فرزدق - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۵

2024-06-05T12:25:21Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۴ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۰

2020-03-04T06:00:42Z

مهدی موسوی در ‏۹ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۰

2019-12-09T13:00:49Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۴ اوت ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۲۱

2013-08-24T08:21:27Z

بهرامی: افزودن محتوا به کمک منبع جدید

2013-08-20T11:07:13Z

افزودن محتوا به کمک منبع جدید

Saeed zamani در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۴۹

2012-11-20T09:49:57Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۲۹

2012-10-30T10:29:29Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار اهل بيت پيامبر بود ...' ایجاد کرد

2012-10-21T06:41:32Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار اهل بيت پيامبر بود ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{بخشی از یک کتاب}}

همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.

[[امام حسين]] علیه السلام هنگام ‌سفر به سوى [[عراق]]، در محلى به نام صفاح (يا در منزلى ديگر) با فرزدق برخورد كرد كه از [[كوفه]] مى‌آمد. اوضاع كوفه را پرسيد، وى جواب داد: دلهاى مردم با تو ولى شمشيرهايشان‌ عليه توست.

امام در آنجا بود كه اين ابيات را خواند: لئن كانت الدنيا تعد نفيسة فدار ثواب الله اعلى و انبل و ان كانت الابدان للموت انشئت فقتل امرء بالسيف فى الله افضل...<ref>حياة الامام الحسين، ج 3، ص 61.</ref>

فرزدق، سالهاى پس از [[عاشورا]] زنده بود و به خانه سكينه دختر [[امام حسين‌]] علیه السلام نيز رفت و آمد داشت و از او صله دريافت مى‌كرد. در باديه بصره، در سال 110 هجرى درصد سالگى از دنيا رفت.

==پانویس==
<references/>

==منابع==
جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 *جواد محدثی، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، نشر معروف.
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43813#_ftn43 فرزدق، قدسیه خدامی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 29 مرداد 1392.
+*قدسیه خدامی، فرزدق، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 29 مرداد 1392.
 [[رده:شعرای اهل البیت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.
 [[امام حسين]] علیه السلام هنگام ‌سفر به سوى [[عراق]]، در محلى به نام صفاح (يا در منزلى ديگر) با فرزدق برخورد كرد كه از [[كوفه]] مى‌آمد. اوضاع كوفه را پرسيد، وى جواب داد: دلهاى مردم با تو ولى شمشيرهايشان‌ عليه توست.
-امام در آنجا بود كه اين ابيات را خواند: لئن كانت الدنيا تعد نفيسة فدار ثواب الله اعلى و انبل و ان كانت الابدان للموت انشئت فقتل امرء بالسيف فى الله افضل...<ref>حياة الامام الحسين، ج 3، ص 61.</ref>
+امام در آنجا بود كه اين ابيات را خواند: لئن كانت الدنيا تعد نفيسة فدار ثواب الله اعلى و انبل و ان كانت الابدان للموت انشئت فقتل امرء بالسيف فى الله افضل...<ref>حياة الامام الحسين، ج3، ص61.</ref>
-== فرزدق و خاندان اهل بیت(ع) ==
+==فرزدق و خاندان اهل بیت علیهم السلام==
-در منابع اهل سنت، فرزدق شیعه دانسته شده است.<ref>. ابن اثیر، عزالدین علی؛ الکامل، ترجمه ابوالقاسم حالت و عباس خلیلی، تهران، موسسه مطبوعاتی علمی، 1371،
+در منابع اهل سنت، فرزدق شیعه دانسته شده است.<ref>ابن اثیر، عزالدین علی؛ الکامل، ترجمه ابوالقاسم حالت و عباس خلیلی، تهران، موسسه مطبوعاتی علمی، 1371، ج14، ص358 و مقدسی، محمد بن احمد؛ احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، مترجم علی نقی منزوی، تهران، مولفان و مترجمان ایران، 1361، چاپ اول، ج2، ص618.</ref> ملاقات وی با امیرالمومنین علیه السلام و حفظ [[قرآن]] بنابر فرمایش ایشان،<ref>امین، سید محسن؛ مستدرکات اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف المطبوعات، ج3، ص291.</ref> سرودن اشعاری در مذمت ابن ملجم،<ref>محدث اربلی؛ کشف الغمه فی معرفه الائمه، تبریز، بنی هاشمی، 1381، چاپ اول، ج1، ص582.</ref> رفت و آمد به کوفه<ref>الکامل، پیشین، ج10، ص353.</ref> که پایگاه شیعیان است، ملاقات با [[امام حسین]] علیه السلام در مسیر حرکت ایشان به کوفه<ref>طبری، محمد بن جریر؛ تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر، 1375، چاپ پنجم، ج7، ص2969.</ref> و سرودن ابیاتی در رثای ایشان<ref>فرزدق، همام بن غالب؛ دیوان الفرزدق، مقدمه و شرح مجید طرد، بیروت، دارالکتاب العربی، 1414، چاپ دوم، ج1، ص7 و اعیان الشیعه، پیشین، ج10، ص268.</ref> و اصحابشان از جمله [[مسلم بن عقیل]] و [[هانی بن عروه]]<ref>ابن طباطبا، محمد بن علی؛ الفخری، ترجمه وحید گلپایگانی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360، چاپ دوم، ص156 و برخی منابع این ابیات را به عبدالله بن زبیر اسدی نسبت داده اند والکامل، پیشین، ج11، ص144.</ref> و به عنوان مهم‌ترین نشانه جریان سرودن شعر در مدح امام زین العابدین علیه السلام در حضور هشام،<ref>مستوفی، حمدالله بن ابی بکر؛ تاریخ گزیده، تحقیق عبدالحسین نوایی، تهران، امیرکبیر، 1364، چاپ سوم، ص 709.</ref> شاید از شاخص‌ترین دلایلی باشد که وی را در ردیف شیعیان برشمرده‌اند.
-نقل است که وی در راه مکه در صفاح امام حسین(ع) را دید و امام از او احوال مردم کوفه را جویا شدند. وی در پاسخ گفت:«آنان را پشت سر گذاشتم در حالی که دل هایشان با تو و شمشیرهایشان بر ضد تو بود.<ref>. اخبار الطوال، پیشین، ص 293 و تاریخ طبری، پیشین، ج 7، ص 2969 و تاریخ گزیده، پیشین، ص 264.</ref>»
+نقل است که وی در راه [[مکه]] در صفاح [[امام حسین]] علیه السلام را دید و امام از او احوال مردم کوفه را جویا شدند. وی در پاسخ گفت: «آنان را پشت سر گذاشتم در حالی که دلهایشان با تو و شمشیرهایشان بر ضد تو بود».<ref>اخبار الطوال، پیشین، ص293 و تاریخ طبری، پیشین، ج7، ص2969 و تاریخ گزیده، پیشین، ص264.</ref>
-ارادت فرزدق به خاندان اهل بیت امر مبهم و پوشیده‌ای نیست. مدح و ستایش امام زین العابدین(ع) در فضای خفقان سیاسی، آن هم در حضور هشام، پسر حاکم اموی<ref>. همان.</ref> و تحقیر وی به جهت انکار شناخت امام نه تنها گواه شهامت و شجاعت در خور تقدیر وی است، بلکه بر ارادت وی به این خاندان گواهی می‌دهد. آمده است زمانی که حضرت امام سجاد(ع) از حبس او مطلع شدند، مبلغ دوازده هزار درهم برای او فرستادند. او مبلغ را پس داد و گفت:«من مدح تو برای رضای خدا گفتم، نه عطا.» حضرت(ع) مبلغ را باز فرستاده فرمودند:«ما که اهل بیتیم، چون چیزی به کسی بخشیم باز نستانیم.»<ref>. تاریخ گزیده، پیشین، ص 710 و کشف الغمه، پیشین، ج 2، ص 80. ( در این نقل مبلغ ده هزار درهم عنوان گردیده است.)</ref>
+ارادت فرزدق به خاندان اهل بیت امر مبهم و پوشیده‌ای نیست. مدح و ستایش امام زین العابدین علیه السلام در فضای خفقان سیاسی، آن هم در حضور هشام، پسر حاکم اموی<ref>همان.</ref> و تحقیر وی به جهت انکار شناخت امام نه تنها گواه شهامت و شجاعت در خور تقدیر وی است، بلکه بر ارادت وی به این خاندان گواهی می‌دهد. آمده است زمانی که حضرت [[امام سجاد]] علیه السلام از حبس او مطلع شدند، مبلغ دوازده هزار درهم برای او فرستادند. او مبلغ را پس داد و گفت: «من مدح تو برای رضای خدا گفتم، نه عطا». حضرت علیه السلام مبلغ را باز فرستاده فرمودند: «ما که اهل بیتیم، چون چیزی به کسی بخشیم بازنستانیم».<ref>تاریخ گزیده، پیشین، ص 710 و کشف الغمه، پیشین، ج2، ص80. (در این نقل مبلغ ده هزار درهم عنوان گردیده است.)</ref>
-در جریان دیگری وقتی کمیت بن زید اسدی که پیوند قبیلگی با فرزدق داشت «قصاید هاشمیات» را گفت، برای محک زدن اشعار خود که در مدح اهل بیت بود، نزد فرزدق آمد. فرزدق پس از شنیدن اشعار او در پاسخ چنین گفت:«پسرم آفرین خوب گفته‌ای که از اراذل و اوباش دست برداشته‌ای و هرگز تیرت به خطا نخواهد رفت و گفتارت را تکذیب نخواهند کرد... انتشار بده و با دشمن دست به گریبان شو که تو از همه‌ی گذشتگان و حاضران شاعرتری.»<ref>. مسعودی، علی بن حسین؛ مروج الذهب، تحقیق اسعد داغر، قم، دارالهجره، 1409، چاپ دوم، ج 2، ص 231.</ref>
+در جریان دیگری وقتی کمیت بن زید اسدی که پیوند قبیلگی با فرزدق داشت «قصاید هاشمیات» را گفت، برای محک زدن اشعار خود که در مدح اهل بیت بود، نزد فرزدق آمد. فرزدق پس از شنیدن اشعار او در پاسخ چنین گفت: «پسرم آفرین خوب گفته‌ای که از اراذل و اوباش دست برداشته‌ای و هرگز تیرت به خطا نخواهد رفت و گفتارت را تکذیب نخواهند کرد... انتشار بده و با دشمن دست به گریبان شو که تو از همه‌ی گذشتگان و حاضران شاعرتری».<ref>مسعودی، علی بن حسین؛ مروج الذهب، تحقیق اسعد داغر، قم، دارالهجره، 1409، چاپ دوم، ج2، ص231.</ref>
-با این حال توجه او به خلفای اموی و حضور وی در دستگاه آنان، با توجه به نقش و جایگاه اجتماعی یک شاعر و میزان تاثیرگذاری شعر در آن عصر، تامل برانگیز است. در نهایت شاید بتوان وی را تحت عنوان شیعه‌ی محب قرار داد که به جهت علاقه‌اش به این خاندان اشعاری در مدح آنان سروده است؛ اما در مجموع اشعار او متاثر از نظام قبیلگی، سرشار از هجو و فخر و...است.<ref>. در نقلی آمده است که در جریان ملاقات امام حسین با قرزدق، ایشان مبلغی را به فرزدق دادند و چون پرسیده شد که چرا به شاعری خیال پرداز و زبان گسیخته پاداش می دهید، در پاسخ فرمودند:«کاری که با آن آبروی خود را حفظ کنی بهترین کار است؛ وانگهی فرزدق شاعری است که نمی توان از او در امان بود.» واقدی، محمد بن سعد؛ الطبقات الکبری، ترجمه محمود دامغانی، تهران، انتشارات فرهنگ و اندیشه، 1374، ج 5، ص 90 و مجلسی، محمدباقر؛ بحار الانوار لدرر اخبار ائمه الاطهار، تهران، اسلامیه، ج 44، ص 189.</ref> بنابراین نمی‌توان وی را در ردیف کمیت و دعبل که سراسر شیفته‌ی اهل بیت بودند قرار داد.
+با این حال توجه او به خلفای اموی و حضور وی در دستگاه آنان، با توجه به نقش و جایگاه اجتماعی یک شاعر و میزان تاثیرگذاری شعر در آن عصر تامل برانگیز است. در نهایت شاید بتوان وی را تحت عنوان شیعه‌ی محب قرار داد که به جهت علاقه‌اش به این خاندان اشعاری در مدح آنان سروده است؛ اما در مجموع اشعار او متاثر از نظام قبیلگی، سرشار از هجو و فخر و...است.<ref>در نقلی آمده است که در جریان ملاقات امام حسین علیه السلام با قرزدق، ایشان مبلغی را به فرزدق دادند و چون پرسیده شد که چرا به شاعری خیال پرداز و زبان گسیخته پاداش می دهید، در پاسخ فرمودند: «کاری که با آن آبروی خود را حفظ کنی بهترین کار است؛ وانگهی فرزدق شاعری است که نمی توان از او در امان بود». واقدی، محمد بن سعد؛ الطبقات الکبری، ترجمه محمود دامغانی، تهران، انتشارات فرهنگ و اندیشه، 1374، ج5، ص90 و مجلسی، محمدباقر؛ [[بحارالانوار]] لدرر اخبار ائمه الاطهار، تهران، اسلامیه، ج44، ص189.</ref> بنابراین نمی‌توان وی را در ردیف کمیت و دعبل که سراسر شیفته‌ی اهل بیت علیهم السلام بودند، قرار داد.
-== شخصیت روایی فرزدق ==
+==شخصیت روایی فرزدق==
-فرزدق از امام حسین(ع)، ابوهریره، ابوسعیدخدری، فرجعه بن اسعد، زراره بن کرب و طرماح بن عدی شاعر روایت نموده است و از او خالد حذاء و مروان اصغر وحجاج بن حجاج و... روایت کردهاند.<ref> دمشقی، اسماعیل بن عمر بن کثیر؛ البدایه و النهایه، بیروت، دارالفکر، ج 9، ص 265. </ref>
+فرزدق از [[امام حسین]] علیه السلام، ابوهریره، ابوسعیدخدری، فرجعه بن اسعد، زراره بن کرب و طرماح بن عدی شاعر روایت نموده است و از او خالد حذاء و مروان اصغر و حجاج بن حجاج و... روایت کردهاند.<ref>دمشقی، اسماعیل بن عمر بن کثیر؛ البدایه والنهایه، بیروت، دارالفکر، ج9، ص265.</ref>
-== وفات فرزدق ==
+==وفات فرزدق==
-فرزدق، سالهاى پس از [[عاشورا]] زنده بود و به خانه سكينه دختر [[امام حسين‌]] علیه السلام نيز رفت و آمد داشت و از او صله دريافت مى‌كرد. در باديه بصره، در سال 110 هجرى درصد سالگى از دنيا رفت.
+فرزدق، سالهاى پس از [[عاشورا]] زنده بود و به خانه سكينه دختر [[امام حسين‌]] علیه السلام نيز رفت و آمد داشت و از او صله دريافت مى‌كرد. در باديه [[بصره]] در سال 110 هجرى درصد سالگى از دنيا رفت.
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۲: / سطر ۲۹: @@
 ==منابع==
-*جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+* جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43813#_ftn43 فرزدق، قدسیه خدامی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 29 مرداد 1392.
+* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43813#_ftn43 فرزدق، قدسیه خدامی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 29 مرداد 1392.
 [[رده:شعرای اهل البیت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
+{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
 همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.
@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 امام در آنجا بود كه اين ابيات را خواند: لئن كانت الدنيا تعد نفيسة فدار ثواب الله اعلى و انبل و ان كانت الابدان للموت انشئت فقتل امرء بالسيف فى الله افضل...<ref>حياة الامام الحسين، ج 3، ص 61.</ref>
 فرزدق، سالهاى پس از [[عاشورا]] زنده بود و به خانه سكينه دختر [[امام حسين‌]] علیه السلام نيز رفت و آمد داشت و از او صله دريافت مى‌كرد. در باديه بصره، در سال 110 هجرى درصد سالگى از دنيا رفت.
@@ سطر ۱۳: / سطر ۳۲: @@
 ==منابع==
-جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+*جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43813#_ftn43 فرزدق، قدسیه خدامی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 29 مرداد 1392.
 [[رده:شعرای اهل البیت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائره المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
+{{مدخل دائرة المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
 همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 ==منابع==
 جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۲۹
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~بخشی از یک~~ کتاب}}	+	{{مدخل دائره المعارف\|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)\|فرهنگ عاشورا]]}}

	همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.		همام بن غالب (فرزدق) شاعرى بزرگ و هوادار [[اهل بيت]] پيامبر بود كه در مدح [[امام ‌سجاد]] علیه السلام، قصيده بلند خويش را در [[مكه]] سرود (هذا الذى تعرف البطحاء وطاته...) و به ‌دنبال آن به زندان افتاد و حضرت سجاد علیه السلام برايش صله‌اى فرستاد.