماء الحسنى,استاد علامه آيت الله سيد حسين همدانى درود آبادى
+شرح الاسماء الحسنى، استاد علامه آيت الله سيد حسين همدانى درود آبادى