قدیر (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۶

2026-03-09T13:16:28Z

Mohammadi در ‏۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵

2026-03-09T13:15:30Z

Mohammadi در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۹

2025-12-22T12:39:15Z

مهدی موسوی در ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۶

2025-07-12T06:36:46Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-04-10T08:08:34Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-08-01T08:32:04Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ قدیر را به قدیر (اسم الله) منتقل کرد

2021-08-01T07:24:27Z

مهدی موسوی صفحهٔ قدیر را به قدیر (اسم الله) منتقل کرد

Zamani در ‏۲۴ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۱۴

2014-08-24T07:14:27Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۳۵

2013-03-02T05:35:33Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} اين اسم و صفت اله...' ایجاد کرد

2013-02-20T10:32:55Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} اين اسم و صفت اله...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

اين اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و مقتدر نيز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد <ref> شرح اسماء اللّه الحسنى، رازى، ص 321 - 322. </ref>. قدير صفت مشبّهه به معناى هميشه توانا و قادر بودن است. اين صفت با واژه «'''قدير'''» 45 بار و با واژه «'''قادر'''» 11 بار و با واژه «'''مقتدر'''» 4 بار در قرآن ذكر شده است: <ref> اسما و صفات الهى، فقط در قرآن، ج 2، ص 1079 - 1091. </ref>

...واللّهُ عَلى كُلِّ شَىء قَدير. آل عمران (3) 189

و نيز : بقره (2) 20 و 106 و 109 و 148 و 259 و 284 ؛ آل عمران (3) 26 و 29 و 165 و 189 ؛ نساء (4) 133 و 149 ؛ مائده (5) 17 و 19 و40 و120 ؛ انعام (6) 17 ؛ انفال (8) 41 ؛ توبه (9) 39 ؛ هود (11) 4 ؛ نحل (16) 70 و 77 ؛ حج (22) 6 و 39 ؛ نور (24) 45 ؛ فرقان (25) 54 ؛ عنكبوت (29) 20 ؛ روم (30) 50 و 54 ؛ احزاب (33) 27 ؛ فاطر (35) 1 و 44 ؛ فصلت (41) 39 ؛ شورى (42) 9 و 29 و50 ؛ احقاف (46) 33 ؛ فتح (48) 21 ؛ حديد (57) 2 ؛ حشر (59) 6 ؛ ممتحنه (60) 7 ؛ تغابن (64) 1 ؛ طلاق (65) 12 ؛ تحريم (66) 8 ؛ ملك (67) 1

قادر: انعام (6) 37 و 65 ؛ اسراء (17) 99 ؛ مؤمنون (23) 18 و 95 ؛ يس (36) 81؛ احقاف (46) 33؛ معارج (70) 40؛ مزّمّل (73) 23؛ قيامت (75) 40؛ طارق (86) 8

مقتدر: كهف (18) 45 ؛ زخرف (43) 42 ؛ قمر (54) 42 و 55

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==

فرهنگ قرآن، جلد 22، صفحه 574.

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 اسم '''«قدير»''' در [[قرآن کریم]] چهل و پنج بار آمده و در همه موارد وصف [[خداوند]] است. این اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و «[[مقتدر (اسم الله)|مقتدر]]» نیز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، فخر رازى، ص ۳۲۱-۳۲۲. </ref> «قدیر» صفت مشبّهه به معناى همیشه توانا و قادر بودن است.
-اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»}} <ref>[[آیه 148  سوره بقره| سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref> و یا می فرماید: «{{متن قرآن|... وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} <ref>[[آیه 284 سوره بقره|همان،آیه ۲۸۴.]]</ref>؛... خدا بر همه چیز توانا است».
+اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»}} <ref>[[آیه 148  سوره بقره| سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref> و یا می فرماید: «{{متن قرآن|... وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} <ref>[[آیه 284 سوره بقره|همان، آیه ۲۸۴.]]</ref>؛... خدا بر همه چیز توانا است».
-و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ»}}<ref>[[آیه 70 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۷۰.]]</ref> و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«... فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا»}} <ref>[[آیه 149 سوره نساء| سوره نساء،آیه ۱۴۹.]]</ref> آمده است.
+و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ»}}<ref>[[آیه 70 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۷۰.]]</ref> و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«... فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا»}} <ref>[[آیه 149 سوره نساء| سوره نساء، آیه ۱۴۹.]]</ref> آمده است.
 دیگر آیات مشتمل بر اسم «قدیر»:
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 قادر و قدیر به معنى توانا است و قدرت به معنى استطاعت و توانایى است، ولى سخن در همین است که قدرت از «قَدْر» گرفته شده و آن به معنى اندازه است، چگونه از آن لفظ قادر و قدرت گرفته شده که مفاد آن توانا و توانایى است؟
-شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق،آیه ۳.]]</ref> ؛ ... خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
+شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق، آیه ۳.]]</ref> ؛ ... خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
 «قدرت» در اصطلاح متکلمان دو تعریف دارد که انطباق هر دو در مورد [[الله|خدا]] با مشکل روبرو است:

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 اسم '''«قدير»''' در [[قرآن کریم]] چهل و پنج بار آمده و در همه موارد وصف [[خداوند]] است. این اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و «[[مقتدر (اسم الله)|مقتدر]]» نیز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، فخر رازى، ص ۳۲۱-۳۲۲. </ref> «قدیر» صفت مشبّهه به معناى همیشه توانا و قادر بودن است.
-اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«...إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»}} <ref>[[آیه 148  سوره بقره| سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref> و یا می فرماید: {{متن قرآن|«... وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} <ref>[[آیه 284 سوره بقره| سوره بقره،آیه ۲۸۴.]]</ref>؛... خدا بر همه چیز توانا است».
+اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»}} <ref>[[آیه 148  سوره بقره| سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref> و یا می فرماید: «{{متن قرآن|... وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} <ref>[[آیه 284 سوره بقره|همان،آیه ۲۸۴.]]</ref>؛... خدا بر همه چیز توانا است».
-و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«...إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ»}}<ref>[[آیه 70 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۷۰.]]</ref> و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«...فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا»}} <ref>[[آیه 149 سوره نساء| سوره نساء،آیه ۱۴۹.]]</ref> آمده است.
+و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«... إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ»}}<ref>[[آیه 70 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۷۰.]]</ref> و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«... فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا»}} <ref>[[آیه 149 سوره نساء| سوره نساء،آیه ۱۴۹.]]</ref> آمده است.
 دیگر آیات مشتمل بر اسم «قدیر»:
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 قادر و قدیر به معنى توانا است و قدرت به معنى استطاعت و توانایى است، ولى سخن در همین است که قدرت از «قَدْر» گرفته شده و آن به معنى اندازه است، چگونه از آن لفظ قادر و قدرت گرفته شده که مفاد آن توانا و توانایى است؟
-شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«... قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق،آیه ۳.]]</ref> ؛ ... خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
+شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: «{{متن قرآن|... قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق،آیه ۳.]]</ref> ؛ ... خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
 «قدرت» در اصطلاح متکلمان دو تعریف دارد که انطباق هر دو در مورد [[الله|خدا]] با مشکل روبرو است:

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 اسم '''«قدير»''' در [[قرآن کریم]] چهل و پنج بار آمده و در همه موارد وصف [[خداوند]] است. این اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و «[[مقتدر (اسم الله)|مقتدر]]» نیز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، فخر رازى، ص ۳۲۱-۳۲۲. </ref> «قدیر» صفت مشبّهه به معناى همیشه توانا و قادر بودن است.
-اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}} ([[سوره بقره|بقره]]/۱۴۸) و یا می فرماید: {{متن قرآن|«... وَ اللّهُ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}} ([[سوره بقره|بقره]]/۲۸۴) «خدا بر همه چیز توانا است».
+اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«...إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»}} <ref>[[آیه 148  سوره بقره| سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref> و یا می فرماید: {{متن قرآن|«... وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} <ref>[[آیه 284 سوره بقره| سوره بقره،آیه ۲۸۴.]]</ref>؛... خدا بر همه چیز توانا است».
-و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ قَدیرٌ»}} ([[سوره نحل|نحل]]/۷۰) و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«فَإِنَّ اللّهَ کانَ عَفُوّاً قَدِیراً»}} ([[سوره نساء|نساء]]/۱۴۹) آمده است.
+و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«...إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ»}}<ref>[[آیه 70 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۷۰.]]</ref> و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«...فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا»}} <ref>[[آیه 149 سوره نساء| سوره نساء،آیه ۱۴۹.]]</ref> آمده است.
 دیگر آیات مشتمل بر اسم «قدیر»:
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 قادر و قدیر به معنى توانا است و قدرت به معنى استطاعت و توانایى است، ولى سخن در همین است که قدرت از «قَدْر» گرفته شده و آن به معنى اندازه است، چگونه از آن لفظ قادر و قدرت گرفته شده که مفاد آن توانا و توانایى است؟
-شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«... قَدْ جَعَلَ اللّهُ لِکلِّ شَىْء قدراً»}}؛ ([[سوره طلاق|طلاق]]/۳): «خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
+شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«... قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق،آیه ۳.]]</ref> ؛ ... خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
 «قدرت» در اصطلاح متکلمان دو تعریف دارد که انطباق هر دو در مورد [[الله|خدا]] با مشکل روبرو است:

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-این اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و «[[مقتدر (اسم الله)|مقتدر]]» نیز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، رازى، ص ۳۲۱-۳۲۲. </ref> «قدیر» صفت مشبّهه به معناى همیشه توانا و قادر بودن است. اسم قدیر در [[قرآن]] چهل و پنج بار آمده و در همه موارد وصف [[الله|خداوند]] است که برخى را بیان مى کنیم:
+اسم '''«قدير»''' در [[قرآن کریم]] چهل و پنج بار آمده و در همه موارد وصف [[خداوند]] است. این اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و «[[مقتدر (اسم الله)|مقتدر]]» نیز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، فخر رازى، ص ۳۲۱-۳۲۲. </ref> «قدیر» صفت مشبّهه به معناى همیشه توانا و قادر بودن است.
-{{متن قرآن|«... فَیغْفِرُ لِمَنْ یشاءُ وَ یعَذِّبُ مَنْ یشاءُ وَ اللّهُ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}}.([[سوره بقره|بقره]]/۲۸۴) «هرکس را بخواهد مى بخشد، و هرکس را بخواهد عذاب مى کند، خدا بر همه چیز توانا است».
+اسم «قدیر» در قرآن گاهى مجرد از اسماء دیگر الهی آمده، چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}} ([[سوره بقره|بقره]]/۱۴۸) و یا می فرماید: {{متن قرآن|«... وَ اللّهُ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}} ([[سوره بقره|بقره]]/۲۸۴) «خدا بر همه چیز توانا است».
-این اسم گاهى مجرد از اسمهاى دیگر آمده چنان که در سى و سه مورد مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلى کلِّ شَىْء قَدیرٌ»}} و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]». مانند: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ قَدیرٌ»}}.([[سوره نحل|نحل]]/۷۰) و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عفوّ]]»: {{متن قرآن|«فَإِنَّ اللّهَ کانَ عَفُوّاً قَدِیراً»}}.([[سوره نساء|نساء]]/۱۴۹)
+و گاهى همراه با اسم «[[علیم (اسم الله)|علیم]]»، مانند: {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ قَدیرٌ»}} ([[سوره نحل|نحل]]/۷۰) و گاهى با اسم «[[عفوّ (اسم الله)|عَفُوّ]]»: {{متن قرآن|«فَإِنَّ اللّهَ کانَ عَفُوّاً قَدِیراً»}} ([[سوره نساء|نساء]]/۱۴۹) آمده است.
 دیگر آیات مشتمل بر اسم «قدیر»:
@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 |}
 ==قدرت خدا==
-[[قدرت الهی|قدرت]] و [[علم الهی|علم]] از مشهورترین صفات خدا، و [[قادر (اسم الله)|قادر]] و عالم و قدیر و علیم از بارزترین اسم هاى خدا مى باشند. بدین جهت مناسب است مقدارى درباره قدرت بحث کنیم، نخست معناى لغوى قدرت را توضیح مى دهیم.
+[[قدرت الهی|قدرت]] و [[علم الهی|علم]] از مشهورترین صفات [[خدا]]، و [[قادر (اسم الله)|قادر]] و عالم و '''قدیر''' و [[علیم (اسم الله)|علیم]] از بارزترین اسم هاى خدا مى باشند. بدین جهت مناسب است مقدارى درباره قدرت بحث کنیم، نخست معناى لغوى قدرت را توضیح مى دهیم.
 قادر و قدیر به معنى توانا است و قدرت به معنى استطاعت و توانایى است، ولى سخن در همین است که قدرت از «قَدْر» گرفته شده و آن به معنى اندازه است، چگونه از آن لفظ قادر و قدرت گرفته شده که مفاد آن توانا و توانایى است؟
-شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: «... قَدْ جَعَلَ اللّهُ لِکلِّ شَىْء قدراً».([[سوره طلاق|طلاق]]/۳): «خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
+شاید نکته آن این باشد که انسان توانا آنگاه که بخواهد کارى را انجام دهد، مورد فعل را اندازه گیرى مى کند، آنگاه که از این نظر فارغ شد، قدرت خود را بکار مى بندد. بنابر این اشتقاق قدیر و قادر از «قدر» به معنى اندازه، به تطور در معنى «قدْر» نیاز دارد. چنانکه مى فرماید: {{متن قرآن|«... قَدْ جَعَلَ اللّهُ لِکلِّ شَىْء قدراً»}}؛ ([[سوره طلاق|طلاق]]/۳): «خدا براى هر چیزى اندازه اى معین کرده است».
 «قدرت» در اصطلاح متکلمان دو تعریف دارد که انطباق هر دو در مورد [[الله|خدا]] با مشکل روبرو است:
@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 ۳. وجود و عدم فعل نسبت به فاعل یکسان است، یعنى نه مقید به فعل است که فعل حالت ضرورت به خود بگیرد، و نه مقید به ترک است که فعل حالت امتناع به خود بگیرد، بلکه نسبت به هر دو یکسان است. هرگاه فاعلى نسبت به فعل و ترک حالت یکسانى را به خود گرفت به او قادر و توانا مى گوییم.
-بنابر این مى توان هر دو تعریف گذشته را اصلاح کرد، امّا در تعریف نخست بگوییم مقصود از صحت بیان تساوى دو نسبت است، یعنى فاعل نسبت به یکى از دو طرف فعل و ترک ملزم نیست، بلکه مختار است.
+بنابراین مى توان هر دو تعریف گذشته را اصلاح کرد، امّا در تعریف نخست بگوییم مقصود از صحت بیان تساوى دو نسبت است، یعنى فاعل نسبت به یکى از دو طرف فعل و ترک ملزم نیست، بلکه مختار است.
-و امّا درباره تعریف دوم که یادآور شدیم فاعلى که با مشیت کار کند فاعل ناقص است، روى مبناى [[اشاعره]] است که مشیت را زاید بر ذات مى دانند. ولى بنابر عینیت [[مشیت الهی|مشیت]] با ذات در این صورت فاعل ناقص نخواهد بود.
+و امّا درباره تعریف دوم که یادآور شدیم فاعلى که با مشیت کار کند فاعل ناقص است، روى مبناى [[اشاعره]] است که [[مشیت الهی|مشیت]] را زاید بر ذات مى دانند. ولى بنابر عینیت مشیت با ذات در این صورت فاعل ناقص نخواهد بود.
-و در هر حال ملاک قادر با فاعل موجب، در داشتن اختیار و فقدان آن است. قادر انجام دهنده کارى است که با اختیار انجام دهد، در مقابل فاعل مضطر و موجب؛ و صفت [[قادر (اسم الله)|قادر]] مانند دیگر صفات ذاتى است که در حمل آن بر ذات خدا، باید جنبه هاى کمال را گرفت و از جنبه هاى نقص صرف نظر کرد.<ref>منشور جاوید، ج۲، ص۳۲۱-۳۱۹.</ref>
+و در هر حال ملاک قادر با فاعل موجب، در داشتن اختیار و فقدان آن است. قادر انجام دهنده کارى است که با اختیار انجام دهد، در مقابل فاعل مضطر و موجب؛ و صفت [[قادر (اسم الله)|قادر]] مانند دیگر صفات ذاتى است که در حمل آن بر ذات خدا، باید جنبه هاى کمال را گرفت و از جنبه هاى نقص صرف نظر کرد.<ref>منشور جاوید، جعفر سبحانی، ج۲، ص۳۲۱-۳۱۹.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-* منشور جاوید، ج۲، [[جعفر سبحانی|آیت الله جعفر سبحانی]].
+* منشور جاوید، [[جعفر سبحانی|آیت الله جعفر سبحانی]]، ج ۲، ص ۳۱۸-۳۲۱.
-* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، جلد ۲۲، صفحه ۵۷۴.
+* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، اکبر هاشمی رفسنجانی، ج ۲۲، ص ۵۷۴.
 {{اسماء الله}}
 {{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 * [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، جلد ۲۲، صفحه ۵۷۴.
 {{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۲۴
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
-{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
+اين اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و مقتدر نيز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، رازى، ص 321-322. </ref> قدير صفت مشبّهه به معناى هميشه توانا و قادر بودن است. اين صفت با واژه «'''قدير'''» 45 بار و با واژه «'''قادر'''» 11 بار و با واژه «'''مقتدر'''» 4 بار در [[قرآن]] ذكر شده است:<ref>اسما و صفات الهى، فقط در قرآن، ج2، ص 1079-1091.</ref>
-اين اسم و صفت الهى، مبالغه از قادر است و مقتدر نيز بر مبالغه در قدرت دلالت دارد <ref> شرح اسماء اللّه الحسنى، رازى، ص 321 - 322. </ref>. قدير صفت مشبّهه به معناى هميشه توانا و قادر بودن است. اين صفت با واژه «'''قدير'''» 45 بار و با واژه «'''قادر'''» 11 بار و با واژه «'''مقتدر'''» 4 بار در قرآن ذكر شده است: <ref> اسما و صفات الهى، فقط در قرآن، ج 2، ص 1079 - 1091. </ref>
+{{متن قرآن|«...واللّهُ عَلى كُلِّ شَىء قَدير»}}. ([[سوره آل عمران]](3)، 189)
-...واللّهُ عَلى كُلِّ شَىء قَدير. آل عمران (3) 189
+و نيز:
-و نيز : بقره (2) 20 و 106 و 109 و 148 و 259 و 284 ؛ آل عمران (3) 26 و 29 و 165 و 189 ؛ نساء (4) 133 و 149 ؛ مائده (5) 17 و 19 و40 و120 ؛ انعام (6) 17 ؛ انفال (8) 41 ؛ توبه (9) 39 ؛ هود (11) 4 ؛ نحل (16) 70 و 77 ؛ حج (22) 6 و 39 ؛ نور (24) 45 ؛ فرقان (25) 54 ؛ عنكبوت (29) 20 ؛ روم (30) 50 و 54 ؛ احزاب (33) 27 ؛ فاطر (35) 1 و 44 ؛ فصلت (41) 39 ؛ شورى (42) 9 و 29 و50 ؛ احقاف (46) 33 ؛ فتح (48) 21 ؛ حديد (57) 2 ؛ حشر (59) 6 ؛ ممتحنه (60) 7 ؛ تغابن (64) 1 ؛ طلاق (65) 12 ؛ تحريم (66) 8 ؛ ملك (67) 1
+{| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
-قادر: انعام (6) 37 و 65 ؛ اسراء (17) 99 ؛ مؤمنون (23) 18 و 95 ؛ يس (36) 81؛ احقاف (46) 33؛ معارج (70) 40؛ مزّمّل (73) 23؛ قيامت (75) 40؛ طارق (86) 8
+قادر:
-مقتدر: كهف (18) 45 ؛ زخرف (43) 42 ؛ قمر (54) 42 و 55
+{| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
-== پانویس ==
+مقتدر:
 {{پانویس}}
-== منابع ==
+==منابع==
 فرهنگ قرآن، جلد 22، صفحه 574.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]