https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8Cفضل بن یحیی برمکی - تاریخچهٔ ویرایشها2026-04-19T22:17:15Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C&diff=158933&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۰2025-09-10T12:50:59Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وزیر [[هارون الرشید]] <del class="diffchange diffchange-inline">و برادر همشیر اوست. از بخشنده ترین مردم زمان خود </del>بود. <del class="diffchange diffchange-inline">رشید </del>او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال ۱۷۸ <del class="diffchange diffchange-inline">ه</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">ق </del>والی [[خراسان]] نمود و تا هنگامی که <del class="diffchange diffchange-inline">رشید </del>بر برمکیان خشم گرفت، <del class="diffchange diffchange-inline">یعنی تا سال ۱۸۷ ه.ق </del>در آن مقام بود. </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''«فضل بن یحیی بن خالد برمکی»''' (م، ۱۹۳ ق)، </ins>وزیر <ins class="diffchange diffchange-inline">و دولتمرد ادیب [[عباسیان]]، بهویژه در زمان </ins>[[هارون الرشید]] بود. <ins class="diffchange diffchange-inline">هارون </ins>او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال ۱۷۸ <ins class="diffchange diffchange-inline">ق</ins>. والی [[خراسان]] نمود و تا هنگامی که بر برمکیان خشم گرفت، در آن مقام بود. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال <del class="diffchange diffchange-inline">۱۸۷ وی و پدرش یحیی به امر </del>هارون <del class="diffchange diffchange-inline">زندانی شدند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">فضل به سال ۱۹۳ ه</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">ق</del>/<del class="diffchange diffchange-inline">۸۰۹ م، در زندان درگذشت</del>. [[<del class="diffchange diffchange-inline">عزالدین ابن اثیر</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">ابن اثیر</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">او را از نیکمردانی شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==ولادت==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">فضل بن یحیی بن خالد بن برمک از خاندان برمکیان و برجسته ترین پسر یحیی، </ins>در سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۴۸ ق، هفت روز پیش از تولد [[</ins>هارون <ins class="diffchange diffchange-inline">الرشید]] در [[مدینه]] زاده شد</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline"><ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۳۰</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline"><</ins>/<ins class="diffchange diffchange-inline">ref> هنگام تولد او، یحیی عامل آذربایجان و پدربزرگش خالد، والی موصل بود</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">فضل و هارون برادران </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">رضاع</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">رضاعی</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">بودند.<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۳۳۴</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline"></ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==فعالیتهای اجتماعی و سیاسی==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل بن یحیی ابتدا در دربار خلیفه [[مهدی (خلیفه عباسی)|مهدی عباسی]] خدمت میکرد و ظاهراً در ۲۲ سالگی نخستین شغل او ریاست حرم بود. هنگام خلافت [[هادی (خلیفه عباسی)|هادی]] و خشم گرفتن او بر یحیی و [[هارون الرشید]] و اقامت این دو در قصر مقاتل، فضل قائم مقام پدرش در قصر خلیفه بود و اخبار را به او میرساند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۱۰.</ref> پس از وزارت یحیی در ۱۷۰ ق، خلیفه تربیت فرزندش، [[امین (خلیفه عباسی)|امین]]، را به او واگذارد.<ref>بیهقی، المحاسن و المساوی، ج۲، ص۴۰۲.</ref> از آن پس به اصرار مادر امین، زبیده (متوفی در ۲۱۶) و دایی او عیسی بن جعفر، فضل کوشش خود را صرف تثبیت جانشینی محمد امین برای هارون الرشید کرد و با وجود مخالفتهای درباریان، در راه گرفتن [[بیعت]] برای او تلاش نمود.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۴۰.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین منصب مهم فضل، حکومت سرزمینهای شرقی خلافت تا دورترین شهرهای ترک در [[ایران]] بود.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۲۹.</ref> در ۱۷۶ ق، هارون الرشید فرمانروایی ولایات [[خراسان]]، ری، سیستان، [[ماوراءالنهر]]، جبال، خوارزم، طبرستان، دنباوند (دماوند)، قومِس (دامغان)، ارمینیه، آذربایجان و همدان را به او سپرد.<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۹۶.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نخستین روزهای حکومت فضل بر خراسان، رئیس برید این ناحیه در گزارشی برای خلیفه، او را به غفلت و مسامحه در حکومت متهم کرد. خلیفه با فرستادن عین این نامه به یحیی، از وی خواست تا پسرش فضل را به جدیت در امور حکومتی فراخواند. توبیخ کوتاه و جدی یحیی کارگر افتاد و فضل حکمرانی ساعی شد.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۴، ص۲۳۴.</ref> فضل برای گسترش خلافت به سوی سرزمینهای شرقی، نخست ابراهیم بن جبرییل بن بختیشوع، فرمانده محافظان و نگهبانان خود، را به تسخیر کابل فرستاد و سپس محمد مزاحم را به غوروَند، قلعه ای مستحکم در جنوب غربی بلخ، گسیل کرد و پس از گشودن قلعه او را به حکومت بامیان گمارد. او همچنین شقنان و چندین ناحیه از طخارستان را فتح کرد. در همین هنگام، با پخش مال میان سپاه و آماده کردن اذهان مردم خراسان، موفق شد از آنان برای جانشینی محمد امین بیعت بگیرد.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۴۰ـ۲۴۱.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما مهمترین رویداد دوره حکومت فضل بر خراسان، خروج یحیی بن عبدالله علوی در دیلم بود. او که پس از کشته شدن برادرانش، [[محمد بن عبدالله نفس زکیه|محمد نفس زکیه]] و [[قیام ابراهیم بن عبدالله محض|ابراهیم قتیل باخمری]]، به دیلم گریخته بود، توانست رهبری قیام مردم گیلان و دیلم بر ضد خلیفه را بر عهده گیرد و اسباب تشویش خاطر شدید [[هارون الرشید]] را فراهم سازد.<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۹۰.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبری]] تاریخ خروج یحیی بن عبدالله علوی را ۱۷۶ ق. ذکر کرده است. خلیفه در ۱۷۶ ق. فضل را با پنجاه هزار سپاهی مأمور سرکوبی این جنبش کرد. فضل پس از آنکه منصور بن زیّاد را به نیابت خود در بغداد نزد هارون گذارد، رهسپار شمال [[ایران]] شد. ابتدا به النَّهرین رفت تا سپاه خلیفه به او بپیوندد. آنگاه رهسپار ری شد و یک سال آنجا بود و مقدمه سپاه را با بیست هزار تن به دماوند طبرستان فرستاد.<ref>بیهقی، تاریخ بیهقی، ج۱، ص۵۳۵.</ref> او با سپردن طبرستان به المُثَنّی بن الحجاج بن قُتیبه و جرجان به علی بن حجاج خُزاعی آنان را مأمور سرکوبی یحیی بن عبدالله کرد.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۴۲.</ref> فضل همزمان کوشید تا با تلاشهای مسالمت آمیز و ارسال نامه، جَستان، صاحب دیلم، را از حمایت یحیی بن عبدالله باز دارد.<ref>حمدالله مستوفی، تاریخ گزیده، ج۱، ص۳۰۴ـ۳۰۵.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نوشته [[ابوالفضل بیهقی]]<ref>بیهقی، المحاسن و المساوی، ص ۵۳۵.</ref> فضل به توصیه پدرش که وی را از رویارویی با یک علوی بر حذر داشته بود، از مقابله با یحیی بن عبدالله اجتناب میکرد و میکوشید از راههای صلح آمیز او را به اطاعت از خلیفه وا دارد. سرانجام، یحیی بن عبدالله پذیرفت که فضل وی را در زنهار خلیفه به بغداد ببرد، به شرط آنکه هارون الرشید امان نامه ای معتبر به خط خود و با تأیید بزرگان هاشمی برای او تدارک ببیند و نسخه ای برای او بفرستد.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۴۳.</ref> هارون با خشنودی از پایان یافتن این قیامِ نگران کننده، امان نامه را که به تأیید فقیهانی چون [[مالک بن انس]] رسیده بود، با هدایای بسیار برای یحیی بن عبدالله فرستاد. یحیی با فضل به بغداد آمد و در خانه یحیی بن خالد، اقامت گزید. گرچه ماجرای یحیی علوی با پیمان شکنی هارون الرشید پایان یافت، ختم آن پیروزی بزرگی برای فضل محسوب شد و خلیفه در اکرام او بسیار کوشید.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۴۷.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ۱۷۸ ق، بار دیگر حکومت خراسان، ری و سیستان پس از برکناری حمزة بن مالک بن هیثم خزاعی به فضل برمکی سپرده شد.<ref>یعقوبی، البلدان، ج۱، ص۸۱.</ref> فضل در ۱۳ [[رمضان]]، ابتدا یحیی بن معاذ را به خراسان فرستاد و سپس در ۷ [[صفر]] خود راهی خراسان شد و در مرو اقامت گزید.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۲۹.</ref> کامیابیهای نظامی و اقدامات عمرانی و رفاه عمومی که به او نسبت میدهند، با توجه به مدت کوتاه حکومت وی، چشمگیر است. حاکم اُشْروسنه، که پیش از فضل هیچیک از امیران گمارده بغداد را فرمان نبرده بود، به پیشواز وی آمد و او را اطاعت کرد.<ref>عبدالحی گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۸۷.</ref> در این سالها فضل سپاهی از ایرانیان به نام «عباسیه» مرکب از پانصد هزار نفر از دوستداران برامکه ترتیب داد که بیست هزار نفر آنان به بغداد گسیل داده شدند. این گروه در بغداد با عنوان «کرنبیّه» نامبردار شدند،<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۵۷.</ref> و این خود نشانه افزونی قدرت برمکیان در خراسان و مرکز خلافت بود. فضل در این سامان، بالغ بر بیست میلیون درهم مالیات و دیون اهالی به حکومت را بخشید. ابن بخشش که با سوزاندن دفاتر مالیاتی (دفاتر البقایا) صورت پذیرفت، محبوبیت وی را نزد خراسانیان افزونتر ساخت.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۲۹.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل بن یحیی برمکی را به سبب ساختن [[مسجد|مساجد]] و کاروانسراها و آب انبارها و دروازه بخارا ستوده اند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۵۷.</ref> فضل در بخارا مسجد جمعه نوی ساخت و ظاهراً نخستین کسی بود که فرمان داد هنگام ماه رمضان به مسجدها چراغ بیاورند. او در واشِگرد چَغانیان در شمال شرقی خراسان، سدّی برای جلوگیری از حمله اقوام ترک ساخته بود.<ref>ابن خرداذبه، المسالک و الممالک، ج۱، ص۳۴.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه در ۱۸۰ ق. فضل را از خراسان و طبرستان و رویان و ری فراخواند.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۶۶.</ref> اما عزل فضل از خراسان نشانه ای از رویگردانی خلیفه از برمکیان نبود، زیرا در بازگشت به [[بغداد]]، با نثار کیسههای سر به مُهر و ستایش شاعران، از وی استقبالی افسانه ای شد و هارون الرشید شخصاً به دیدارش آمد.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۲۹.</ref> فضل در بغداد چندی نیابت یحیی را داشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==سرانجام فضل برمکی==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ۱۸۳ ق، [[هارون الرشید]] خشم خود را بر فضل آشکار ساخت. فضل با مادر خود، در رَقّه به حضور خلیفه رسید و ظاهراً با دلجویی خلیفه روبرو شد.<ref>محمد جهشیاری، کتاب الوزراء و الکتاب، ج۱، ص۱۷۹.</ref> در برخی منابع آمده است که رفتار فضل نسبت به [[امام موسی کاظم]] علیهالسلام -که تحت نظر او قرار داشت- بسیار ملایمت آمیز و با احترام بود و همین، خشم هارون را برانگیخت و حتی به دستور او عباس بن محمد، سَندی بن شاهک را مأمور کرد تا فضل را صد تازیانه بزند.<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۸، ص۲۳۳.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ماه [[صفر]] ۱۸۷ ق. که هارون روگردانی خود را از برمکیان با قتل جعفر برمکی آغاز کرد، فضل نیز بیدرنگ دستگیر و در یکی از خانههای رشید زندانی شد.<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۹۶.</ref> یحیی از هارون الرشید خواست که فرزند محبوبش را با او در رقّه محبوس سازد.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۳۳.</ref> ماجراهای روزگار زندان آنان نیز مانند روایات سخاوت، شکوه و جلال روزگار حشمتشان بخشی از متون ادبی و تاریخی ویژه دوره عباسی را پدید آورده است. آنان با چنان فشار و تضییقاتی روبرو بودند که یاد بزرگی گذشته آنان، خلیفه را بندرت بر سر لطف میآورد و از محدودیتشان میکاست.<ref>جهشیاری، کتاب الوزراء و الکتاب، ج۱، ص۱۹۶.</ref> در مقابل، خشونتهای بسیاری نسبت به آن دو گزارش شده است، از جمله تهدید به کشتنِ فضل و تازیانه زدن او.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۴، ص۲۵۷ـ۲۵۸.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل بن یحیی پس از هفت سال اسارت و سه سال پس از مرگ پدر، در [[ماه محرم|محرم]] ۱۹۳ ق. ابتدا به نوعی فلج مبتلا شد و پس از بهبود موقت، در ۴۵ سالگی، پنج ماه پیش از مرگ هارون الرشید (۱۹۳ ق. در طوس) در رقّه درگذشت.<ref>ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۳۶.</ref> روایات نادری به کشته شدن او نیز اشاره میکنند.<ref>ابن عمرانی، الابناء فی تاریخ الخلفاء، ج۱، ص۸۴.</ref> برادرانش بر وی [[نماز میت|نماز]] گزاردند و عده بسیاری بر او گریستند و وی را در کنار پدر به خاک سپردند.<ref>جهشیاری، کتاب الوزراء و الکتاب، ج۱، ص۲۱۰.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ویژگیهای فضل برمکی==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل برمکی واجد ویژگیهایی اخلاقی و شخصیتی است که او را از دیگر برمکیان متمایز و در فضایل انسانی بی مانند ساخته است.<ref> ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۲۹.</ref> [[عزالدین ابن اثیر|ابن اثیر]] او را از نیکمردانی شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد. مشهورترین خصلت او جود و بخشندگی است که وی را حتی در میان خانواده ای معروف به [[سخاوت]] متمایز کرده است؛ و عبارت «جود الفضل» و القاب «حاتم الاسلام» و «خاتم الاجواد» را درباره او به کار برده اند.<ref> مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۴، ص۲۳۳.</ref> سخاوت و سماحت او حتی هجوگویانش را نیز شامل میشده است.<ref> ابن قتیبه، کتاب عیون الاخبار، ج۲، ص۲۹.</ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکایات متعدد از او چهره دولتمردی [[شعر]]شناس ترسیم کرده است، چنانکه بر درگاه او در ارمینیه چهار هزار تن ادیب و شاعر حاضر بودند<ref> خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۳۳۶.</ref> و نیز او خود مخاطب مدایح بسیاری بود.<ref> ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج۴، ص۳۵.</ref> فضل خود دیوانی کم حجم داشت و [[ابن ندیم]] او را در زمره بلیغان آورده است.<ref> ابن ندیم، کتاب الفهرست، ج۱، ص۱۳۹.</ref> در عین حال، با تکبر و خودبینی و نوعی سنگینی محضر که داشت حتی پدرش را نگران میساخت.<ref> جهشیاری، کتاب الوزراء و الکتاب، ج۱، ص۱۵۳.</ref> فضل با اعتراف به کبر خود، آن را اکتسابی و عامدانه شمرده است. فضل گرچه دلبسته سماع و موسیقی بود، اما باده نمینوشید و بصراحت، خلیفه عباسی را به سبب مبادرت به این عمل سرزنش میکرد.<ref> طبری، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۹۳.</ref> و این، نقطه مقابل رفتار جعفر برمکی ـ برادرش و ندیم محبوب خلیفه ـ بود. و نیز وسواس و [[زهد]] و رقّتی در اجرای عبادات از خود نشان میداد که او را در میان اقران دولتمردش متمایز میکرد.<ref> بیهقی، المحاسن و المساوی، ج۱، ص۳۲۷.</ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل را از برادرش جعفر محبوبتر و کاردانتر دانسته اند، تا آنجا که در روزگار حکومتش در خراسان، برای بزرگداشت وی، بیست هزار نوزاد را فضل نام نهادند.<ref> لوسین بووا، برمکیان، ج۱، ص۸۳-۸۱.</ref> همچنین متانت و وقار او در مواجهه با تصمیمات خلیفه<ref> ابن عبدربه، العقد الفرید، ج۲، ص۱۲۱.</ref> و بردباریش در تحمل شداید دوران اسارت تحسین و تمجید زندگینامه نویسان را برانگیخته است.<ref> ابراهیم بن محمد بیهقی، المحاسن و المساوی، ج۲، ص۳۶۰.</ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==پانویس==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*"خاندان برمکیان"، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، شماره ۱۰۴۴.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*"فضل بن یحیی"، لغتنامه دهخدا.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">* لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:بنی عباس]]</ins>[[رده:دولتمردان<ins class="diffchange diffchange-inline">]][[رده:شخصیت های سیاسی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دولتمردان]]</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C&diff=117277&oldid=prevمهدی موسوی در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۳2020-01-27T11:23:57Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">وزیرهارون </del>الرشید و برادر همشیر اوست. از بخشنده ترین مردم زمان خود بود. رشید او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال <del class="diffchange diffchange-inline">178 </del>ه.ق والی خراسان نمود و تا هنگامی که رشید بر برمکیان خشم گرفت، یعنی تا سال <del class="diffchange diffchange-inline">187 </del>ه.ق در آن مقام <del class="diffchange diffchange-inline">بود؛ در سال 187 وی و پدرش یحیی به امر هارون زندانی شدند</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">وزیر [[هارون </ins>الرشید<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و برادر همشیر اوست. از بخشنده ترین مردم زمان خود بود. رشید او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۷۸ </ins>ه.ق والی <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>خراسان<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>نمود و تا هنگامی که رشید بر برمکیان خشم گرفت، یعنی تا سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۸۷ </ins>ه.ق در آن مقام <ins class="diffchange diffchange-inline">بود</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فضل به سال <del class="diffchange diffchange-inline">193 </del>ه.ق/<del class="diffchange diffchange-inline">809م </del>در زندان درگذشت. ابن اثیر او را از نیکمردانی شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">در سال ۱۸۷ وی و پدرش یحیی به امر هارون زندانی شدند. </ins>فضل به سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۹۳ </ins>ه.ق/<ins class="diffchange diffchange-inline">۸۰۹ م، </ins>در زندان درگذشت. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[عزالدین ابن اثیر|</ins>ابن اثیر<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>او را از نیکمردانی شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دولتمردان]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دولتمردان]]</div></td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C&diff=23890&oldid=prevمرضیه الله وکیل جزی در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۲۴2013-01-23T07:24:18Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{نیازمند ویرایش فنی}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وزیرهارون الرشید و برادر همشیر اوست. از بخشنده ترین مردم زمان خود بود. رشید او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال 178 <ins class="diffchange diffchange-inline">ه</ins>.ق والی خراسان نمود و تا هنگامی که رشید بر برمکیان خشم <ins class="diffchange diffchange-inline">گرفت، </ins>یعنی <ins class="diffchange diffchange-inline">تا سال </ins>187 <ins class="diffchange diffchange-inline">ه</ins>.ق در آن مقام بود؛ در سال 187 وی و پدرش یحیی به امر هارون زندانی شدند.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وزیرهارون الرشید و برادر همشیر اوست . از بخشنده ترین مردم زمان خود بود. رشید او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال 178 <del class="diffchange diffchange-inline">هَ </del>. ق <del class="diffchange diffchange-inline">. </del>والی خراسان نمود و تا هنگامی که رشید بر برمکیان خشم <del class="diffchange diffchange-inline">گرفت ، </del>یعنی <del class="diffchange diffchange-inline">تاسال </del>187 <del class="diffchange diffchange-inline">هَ </del>. ق <del class="diffchange diffchange-inline">. </del>در آن مقام بود؛ در سال 187 وی و پدرش یحیی به امر هارون زندانی شدند. فضل به سال 193 <del class="diffchange diffchange-inline">هَ </del>. ق <del class="diffchange diffchange-inline">. </del>/ <del class="diffchange diffchange-inline">809 م . </del>در زندان درگذشت . ابن اثیر او را <del class="diffchange diffchange-inline">ازنیکمردانی </del>شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد. </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فضل به سال 193 <ins class="diffchange diffchange-inline">ه</ins>.ق/<ins class="diffchange diffchange-inline">809م </ins>در زندان درگذشت. ابن اثیر او را <ins class="diffchange diffchange-inline">از نیکمردانی </ins>شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==منابع==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==منبع==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دولتمردان]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دولتمردان]]</div></td></tr>
</table>مرضیه الله وکیل جزیhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C&diff=23816&oldid=prevSaeed zamani: ایجاد2013-01-21T11:08:56Z<p>ایجاد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{نیازمند ویرایش فنی}}<br />
وزیرهارون الرشید و برادر همشیر اوست . از بخشنده ترین مردم زمان خود بود. رشید او را به مدتی کوتاه به وزارت منصوب کرد و سپس در سال 178 هَ . ق . والی خراسان نمود و تا هنگامی که رشید بر برمکیان خشم گرفت ، یعنی تاسال 187 هَ . ق . در آن مقام بود؛ در سال 187 وی و پدرش یحیی به امر هارون زندانی شدند. فضل به سال 193 هَ . ق . / 809 م . در زندان درگذشت . ابن اثیر او را ازنیکمردانی شمرده است که جهان مانند او را به یاد ندارد. <br />
<br />
==منبع==<br />
لغت نامه دهخدا، واژه فضل بن یحیی<br />
[[رده:دولتمردان]]</div>Saeed zamani