قاعده الاقرب فالاقرب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۸

2025-06-23T05:48:46Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-10-14T12:46:13Z

ویرایش

Heidariyan47 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۸

2015-05-12T09:08:53Z

Heidariyan47 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۷

2015-05-12T09:07:49Z

Heidariyan47 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۶

2015-05-12T09:06:49Z

Heidariyan47 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۵

2015-05-12T09:05:54Z

Heidariyan47 در ‏۷ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۷:۲۵

2015-05-07T07:25:33Z

Zamani: الگوی فقه

2015-05-03T11:30:12Z

الگوی فقه

Heidariyan47 در ‏۳۰ آوریل ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۴۶

2015-04-30T06:46:56Z

Heidariyan47: صفحه‌ای جدید حاوی 'قاعده الاقرب فالاقرب از جمله قواعذ فقهی است خلاصه این قاعده این است که هر گاه بن...' ایجاد کرد

2015-04-30T06:46:08Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'قاعده الاقرب فالاقرب از جمله قواعذ فقهی است خلاصه این قاعده این است که هر گاه بن...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

قاعده الاقرب فالاقرب از جمله قواعذ فقهی است خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی باید دیه را تدارک بینند .
==بیان قاعده==

بحث "الاقرب فالاقرب" در موارد متعددی از فقه به کار برده می شود که به برخی از آنها اشاره می نماییم.

==نمونه هائی از کاربرد قاعده ==

1. اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌7، ص 365، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌1365 هـ ش. </ref>

2. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند؛ مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
</ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود<ref> حلی، حسن بن یوسف بن مطهر أسدی، ‌تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص: 206، ناشر: مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، 1411 هـ ق. </ref>

3.در پرداخت نفقه نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌3، ص 286، ناشر: مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، 1387 هـ ق. </ref>

4. اما این اصطلاح بیشتر در بخش ارث مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.

وارثان خویشاوند نسبى در سه طبقه قرار دارند.

طبقه اوّل: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر و مادر. بخش دوم: فرزندان (بى واسطه یا با واسطه).

طبقه دوم: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر بزرگ و مادر بزرگ (بى واسطه یا با واسطه). بخش دوم: برادر و خواهر و برادرزاده و خواهرزاده (بى واسطه یا با واسطه).

طبقه سوم: که یک بخش است: عمو و عمّه و دایى و خاله و فرزندان آنها<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌2، ص 704. </ref>

به عبارت دیگر؛ کسانى که بواسطه خویشاوندى ارث مى‌برند سه دسته هستند:

دسته اول: پدر و مادر و اولاد میت است و با نبودن اولاد، اولادِ اولاد هر چه پایین روند هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته دوم ارث نمى‌برند.

دسته دوم: جد یعنى پدر بزرگ و پدر او هر چه بالا رود و جدّه یعنى مادر بزرگ و مادر او هر چه بالا رود پدرى باشند یا مادرى و خواهر و برادر و با نبودن برادر و خواهر، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیک تر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمى‌برند.

دسته سوم: عمو و عمه و دایى و خاله (هر چه بالا روند) و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دایى‌ها و خاله‌هاى میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمى‌برند ولى اگر میت عموى پدرى و پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد (و غیر از اینها وارثى نداشته باشد) ارث به پسر عموى پدر و مادرى مى‌رسد و عموى پدرى ارث نمى‌برد<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌2، ص 706، مسأله 2728 </ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منبع==
قاعده الاقرب فالاقرب [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 اسلام کوئیست] بازیابی دهم ارذیبهشت 1394

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-قاعده الاقرب فالاقرب، از جمله [[قواعد فقهی]] است. خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد، کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی، باید دیه را تدارک بینند.
+قاعده '''«الأقْرَب فَالأقْرَب»''' از جمله [[قواعد فقهی]] است، که در موارد متعددی در [[فقه]] از جمله: [[دیه]]، [[نفقه]] و [[ارث]] به کار برده می‌شود؛ مثلا هرگاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت [[دیه]] برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد، کسانی که به او نزدیکتر هستند، به ترتیب نزدیکی باید دیه را بدهند.
 ==نمونه‌هائی از کاربرد قاعده==
-بحث "الاقرب فالاقرب" در موارد متعددی از [[فقه]] به کار برده می شود که به برخی از آنها اشاره می نماییم:
+بحث "الاقرب فالاقرب" در موارد متعددی از [[فقه]] به کار برده می شود که به برخی از آنها اشاره می شود:
-۱. اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس «الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ» گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌۷، ص ۳۶۵، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌۱۳۶۵ هـ ش. </ref>
+۱. در روایتی از [[ابو بصیر]] آمده است: «سأَلْتُ أَبا عبداللَّهِ (ع) عن رجل قتلَ رجلاً متَعَمِّداً ثمَّ هرب القاتل فلم یقدر علیه؟ قال: "إِنْ کان لهُ مالٌ أُخذت الدِّیَةُ من ماله و إِلَّا فمن الأَقرب فالأَقرب"...»؛ از [[امام صادق]] علیه السلام در مورد کسی که عمداً کسی را بکشد و فرار کند پرسیدم، فرمود: نخست [[دیه]] را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد، از بستگانش بر اساس «الأقْرَب فَالأقْرَب» گرفته می شود؛<ref> کلینی، کافی، ج ‌۷، ص ۳۶۵، چاپ چهارم دارالکتب الإسلامیة، تهران، ‌۱۳۶۵ش. </ref> یعنی کسانی که به او نزدیکتر هستند، به ترتیب نزدیکی باید دیه را تدارک ببینند.
-۲. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
+۲. دیه «عاقله»<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود. </ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود.<ref> علامه حلی، تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص، ۲۰۶، مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، ۱۴۱۱ هـ ق. </ref>
-۳. در پرداخت [[نفقه]] نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود.<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌۳، ص ۲۸۶، ناشر، مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، ۱۳۸۷ هـ ق. </ref>
+۳. در پرداخت [[نفقه]] نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود.<ref> فخرالمحققین حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌۳، ص ۲۸۶، مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، ۱۳۸۷ق. </ref>
-۴. اما این اصطلاح بیشتر در بخش [[ارث]] مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته (طبقه) اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
+۴. اما این اصطلاح بیشتر در بخش [[ارث]] مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته (طبقه) اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم، ارث به دسته سوم می رسد.
 توضیح اینکه: وارثان خویشاوند نسبى در سه طبقه قرار دارند. طبقه اوّل: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر و مادر. بخش دوم: فرزندان (بى واسطه یا با واسطه). طبقه دوم: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر بزرگ و مادر بزرگ (بى واسطه یا با واسطه). بخش دوم: برادر و خواهر و برادرزاده و خواهرزاده (بى واسطه یا با واسطه). طبقه سوم: که یک بخش است: عمو و عمّه و دایى و خاله و فرزندان آنها.<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌۲، ص ۷۰۴. </ref>
-به عبارت دیگر، کسانى که بواسطه خویشاوندى ارث مى‌برند سه دسته هستند: دسته اول: پدر و مادر و اولاد میت است و با نبودن اولاد، اولادِ اولاد هر چه پایین روند هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته دوم ارث نمى‌برند. دسته دوم: جد یعنى پدر بزرگ و پدر او هر چه بالا رود و جدّه یعنى مادر بزرگ و مادر او هر چه بالا رود، پدرى باشند یا مادرى و خواهر و برادر و با نبودن برادر و خواهر، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیک تر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمى‌برند. دسته سوم: عمو و عمه و دایى و خاله (هر چه بالا روند) و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دایى‌ها و خاله‌هاى میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمى‌برند ولى اگر میت عموى پدرى و پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد (و غیر از اینها وارثى نداشته باشد) ارث به پسر عموى پدر و مادرى مى‌رسد و عموى پدرى ارث نمى‌برد.<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌۲، ص ۷۰۶، مسأله ۲۷۲۸ </ref>
+به عبارت دیگر، کسانى که بواسطه خویشاوندى ارث مى‌برند سه دسته هستند: دسته اول: پدر و مادر و اولاد میت است و با نبودن اولاد، اولادِ اولاد هر چه پایین روند هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته دوم ارث نمى‌برند. دسته دوم: جد یعنى پدر بزرگ و پدر او هر چه بالا رود و جدّه یعنى مادر بزرگ و مادر او هر چه بالا رود، پدرى باشند یا مادرى و خواهر و برادر و با نبودن برادر و خواهر، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیک تر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمى‌برند. دسته سوم: عمو و عمه و دایى و خاله (هر چه بالا روند) و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دایى‌ها و خاله‌هاى میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمى‌برند. البته یک مورد از این قاعده استثنا شده است و آن اینکه اگر میت عموى پدرى و پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد (و غیر از اینها وارثى نداشته باشد) ارث به پسر عموى پدر و مادرى مى‌رسد و عموى پدرى ارث نمى‌برد.<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌۲، ص ۷۰۶، مسأله ۲۷۲۸. </ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
-==منبع==
+==منابع==
-قاعده الاقرب فالاقرب، [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 اسلام کوئیست]، بازیابی: دهم اردیبهشت 1394.
+*[http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 "قاعده الاقرب فالاقرب"، اسلام کوئست]، بازیابی: دهم اردیبهشت 1394.
+*فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهم‌السلام)، ج۶، ص۹۲.
 {{فقه}}
 {{فقه/قواعد فقهی}}
 [[رده : قواعد فقه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-قاعده الاقرب فالاقرب، از جمله قواعذ فقهی است .خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد، کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی، باید دیه را تدارک بینند .
+قاعده الاقرب فالاقرب، از جمله [[قواعد فقهی]] است. خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد، کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی، باید دیه را تدارک بینند.
-==بیان قاعده==
+==نمونه‌هائی از کاربرد قاعده==
-بحث "الاقرب فالاقرب" در موارد متعددی از فقه به کار برده می شود که به برخی از آنها اشاره می نماییم.
+۱. اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس «الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ» گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌۷، ص ۳۶۵، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌۱۳۶۵ هـ ش. </ref>
-==نمونه هائی از کاربرد قاعده ==
+۲. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
-. اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌7، ص 365، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌1365 هـ ش. </ref>
+۳. در پرداخت [[نفقه]] نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود.<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌۳، ص ۲۸۶، ناشر، مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، ۱۳۸۷ هـ ق. </ref>
-. اما این اصطلاح بیشتر در بخش [[ارث]] مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
+۴. اما این اصطلاح بیشتر در بخش [[ارث]] مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته (طبقه) اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
+توضیح اینکه: وارثان خویشاوند نسبى در سه طبقه قرار دارند. طبقه اوّل: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر و مادر. بخش دوم: فرزندان (بى واسطه یا با واسطه). طبقه دوم: داراى دو بخش است: بخش اوّل: پدر بزرگ و مادر بزرگ (بى واسطه یا با واسطه). بخش دوم: برادر و خواهر و برادرزاده و خواهرزاده (بى واسطه یا با واسطه). طبقه سوم: که یک بخش است: عمو و عمّه و دایى و خاله و فرزندان آنها.<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌۲، ص ۷۰۴. </ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منبع==
-قاعده الاقرب فالاقرب، [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859   اسلام کوئیست]، بازیابی: دهم اردیبهشت 1394
+قاعده الاقرب فالاقرب، [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 اسلام کوئیست]، بازیابی: دهم اردیبهشت 1394.
 {{فقه}}

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 .در پرداخت [[نفقه]] نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود.<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌3، ص 286، ناشر، مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، 1387 هـ ق. </ref>
-. اما این اصطلاح بیشتر در بخش ارث مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
+. اما این اصطلاح بیشتر در بخش [[ارث]] مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
 وارثان خویشاوند نسبى در سه طبقه قرار دارند.

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 . اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌7، ص 365، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌1365 هـ ش. </ref>
-.[[ دیه]] [[عاقله]]<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
+. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
   </ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود<ref> حلی، حسن بن یوسف بن مطهر أسدی، ‌تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص، 206، ناشر، مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، 1411 هـ ق. </ref>

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 . اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌7، ص 365، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌1365 هـ ش. </ref>
-. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
+.[[ دیه]] [[عاقله]]<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
   </ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود<ref> حلی، حسن بن یوسف بن مطهر أسدی، ‌تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص، 206، ناشر، مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، 1411 هـ ق. </ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-قاعده الاقرب فالاقرب از جمله قواعذ فقهی است خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی باید دیه را تدارک بینند .
+قاعده الاقرب فالاقرب، از جمله قواعذ فقهی است .خلاصه این قاعده این است که هر گاه بنا باشد حکمی همچون پرداخت دیه برای فردی اجرا شود و به جهتی اخذ دیه از محکوم علیه ممکن نباشد، کسانی که به او نزدیکتر هستند به ترتیب نزدیکی، باید دیه را تدارک بینند .
 ==بیان قاعده==
@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 . اگر کسی عمداً کسی را بکشد و فرار کند نخست دیه را از مال او می گیرند و اگر نداشته باشد از بستگانش بر اساس الْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ گرفته می شود. <ref> کلینی، کافی، ج ‌7، ص 365، چاپ چهارم دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‌1365 هـ ش. </ref>
-. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند؛ مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
+. دیه عاقله<ref> عاقله کسانی هستند که خویشاوندی و بستگی نزدیک از جانب پدر به قاتل داشته باشند. مانند برادران ، عموها و فرزندان آنان. دیه قتل خطائی محض بر عهده عاقله است که در مدت سه سال باید آن را بپردازند و هر سال قسطی از آن که برابر یک سوم دیه است در ذمه عاقله موجود در وقت آن قسط ثابت می شود.
-  </ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود<ref> حلی، حسن بن یوسف بن مطهر أسدی، ‌تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص: 206، ناشر: مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، 1411 هـ ق. </ref>
+  </ref> که بر اساس الاقرب فالاقرب تقسیم می شود<ref> حلی، حسن بن یوسف بن مطهر أسدی، ‌تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین، ص، 206، ناشر، مؤسسة طبع و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول، تهران، 1411 هـ ق. </ref>
-.در پرداخت نفقه نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌3، ص 286، ناشر: مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، 1387 هـ ق. </ref>
+.در پرداخت نفقه نیز گفته شده الأقرب فالأقرب رعایت می شود.<ref> فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف اسدی حلّی، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، ج ‌3، ص 286، ناشر، مؤسسة إسماعیلیان برای چاپ و نشر، چاپ اول، قم، 1387 هـ ق. </ref>
 . اما این اصطلاح بیشتر در بخش ارث مطرح می شود و معنای قاعده "الاقرب فالاقرب" این است که با وجود دسته اول، ارث به دسته دوم و سوم نمی رسد و در صورت نبودن دسته اول، ارث به دسته دوم می رسد و به دسته سوم نمی رسد و با نبودن دسته اول و دوم ارث به دسته سوم می رسد.
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 طبقه سوم: که یک بخش است: عمو و عمّه و دایى و خاله و فرزندان آنها<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌2، ص 704. </ref>
-به عبارت دیگر؛ کسانى که بواسطه خویشاوندى ارث مى‌برند سه دسته هستند:
+به عبارت دیگر، کسانى که بواسطه خویشاوندى ارث مى‌برند سه دسته هستند:
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 دسته دوم: جد یعنى پدر بزرگ و پدر او هر چه بالا رود و جدّه یعنى مادر بزرگ و مادر او هر چه بالا رود پدرى باشند یا مادرى و خواهر و برادر و با نبودن برادر و خواهر، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیک تر است ارث مى‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمى‌برند.
-دسته سوم: عمو و عمه و دایى و خاله (هر چه بالا روند) و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دایى‌ها و خاله‌هاى میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمى‌برند ولى اگر میت عموى پدرى و پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد (و غیر از اینها وارثى نداشته باشد) ارث به پسر عموى پدر و مادرى مى‌رسد و عموى پدرى ارث نمى‌برد<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌2، ص 706، مسأله 2728 </ref>
+دسته سوم: عمو و عمه و دایى و خاله (هر چه بالا روند) و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دایى‌ها و خاله‌هاى میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمى‌برند ولى اگر میت عموى پدرى و پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد (و غیر از اینها وارثى نداشته باشد) ارث به پسر عموى پدر و مادرى مى‌رسد و عموى پدرى ارث نمى‌برد.<ref> توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‌2، ص 706، مسأله 2728 </ref>
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۴۶
سطر ۴۲:		سطر ۴۲:
	==منبع==		==منبع==
	قاعده الاقرب فالاقرب [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 اسلام کوئیست] بازیابی دهم ارذیبهشت 1394		قاعده الاقرب فالاقرب [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa7859 اسلام کوئیست] بازیابی دهم ارذیبهشت 1394
		+
		+	[[رده : قواعد فقه]]