قرض الحسنه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۵

2026-03-09T12:45:39Z

مهدی موسوی در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۹

2025-07-15T07:29:56Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* آثار قرض الحسنه */

2025-02-22T12:33:43Z

‏آثار قرض الحسنه

Mohammadi: /* مفهوم قرض الحسنه */

2025-02-22T12:28:28Z

‏مفهوم قرض الحسنه

Aghajani در ‏۴ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۴۳

2020-03-04T10:43:24Z

مهدی موسوی در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۴۲

2019-10-31T06:42:47Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2019-10-30T13:19:06Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۶ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۴

2019-10-06T06:04:35Z

Aghajani در ‏۶ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۰

2019-10-06T06:00:41Z

سید مهدی خدایی در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۰۲

2016-01-18T10:02:36Z

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 سرّ تعبیر از هر کار خیرخواهانه به قرض الحسنه در قرآن، محفوظ بودن عین و اصل مال نزد خداست؛ یعنی همانگونه که در قرض و وام، مال از بین نمی‌رود و بازمی‌گردد،<ref>[[سوره بقره]]: ۱۱۰.</ref> در این گونه امور نیز هر چه در راه خدا هزینه شود، بازمی‌گردد.<ref>تسنیم، پیشین، ص۵۸۷.</ref> و بلکه چندین برابر آن را به عنوان پاداش دریافت می‌کنید.<ref>[[سوره بقره]]: ۲۴۵.</ref>
-قرض باید با [[نیت]] پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: {{متن قرآن|«... وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا ...»}}.<ref>[[سوره مزمل]]، آیه ۲۰.</ref> همچنین قرض باید بدون نفع و سود باشد زیرا در این صورت [[ربا|ربوی]] بوده و [[حرام]] خواهد بود.
+قرض باید با [[نیت]] پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: «{{متن قرآن|... وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا ...}}<ref>[[آیه 20 سوره مزمل|سوره مزمل، آیه ۲۰.]]</ref>؛ همچنین قرض باید بدون نفع و سود باشد زیرا در این صورت [[ربا|ربوی]] بوده و [[حرام]] خواهد بود».
 ==جایگاه قرض الحسنه در قرآن==
-قرض الحسنه در مکتب [[اسلام]] جایگاهی مخصوص دارد و تاکید اسلام برای کمک به فقرا و مستمندان به معنی پذیرفتن فقر نیست، بلکه تلاشی برای برکندن فقر از زندگی بشری است. در شأن و مقام قرض‌الحسنه که از تعالیم دینی برخاسته، آیات بسیاری آمده است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: {{متن قرآن|«مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ...»}}.<ref>[[سوره بقره]]: ۲۴۵.</ref> «کیست که به خدا «قرض الحسنه‌ای» دهد (و از اموالی که خدا به او بخشیده، انفاق کند) تا آن را برای او چندین برابر کند...». با توجه به [[آیه]] دو نکته قابل ذکر است:
+قرض الحسنه در مکتب [[اسلام]] جایگاهی مخصوص دارد و تاکید اسلام برای کمک به فقرا و مستمندان به معنی پذیرفتن فقر نیست، بلکه تلاشی برای برکندن فقر از زندگی بشری است. در شأن و مقام قرض‌الحسنه که از تعالیم دینی برخاسته، آیات بسیاری آمده است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: «{{متن قرآن|مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ...}}<ref>[[آیه 245 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۴۵.]]</ref>؛ کیست که به خدا «قرض الحسنه‌ای» دهد (و از اموالی که خدا به او بخشیده، انفاق کند) تا آن را برای او چندین برابر کند...». با توجه به [[آیه]] دو نکته قابل ذکر است:
 *الف) خداوند متعال مالی را که مؤمنین در راه او خرج می کنند، قرض گرفتن خودش نامیده است.<ref>تفسیر المیزان، ج۲، ص۴۳۲.</ref>
 *ب) مفهوم چند برابر شدن در نزد خداوند، عددی است که از شمارش بیرون است و انتها ندارد.<ref>همان، ص۴۴۸.</ref> واژه «کثیرة» صفت کلمه «اضعافاً: چند برابر» است و نشان می‌دهد که پاداش انفاق مضاعف و چندین برابر است».<ref>تسنیم، پیشین، ص۵۹۳.</ref>
-در آیه دیگری چنین فرموده است: {{متن قرآن|«مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ»}}؛<ref>[[سوره حدید]]: ۱۱.</ref> «کیست که به خدا وام نیکو دهد (و از اموالی که به او ارزانی داشته انفاق کند) تا خداوند آن را برای او چندین برابر کند؟ و برای او پاداش پرارزشی است». این آیه از لحن ویژه‌ای برخوردار است. خداوند، خود را آنچنان به بندگان نزدیک کرده است که به این صورت با یک لحن دلسوزانه از آنان طلب قرض می‌کند.
+در آیه دیگری چنین فرموده است: «{{متن قرآن|مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ}}<ref>[[آیه 11 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۱۱.]]</ref>؛ کیست که به خدا وام نیکو دهد (و از اموالی که به او ارزانی داشته انفاق کند) تا خداوند آن را برای او چندین برابر کند؟ و برای او پاداش پرارزشی است». این آیه از لحن ویژه‌ای برخوردار است. خداوند، خود را آنچنان به بندگان نزدیک کرده است که به این صورت با یک لحن دلسوزانه از آنان طلب قرض می‌کند.
-قرض الحسنه از آنجا که امر کریمانه‌ای است، لذا دارای «اجر کریم» نیز می‌باشد. عبارت «من ذاالذی» در قرآن بسیار محدود است، که دو مورد آن مربوط به قرض الحسنه می‌باشد و این نشانه اهمیت آن است. آیات متعدد دیگری از قبیل {{متن قرآن|«... وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ ...»}}،<ref>[[سوره مائده]]، آیه ۱۲.</ref> {{متن قرآن|«إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ»}}<ref>[[سوره تغابن]]، آیه ۱۷.</ref> و {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُصَّدِّقِينَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ كَرِيمٌ»}}<ref>[[سوره حدید]]، آیه ۱۸.</ref> به این امر مهم اشاره دارد.
+قرض الحسنه از آنجا که امر کریمانه‌ای است، لذا دارای «اجر کریم» نیز می‌باشد. عبارت «من ذاالذی» در قرآن بسیار محدود است، که دو مورد آن مربوط به قرض الحسنه می‌باشد و این نشانه اهمیت آن است. آیات متعدد دیگری از قبیل {{متن قرآن|«... وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ ...»}}<ref>[[آیه 12 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۲.]]</ref>، {{متن قرآن|«إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ»}}<ref>[[آیه 17 سوره تغابن|سوره تغابن، آیه ۱۷.]]</ref> و {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُصَّدِّقِينَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ كَرِيمٌ»}}<ref>[[آیه 18 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۱۸.]]</ref> به این امر مهم اشاره دارد.
 خدای تعالی [[انفاق]] و هزینه‌هایی را که مؤمنین در راه او خرج می‌کنند قرض گرفتن خودش نامیده و این به خاطر سه چیز است:<ref>طباطبایی، محمدحسین، تفسیرالمیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴، ج۲، ص۴۳۲.</ref> می‌خواهد مؤمنان را بر این کار تشویق کند. و اینکه چنین انفاقی برای کسب رضایت خداست. و دیگر اینکه خدای سبحان بزودی عوض آن را چند برابر به صاحبانش برمی‌گرداند، علاوه بر آن اجر کریم هم می‌دهد، اجر کریم اجری است که در نوع خودش پسندیده‌ترین باشد و اجر اخروی همین طور است چون فوق تصوّر انسان است.<ref>همان،‌ ج۱۹، ص۲۷۲.</ref>

@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 ==آثار قرض الحسنه==
-*پاداش چند برابر: {{متن قرآن|«مَن ذَاالَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ أضعافا کثیرة...»}}.<ref>[[سوره بقره]]: ۲۴۵</ref> واژه «کثیرة» صفت کلمه «اضعافاً = چند برابر» است و نشان می‌دهد که پاداش انفاق مضاعف و چندین برابر است».<ref>تسنیم، پیشین، ص۵۹۳.</ref>
+*پاداش چند برابر: {{متن قرآن|«مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ...»}}.<ref>[[آیه 245 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۴۵.]]</ref> واژه «کثیرة» صفت کلمه «اضعافاً = چند برابر» است و نشان می‌دهد که پاداش انفاق مضاعف و چندین برابر است».<ref>تسنیم، پیشین، ص۵۹۳.</ref>
-*از بین رفتن گناهان: {{متن قرآن|«وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُکفِّرَنَّ عَنْکمْ سَیئَاتِکمْ...»}}.<ref>[[سوره مائده]]: ۱۲.</ref>
+*از بین رفتن گناهان: {{متن قرآن|«... وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ ...»}}.<ref>[[آیه 12 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۲.]]</ref>
-*آمرزش و تشکر خداوند: {{متن قرآن|«إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا یضَاعِفْهُ لَکمْ وَیغْفِرْ لَکمْ وَاللَّهُ شَکورٌ حَلِیمٌ»}}.<ref>[[سوره تغابن]]: ۱۷.</ref>
+*آمرزش و تشکر خداوند: {{متن قرآن|«إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۚ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ»}}.<ref>[[آیه 17 سوره تغابن|سوره تغابن، آیه ۱۷.]]</ref>
-*پاداش پرارزش: {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُصَّدِّقِینَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا یضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ کرِیمٌ»}}.<ref>[[سوره حدید]]: ۱۸.</ref>
+*پاداش پرارزش: {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُصَّدِّقِينَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ كَرِيمٌ»}}.<ref>[[آیه 18 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۱۸.]]</ref>
 *و سخن گوهربار [[امام علی]] علیه السلام درباره قرض الحسنه به خدا چنین است: «مقداری از اموالتان را در راه دین بدهید و پیشاپیش بفرستید تا به خدا قرض داده باشید و برایتان بماند و اگر اصلاً ندهید، فریضه‌هایی بر عهده شما مانده است که آن را ترک کرده‌اید».<ref>نهج البلاغه، ترجمه محمددشتی، خطبة۲۰۳.</ref>

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 قرض الحسنه در فرهنگ و اصطلاح قرآنی، معنایی جامع دارد که شامل قرض الحسنة فقهی نیز می‌شود زیرا از منظر قرآن کریم هر کار خیری که انسان برای [[خدا]] انجام دهد، قرض الحسنه برای اوست؛ خواه عبادت اصطلاحی باشد مانند [[نماز]] و [[روزه]] یا [[انفاق]] مالی یا کارهای خدماتی و عام المنفعه باشد: مانند [[مسجد]] و مدرسه سازی یا جبهه رفتن و [[جهاد]] در راه خدا.<ref>جوادی آملی؛ همان، ص۵۸۷.</ref>
-قرض باید با نیت پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: {{متن قرآن|«وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا...»}}.<ref>[[سوره مزمل]]: ۲۰.</ref> همچنین قرض باید بدون نفع و سود باشد زیرا در این صورت [[ربا|ربوی]] بوده و [[حرام]] خواهد بود.
+قرض باید با نیت پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: {{متن قرآن|«... وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا ...»}}.<ref>[[آیه 20 سوره مزمل|سوره مزمل، آیه ۲۰.]]</ref> همچنین قرض باید بدون نفع و سود باشد زیرا در این صورت [[ربا|ربوی]] بوده و [[حرام]] خواهد بود.
 ==جایگاه قرض الحسنه در قرآن==

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 ==منابع==
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43996 قرض الحسنه، زینب برجی نژاد، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 4 شهریور 1392.
+* زینب برجی نژاد، قرض الحسنه، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 4 شهریور 1392.
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:آداب و سنن]]

@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 # پاداش چند برابر: {{متن قرآن|«مَن ذَاالَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ أضعافا کثیرة...»}}.<ref>[[سوره بقره]]: 245</ref>
 واژه «کثیرة» صفت کلمه «اضعافاً = چند برابر» است و نشان می‌دهد که پاداش انفاق مضاعف و چندین برابر است».<ref>تسنیم، پیشین، ص593.</ref>
-# از بین رفتن گناهان: {{متن قرآن|«وأقرضتم الله قرضاً حسناً لأُکفرن عنکم سیئاتکم...»}}<ref>[[سوره مائده]]: 12.</ref>
+# از بین رفتن گناهان: {{متن قرآن|«وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ...»}}<ref>[[سوره مائده]]: 12.</ref>
-# آمرزش و تشکر خداوند: {{متن قرآن|«إن تقرضوا الله قرضا حسنا یضاعفه لکم و یغفرلکم والله شکور حلیم»}}.<ref>[[سوره تغابن]]: 17.</ref>
+# آمرزش و تشکر خداوند: {{متن قرآن|«إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ»}}.<ref>[[سوره تغابن]]: 17.</ref>
-# پاداش پرارزش: {{متن قرآن|«إن المصدقین والمصدقات و أقرضوا الله قرضا حسنا یضاعف لهم و لهم اجر کریم»}}<ref>[[سوره حدید]]: 18.</ref>
+# پاداش پرارزش: {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُصَّدِّقِينَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ كَرِيمٌ»}}<ref>[[سوره حدید]]: 18.</ref>
 سخن گوهربار [[امام علی]] علیه السلام درباره قرض الحسنه به خدا چنین است: «مقداری از اموالتان را در راه دین بدهید و پیشاپیش بفرستید تا به خدا قرض داده باشید و برایتان بماند و اگر اصلاً ندهید، فریضه‌هایی بر عهده شما مانده است که آن را ترک کرده‌اید».<ref>نهج البلاغه، ترجمه محمددشتی، خطبة203.</ref>

@@ سطر ۷۹: / سطر ۷۹: @@
 ==کیفیت قرض الحسنه==
-# قرض باید با نیت پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: {{متن قرآن|«واقیمواالصلوة و اتواالزکاة و اقرضوا الله قرضا حسنا...»}}.<ref>[[سوره مزمل]]: 20.</ref>
+# قرض باید با نیت پاک و خلوص و برای نزدیکی به خدا باشد. از این رو در قرآن در کنار [[نماز]] و [[زکات]] آمده است: {{متن قرآن|«وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا...»}}.<ref>[[سوره مزمل]]: 20.</ref>
 # قرض باید بدون نفع و سود باشد زیرا در این صورت ریوی بوده و حرام خواهد بود.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۰۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه~~}}	+	{{خوب}}
		+	قرض الحسنه اصطلاحاً بین مردم به وام گرفتن معروف است و برای آن کارمزد نباید پرداخت کنند و آن را از مصادیق دینی می‌دانند. در اصطلاح فقها، قرض آن است که مالی به دیگری تملیک شود به طوری که او نیز ضامن بازپرداخت عین یا مثل یا قیمت آن چیز گردد.

		+	==شناخت واژگان==
	کلمه قرض الحسنة از دو قسمت ترکیب شده است:		کلمه قرض الحسنة از دو قسمت ترکیب شده است: