https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C 2026-04-22T05:44:30Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=157475&oldid=prev 2025-06-18T11:09:55Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«قاضی احمد منشی قمی»''' (۹۵۳-۱۰۱۵ ق)‌‌، ادیب، تاریخ‌نگار و کارگزار پرتلاش عهد [[صفویه|صفوی]] است. او با توجه به اشتغال در رشته‌های مختلف [[دیوان (تشکیلات اداری)|دیوانی]] و علاقه‌اش به علم و هنر، تاریخ‌نویسی و احاطه به حوادث سیاسی اجتماعی، توانسته است حوادث زمان خویش را با نوعی بصیرت و استقلال بنویسد. مهمترین اثر قاضی احمد ‌‌که از اعتبار <del class="diffchange diffchange-inline">و اتقان </del>ویژه‌ای برخوردار است، کتابی به نام «[[خلاصة التواریخ (کتاب)|خلاصة التواریخ]]» است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«قاضی احمد منشی قمی»''' <ins class="diffchange diffchange-inline">مشهور به «میر منشى» </ins>(۹۵۳-۱۰۱۵ ق)‌‌، ادیب، <ins class="diffchange diffchange-inline">نویسنده، </ins>تاریخ‌نگار و کارگزار پرتلاش <ins class="diffchange diffchange-inline">[[شیعه]] در </ins>عهد [[صفویه|صفوی]] است. او با توجه به اشتغال در رشته‌های مختلف [[دیوان (تشکیلات اداری)|دیوانی]] و علاقه‌اش به علم و هنر، تاریخ‌نویسی و احاطه به حوادث سیاسی اجتماعی، توانسته است حوادث زمان خویش را با نوعی بصیرت و استقلال بنویسد. مهمترین اثر قاضی احمد ‌‌که از اعتبار ویژه‌ای برخوردار است، کتابی به نام «[[خلاصة التواریخ (کتاب)|خلاصة التواریخ]]» است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شناسنامه عالم  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شناسنامه عالم  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8" >سطر ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۸:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|وفات =  ۱۰۱۵ قمری</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|وفات =  ۱۰۱۵ قمری</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مدفن =  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مدفن =  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید =  [[شیخ بهایی]]، شرف‌الدین حسین قمی،...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|اساتید =  [[شیخ بهایی]]، شرف‌الدین حسین قمی، <ins class="diffchange diffchange-inline">محمود زرین قلم، مالک دیلمى،</ins>...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شاگردان =اسکندر بیک منشی، حمزه <del class="diffchange diffchange-inline">میرزا</del>...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شاگردان =اسکندر بیک منشی، حمزه <ins class="diffchange diffchange-inline">میرزا،</ins>...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار = خلاصة <del class="diffchange diffchange-inline">التواریخ، </del>گلستان هنر، مجمع الشعراء، جمع الخیار، منتخب الوزرا، رساله‌ احوال و مفاخر و مناقب قم،...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار = <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>خلاصة <ins class="diffchange diffchange-inline">التواریخ (کتاب)|خلاصة التواریخ]]، </ins>گلستان هنر، مجمع الشعراء، جمع الخیار، منتخب الوزرا، رساله‌ احوال و مفاخر و مناقب قم،...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد قمی‌‌ فرزند قاضی شرف‌الدین حسین در پنج‌شنبه ۱۷ [[ربیع الاول]] ۹۵۳ قمری (سالروز ولادت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله) متولد شد. بعدها به دلیل روی آوردن میراحمد به شغل [[قضاوت]]، به قاضی احمد معروف گشت و به علت مهارت در نگارش اسناد و مدارک حکومتی و نامه‌های اداری، به میرمنشی نیز معروف شد.&lt;ref&gt; خلاصة التواریخ، مقدمه، ص ۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد قمی‌‌ فرزند قاضی شرف‌الدین حسین در پنج‌شنبه ۱۷ [[ربیع الاول]] ۹۵۳ قمری (سالروز ولادت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله) متولد شد. بعدها به دلیل روی آوردن میراحمد به شغل [[قضاوت]]، به قاضی احمد معروف گشت و به علت مهارت در نگارش اسناد و مدارک حکومتی و نامه‌های اداری، به میرمنشی نیز معروف شد.&lt;ref&gt; خلاصة التواریخ، مقدمه، ص ۳.&lt;/ref&gt; <ins class="diffchange diffchange-inline">در شجره‌نامه منسوب به او، نسبش با ۲۴ واسطه به [[امام سجاد]] علیه السلام می رسد.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایام کودکی و بخشی از دوران نوجوانی میراحمد در شهر مقدس [[قم]] و در ایام حکومت شاه طهماسب صفوی سپری گشت. شرف‌الدین حسین، کمال کوشش را در تربیت او بکار برد. اشتیاق به دانش‌اندوزی و راهنمایی‌های پدر فاضل، موجب گردید تا میر احمد به خوبی در همین سنین، مقدمات زبان و ادبیات فارسی و عربی و برخی علوم دیگر را با موفقیت بیاموزد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایام کودکی و بخشی از دوران نوجوانی میراحمد در شهر مقدس [[قم]] و در ایام حکومت شاه طهماسب صفوی سپری گشت. شرف‌الدین حسین، کمال کوشش را در تربیت او بکار برد. اشتیاق به دانش‌اندوزی و راهنمایی‌های پدر فاضل، موجب گردید تا میر احمد به خوبی در همین سنین، مقدمات زبان و ادبیات فارسی و عربی و برخی علوم دیگر را با موفقیت بیاموزد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آنجا که پدرش در دستگاه [[صفویه|صفوی]] منصب داشت و در سال ۹۶۴ ق. به وزارت ابراهیم میرزا&lt;ref&gt; این حاکم مقتدر در مشهد بسر می‌‌برد.&lt;/ref&gt; رسیده بود. شرف‌الدین حسین به همراه فرزند یازده ساله‌اش، قم را به قصد اقامت در جوار بارگاه حضرت [[علی بن موسی الرضا]] علیه‌السلام ترک نمود. میر احمد در همین ایام با مشاهیر، دانشوران و هنرمندانی که به دلیل هنرپروری و دانش‌دوستی ابراهیم میرزا، در دربار وی گردآمده بودند، آشنا شد و در مکتب آنان فنون شاعری، نقاشی، خوشنویسی و انشاء را آموخت.&lt;ref&gt; مجله دانشکده ادبیات، ش ۳ و ۴، سال ۲۲، ص ۱۵۵.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آنجا که پدرش در دستگاه [[صفویه|صفوی]] منصب داشت و در سال ۹۶۴ ق. به وزارت ابراهیم میرزا&lt;ref&gt; این حاکم مقتدر در مشهد بسر می‌‌برد.&lt;/ref&gt; رسیده بود. شرف‌الدین حسین به همراه فرزند یازده ساله‌اش، قم را به قصد اقامت در جوار بارگاه حضرت [[علی بن موسی الرضا]] علیه‌السلام ترک نمود. میر احمد در همین ایام با مشاهیر، دانشوران و هنرمندانی <ins class="diffchange diffchange-inline">همچون میر سید احمد حسینى مشهدى و مولانا شاه محمود زرین قلم و مالک دیلمى، </ins>که به دلیل هنرپروری و دانش‌دوستی ابراهیم میرزا، در دربار وی گردآمده بودند، آشنا شد و در مکتب آنان فنون شاعری، نقاشی، خوشنویسی و انشاء را آموخت.&lt;ref&gt; مجله دانشکده ادبیات، ش ۳ و ۴، سال ۲۲، ص ۱۵۵.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید احمد، مدت بیست سال در [[مشهد]] بسر برد. وی در این سال‌ها، تحت تأثیر پدر و حمایت ابراهیم میرزا و با تأثیرپذیری از اهل علم و ادب، به انواع کمالات ادبی و هنری آراسته شد.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید احمد، مدت بیست سال در [[مشهد]] بسر برد. وی در این سال‌ها، تحت تأثیر پدر و حمایت ابراهیم میرزا و با تأثیرپذیری از اهل علم و ادب، به انواع کمالات ادبی و هنری آراسته شد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41" >سطر ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این مکاتبه، قاضی خطاب به دانشمندی از اهل جاسب، این آبادی را به «طریق دارالمؤمنین قم» از اراضی طیبه و اماکن باشرافت معرفی می‌‌کند و سپس برخی از مشاهیر و رجال نامی‌ ‌و عده‌ای از صالحان و نیکوکاران جاسب را از نظر گذرانیده و به خصوص از آن‌هایی که نسل در نسل در آستان مقدس حضرت [[امام رضا]] علیه‌السلام مشغول خدمت و تلاش بوده‌اند سخن گفته است.&lt;ref&gt; خزائن، ملا احمد نراقی، تحقیق، تصحیح و تعلیق علامه حسن‌زاده آملی، ص ۵۱۸-۵۲۱.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این مکاتبه، قاضی خطاب به دانشمندی از اهل جاسب، این آبادی را به «طریق دارالمؤمنین قم» از اراضی طیبه و اماکن باشرافت معرفی می‌‌کند و سپس برخی از مشاهیر و رجال نامی‌ ‌و عده‌ای از صالحان و نیکوکاران جاسب را از نظر گذرانیده و به خصوص از آن‌هایی که نسل در نسل در آستان مقدس حضرت [[امام رضا]] علیه‌السلام مشغول خدمت و تلاش بوده‌اند سخن گفته است.&lt;ref&gt; خزائن، ملا احمد نراقی، تحقیق، تصحیح و تعلیق علامه حسن‌زاده آملی، ص ۵۱۸-۵۲۱.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال‌هایی که قاضی احمد در [[مشهد]] توقف داشته یعنی سال‌های (۹۶۰-۹۸۵ ق)، وی علاوه بر آن که با اهل فضل و هنر حشر و نشر داشته، بسیاری از آنان را شناسایی کرده و شرح حالشان را در کتاب «گلستان هنر» و نیز <del class="diffchange diffchange-inline">«خلاصة التواریخ» </del>گردآورده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال‌هایی که قاضی احمد در [[مشهد]] توقف داشته یعنی سال‌های (۹۶۰-۹۸۵ ق)، وی علاوه بر آن که با اهل فضل و هنر حشر و نشر داشته، بسیاری از آنان را شناسایی کرده و شرح حالشان را در کتاب «گلستان هنر» و نیز <ins class="diffchange diffchange-inline">«[[خلاصة التواریخ (کتاب)|خلاصة التواریخ]]» </ins>گردآورده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار دینی [[ایران|ایران]] در عصر [[صفویه|صفوی]]، گذشته از [[اصفهان]] و مشهد، چند کانون مهم دیگر نیز داشت که یکی از آن‌ها [[قم]] بود. این شهر به دلیل وجود بارگاه [[حضرت معصومه]] علیهاالسلام و نیز اکثریت [[شیعه]] و وجود عالمان و مشاهیر معروف، از همان سال‌های آغازین فرمانروایی صفویان، به صورت یک پایگاه مهم فرهنگی و اجتماعی درآمد و از تحولات این عصر تأثیر پذیرفت. تکاپوی عالمان معروفی چون [[ملا محمد طاهر قمي|ملا محمدطاهر قمی‌‌]] و قاضی احمد قمی، در واقع مکمل فعالیت‌های عالمان اصفهان و در رأس آنان [[علامه مجلسی]] بود و در این راستا قاضی احمد قمی ‌‌نقش مهمی‌‌ را ایفا نمود.&lt;ref&gt; ر.ک: ساختار نهاد اندیشه دینی در ایران عصر صفوی، دکتر منصور صفت‌گل، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، تهران، ۱۳۸۱.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار دینی [[ایران|ایران]] در عصر [[صفویه|صفوی]]، گذشته از [[اصفهان]] و مشهد، چند کانون مهم دیگر نیز داشت که یکی از آن‌ها [[قم]] بود. این شهر به دلیل وجود بارگاه [[حضرت معصومه]] علیهاالسلام و نیز اکثریت [[شیعه]] و وجود عالمان و مشاهیر معروف، از همان سال‌های آغازین فرمانروایی صفویان، به صورت یک پایگاه مهم فرهنگی و اجتماعی درآمد و از تحولات این عصر تأثیر پذیرفت. تکاپوی عالمان معروفی چون [[ملا محمد طاهر قمي|ملا محمدطاهر قمی‌‌]] و قاضی احمد قمی، در واقع مکمل فعالیت‌های عالمان اصفهان و در رأس آنان [[علامه مجلسی]] بود و در این راستا قاضی احمد قمی ‌‌نقش مهمی‌‌ را ایفا نمود.&lt;ref&gt; ر.ک: ساختار نهاد اندیشه دینی در ایران عصر صفوی، دکتر منصور صفت‌گل، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، تهران، ۱۳۸۱.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l72" >سطر ۷۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۷۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثری است هنری در شرح حال خوشنویسان و نقاشان، با دو تحریر؛ یکی در اواخر سال ۱۰۰۴ ق. و دیگری در سال ۱۰۱۵ ق. مشتمل بر یک مقدمه در باب آفرینش قلم و کتاب، سه فصل در شرح حال خطاطان و نقاشان و یک خاتمه در باب جدول و [[تذهیب]] و رنگ‌های گوناگون و لوازم کتابخانه و... این نوشتار، نخستین اثر وی است که در تألیف آن، علاوه بر مشاهدات شخصی و ارتباط با هنرمندان و خطاطان، از دو منبع بهره گرفته است؛ یکی رساله منظوم خطاط مشهور، سلطان علی مشهدی، درباره صناعت خطاطی و قواعد تعلیم آن و دیگری کتاب سام میرزا صفوی فرزند شاه اسماعیل اول. از این کتاب در حال حاضر شش [[نسخه خطی]] موجود است و احمد سهیلی خوانساری نسخه متعلق به حاج حسین آقا نخجوانی را تصحیح و در تهران به چاپ رسانیده است.&lt;ref&gt; مقدمه کتاب گلستان هنر، مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، همان شماره، ص ۱۵۲؛ تاریخ ایران دوره صفویان، پژوهش کمبریج، ص ۵۰۶ و ۵۰۷؛ تاریخ‌نگاری عصر صفویه، ص ۴۹.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثری است هنری در شرح حال خوشنویسان و نقاشان، با دو تحریر؛ یکی در اواخر سال ۱۰۰۴ ق. و دیگری در سال ۱۰۱۵ ق. مشتمل بر یک مقدمه در باب آفرینش قلم و کتاب، سه فصل در شرح حال خطاطان و نقاشان و یک خاتمه در باب جدول و [[تذهیب]] و رنگ‌های گوناگون و لوازم کتابخانه و... این نوشتار، نخستین اثر وی است که در تألیف آن، علاوه بر مشاهدات شخصی و ارتباط با هنرمندان و خطاطان، از دو منبع بهره گرفته است؛ یکی رساله منظوم خطاط مشهور، سلطان علی مشهدی، درباره صناعت خطاطی و قواعد تعلیم آن و دیگری کتاب سام میرزا صفوی فرزند شاه اسماعیل اول. از این کتاب در حال حاضر شش [[نسخه خطی]] موجود است و احمد سهیلی خوانساری نسخه متعلق به حاج حسین آقا نخجوانی را تصحیح و در تهران به چاپ رسانیده است.&lt;ref&gt; مقدمه کتاب گلستان هنر، مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، همان شماره، ص ۱۵۲؛ تاریخ ایران دوره صفویان، پژوهش کمبریج، ص ۵۰۶ و ۵۰۷؛ تاریخ‌نگاری عصر صفویه، ص ۴۹.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''&lt;I&gt;۳. مجمع الشعراء:&lt;/I&gt;'''<del class="diffchange diffchange-inline">(تذکرةالشعراء)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''&lt;I&gt;۳. مجمع الشعراء:&lt;/I&gt;'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">این </del>کتاب اثری است در شرح‌حال و آثار شاعران و هنرمندان برجسته، که قاضی احمد بارها در «خلاصة التواریخ» و «گلستان هنر» از آن یاد کرده است و به اقتضای موضوع و بیشتر وقت‌ها به مناسبت وفات یک شاعر و یا هنرمند، شرح حال مفصل او را به مجمع‌الشعرا حواله داده است. منظور از «مجمع الشعرای عباسی» و «مجمع الشعرا» و «مناقب الفضلا» که در «گلستان هنر» آمده، همین کتاب است.&lt;ref&gt; مقدمه دکتر احسان اشراقی بر خلاصةالتواریخ، ص ۱۴.&lt;/ref&gt; این اثر اکنون در دسترس نیست.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">«مجمع الشعراء» (یا تذکرةالشعراء) </ins>اثری است در شرح‌حال و آثار شاعران و هنرمندان برجسته، که قاضی احمد بارها در «خلاصة التواریخ» و «گلستان هنر» از آن یاد کرده است و به اقتضای موضوع و بیشتر وقت‌ها به مناسبت وفات یک شاعر و یا هنرمند، شرح حال مفصل او را به مجمع‌الشعرا حواله داده است. منظور از «مجمع الشعرای عباسی» و «مجمع الشعرا» و «مناقب الفضلا» که در «گلستان هنر» آمده، همین کتاب است.&lt;ref&gt; مقدمه دکتر احسان اشراقی بر خلاصةالتواریخ، ص ۱۴.&lt;/ref&gt; این اثر اکنون در دسترس نیست.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''&lt;I&gt;۴. جمع الخیار:&lt;/I&gt;'''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''&lt;I&gt;۴. جمع الخیار:&lt;/I&gt;'''</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l103" >سطر ۱۰۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۰۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، غلامرضا گلی‌زواره، <del class="diffchange diffchange-inline">جلد </del>۱۹، <del class="diffchange diffchange-inline">صفحه </del>۱۳۲-۱۵۲.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[ستارگان حرم (کتاب)|ستارگان حرم]]، غلامرضا گلی‌زواره، <ins class="diffchange diffchange-inline">ج </ins>۱۹، <ins class="diffchange diffchange-inline">ص </ins>۱۳۲-۱۵۲<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">*&quot;منشی قمی، احمد بن حسین&quot;، پایگاه ویکی نور</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:تاریخ نویسان]][[رده:تراجم نویسان]][[رده:ادیبان]][[رده:دولتمردان]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علمای قرن دهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:تاریخ نویسان]][[رده:تراجم نویسان]][[رده:ادیبان]][[رده:دولتمردان]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=157472&oldid=prev 2025-06-18T10:23:00Z

<p></p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&amp;diff=157472&amp;oldid=157469">نمایش تغییرات</a>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=157469&oldid=prev 2025-06-18T08:35:00Z

<p></p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&amp;diff=157469&amp;oldid=112102">نمایش تغییرات</a>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=112102&oldid=prev 2019-10-12T13:04:59Z

<p>ویرایش</p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&amp;diff=112102&amp;oldid=112092">نمایش تغییرات</a>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=112092&oldid=prev 2019-10-12T11:49:18Z

<p>مهدی موسوی صفحهٔ <a href="/%D9%82%D8%A7%D8%B6%D9%8A_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%D9%8A" class="mw-redirect" title="قاضي احمد قمي">قاضي احمد قمي</a> را به <a href="/%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C" title="قاضی احمد قمی">قاضی احمد قمی</a> منتقل کرد</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=54639&oldid=prev 2016-01-17T07:00:56Z

<p></p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&amp;diff=54639&amp;oldid=6544">نمایش تغییرات</a>

بهنام https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=6544&oldid=prev 2012-08-04T06:49:48Z

<p>اضافه کردن رده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l179" >سطر ۱۷۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۷۹:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامرضا گلي‌زواره, ستارگان حرم، جلد 19، صفحه 132-152</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامرضا گلي‌زواره, ستارگان حرم، جلد 19، صفحه 132-152</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علمای قرن دهم]]</ins></div></td></tr> </table>

بهرامی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&diff=2330&oldid=prev 2012-07-16T13:14:09Z

<p>صفحه‌ای جدید حاوی &#039; {{بخشی از یک کتاب}} &lt;keywords content=&#039;کلید واژه: قاضی احمد قمی، آثار قاضی احمد قمی، &#039; /&gt; &#039;&#039;&#039;...&#039; ایجاد کرد</p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%82%D9%85%DB%8C&amp;diff=2330">نمایش تغییرات</a>

شیرین سادات حسینی