قوم سبأ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* ب. ماجرای ملکه سبأ */

2026-03-07T10:44:54Z

‏ب. ماجرای ملکه سبأ

Mohammadi در ‏۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۳

2026-03-07T10:43:39Z

مهدی موسوی در ‏۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۳

2025-07-27T05:43:27Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۵ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۰

2020-03-05T05:50:00Z

Aghajani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۱۴

2020-01-05T12:14:28Z

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-25T07:19:29Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

مهدی موسوی در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۴۵

2019-11-12T12:45:41Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۵ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۰۰

2018-08-15T12:00:54Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۵ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۲۰

2013-09-05T08:20:10Z

نمایش تغییرات

اله یاری: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} "سَبأَ" در ...' ایجاد کرد

2013-08-31T09:12:54Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} "سَبأَ" در ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

"سَبأَ" در لغت عرب به معنی خریدن و در اصطلاح نام مردی است که قبائل یمن همه از نسل او هستند و او "سَبَأ بن یشحب" است.<ref>- ابن منظور، لسان العرب، بیروت‌، دار صاد،ر1414 ق، سوم، ج1،ص93</ref>
گفته شده ده قبیله از قبائل عرب از ده فرزند او پدیده گشته‌اند،<ref>- صدر حاج سید جوادی، احمد ودیگران؛ دایرةالمعارف تشیع، تهران، شهیدسعید محبی، 1381ش، ج9،ص51</ref> بنابراین تمام فرزندان و قوم سبأ به نام جدّشان نامیده شده‌اند و بعد از این نامش به سرزمین آنها نیز منتقل شده است.<ref>- مکارم شیرازی، ناصر و دیگران؛ قصه‌های قرآن بر اساس تفسیر نمونه، تدوین حسین حسینی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1381ش، ص 508</ref>
'''
موقعیت جغرافیایی قوم سبأ:'''
یمن در ناحیه جنوب غربی عربستان است، سرزمین قوم سبا در قسمت شرقی صنعاء (پایتخت یمن) قرار دارد و نام شهر پایتخت قوم سبأ "مأرب" بوده است. و این محدوده در زمانهای گذشته با تغییر دولتها، متغیر بوده؛ شاهان تبابعه و اصحاب اخدود از جمله این دولتها بودند.<ref>- مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب،1360ش،ج5،ص12</ref>
مردم باهوش این سرزمین در نقاط حساس، سدهای زیادی ساخته بودند که از همه مهمتر "سد مأرب" بود و مجاری مختلف در آن ایجاد کرده بودند که در اثر آن باغهای زیبا و کشتزارهای پر برکت در دو طرف مسیر رودخانه ایجاد شده بود.<ref>- مکارم شیرازی، ناصر و دیگران؛ تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1374 ش،اول، ج18، ص 67</ref> سبائیان یا قوم سبأ و دو قوم دیگر (معینیان وحمیریان) در تاریخ عربستان نقش مهمی داشته‌اند، آنان نخستین قوم عربستان جنوبی بودند که به آستانه تمدن گام نهادند.<ref>- خرمشاهی، بهاءالدین؛ دانش نامۀ قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان و ناهید، 1377ش، اول، ج 2، ص 1182</ref>

'''قوم سبأ در قرآن:'''
این کلمه تنها دو بار در قرآن آمده ( یکی در سورۀ سبأ که به سرزمین و نعمات و ناسپاسی و... قوم می‌پردازد و دیگری در سورۀ نمل که داستان حضرت سلیمان و هدهد و ملکه سبأ است):
« لَقَدْ کاَنَ لِسَبَإٍ فیِ مَسْکَنِهِمْ ءَایَةٌ جَنَّتَانِ عَن یَمِینٍ وَ شِمَالٍ کلُُواْ مِن رِّزْقِ رَبِّکُمْ وَ اشْکُرُواْ لَهُ بَلْدَةٌ طَیِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُور »<ref>- سبأ/15 (ترجمۀ آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد)</ref>
« برای قوم سبأ در محل سکونتشان نشانه‌ای (از قدرت الهی) بود، دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ ( رودخانۀ عظیم و میوه‌های فراوان به آنها گفتیم ) بخورید و شکر او را به جا آورید شهری است پاک و پاکیزه و پروردگاری آمرزنده و مهربان.»

این باغهای به هم پیوسته که در دو طرف نهر به وجود آورده بودند، به قدری پر برکت بود که‌ در تواریخ آمده اگر کسی سبدی بر روی سر می‌گذاشت و در فصل میوه از زیر درختان عبور می‌کرد آن قدر میوه در آن می‌ریخت که بعد از مدت کوتاهی سبد پر می‌شد! نشانه بزرگی که در این آیات به آن اشاره شده است تبدیل شدن سیل‌ها به عنوان عامل ویرانی، به مهمترین عامل عمران و آبادانی است.<ref>- تفسیر نمونه‌، پیشین،ج18،ص58</ref>
وفور نعمت آمیخته با امنیت محیطی بسیار مرفه برای زندگی پاک، آماده ساخته بود، محیطی مهیا برای اطاعت پروردگار، و تکامل در جنبه‌های معنوی، اما آنها قدر این همه نعمت را ندانستند، خدا را به دست فراموشی سپردند و به کفران نعمت مشغول شدند، به فخر فروشی پرداختند و به اختلافات طبقاتی دامن زدند.<ref>- همان، ص68</ref>
«فَقَالُواْ رَبَّنَا بَاعِدْ بَین أَسْفَارِنَا وَ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ
فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِیثَ وَ مَزَّقْنَاهُمْ کلُ‌َّ مُمَزَّقٍ
إِنَّ فیِ ذَالِکَ لَآیَاتٍٍ لِّکل‌ِّ صَبَّارٍ شَکُور »<ref>- سبأ/19</ref>
« ولی گفتند:پروردگارا میان سفرهای ما دور بیفکن (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند و ما آنان را داستانهایی برای عبرت دیگران قرار دادیم و جمعیتشان را متلاشی ساختیم.»

این درخواست احمقانه نشانه تنگ نظری اغنیاء نسبت به فقراء بود آنها نمی‌خواستند افراد کم درآمد مانند ثروتمندان با آسایش و بدون زاد و توشه سفر کنند.
«إِنَّ فیِ ذَالِکَ لَآیَاتٍٍ لِّکل صَبَّارٍ شَکُور» یعنی در این داستانها که از قوم سبا نقل کردیم، اندرزها و آیت‌ها است، برای هر کسی که در راه خدا صبر بسیار داشته باشد، و شکرش در برابر نعمتهای بی شمار خدا نیز زیاد باشد، و از شنیدن و خواندن این آیات استدلال کند بر اینکه بر انسان واجب است که پروردگار خود را از در شکر، عبادت کند، و نیز بر اینکه در ماورای این زندگی، روز بعثی هست، که در آن روز زنده می‌شود و به خاطر اعمالش مجازات می‌شود.<ref>- طباطبایی،محمد حسین؛ تفسیر المیزان،ترجمه محمد باقر موسوی همدانی،قم،انتشارات اسلامی،1374ش،پنجم،ج16،ص551</ref>

'''سرانجام قوم ناسپاس سبأ:'''
ناسپاسی و حسادت این قوم مرفه باعث شد تا گرفتار عذاب الهی شوند.
آنچه باعث انحطاط تمدن عربستان جنوبی گردید، شکسته شدن سد مشهور "مأرب" بود که باعث جاری شدن آب زیاد آن به سرزمین سبأ شد. آبادی‌ها و باغها و قصرها را ویران نمود و سرزمین آباد آنها تبدیل به بیابانی خشک و بی آب و علف گردید و تنها چند درخت "اراک" و "شوره گز" و "سدر" به جای ماند.<ref>- قصه های قرآن بر اساس تفسیر نمونه، پیشین، ص508</ref>
قرآن از این سیل به «سیل عَرِِِم» یاد می کند:
«فَأَعْرَضُواْ فَأَرْسَلْنَا عَلَیهِْمْ سَیْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْنَاهُم بجَِنَّتَیهِْمْ جَنَّتَینْ‌ِ ذَوَاتیَ‌ْ أُکُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شیَ‌ْءٍ مِّن سِدْرٍ قَلِیلٍ. ذَالِکَ جَزَیْنَاهُم بِمَا کَفَرُواْ وَ هَلْ نجازِی إِلَّا الْکَفُور »<ref>- سبأ/ 17-16</ref>
«و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغ پر برکتشان را به دو باغ بی ارزش با میوه های تلخ و درختان شوره گز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم این کیفر را به خاطر کفرانشان به آنها دادیم.»

«عَرِم» به معنی خشونت و کج خلقی و سختگیری است، و توصیف سیلاب به آن اشاره به شدت خشونت و ویرانگری آن است.<ref>- تفسیرنمونه، پیشین، ج18، ص59</ref>‌
برای این لفظ معانی دیگری نیز ذکر شده است از جمله:
1. «عرم» سیل بنیان کنی است که قابل تحمّل و طاقت نیست.<ref>- طبرسی، فضل بن حسن؛ تفسیر مجمع البیان،ترجمه گروهی از مترجمان، تهران، فراهانی‌،1360 ش،‌ اول،ج 20،ص245</ref>
2. موشهایی که سد را سوراخ کردند و باعث ویران شدن آن شدند.
3. اسم سد
4. اسم مکان
5. باران شدید<ref>- لسان العرب، پیشین،ج12، ص394</ref> و...
به هر حال در اثر ویرانی این سیل شدید قبیله‌های سبأ به مکانهای دیگری مهاجرت کردند و این پراکندگی در میان اعراب ضرب المثل شد.

واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به حضرت سلیمان و ملکه سبأ است که در سورۀ نمل بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است، قرآن از زبان هدهد چنین میگوید:
« إِنیّ‌ِ وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِکُهُمْ وَ أُوتِیَتْ
مِن کُلّ‌ِ شَی‌ْءٍ وَ لهََا عَرْشٌ عَظِیم‌ »<ref>- نمل/23</ref>
«من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند، و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد »

نام ملکه سبأ را "بلقیس بنت شراحیل" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>- فیض کاشانی، ملا محسن؛ تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، 1415 ق‌، دوم‌،ج4، ص64 - مجمع البیان، پیشین،ج18، ص98</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل قرآن او و قومش آفتاب پرست بوده‌اند:
« وَجَدتُّهَا وَ قَوْمَهَا یَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ اللَّهِ وَ زَیَّن لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ فَهُمْ لَا یَهْتَدُون »‌<ref>- نمل/24</ref>
«او و قومش را دیدم که برای غیر خدا( خورشید) سجده می‌کنند و شیطان اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!»

حضرت سلیمان(ع) بر او پیامی می‌فرستد و او را به تسلیم شدن فرا می خواند،<ref>-سبا /31</ref> بلقیس بعد از مشورت با اشراف و بزرگان،<ref>- سبا / 32</ref> ابتدا برای آزمودن سلیمان(ع) هدایایی می‌فرستد تا پیامبر بودن او برایش آشکار شود،<ref>- سبا /35</ref> سلیمان(ع) به جای پذیرفتن هدایا، آنها را تهدید به فشار نظامی می‌کند.<ref>- سبا / 37</ref>
ادامه داستان آوردن تخت بلقیس نزد سلیمان،<ref>- سبا / 43- 38</ref> سپس حضور ملکه سبأ در قصر پیامبر خدا و به خدا ایمان آوردن ملکه سبأ است.<ref>- سبا /44</ref>

سرانجام کار ملکه سبأ:
آنچه در قرآن مجید پیرامون ملکه سبأ آمده همان مقدار است که در بالا خواندیم، سرانجام ایمان آورد و به خیل صالحان پیوست، اما اینکه بعد از ایمان به کشور خود بازگشت و به حکومت خود از طرف سلیمان ادامه داد، یا نزد سلیمان ماند و با او ازدواج کرد، یا به توصیه سلیمان با یکی از ملوک یمن که به عنوان "تبع" مشهور بودند پیمان زناشویی بست، در قرآن اشاره‌ای به اینها نشده است.<ref>- تفسیر نمونه،پیشین، ج15، ص484</ref>
آنچه در تواریخ نقل شده این است که سلیمان(ع) وارد سرزمین سبأ می شود و با بلقیس ازدواج می‌کند.<ref>- دهخدا، علی اکبر؛ لغت نامه، تهران، دانشگاه تهران، 1377ش،دوم، ج 4،ص 4968</ref> و سرزمین تحت سلطه سلیمان(ع) از حجاز تا یمن و محدوده سبأ و مأرب گسترش می‌یابد.<ref>- التحقیق، پیشین،ص13</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
== منابع ==
*قوم سبأ، علی محمودی [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=33962 پژوهشکده باقرالعلوم] تاریخ بازیابی،9 شهریور 1392.
[[رده:اقوام در قرآن ]]

@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 === ب. ماجرای ملکه سبأ ===
-واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است. [[قرآن]] از زبان هدهد چنین می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|27|22}} 💠<ref>[[آیه 22 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۱۶.]]</ref> {{آیه|27|23}}<ref>[[آیه 23 سوره نمل|همان، آیه ۲۳.]]</ref>}}؛ هدهد گفت: «من بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی؛ من از سرزمین «سبا» یک خبر قطعی برای تو آورده‌ام. من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد».
+واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است. [[قرآن]] از زبان هدهد چنین می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|27|22}} 💠<ref>[[آیه 22 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۲۲.]]</ref> {{آیه|27|23}}<ref>[[آیه 23 سوره نمل|همان، آیه ۲۳.]]</ref>}}؛ هدهد گفت: «من بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی؛ من از سرزمین «سبا» یک خبر قطعی برای تو آورده‌ام. من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد».
 نام ملکه سبأ را "[[بلقیس|بلقیس بنت شراحیل]]" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>فیض کاشانی، تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، ۱۴۱۵ ق‌، دوم‌، ج۴، ص۶۴؛ مجمع البیان، پیشین، ج۱۸، ص۹۸.</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل [[قرآن]] او و قومش خورشید پرست بوده‌اند: «{{متن قرآن|وَجَدْتُهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ}}؛<ref>[[آیه 24 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۲۴.]]</ref>؛ او و قومش را دیدم که برای غیرخدا (خورشید) [[سجده]] می‌کنند و [[شیطان]] اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!»‌.

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 ===الف. قوم ناسپاس سبأ===
-{{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ '''لِسَبَإٍ''' فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ  كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ  بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/۱۵.</ref> برای قوم سبأ در محل سکونتشان نشانه‌ای (از قدرت الهی) بود، دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظیم و میوه‌های فراوان به آنها گفتیم) بخورید و شکر او را به جا آورید، شهری است پاک و پاکیزه و پروردگاری آمرزنده و مهربان.<ref>ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد.</ref>
+«{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ '''لِسَبَإٍ''' فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ  كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ  بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ}}<ref>[[آیه 15 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۵.]]</ref>؛ برای قوم سبأ در محل سکونتشان نشانه‌ای (از قدرت الهی) بود، دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظیم و میوه‌های فراوان به آنها گفتیم) بخورید و شکر او را به جا آورید، شهری است پاک و پاکیزه و پروردگاری آمرزنده و مهربان».<ref>ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد.</ref>
 این باغهای به هم پیوسته که در دو طرف نهر به وجود آورده بودند، به قدری پربرکت بود که‌ در تواریخ آمده اگر کسی سبدی بر روی سر می‌گذاشت و در فصل میوه از زیر درختان عبور می‌کرد آن قدر میوه در آن می‌ریخت که بعد از مدت کوتاهی سبد پر می‌شد! نشانه بزرگی که در این آیات به آن اشاره شده است، تبدیل شدن سیل‌ها به عنوان عامل ویرانی به مهمترین عامل عمران و آبادانی است.<ref>تفسیر نمونه‌، پیشین، ج۱۸، ص۵۸.</ref>
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 وفور نعمت آمیخته با امنیت، محیطی بسیار مرفه برای زندگی پاک، آماده ساخته بود؛ محیطی مهیا برای اطاعت پروردگار و تکامل در جنبه‌های معنوی، اما آنها قدر این همه نعمت را ندانستند، [[خدا]] را بدست فراموشی سپردند و به [[کفران نعمت]] مشغول شدند، به فخرفروشی پرداختند و به اختلافات طبقاتی دامن زدند.<ref>همان، ص۶۸.</ref>
-{{متن قرآن|«فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ  إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/۱۹.</ref> ولی گفتند: پروردگارا میان سفرهای ما دور بیفکن (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند و ما آنان را داستانهایی برای عبرت دیگران قرار دادیم و جمعیتشان را متلاشی ساختیم.
+«{{متن قرآن|فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ  إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ}}<ref>[[آیه 19 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۹.]]</ref>؛ ولی گفتند: پروردگارا میان سفرهای ما دور بیفکن (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند و ما آنان را داستانهایی برای عبرت دیگران قرار دادیم و جمعیتشان را متلاشی ساختیم».
 این درخواست احمقانه نشانه تنگ نظری اغنیاء نسبت به فقراء بود. آنها نمی‌خواستند افراد کم درآمد مانند ثروتمندان با آسایش و بدون زاد و توشه سفر کنند.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 ناسپاسی و حسادت این قوم مرفه باعث شد تا گرفتار [[عذاب]] الهی شوند. آنچه باعث انحطاط تمدن عربستان جنوبی گردید، شکسته شدن سد مشهور "مأرب" بود که باعث جاری شدن آب زیاد آن به سرزمین سبأ شد. آبادی‌ها و باغها و قصرها را ویران نمود و سرزمین آباد آنها تبدیل به بیابانی خشک و بی آب و علف گردید و تنها چند درخت "اراک" و "شوره گز" و "سدر" به جای ماند.<ref>قصه های قرآن بر اساس تفسیر نمونه، پیشین، ص۵۰۸.</ref>
-[[قرآن]] از این سیل به «سیل عَرِم» یاد می کند: {{متن قرآن|«فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ * ذَٰلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِمَا كَفَرُوا وَهَلْ نُجَازِي إِلَّا الْكَفُورَ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/ ۱۷-۱۶</ref> و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغ پربرکتشان را به دو باغ بی ارزش با میوه های تلخ و درختان شوره گز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم این کیفر را به خاطر کفرانشان به آنها دادیم.
+[[قرآن]] از این سیل به «سیل عَرِم» یاد می کند: «{{متن قرآن|{{آیه|34|16}} 💠<ref>[[آیه 16 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۶.]]</ref> {{آیه|34|17}}<ref>[[آیه 17 سوره سبأ|همان، آیه ۱۷.]]</ref>}}؛ و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغ پربرکتشان را به دو باغ بی ارزش با میوه های تلخ و درختان شوره گز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم این کیفر را به خاطر کفرانشان به آنها دادیم».
 «عَرِم» به معنی خشونت و کج خلقی و سختگیری است و توصیف سیلاب به آن، اشاره به شدت خشونت و ویرانگری آن است.<ref>تفسیرنمونه، پیشین، ج۱۸، ص۵۹.</ref> برای این لفظ معانی دیگری نیز ذکر شده است، از جمله: «عرم» سیل بنیان کنی است که قابل تحمل و طاقت نیست؛<ref>طبرسی، فضل بن حسن؛ تفسیر مجمع البیان، ترجمه گروهی از مترجمان، تهران، فراهانی‌، ۱۳۶۰ ش،‌ اول، ج۲۰، ص۲۴۵.</ref> موشهایی که سد را سوراخ کردند و باعث ویران شدن آن شدند؛ اسم سد؛ اسم مکان؛ باران شدید.<ref>لسان العرب، پیشین، ج۱۲، ص۳۹۴</ref>
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 === ب. ماجرای ملکه سبأ ===
-واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است. [[قرآن]] از زبان هدهد چنین می گوید: {{متن قرآن|«...فَقَالَ أَحَطْتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُكَ مِنْ '''سَبَإٍ''' بِنَبَإٍ يَقِينٍ * إِنِّي وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ»}}؛<ref>[[سوره نمل]]/۲۳-۲۲.</ref> هدهد گفت: «من بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی؛ من از سرزمین «سبا» یک خبر قطعی برای تو آورده‌ام. من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد.
+واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است. [[قرآن]] از زبان هدهد چنین می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|27|22}} 💠<ref>[[آیه 22 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۱۶.]]</ref> {{آیه|27|23}}<ref>[[آیه 23 سوره نمل|همان، آیه ۲۳.]]</ref>}}؛ هدهد گفت: «من بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی؛ من از سرزمین «سبا» یک خبر قطعی برای تو آورده‌ام. من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد».
-نام ملکه سبأ را "[[بلقیس|بلقیس بنت شراحیل]]" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>فیض کاشانی، تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، ۱۴۱۵ ق‌، دوم‌، ج۴، ص۶۴؛ مجمع البیان، پیشین، ج۱۸، ص۹۸.</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل [[قرآن]] او و قومش خورشید پرست بوده‌اند: {{متن قرآن|«وَجَدْتُهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ»‌}}؛<ref>[[سوره نمل]]/۲۴.</ref> او و قومش را دیدم که برای غیرخدا (خورشید) [[سجده]] می‌کنند و [[شیطان]] اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!
+نام ملکه سبأ را "[[بلقیس|بلقیس بنت شراحیل]]" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>فیض کاشانی، تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، ۱۴۱۵ ق‌، دوم‌، ج۴، ص۶۴؛ مجمع البیان، پیشین، ج۱۸، ص۹۸.</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل [[قرآن]] او و قومش خورشید پرست بوده‌اند: «{{متن قرآن|وَجَدْتُهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ}}؛<ref>[[آیه 24 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۲۴.]]</ref>؛ او و قومش را دیدم که برای غیرخدا (خورشید) [[سجده]] می‌کنند و [[شیطان]] اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!»‌.
 [[حضرت سلیمان]] علیه السلام بر او پیامی می‌فرستد و او را به تسلیم شدن فرامی خواند،<ref>[[سوره سبا]]/۳۱.</ref> بلقیس بعد از مشورت با اشراف و بزرگان،<ref>[[سوره سبا]]/۳۲.</ref> ابتدا برای آزمودن سلیمان علیه السلام هدایایی می‌فرستد تا پیامبر بودن او برایش آشکار شود.<ref>[[سوره سبا]]/۳۵.</ref> سلیمان علیه السلام به جای پذیرفتن هدایا، آنها را تهدید به فشار نظامی می‌کند.<ref>[[سوره سبا]]/۳۷.</ref> ادامه داستان، آوردن تخت بلقیس نزد سلیمان،<ref>[[سوره سبا]]/۴۳-۳۸.</ref> سپس حضور ملکه سبأ در قصر حضرت سلیمان و به خدا [[ایمان]] آوردن ملکه سبأ است.<ref>[[سوره سبا]]/۴۴.</ref>

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 ==منابع==
-*قوم سبأ، علی محمودی [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=33962 پژوهشکده باقرالعلوم]، تاریخ بازیابی، 9 شهریور 1392.
+*قوم سبأ، علی محمودی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی، 9 شهریور 1392.
 [[رده:اقوام در قرآن]]

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ===الف. قوم ناسپاس سبأ===
-{{متن قرآن|«لَقَدْ کاَنَ لِسَبَإٍ فیِ مَسْکَنِهِمْ ءَایَةٌ جَنَّتَانِ عَن یَمِینٍ وَ شِمَالٍ کلُُواْ مِن رِّزْقِ رَبِّکُمْ وَاشْکُرُواْ لَهُ بَلْدَةٌ طَیِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُور»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/15 (ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد.)</ref> برای قوم سبأ در محل سکونتشان نشانه‌ای (از قدرت الهی) بود، دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظیم و میوه‌های فراوان به آنها گفتیم) بخورید و شکر او را به جا آورید، شهری است پاک و پاکیزه و پروردگاری آمرزنده و مهربان.
+{{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ  كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ  بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/15 (ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد.)</ref> برای قوم سبأ در محل سکونتشان نشانه‌ای (از قدرت الهی) بود، دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظیم و میوه‌های فراوان به آنها گفتیم) بخورید و شکر او را به جا آورید، شهری است پاک و پاکیزه و پروردگاری آمرزنده و مهربان.
 این باغهای به هم پیوسته که در دو طرف نهر به وجود آورده بودند، به قدری پربرکت بود که‌ در تواریخ آمده اگر کسی سبدی بر روی سر می‌گذاشت و در فصل میوه از زیر درختان عبور می‌کرد آن قدر میوه در آن می‌ریخت که بعد از مدت کوتاهی سبد پر می‌شد! نشانه بزرگی که در این آیات به آن اشاره شده است تبدیل شدن سیل‌ها به عنوان عامل ویرانی به مهمترین عامل عمران و آبادانی است.<ref>تفسیر نمونه‌، پیشین، ج18، ص58.</ref>
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 وفور نعمت آمیخته با امنیت محیطی بسیار مرفه برای زندگی پاک، آماده ساخته بود. محیطی مهیا برای اطاعت پروردگار و تکامل در جنبه‌های معنوی، اما آنها قدر این همه نعمت را ندانستند، [[خدا]] را بدست فراموشی سپردند و به [[کفران نعمت]] مشغول شدند، به فخرفروشی پرداختند و به اختلافات طبقاتی دامن زدند.<ref>همان، ص68.</ref>
-{{متن قرآن|«فَقَالُواْ رَبَّنَا بَاعِدْ بَین أَسْفَارِنَا وَ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِیثَ وَ مَزَّقْنَاهُمْ کلُ‌َّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فیِ ذَالِکَ لَآیَاتٍٍ لِّکل‌ِّ صَبَّارٍ شَکُور»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/19.</ref> ولی گفتند: پروردگارا میان سفرهای ما دور بیفکن (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند و ما آنان را داستانهایی برای عبرت دیگران قرار دادیم و جمعیتشان را متلاشی ساختیم.
+{{متن قرآن|«فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ  إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/19.</ref> ولی گفتند: پروردگارا میان سفرهای ما دور بیفکن (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند و ما آنان را داستانهایی برای عبرت دیگران قرار دادیم و جمعیتشان را متلاشی ساختیم.
 این درخواست احمقانه نشانه تنگ نظری اغنیاء نسبت به فقراء بود. آنها نمی‌خواستند افراد کم درآمد مانند ثروتمندان با آسایش و بدون زاد و توشه سفر کنند.
-{{متن قرآن|«إِنَّ فیِ ذَالِکَ لَآیَاتٍٍ لِّکل صَبَّارٍ شَکُور»}} یعنی در این داستانها که از قوم سبا نقل کردیم، اندرزها و آیت‌ها است برای هر کسی که در راه خدا صبر بسیار داشته باشد و شکرش در برابر نعمت های بی شمار خدا نیز زیاد باشد و از شنیدن و خواندن این آیات استدلال کند بر این که بر انسان واجب است که پروردگار خود را از در [[شکر]]، [[عبادت]] کند و نیز بر این که در ماورای این زندگی، روز بعثی هست که در آن روز زنده می‌شود و به خاطر اعمالش مجازات می‌شود.<ref>طباطبایی، محمدحسین؛ تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم، انتشارات اسلامی، 1374ش، پنجم، ج16، ص551.</ref>
+{{متن قرآن|«إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ»}} یعنی در این داستانها که از قوم سبا نقل کردیم، اندرزها و آیت‌ها است برای هر کسی که در راه خدا صبر بسیار داشته باشد و شکرش در برابر نعمت های بی شمار خدا نیز زیاد باشد و از شنیدن و خواندن این آیات استدلال کند بر این که بر انسان واجب است که پروردگار خود را از در [[شکر]]، [[عبادت]] کند و نیز بر این که در ماورای این زندگی، روز بعثی هست که در آن روز زنده می‌شود و به خاطر اعمالش مجازات می‌شود.<ref>طباطبایی، محمدحسین؛ تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم، انتشارات اسلامی، 1374ش، پنجم، ج16، ص551.</ref>
 ناسپاسی و حسادت این قوم مرفه باعث شد تا گرفتار [[عذاب]] الهی شوند. آنچه باعث انحطاط تمدن عربستان جنوبی گردید، شکسته شدن سد مشهور "مأرب" بود که باعث جاری شدن آب زیاد آن به سرزمین سبأ شد. آبادی‌ها و باغها و قصرها را ویران نمود و سرزمین آباد آنها تبدیل به بیابانی خشک و بی آب و علف گردید و تنها چند درخت "اراک" و "شوره گز" و "سدر" به جای ماند.<ref>قصه های قرآن بر اساس تفسیر نمونه، پیشین، ص508.</ref>
-[[قرآن]] از این سیل به «سیل عَرِم» یاد می کند: {{متن قرآن|«فَأَعْرَضُواْ فَأَرْسَلْنَا عَلَیهِْمْ سَیْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْنَاهُم بجَِنَّتَیهِْمْ جَنَّتَینْ‌ِ ذَوَاتیَ‌ْ أُکُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شیَ‌ْءٍ مِّن سِدْرٍ قَلِیلٍ. ذَالِکَ جَزَیْنَاهُم بِمَا کَفَرُواْ وَ هَلْ نجازِی إِلَّا الْکَفُور»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/ 17-16</ref> و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغ پربرکتشان را به دو باغ بی ارزش با میوه های تلخ و درختان شوره گز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم این کیفر را به خاطر کفرانشان به آنها دادیم.
+[[قرآن]] از این سیل به «سیل عَرِم» یاد می کند: {{متن قرآن|«فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ* ذَٰلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِمَا كَفَرُوا وَهَلْ نُجَازِي إِلَّا الْكَفُورَ»}}؛<ref>[[سوره سبأ]]/ 17-16</ref> و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و دو باغ پربرکتشان را به دو باغ بی ارزش با میوه های تلخ و درختان شوره گز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم این کیفر را به خاطر کفرانشان به آنها دادیم.
 «عَرِم» به معنی خشونت و کج خلقی و سختگیری است و توصیف سیلاب به آن اشاره به شدت خشونت و ویرانگری آن است.<ref>تفسیرنمونه، پیشین، ج18، ص59.</ref>‌ برای این لفظ معانی دیگری نیز ذکر شده است از جمله:
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 === ب. ماجرای ملکه سبأ ===
-واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است، قرآن از زبان هدهد چنین می گوید: {{متن قرآن|«إِنیّ‌ِ وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِکُهُمْ وَ أُوتِیَتْ مِن کُلّ‌ِ شَی‌ْءٍ وَلهََا عَرْشٌ عَظِیم‌»}}؛<ref>[[سوره نمل]]/23.</ref> من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد.
+واقعه‌ای دیگر، قسمتی از داستان مربوط به [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ]] است که در [[سوره نمل]] بیان شده، از این آیات بدست می‌آید که این قوم دارای حکومت بوده‌اند و زنی بر آنها سلطنت داشته است، قرآن از زبان هدهد چنین می گوید: {{متن قرآن|«إِنِّي وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ»}}؛<ref>[[سوره نمل]]/23.</ref> من زنی را دیدم که بر آنان حکومت می‌کند و همه چیز در اختیار دارد، و (به خصوص) تخت عظیمی دارد.
-نام ملکه سبأ را "[[بلقیس|بلقیس بنت شراحیل]]" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>فیض کاشانی، ملا محسن؛ تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، 1415 ق‌، دوم‌، ج4، ص64 - مجمع البیان، پیشین، ج18، ص98.</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل [[قرآن]] او و قومش آفتاب پرست بوده‌اند: {{متن قرآن|«وَجَدتُّهَا وَ قَوْمَهَا یَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ اللَّهِ وَ زَیَّن لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ فَهُمْ لَا یَهْتَدُون»‌}}؛<ref>[[سوره نمل]]/24.</ref> او و قومش را دیدم که برای غیرخدا (خورشید) [[سجده]] می‌کنند و [[شیطان]] اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!
+نام ملکه سبأ را "[[بلقیس|بلقیس بنت شراحیل]]" ‌ذکر کرده‌اند.<ref>فیض کاشانی، ملا محسن؛ تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی،‌ تهران، الصدر، 1415 ق‌، دوم‌، ج4، ص64 - مجمع البیان، پیشین، ج18، ص98.</ref> بلقیس دارایی عظیمی داشته است و به نقل [[قرآن]] او و قومش آفتاب پرست بوده‌اند: {{متن قرآن|«وَجَدْتُهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ»‌}}؛<ref>[[سوره نمل]]/24.</ref> او و قومش را دیدم که برای غیرخدا (خورشید) [[سجده]] می‌کنند و [[شیطان]] اعمالشان را در نظرشان جلوه داده و آنها را از راه بازداشته و از این رو هدایت نمی‌شوند!
 [[حضرت سلیمان]] علیه السلام بر او پیامی می‌فرستد و او را به تسلیم شدن فرامی خواند،<ref>[[سوره سبا]]/31.</ref> بلقیس بعد از مشورت با اشراف و بزرگان،<ref>[[سوره سبا]]/32.</ref> ابتدا برای آزمودن سلیمان علیه السلام هدایایی می‌فرستد تا پیامبر بودن او برایش آشکار شود،<ref>[[سوره سبا]]/35.</ref> سلیمان علیه السلام به جای پذیرفتن هدایا، آنها را تهدید به فشار نظامی می‌کند.<ref>[[سوره سبا]]/37.</ref> ادامه داستان، آوردن تخت بلقیس نزد سلیمان،<ref>[[سوره سبا]]/43-38.</ref> سپس حضور ملکه سبأ در قصر پیامبر خدا و به خدا [[ایمان]] آوردن ملکه سبأ است.<ref>[[سوره سبا]]/44.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۱۹
سطر ۵۸:		سطر ۵۸:

	[[رده:اقوام در قرآن]]		[[رده:اقوام در قرآن]]
		+	{{خوب}}
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= متوسط
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۰۰
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}
−
	"سَبأَ" در لغت عرب به معنی خریدن و در اصطلاح نام مردی است که قبائل یمن همه از نسل او هستند و او "سَبَأ بن یشحب" است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، بیروت‌، دار صاد، ر1414 ق، سوم، ج1، ص93.</ref>		"سَبأَ" در لغت عرب به معنی خریدن و در اصطلاح نام مردی است که قبائل یمن همه از نسل او هستند و او "سَبَأ بن یشحب" است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، بیروت‌، دار صاد، ر1414 ق، سوم، ج1، ص93.</ref>