فلسفه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۷

2025-09-15T06:17:52Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱

2025-09-14T13:21:25Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۵

2025-05-03T12:15:03Z

Zamani در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۰

2025-05-03T12:10:40Z

Zamani در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۰

2025-05-03T12:10:17Z

Zamani در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۸

2025-05-03T11:38:04Z

سید مهدی خدایی: 10پروژه: درج شناسه

2020-02-23T05:23:41Z

10پروژه: درج شناسه

مهدی موسوی: ویرایش

2020-02-01T06:03:58Z

ویرایش

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-24T07:33:53Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani: بازنویسی با منابع جدید

2017-05-18T08:34:59Z

بازنویسی با منابع جدید

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 در قرن دوم هجری با شروع نهضت ترجمه، علوم يونانى به جهان اسلام وارد شد و مهمترين آثار فلسفى و عرفانى، رياضى و نجومى و پزشكى از آثار حكماى يونان باستان به فارسى و عربى در اين دوره ترجمه شده و در دسترس دانشمندان مسلمان به طور گسترده قرار گرفته است و به تدريج زمينه شرح و نقد و بررسى اين متون مهيّا شده است. ابو يوسف يعقوب بن اسحاق الكندى (متوفى در حدود 258 ه. ق) را مى‏توان واسط بين دوره ترجمه و آغاز دوره اجتهاد فلسفى برشمرد. در احوال او نوشته‏اند كه علاوه بر زبان عربى به دو زبان يونانى و سريانى مسلط بوده است.
-نحوه برخورد عالمان و متفكران اسلامى با آراى حكماى يونان باستان بسيار متنوع و متضاد است. آنان هيچ گاه انفعالى و مقلّدانه مجذوب فرهنگ بيگانه نشدند و گاه با مخالفت شديد، به ابراز آراى جنجالى پرداختند، مانند ابو بكر محمد بن زكرياى رازى (251- 313 ه. ق). او به مقابله با آراى افلاطون و ارسطو پرداخت. آثار او مشحون از نظرات مخالف است.<ref>شرح المنظومة، ج‏4، ص25</ref>
+نحوه برخورد عالمان و متفكران اسلامى با آراى حكماى يونان باستان بسيار متنوع و متضاد است. آنان هيچ گاه انفعالى و مقلّدانه مجذوب فرهنگ بيگانه نشدند و گاه با مخالفت شديد، به ابراز آراى جنجالى پرداختند، مانند ابو بكر محمد بن زكرياى رازى (251- 313 ه. ق). او به مقابله با آراى افلاطون و ارسطو پرداخت. آثار او مشحون از نظرات مخالف است.<ref>شرح المنظومة، ج‏4، مقدمه مسعود طالبی (محقق چاپ شرح منظومه، ص25</ref>
-پايه‏هاى تئوريك و شاكله فلسفه مستقل اسلامى به دست توانمند معلم ثانى، ابو نصر محمّد فارابى (260- 330 ه. ق) تكوين يافت. و پس از او  شيخ الرئيس ابو على سينا (370- 427 ه. ق) به توسعه و تكميل فلسفه اسلامى پرداخت. <ref>شرح المنظومة، ج‏4، ص26 </ref>
+پايه‏هاى تئوريك و شاكله فلسفه مستقل اسلامى به دست توانمند معلم ثانى، ابو نصر محمّد فارابى (260- 330 ه. ق) تكوين يافت. و پس از او  شيخ الرئيس ابو على سينا (370- 427 ه. ق) به توسعه و تكميل فلسفه اسلامى پرداخت. <ref>شرح المنظومة، ج‏4، مقدمه مسعود طالبی (محقق چاپ شرح منظومه، ص26</ref>
 در قرن ششم و هفتم دو فیلسوف بزرک شیعی در ایران ظاهر شدند. یکی "شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی " ملقب به"شیخ اشراق" که احیاگر مکتب فلسفه اشراقی در ایران بود و دیگری "خواجه نصیرالدین طوسی" بود که می توان او را احیاگر فلسفه پس از حملات امام محمد غزالی و امام فخر رازی و بنیانگذار "علم کلام" دانست.

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 در قرن دوم هجری با شروع نهضت ترجمه، علوم يونانى به جهان اسلام وارد شد و مهمترين آثار فلسفى و عرفانى، رياضى و نجومى و پزشكى از آثار حكماى يونان باستان به فارسى و عربى در اين دوره ترجمه شده و در دسترس دانشمندان مسلمان به طور گسترده قرار گرفته است و به تدريج زمينه شرح و نقد و بررسى اين متون مهيّا شده است. ابو يوسف يعقوب بن اسحاق الكندى (متوفى در حدود 258 ه. ق) را مى‏توان واسط بين دوره ترجمه و آغاز دوره اجتهاد فلسفى برشمرد. در احوال او نوشته‏اند كه علاوه بر زبان عربى به دو زبان يونانى و سريانى مسلط بوده است.
- نحوه برخورد عالمان و متفكران اسلامى با آراى حكماى يونان باستان بسيار متنوع و متضاد است. آنان هيچ گاه انفعالى و مقلّدانه مجذوب فرهنگ بيگانه نشدند و گاه با مخالفت شديد، به ابراز آراى جنجالى پرداختند، مانند ابو بكر محمد بن زكرياى رازى (251- 313 ه. ق). او به مقابله با آراى افلاطون و ارسطو پرداخت. آثار او مشحون از نظرات مخالف است.<ref>شرح المنظومة، ج‏4، ص25</ref>
+نحوه برخورد عالمان و متفكران اسلامى با آراى حكماى يونان باستان بسيار متنوع و متضاد است. آنان هيچ گاه انفعالى و مقلّدانه مجذوب فرهنگ بيگانه نشدند و گاه با مخالفت شديد، به ابراز آراى جنجالى پرداختند، مانند ابو بكر محمد بن زكرياى رازى (251- 313 ه. ق). او به مقابله با آراى افلاطون و ارسطو پرداخت. آثار او مشحون از نظرات مخالف است.<ref>شرح المنظومة، ج‏4، ص25</ref>
 پايه‏هاى تئوريك و شاكله فلسفه مستقل اسلامى به دست توانمند معلم ثانى، ابو نصر محمّد فارابى (260- 330 ه. ق) تكوين يافت. و پس از او  شيخ الرئيس ابو على سينا (370- 427 ه. ق) به توسعه و تكميل فلسفه اسلامى پرداخت. <ref>شرح المنظومة، ج‏4، ص26 </ref>

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 اما اوج فلسفه یونان در قرن ۴ پیش از میلاد یعنی در زمان ظهور سقراط، افلاطون و ارسطو بوده است.
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 افلاطون گوید: «فیلسوف» کسى است که هدف او رسیدن به معرفت امور ازلی یا معرفت حقایق اشیاء باشد.<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف».</ref>
-==پایه گذاران فلسفه==
+==تاریخ فلسفه==
-[[صدرالدین شیرازی]] گوید: پایه گذاران فلسفه، طالس ملطى و افلاطون هستند که خمیره فلسفه به دست آنها درست شده است.<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف».</ref>
+افلاطون ارسطو و بسیاری دیگر پس از این دو تالس ملطی را نخستین فیلسوف دانسته اند که به تفکر در مورد اصل /آنچه که هست می پرداخته است.<ref>رجوع شود به مقاله تالس، تولد فلسفه، نوشته ویلهلم ویشدل، ترجمه پرویز ضیاء شهابی، مطالعات اسلامی پاييز و زمستان 1377 - شماره 41 و 42 ISC (‎14 صفحه - از 319 تا 332 )</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-اصل کلمه «فَلْسَفَة» یونانى و مرکب از دو جزء است: «فیلو» به معنى دوست و دوستدار، و «سوفیا» به معنى [[حکمت]]، که مجموعاً یعنى «دوستدار حکمت».{{خوب}}
+{{خوب}}
 ==تعریف فلسفه==
 «فلسفه» در واقع علم به حقایق موجودات به اندازه توانائى بشر می باشد.<ref> لغت نامه دهخدا. </ref>
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۶: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
 |عنوان بندی مناسب= خوب
 |کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}
+اصل کلمه «فَلْسَفَة» یونانى و مرکب از دو جزء است: «فیلو» به معنى دوست و دوستدار، و «سوفیا» به معنى [[حکمت]]، که مجموعاً یعنى «دوستدار حکمت».{{خوب}}
 ==تعریف فلسفه==
-اصل كلمه «فَلْسَفَة» يونانى و مركب از دو جزء است: فیلو به معنى دوست و دوستدار، و «سوفيا» به معنى [[حكمت]]، که مچموعاً يعنى «دوستدار حكمت».
+«فلسفه» در واقع علم به حقایق موجودات به اندازه توانائى بشر می باشد.<ref> لغت نامه دهخدا. </ref>
-«فلسفه» در واقع علم به حقايق موجودات به اندازه توانائى بشر می باشد.<ref> لغت نامه دهخدا. </ref>
+از سوی دیگر می توان این گونه گفت:
-از سوی دیگر می توان این گونه گفت :
+فلسفه از سنخ اندیشه بوده و شناخت حقایق اشیا به مقدار ممکن است و اگر مجموع اندیشه و انگیزه در تعریف فلسفه اخذ شود، فلسفه را تشبه به خالق، به مقدار ممکن تعریف کرده اند. همان گونه که خدای سبحان هم اوصاف علمی دارد و هم اوصاف عملی، هم عالم است و هم عادل و حکیم، فیلسوف الاهی نیز هم اندیشه ناب و صائب و هم انگیزه سالم دارد. به هر حال، فلسفه یا همان اندیشه بوده و محصول عقل نظری است یا مجموع اندیشه و انگیزه بوده و محصول عقل نظری و عقل عملی، هر دو، است.<ref>سید حسین نصر- تاریخ فلسفه- صفحه ۳۷- ۴۰.</ref>
-فلسفه از سنخ اندیشه بوده و شناخت حقایق اشیا به مقدار ممکن است و اگر مجموع اندیشه و انگیزه در تعریف فلسفه اخذ شود، فلسفه را تشبه به خالق، به مقدار ممکن تعریف کرده اند. همان گونه که خدای سبحان هم اوصاف علمی دارد و هم اوصاف عملی، هم عالم است و هم عادل و حکیم، فیلسوف الاهی نیز هم اندیشه ناب و صائب و هم انگیزه سالم دارد. به هر حال، فلسفه یا همان اندیشه بوده و محصول عقل نظری است یا مجموع اندیشه و انگیزه بوده و محصول عقل نظری و عقل عملی، هر دو، است. <ref>سيد حسين نصر- تاریخ فلسفه- صفحه 37- 40 </ref>
+[[ملاصدرا]] در کتاب [[اسفار اربعه (کتاب)|اسفار]] در باب تعریف فلسفه می‌گوید:
-ملاصدار در کتاب اسفار در باب تعريف فلسفه می‌گويد:
+اعلم أن الفلسفة استکمال النفس الإنسانیة بمعرفة حقائق الموجودات على ما هی علیها و الحکم بوجودها تحقیقا بالبراهین لا أخذا بالظن و التقلید بقدر الوسع الإنسانی.<ref>ملاصدرا، اسفار، ج ۱، ص ۲۰.</ref> فلسفه عبارت است از کمال یافتن نفس انسان به سبب معرفتی که به حقائق موجودات می‌یابد، معرفتی که مطابق با واقع باشد و نیز حکم به موجودیت آنها به وسیلة برهان و نه از روی ظن و تقلید، به قدری که در توان اوست.
 ==مباحث فلسفه==
-از نظر قدما حکمت- یعنی حقایق و علومی که قابل دریافت با نیروی عقل است- در وهله اوّل منقسم می‏شود به حکمت نظری و حکمت عملی؛ حکمت نظری به نوبه خود منقسم می‏شود به «حکمت الهی» یا «حکمت علیا»، و «حکمت ریاضی» یا «حکمت وسطی»، و «حکمت طبیعی» یا «حکمت سفلی». بعدها حکمت الهی عنوان مطلق "فلسفه" را به خود گرفت.
+از نظر قدما حکمت -یعنی حقایق و علومی که قابل دریافت با نیروی [[عقل]] است- در وهله اوّل منقسم می‏ شود به حکمت نظری و حکمت عملی؛ حکمت نظری به نوبه خود منقسم می ‏شود به «حکمت الهی» (یا «حکمت علیا»)، و «حکمت ریاضی» (یا «حکمت وسطی»)، و «حکمت طبیعی» (یا «حکمت سفلی»). بعدها حکمت الهی عنوان مطلق "فلسفه" را به خود گرفت.
-حکمت الهی در مورد اموری بحث می کند که ذهنا و خارجا (یعنی مفهوما و مصداقا) بی نیاز و غیر مشروط به ماده هستند. به حکمت الهی (فلسفه) الهیات بالمعنی الاعم نیز گفته می شود و وجه این عنوان آن است که فلسفه دارای دو بخش است: بخش «امور عامّه» که شامل مباحث وجود و عدم، ضرورت و امکان و امتناع، قدم و حدوث، وحدت و کثرت، قوّه و فعل، ماهیت، علّت و معلول است و ملحق بر این بخش است مباحث جواهر و اعراض و حقیقت جسم طبیعی و برخی مباحث دیگر؛ و بخش الهیات بالمعنی الاخص که درباره خدا و صفات و افعال خدا بحث می‏کند.<ref>مرتضی مطهری، شرح منظومه‏، ص298</ref>
+حکمت الهی در مورد اموری بحث می کند که ذهنا و خارجا (یعنی مفهوما و مصداقا) بی نیاز و غیر مشروط به ماده هستند. به حکمت الهی (فلسفه) الهیات بالمعنی الاعم نیز گفته می شود و وجه این عنوان آن است که فلسفه دارای دو بخش است: بخش «امور عامّه» که شامل مباحث وجود و عدم، ضرورت و امکان و امتناع، قدم و حدوث، وحدت و کثرت، قوّه و فعل، ماهیت، علّت و معلول است و ملحق بر این بخش است مباحث جواهر و اعراض و حقیقت جسم طبیعی و برخی مباحث دیگر؛ و بخش الهیات بالمعنی الاخص که درباره [[خدا]] و صفات و افعال خدا بحث می‏ کند.<ref>مرتضی مطهری، شرح منظومه‏، ص۲۹۸.</ref>
 ==هدف فلسفه==
-[[اخوان الصفا]] گويند: آغاز فلسفه دوست داشتن انواع دانش بوده و وسط آن شناخت حقايق موجودات و پايان آن عمل به گفتار، يعنى تطابق عمل با علم در جهت كمال ممكن است .
+افلاطون گوید: «فیلسوف» کسى است که هدف او رسیدن به معرفت امور ازلی یا معرفت حقایق اشیاء باشد.<ref>سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف».</ref>
-[[افلاطون]] گويد: «فيلسوف» كسى است كه هدف او رسيدن به معرفت امور ازلی يا معرفت حقايق اشياء باشد. <ref>سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف»</ref>
+==پایه گذاران فلسفه==
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 [[رده:علوم]]