فسق - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹

2026-03-11T11:49:12Z

Mohammadi در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۵

2025-11-25T08:25:03Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-22T12:56:57Z

افزودن الگوی قرآن

Aghajani در ‏۱۰ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۳

2020-03-10T06:33:28Z

Aghajani در ‏۱۰ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۱

2020-03-10T06:31:08Z

Aghajani در ‏۱۰ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۸

2020-03-10T06:28:56Z

Aghajani در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۵

2020-02-19T11:15:38Z

Aghajani در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۰۹

2020-02-19T11:09:25Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-01-04T08:00:59Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۷

2020-01-04T06:37:43Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 بررسى دقیق [[آیه|آیاتى]] که کلمه فسق در آنها به کار رفته است، اثبات مى کند که [[قرآن کریم]] نیز این کلمه را در معناى لغوى آن، یعنى خروج از مسیر [[حق]]، به کار برده است. چیزى که هست، قرآن، نافرمانىِ [[خداوند]] را از مصادیق خروج از مسیر حق مى شمارد، و بر این اساس، فسق را نکوهیده مى داند و فاسق را توبیخ مى کند و او را سزاوار کیفر مى بیند. در کتاب [[مفردات قرآن راغب (کتاب)|مفردات قرآن]] در مورد ریشه کلمه فسق آمده است: فَسَقَ فلانٌ: خَرَجَ عن حَجر الشرع، وذلک مِن قولهِم فسقَ الرُّطبُ إذا خرج عن قِشره.<ref> مفردات ألفاظ القرآن، ص ۳۸۰ </ref> «فاسق شد فلانى» یعنى از منع [[شرع]] خارج گردید».
-همچنین فسق در قرآن کریم در معناى ناشایسته هاى عقلى، به کار رفته است. براى نمونه، به دو آیه در اینجا اشاره مى شود: {{متن قرآن|«وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ»}}.([[سوره انعام|انعام]]، آیه ۴۹) و آنان که دلایل روشن و قاطع ما را تکذیب کردند، به دلیل آن که فاسق گردیدند، دچار عذاب خواهند شد.
+همچنین فسق در قرآن کریم در معناى ناشایسته هاى عقلى، به کار رفته است. براى نمونه، به دو آیه در اینجا اشاره مى شود: «{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}}<ref>[[آیه 49 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۴۹.]]</ref>؛ و آنان که دلایل روشن و قاطع ما را تکذیب کردند، به دلیل آن که فاسق گردیدند، دچار عذاب خواهند شد».
-{{متن قرآن|« فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ»}}.([[سوره نحل|نحل]]، آیه ۹۰) پس در این روز، با عذابى خوار کننده پاداش داده مى شوید ؛ چرا که به ناحق در زمین کبر مى ورزیدید و به سبب این که فاسق بودید».
+«{{متن قرآن|فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ}}<ref>[[آیه 90 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۹۰.]]</ref>؛ پس در این روز، با عذابى خوار کننده پاداش داده مى شوید ؛ چرا که به ناحق در زمین کبر مى ورزیدید و به سبب این که فاسق بودید».
 ملاحظه مى شود که در آیه اوّل، تکذیب دلایل روشن الهى که از دیدگاه عقل قطعا نکوهیده و ناپسند است، فسق نامیده شده است و در آیه دوم، فاسق به کسانى اطلاق شده است که مستکبرند و حاضر نیستند در برابر حق فروتنى کنند و از این جهت مورد نکوهش عقل اند. سایر آیاتى که واژه فسق در آنها به کار رفته است نیز به گونه اى در ارتباط با کسانى است که مرتکب امور ناشایسته از نظر عقل شده اند.
@@ سطر ۴۷: / سطر ۴۷: @@
 ==فسق در احادیث==
-کلمه فسق، در [[حدیث|احادیث]] اسلامى، در مورد نافرمانى خداوند به کار رفته است. [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام، در حدیثى در معناى فسق مى فرمایند:... فَکلُّ مَعصِیةٍ مِنَ المَعاصِى الکبارِ فَعَلَها فاعِلُها أو دَخَلَ فیها داخِلٌ بِجَهَةِ اللَّذَّةِ والشَّهوَةِ والشَّوقِ الغَالِبِ، فَهُوَ فِسقٌ وفاعِلُهُ فاسِقٌ خارِجٌ مِنَ الإیمانِ بِجَهَةِ الفِسقِ.<ref> تحف العقول، ص ۲۲ </ref> فسق عبارت است از هر نوع نافرمانى خدا و معصیتى که از معاصى بزرگ باشد و فاعل آن یا کسى که داخل آن معصیت شده، به جهت لذّت و شهوت و غلبه تمایلات به این عمل مبادرت کرده است. این فعل، فسق و فاعل آن فاسق است که به جهت فسق از ایمان خارج است.
+کلمه فسق، در [[حدیث|احادیث]] اسلامى، در مورد نافرمانى خداوند به کار رفته است. [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام، در حدیثى در معناى فسق مى فرمایند:{{متن حدیث|«... فَکلُّ مَعصِیةٍ مِنَ المَعاصِى الکبارِ فَعَلَها فاعِلُها أو دَخَلَ فیها داخِلٌ بِجَهَةِ اللَّذَّةِ والشَّهوَةِ والشَّوقِ الغَالِبِ، فَهُوَ فِسقٌ وفاعِلُهُ فاسِقٌ خارِجٌ مِنَ الإیمانِ بِجَهَةِ الفِسقِ»}}<ref> تحف العقول، ص ۲۲ </ref>. فسق عبارت است از هر نوع نافرمانى خدا و معصیتى که از معاصى بزرگ باشد و فاعل آن یا کسى که داخل آن معصیت شده، به جهت لذّت و شهوت و غلبه تمایلات به این عمل مبادرت کرده است. این فعل، فسق و فاعل آن فاسق است که به جهت فسق از ایمان خارج است.
-در حدیثى از [[پیامبر اسلام|رسول اکرم]] صلى الله علیه و آله در مورد نشانه هاى فسق و علائم مردم فاسق نقل شده است که:... أمّا عَلامَةُ الفاسِقِ فَأربَعَةٌ: اللَّهوُ وَ اللَّغوُ و العُدوانُ و البُهتانُ. نشانه فاسق چهار چیز است: لهو، لغو، عدوان و بهتان. طبق این حدیث مردم «فاسق» با چهار ویژگى شناخته مى شوند. نخستین ویژگى و نشانه مردم فاسق این است که اهل «لهو» هستند. مفردات القرآن در معناى لهو مى نویسد: اللّهوُ ما یشغلُ الإنسانَ عمّا یعنیه و یهِمُّه. «لهو عبارت از اعمالى است که انسان را از کارهاى مفید و مهم باز مى دارد».
+در حدیثى از [[پیامبر اسلام|رسول اکرم]] صلى الله علیه و آله در مورد نشانه هاى فسق و علائم مردم فاسق نقل شده است که:{{متن حدیث|«... أمّا عَلامَةُ الفاسِقِ فَأربَعَةٌ: اللَّهوُ وَ اللَّغوُ و العُدوانُ و البُهتانُ»}}. نشانه فاسق چهار چیز است: لهو، لغو، عدوان و بهتان. طبق این حدیث مردم «فاسق» با چهار ویژگى شناخته مى شوند. نخستین ویژگى و نشانه مردم فاسق این است که اهل «لهو» هستند. مفردات القرآن در معناى لهو مى نویسد: اللّهوُ ما یشغلُ الإنسانَ عمّا یعنیه و یهِمُّه. «لهو عبارت از اعمالى است که انسان را از کارهاى مفید و مهم باز مى دارد».
 ==سخت‌گیری‌ نسبت به فاسقان==
 از آن جایی که فسق و فجور عامل مهمی در نابودی و فروپاشی جامعه است ([[سوره بقره|بقره]]، آیه۵۹ و [[سوره اعراف|اعراف]]، آیه ۱۶۵ و [[سوره اِسراء|اسراء]]، آیه۱۶) خداوند، نسبت به فاسقان سخت گیری‌های خاص را اعمال کرده است. براساس آیه ۵۹ [[سوره مائده]] می‌توان دریافت که فسق، عامل خشم الهی و انتقام از فاسقان می‌باشد؛ زیرا خداوند برخی از [[اهل کتاب]] را به سبب فسق ایشان، در همین دنیا مجازات کرده و از آنها انتقام ستانده است.

@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 * خداوند در آیه ۵۵ [[سوره نور]] یکی از مصادیق فسق را بازی با ایمان می‌داند. به این معنا که اگر شخص نسبت به [[حق]] آگاهی یابد و بدان ایمان آورد ولی به هر علتی کفر بورزد، در حکم فاسق شناخته می‌شود. البته می‌توان براساس این آیه کسانی را هم که تنها به حق آگاه شده و نسبت به آن شناخت یافته‌اند، ولی رفتارهای ضدشناختی خود را ادامه می‌دهند و براساس موازین [[کفر]] عمل می‌کنند، فاسق شمرد، زیرا ملاک در فسق این افراد، [[ایمان]] و [[ارتداد]] نیست، بلکه شناخت حق و [[کفر]] به آن، آنها را در دایره فاسقان قرار می‌دهد. براین اساس، می‌توان گفت که دو دسته حق شناسان منکر و مرتدان، اگر به رفتارهای ضدشریعت خویش ادامه دهند، در حکم فاسقان هستند.<ref>نگاه کنید، روح المعانی، جلد۱۰، جزء۱۸، ص۲۹۹ </ref>
 * خداوند در آیه ۴۹ کسانی را که به تکذیب آیات قرآنی می‌پردازند تا برخلاف آن عمل کنند، انسان‌های فاسق می‌شمارد؛ زیرا هنگامی که حقایق روشن در آیات الهی و وحیانی بیان شد، انکار و تکذیب و عمل و رفتار برخلاف آنها نشان از فسق ایشان می‌کند؛ زیرا حاضر نیستند در چارچوب اصول عقلانی و شرعی که بر پایه خوب و بد و زشت و زیبا بنیاد نهاده شده عمل کنند.
-* اعتراض و رویگردانی از قضاوت [[پیامبر اسلام|پیامبر]](ص) و [[ولایت|ولایت]] و حاکمیت ایمانی و مراجعه به [[طاغوت]] و حاکمیت و حکومت آن، از دیگر مصادیق رفتارهای فاسقانه است که در آیه ۴۹ [[سوره مائده]] بیان شده است.
+* اعتراض و رویگردانی از قضاوت [[پیامبر اسلام|پیامبر]]صلی الله علیه وآله و [[ولایت|ولایت]] و حاکمیت ایمانی و مراجعه به [[طاغوت]] و حاکمیت و حکومت آن، از دیگر مصادیق رفتارهای فاسقانه است که در آیه ۴۹ [[سوره مائده]] بیان شده است.
 * انحرافات جنسی و همجنس گرایی که برخلاف اصول عقلانی است و شریعت، آن را عامل تباهی و فساد خانواده و جامعه می‌شمارد، از دیگر رفتارهای فاسقانه ای است که در آیه ۷۴ [[سوره انبیاء]] تبیین شده است.
 * برخی از [[بدعت|بدعت‌ها]] در [[دین]] هر چند که در چارچوب کلیات آن می‌باشد، ولی به سبب سخت گیری‌ها و ایجاد تنگناها در زندگی، زمینه ساز انحراف و فسق می‌شود. از جمله اینکه کسانی چون راهبان [[مسیحیت|مسیحی]] که برای خود ریاضت هایی تعیین می‌کنند و برای صرف تمام زندگی در عبادت از تشکیل خانواده سر باز می‌زنند، گاه برای پاسخ گویی به نیازهای طبیعی و غریزی خود، در دام فسق و فجور می‌افتند. با نگاهی به زندگی [[رهبانیت|راهبان]] و کشیشان کاتولیک می‌توان دریافت که چرا زندگی مجردی، آنان را به هم جنس گرایی و تجاوز به کودکان سوق داده است و حتی از زندگی مردمان مومن عادی خارج شده‌اند؟ خداوند در آیه ۲۷ [[سوره حدید]] برخی از بدعت‌های به ظاهر مثبت را عامل فسق برمی شمارد و به مومنان هشدار می‌دهد که زندگی معتدل را براساس آموزه‌های [[وحی|وحیانی]] در پیش گیرند و برای خود قوانین سخت و دشوار وضع نکنند تا در انجام آن فرومانند یا مرتکب رفتارهای پست‌تر و زننده‌تر شوند.
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 * کسانی ممکن است خود اهل فسق و فجور نباشند، ولی به سبب بیمار دلی و [[نفاق]]، دیگران را به منکرات تشویق کنند، چنین افرادی نیز باید بدانند که در مسیر فسق و فجور گام برمی دارند و اگر با نگاهی بصیرت گون به خود بنگرند، فسق خود را می‌بینند؛ زیرا تشویق دیگران حکایت از گرایش فاسقانه دارد که در دام آن خواهند افتاد. ([[سوره توبه|توبه]]، آیه ۶۷)
 * همچنین کسانی که [[الله|خدا]] را فراموش می‌کنند، در دام فسق گرفتار خواهند شد، زیرا فراموشی خداوند آنان را به فراموشی خود می‌کشاند، به گونه ای که در ورطه فساد و فسق می‌افتند و در آن غرق می‌شوند. ([[سوره حشر|حشر]]، آیه ۱۹)
-* [[دنیاطلبی]] و ترجیح تعلقات مادی بر محبت خدا و [[پیامبر اسلام|پیامبر]] (ص) و عمل به آموزه‌های آن، نیز عامل دیگری در فسق افراد است که در آیه ۲۴ سوره توبه و ۲۰ [[سوره احقاف]] بیان شده است.
+* [[دنیاطلبی]] و ترجیح تعلقات مادی بر محبت خدا و [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه وآله و عمل به آموزه‌های آن، نیز عامل دیگری در فسق افراد است که در آیه ۲۴ سوره توبه و ۲۰ [[سوره احقاف]] بیان شده است.
 * دوستی با کافران و روابط نزدیک و ولایی با آنها از دیگر مصادیق فسق است که خداوند در آیات ۸۰ و ۸۱ بیان کرده است. به این معنا که هرگونه ارتباط نزدیک و ولایت پذیری حکومت و حاکمیت آنان، شخص را از دایره [[اسلام]] به دایره فسق وارد می‌کند. بنابراین نمی‌توان دوستی و پذیرش حکومت و حاکمیت کافران، را امری عادی جلوه داد، زیرا چنین رفتاری حتی اگر به تولی در حد حاکمیت و حکومت نرسد و تنها در حوزه دوستی خلاصه شود، به سبب اینکه نوعی حاکمیت را برای کافر به ارمغان می‌آورد، فسق شمرده می‌شود.
 * عهدشکنی و پیمان‌ها را نقض کردن و بدان وفا ننمودن از دیگر مصادیق فسق است که در آیات چندی از جمله ۲۶ و ۲۷ و نیز ۹۹ و ۱۰۰ [[سوره بقره]] بیان شده است. [[تهمت]] و [[قذف]] به مومنان و نسبت [[زنا]] به زنان عفیف، از دیگر مصادیق فسق است که خداوند در آیه ۴ [[سوره نور]] متعرض آن شده و حتی مجازات خاص تازیانه را برای آن به عنوان حدی از حدود الهی معین کرده است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۶
سطر ۸۳:		سطر ۸۳:
	\|رده= دارد		\|رده= دارد
	}}		}}
		+	{{قرآن}}

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 ==منابع==
 *مرتضی علیمردانی، مقاله فسق چیست، فاسق کیست؟، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 18 دی ماه 1392
+*[http://www.hadith.net/n۳۳۹-e۶۴۹۱-p۳۱۶.html پایگاه حدیث نت، پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه].
 [[رده:واژگان قرآنی ]]
 [[رده:صفات ناپسند]]

@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-*مرتضی علیمردانی، مقاله فسق چیست، فاسق کیست؟، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]،
+*مرتضی علیمردانی، مقاله فسق چیست، فاسق کیست؟، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 18 دی ماه 1392
 [[رده:واژگان قرآنی ]]

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 بررسى دقیق [[آیه|آیاتى]] که کلمه فسق در آنها به کار رفته است، اثبات مى کند که [[قرآن کریم]] نیز این کلمه را در معناى لغوى آن، یعنى خروج از مسیر [[حق]]، به کار برده است. چیزى که هست، قرآن، نافرمانىِ [[خداوند]] را از مصادیق خروج از مسیر حق مى شمارد، و بر این اساس، فسق را نکوهیده مى داند و فاسق را توبیخ مى کند و او را سزاوار کیفر مى بیند. در کتاب [[مفردات قرآن راغب (کتاب)|مفردات قرآن]] در مورد ریشه کلمه فسق آمده است: فَسَقَ فلانٌ: خَرَجَ عن حَجر الشرع، وذلک مِن قولهِم فسقَ الرُّطبُ إذا خرج عن قِشره.<ref> مفردات ألفاظ القرآن، ص ۳۸۰ </ref> «فاسق شد فلانى» یعنى از منع [[شرع]] خارج گردید».
-همچنین فسق در قرآن کریم در معناى ناشایسته هاى عقلى، به کار رفته است. براى نمونه، به دو آیه در اینجا اشاره مى شود: «وَالَّذِینَ کذَّبُواْ بِآیاتِنَا یمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا کانُواْ یفْسُقُونَ.([[سوره انعام|انعام]]، آیه ۴۹) و آنان که دلایل روشن و قاطع ما را تکذیب کردند، به دلیل آن که فاسق گردیدند، دچار عذاب خواهند شد».
+همچنین فسق در قرآن کریم در معناى ناشایسته هاى عقلى، به کار رفته است. براى نمونه، به دو آیه در اینجا اشاره مى شود: {{متن قرآن|«وَالَّذِینَ کذَّبُواْ بِآیاتِنَا یمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا کانُواْ یفْسُقُونَ»}}.([[سوره انعام|انعام]]، آیه ۴۹) و آنان که دلایل روشن و قاطع ما را تکذیب کردند، به دلیل آن که فاسق گردیدند، دچار عذاب خواهند شد.
-«فَالْیوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کنتُمْ تَسْتَکبِرُونَ فِى الْأَرْضِ بِغَیرِ الْحَقِّ وَ بِمَا کنتُمْ تَفْسُقُونَ.([[سوره نحل|نحل]]، آیه ۹۰) پس در این روز، با عذابى خوار کننده پاداش داده مى شوید ؛ چرا که به ناحق در زمین کبر مى ورزیدید و به سبب این که فاسق بودید».
+{{متن قرآن|«فَالْیوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کنتُمْ تَسْتَکبِرُونَ فِى الْأَرْضِ بِغَیرِ الْحَقِّ وَ بِمَا کنتُمْ تَفْسُقُونَ»}}.([[سوره نحل|نحل]]، آیه ۹۰) پس در این روز، با عذابى خوار کننده پاداش داده مى شوید ؛ چرا که به ناحق در زمین کبر مى ورزیدید و به سبب این که فاسق بودید».
 ملاحظه مى شود که در آیه اوّل، تکذیب دلایل روشن الهى که از دیدگاه عقل قطعا نکوهیده و ناپسند است، فسق نامیده شده است و در آیه دوم، فاسق به کسانى اطلاق شده است که مستکبرند و حاضر نیستند در برابر حق فروتنى کنند و از این جهت مورد نکوهش عقل اند. سایر آیاتى که واژه فسق در آنها به کار رفته است نیز به گونه اى در ارتباط با کسانى است که مرتکب امور ناشایسته از نظر عقل شده اند.