فتنه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* فتنه در روایات */

2026-03-13T12:03:08Z

‏فتنه در روایات

Mohammadi: /* فتنه در روایات */

2026-03-13T12:02:33Z

‏فتنه در روایات

Mohammadi در ‏۱۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۰

2026-03-13T12:00:52Z

Mohammadi در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۸

2025-12-22T16:28:13Z

مهدی موسوی در ‏۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴

2025-08-06T18:24:32Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-21T11:10:12Z

افزودن الگوی قرآن

Aghajani در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۸

2020-02-19T06:38:05Z

Aghajani در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۹

2020-02-19T06:29:02Z

Aghajani در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۸

2020-02-19T06:28:19Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-11-26T12:35:19Z

ویرایش

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 * [[حضرت على]] علیه السلام فرمودند: «{{متن حدیث|إِنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ وَ أَحْكَامٌ تُبْتَدَعُ يُخَالَفُ فِيهَا كِتَابُ اللَّهِ وَ يَتَوَلَّى عَلَيْهَا رِجَالٌ رِجَالًا عَلَى غَيْرِ دِينِ اللَّهِ. فَلَوْ أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ يَخْفَ عَلَى الْمُرْتَادِينَ وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِينَ، وَ لَكِنْ يُؤْخَذُ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ وَ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ فَيُمْزَجَانِ فَهُنَالِكَ يَسْتَوْلِي الشَّيْطَانُ عَلَى أَوْلِيَائِهِ وَ يَنْجُو الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْنى}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/14070/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-50-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغه، خطبه ۵۰.]</ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند».
-* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: {{«متن حدیث|
+* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: {{متن حدیث|«اللهم انى اعوذ بک من الفتنة»}}. مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}<ref>[[آیه 15 سوره تغابن|سوره تغابن، آیه ۱۵.]]</ref>. آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
 * همچنین از آن حضرت سؤال شد: فتنه چیست؟ فرمود: فتنه چیزى است که چون روى آورد ایجاد شبهه کند و چون پایان پذیرد شناخته شود.
 * [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 * [[حضرت على]] علیه السلام فرمودند: «{{متن حدیث|إِنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ وَ أَحْكَامٌ تُبْتَدَعُ يُخَالَفُ فِيهَا كِتَابُ اللَّهِ وَ يَتَوَلَّى عَلَيْهَا رِجَالٌ رِجَالًا عَلَى غَيْرِ دِينِ اللَّهِ. فَلَوْ أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ يَخْفَ عَلَى الْمُرْتَادِينَ وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِينَ، وَ لَكِنْ يُؤْخَذُ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ وَ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ فَيُمْزَجَانِ فَهُنَالِكَ يَسْتَوْلِي الشَّيْطَانُ عَلَى أَوْلِيَائِهِ وَ يَنْجُو الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْنى}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/14070/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-50-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغه، خطبه ۵۰.]</ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند».
-* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: {{«متن حدیث|اللهم انى اعوذ بک من الفتنة»}}. مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}<ref>[[آیه 15 سوره تغابن|سوره تغابن، آیه ۱۵.]]</ref>. آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
+* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: {{«متن حدیث|
 * همچنین از آن حضرت سؤال شد: فتنه چیست؟ فرمود: فتنه چیزى است که چون روى آورد ایجاد شبهه کند و چون پایان پذیرد شناخته شود.
 * [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۹: @@
 * و از آن حضرت رسیده که فرمود: پس از من فتنه هاى تاریک کورى بیاید که مردم را از نظر عقیده و [[دین]] در شبهه افکنند و از آن فتنه ها سالم نماند جز آن کس که چنان زندگى کند که کس نداند چه در دل دارد.
 *[[امام علی]] علیه السلام راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «{{متن حدیث|... وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ {{متن قرآن|«مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً»}} مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ ...}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/15739/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-183-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۳.]</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 در [[قرآن|قرآن کریم]]، واژه فتنه و مشتقات آن حدود ۷۰ بار به کار رفته است. آنچه از این ماده در قرآن آمده اعم از فعل و اسم و موارد استعمال حقیقى و مجازى، به معنى خالص کردن، آزمایش و [[امتحان]] است. آزمایش و امتحان، در سرگذشت اقوام پیشین هم بوده است و قرآن با نقل آن‌ها به مسلمانان درس و پیام می‌دهد که خود را آماده تحمل بلاها و آزمون‌های سخت الهی در راه [[ایمان]] و مکتب بسازند. فتنه که در قرآن آمده به چند قسم است:
-۱. گاهی پدید آورنده و عامل فتنه و تخلیص، خود [[خداوند]] است که به مقتضاى آفرینش بشر در رابطه با تکلیف و تعدیل [[اراده]]، وى را به عواملى چون زن و فرزند و مال و مقام و فقر و غنا در معرض تخلیص قرار مى دهد و او را متذکر مى سازد که اینک تو در برابر این عامل جدا سازنده قرار دارى، خویشتن را مهیا ساز؛ مبادا بخش خطرناک درون وجودت (چون غلبه هوى و حب مال و جاه و زن و فرزند که از حد اعتدال برون رود) تو را در خود فرو برد و به انسانیتت خاتمه دهد: {{متن قرآن|«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره انفال]]/آیه۲۸) و {{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا بَعْضَکمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً»}}([[سوره فرقان]]/آیه۲۰) و {{متن قرآن|«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً»}}([[سوره انبیاء]]/آیه۳۵).
+۱. گاهی پدید آورنده و عامل فتنه و تخلیص، خود [[خداوند]] است که به مقتضاى آفرینش بشر در رابطه با تکلیف و تعدیل [[اراده]]، وى را به عواملى چون زن و فرزند و مال و مقام و فقر و غنا در معرض تخلیص قرار مى دهد و او را متذکر مى سازد که اینک تو در برابر این عامل جدا سازنده قرار دارى، خویشتن را مهیا ساز؛ مبادا بخش خطرناک درون وجودت (چون غلبه هوى و حب مال و جاه و زن و فرزند که از حد اعتدال برون رود) تو را در خود فرو برد و به انسانیتت خاتمه دهد: {{متن قرآن|«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}<ref>[[آیه 28 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۲۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا بَعْضَکمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً»}}<ref>[[آیه 20 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۲۰.]]</ref> و {{متن قرآن|«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً»}}<ref>[[آیه 35 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۲۳.]]</ref>.
-و گاه خداوند بر قوم و ملتى یا فردى به علت عناد و [[لجاجت]] آنها در برابر اوامر پروردگار، عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد، که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود و افراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}([[سوره قمر]]/آیه۲۷) و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره نور]]/آیه۶۳) و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}([[سوره انفال]]/آیه۲۵) و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}([[سوره اعراف]]/آیه۱۵۵).
+و گاه خداوند بر قوم و ملتى یا فردى به علت عناد و [[لجاجت]] آنها در برابر اوامر پروردگار، عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد، که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود و افراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}<ref>[[آیه 27 سوره قمر|سوره قمر، آیه ۲۷.]]</ref> و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}<ref>[[آیه 63 سوره نور|سوره نور، آیه ۶۳.]]</ref> و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}<ref>[[آیه 25 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۲۵.]]</ref> و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}<ref>[[آیه 155 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۲۳.]]</ref>.
-۲. گاهی پدید آورنده فتنه [[انسان]] است. مانند کیشهاى باطل و [[بدعت|بدعتهاى]] ضلال و مذاهب انحرافى: {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) و {{متن قرآن|«لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ»}}([[سوره توبه]]/آیه۴۸).
+۲. گاهی پدید آورنده فتنه [[انسان]] است. مانند کیشهاى باطل و [[بدعت|بدعتهاى]] ضلال و مذاهب انحرافى: {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}<ref name=":۰">[[آیه 93 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۹۳.]]</ref> و {{متن قرآن|«لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ»}}<ref>[[آیه 48 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۴۸.]]</ref>.
 ==فتنه در روایات==
-* [[حضرت على]] علیه السلام فرمودند: «انما بدء وقوع الفتن اهواء تُتّبع واحکام تُبتدع یخالف فیها کتاب الله ویتولى علیها رجالٌ رجالاً على غیر دین الله، فلو انّ الباطل خلص من مزاج الحق لم یخف على المرتادین ولو انّ الحق خلص من لبس الباطل انقطعت عنه السن المعاندین ولکن یؤخذ من هذا ضغث ومن هذا ضغث فیمزجان فهنالک یستولى الشیطان على اولیائه و ینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنى».<ref> امام علی علیه السلام، نهج البلاغه: خطبه ۵۰ </ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند.
+* [[حضرت على]] علیه السلام فرمودند: «{{متن حدیث|إِنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ وَ أَحْكَامٌ تُبْتَدَعُ يُخَالَفُ فِيهَا كِتَابُ اللَّهِ وَ يَتَوَلَّى عَلَيْهَا رِجَالٌ رِجَالًا عَلَى غَيْرِ دِينِ اللَّهِ. فَلَوْ أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ يَخْفَ عَلَى الْمُرْتَادِينَ وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِينَ، وَ لَكِنْ يُؤْخَذُ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ وَ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ فَيُمْزَجَانِ فَهُنَالِكَ يَسْتَوْلِي الشَّيْطَانُ عَلَى أَوْلِيَائِهِ وَ يَنْجُو الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْنى}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/14070/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-50-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغه، خطبه ۵۰.]</ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند».
-* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: «اللهم انى اعوذ بک من الفتنة». حضرت فرمود: مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره تغابن]]/آیه۱۵). آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
+* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: {{«متن حدیث|اللهم انى اعوذ بک من الفتنة»}}. مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}<ref>[[آیه 15 سوره تغابن|سوره تغابن، آیه ۱۵.]]</ref>. آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
 * همچنین از آن حضرت سؤال شد: فتنه چیست؟ فرمود: فتنه چیزى است که چون روى آورد ایجاد شبهه کند و چون پایان پذیرد شناخته شود.
 * [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.
 * از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده که فرمود: از [[پیامبر]] صلی الله علیه وآله پرسیدم آیا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] علیه السلام از ما ([[اهل البیت|اهل بیت]]) است یا از غیر ما؟ فرمود: او از ما است که خداوند به وسیله او کار [[دین|دین]] را تکمیل سازد چنانکه آغاز این دین بدست ما بوده، و چنانکه مردم از [[شرک]] و تبعات آن که اختلاف و پراکندگى آنان بود به وسیله ما نجات یافتند (آخر الامر همین مردم) از فتنه و فریب در دین که آنان را پیش آید و بر اثر آن با یکدیگر دشمن شوند نیز به وسیله ما نجات یابند و برادرى خویش باز یابند.
-* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] علیه السلام عرض کردم: [[تأویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) چیست؟ فرمود: هنوز تأویل این [[آیه]] تحقق نیافته، زیرا پیغمبر صلی الله علیه وآله به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد، دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد و دگر شرکى نماند.
+* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] علیه السلام عرض کردم: [[تأویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}<ref name=":۰" /> چیست؟ فرمود: هنوز تأویل این [[آیه]] تحقق نیافته، زیرا پیغمبر صلی الله علیه وآله به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد، دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد و دگر شرکى نماند.
 * [[پیامبر اسلام|نبى اکرم]] صلی الله علیه وآله فرمود: از سه چیز بر امتم بیمناکم: گمراهى در [[عقاید]] پس از شناخت راه هدایت، و فتنه هاى فریبنده و هوسهایى که از سوى شکم و پائین شکم آدمى را تحریک کند.
 * امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: فتنه (که هر کسى دچار آنست) سه تا است: ۱- دوستى زنان که آن شمشیر [[شیطان|شیطان]] است. ۲- و نوشیدن [[شراب خواری|شراب]] که دام شیطان است، ۳- محبت درهم و دینار و آن تیر شیطان است. هر که مبتلا به دوستى زنان باشد، از زندگی‌اش بهره‌اى نبرد و کسى که میگسار بود [[بهشت]] بر او حرام است و آن کس که دینار و درهم دوست دارد، وى برده و اسیر دنیا است.
 * و از آن حضرت رسیده که فرمود: پس از من فتنه هاى تاریک کورى بیاید که مردم را از نظر عقیده و [[دین]] در شبهه افکنند و از آن فتنه ها سالم نماند جز آن کس که چنان زندگى کند که کس نداند چه در دل دارد.
-*[[امام علی]] علیه السلام راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «وَاعْلَمُوا انَّهُ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ»؛<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۲.</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
+*[[امام علی]] علیه السلام راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «{{متن حدیث|... وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ {{متن قرآن|«مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً»}} مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ ...}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/15739/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-183-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۳.]</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 ==فتنه در روایات==
-* [[حضرت على]] (ع) فرمودند: «انما بدء وقوع الفتن اهواء تُتّبع واحکام تُبتدع یخالف فیها کتاب الله ویتولى علیها رجالٌ رجالاً على غیر دین الله، فلو انّ الباطل خلص من مزاج الحق لم یخف على المرتادین ولو انّ الحق خلص من لبس الباطل انقطعت عنه السن المعاندین ولکن یؤخذ من هذا ضغث ومن هذا ضغث فیمزجان فهنالک یستولى الشیطان على اولیائه و ینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنى».<ref> امام علی علیه السلام، نهج البلاغه: خطبه ۵۰ </ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند.
+* [[حضرت على]] علیه السلام فرمودند: «انما بدء وقوع الفتن اهواء تُتّبع واحکام تُبتدع یخالف فیها کتاب الله ویتولى علیها رجالٌ رجالاً على غیر دین الله، فلو انّ الباطل خلص من مزاج الحق لم یخف على المرتادین ولو انّ الحق خلص من لبس الباطل انقطعت عنه السن المعاندین ولکن یؤخذ من هذا ضغث ومن هذا ضغث فیمزجان فهنالک یستولى الشیطان على اولیائه و ینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنى».<ref> امام علی علیه السلام، نهج البلاغه: خطبه ۵۰ </ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند.
-* از [[امام هادى]] (ع) روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) شنید یکى مى گفت: «اللهم انى اعوذ بک من الفتنة». حضرت فرمود: مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره تغابن]]/آیه۱۵). آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
+* از [[امام هادى]] علیه السلام روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام شنید یکى مى گفت: «اللهم انى اعوذ بک من الفتنة». حضرت فرمود: مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره تغابن]]/آیه۱۵). آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
 * همچنین از آن حضرت سؤال شد: فتنه چیست؟ فرمود: فتنه چیزى است که چون روى آورد ایجاد شبهه کند و چون پایان پذیرد شناخته شود.
-* [[امام صادق]] (ع) فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.
+* [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.
-* از امیرالمؤمنین (ع) روایت شده که فرمود: از [[پیامبر]] (ص) پرسیدم آیا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] (ع) از ما ([[اهل البیت|اهل بیت]]) است یا از غیر ما؟ فرمود: او از ما است که خداوند به وسیله او کار [[دین|دین]] را تکمیل سازد چنانکه آغاز این دین بدست ما بوده، و چنانکه مردم از [[شرک]] و تبعات آن که اختلاف و پراکندگى آنان بود به وسیله ما نجات یافتند (آخر الامر همین مردم) از فتنه و فریب در دین که آنان را پیش آید و بر اثر آن با یکدیگر دشمن شوند نیز به وسیله ما نجات یابند و برادرى خویش باز یابند.
+* از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده که فرمود: از [[پیامبر]] صلی الله علیه وآله پرسیدم آیا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] علیه السلام از ما ([[اهل البیت|اهل بیت]]) است یا از غیر ما؟ فرمود: او از ما است که خداوند به وسیله او کار [[دین|دین]] را تکمیل سازد چنانکه آغاز این دین بدست ما بوده، و چنانکه مردم از [[شرک]] و تبعات آن که اختلاف و پراکندگى آنان بود به وسیله ما نجات یافتند (آخر الامر همین مردم) از فتنه و فریب در دین که آنان را پیش آید و بر اثر آن با یکدیگر دشمن شوند نیز به وسیله ما نجات یابند و برادرى خویش باز یابند.
-* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] (ع) عرض کردم: [[تأویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) چیست؟ فرمود: هنوز تأویل این [[آیه]] تحقق نیافته، زیرا پیغمبر (ص) به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد، دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد و دگر شرکى نماند.
+* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] علیه السلام عرض کردم: [[تأویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) چیست؟ فرمود: هنوز تأویل این [[آیه]] تحقق نیافته، زیرا پیغمبر صلی الله علیه وآله به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد، دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد و دگر شرکى نماند.
-* [[پیامبر اسلام|نبى اکرم]] (ص) فرمود: از سه چیز بر امتم بیمناکم: گمراهى در [[عقاید]] پس از شناخت راه هدایت، و فتنه هاى فریبنده و هوسهایى که از سوى شکم و پائین شکم آدمى را تحریک کند.
+* [[پیامبر اسلام|نبى اکرم]] صلی الله علیه وآله فرمود: از سه چیز بر امتم بیمناکم: گمراهى در [[عقاید]] پس از شناخت راه هدایت، و فتنه هاى فریبنده و هوسهایى که از سوى شکم و پائین شکم آدمى را تحریک کند.
-* امیرالمؤمنین (ع) فرمود: فتنه (که هر کسى دچار آنست) سه تا است: ۱- دوستى زنان که آن شمشیر [[شیطان|شیطان]] است. ۲- و نوشیدن [[شراب خواری|شراب]] که دام شیطان است، ۳- محبت درهم و دینار و آن تیر شیطان است. هر که مبتلا به دوستى زنان باشد، از زندگی‌اش بهره‌اى نبرد و کسى که میگسار بود [[بهشت]] بر او حرام است و آن کس که دینار و درهم دوست دارد، وى برده و اسیر دنیا است.
+* امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: فتنه (که هر کسى دچار آنست) سه تا است: ۱- دوستى زنان که آن شمشیر [[شیطان|شیطان]] است. ۲- و نوشیدن [[شراب خواری|شراب]] که دام شیطان است، ۳- محبت درهم و دینار و آن تیر شیطان است. هر که مبتلا به دوستى زنان باشد، از زندگی‌اش بهره‌اى نبرد و کسى که میگسار بود [[بهشت]] بر او حرام است و آن کس که دینار و درهم دوست دارد، وى برده و اسیر دنیا است.
 * و از آن حضرت رسیده که فرمود: پس از من فتنه هاى تاریک کورى بیاید که مردم را از نظر عقیده و [[دین]] در شبهه افکنند و از آن فتنه ها سالم نماند جز آن کس که چنان زندگى کند که کس نداند چه در دل دارد.
-*[[امام علی]] (ع) راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «وَاعْلَمُوا انَّهُ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ»؛<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۲.</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
+*[[امام علی]] علیه السلام راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «وَاعْلَمُوا انَّهُ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ»؛<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۲.</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-فتنه، جداسازى بخش پنهانى ناسالم چیزى از بخش سالم آن است. اصل این واژه چنانکه در [[مجمع البحرین فی مناقب السبطین علیهما السلام (کتاب)|مجمع البحرین]] آمده «فتنت الفضة» است یعنى زرگر چون نقره را در آتش مى نهد که بخش ناسالمش جدا شود مى گوید: نقره را خالص نمودم. و این به معنى آزمایش نیست که وى آن کار را از پیش به وسیله محک انجام داده است.
+'''«فتنه»''' با توجه به زمینه کاربرد آن، معانی مختلفی از جمله آشوب و درگیری و آزمایش الهی را دربرمی‌گیرد. در [[قرآن]] حدود بیست مورد، فتنه به معنای [[امتحان]] به کار رفته است. در شرایط فتنه، [[حق]] و [[باطل]] با هم درآمیخته و تشخیص آن دو از هم مشکل می‌شود.
 ==فتنه در قرآن==
-آنچه از این ماده در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده اعم از فعل و اسم و موارد استعمال حقیقى و مجازى چون به دقت بنگرى همه بدین معنى (خالص کردن) است. فتنه که در قرآن آمده به چند قسم است:
+در [[قرآن|قرآن کریم]]، واژه فتنه و مشتقات آن حدود ۷۰ بار به کار رفته است. آنچه از این ماده در قرآن آمده اعم از فعل و اسم و موارد استعمال حقیقى و مجازى، به معنى خالص کردن، آزمایش و [[امتحان]] است. آزمایش و امتحان، در سرگذشت اقوام پیشین هم بوده است و قرآن با نقل آن‌ها به مسلمانان درس و پیام می‌دهد که خود را آماده تحمل بلاها و آزمون‌های سخت الهی در راه [[ایمان]] و مکتب بسازند. فتنه که در قرآن آمده به چند قسم است:
-۱ـ پدید آورنده و عامل فتنه وتخلیص خود [[خداوند]] است که به مقتضاى آفرینش بشر در رابطه با تکلیف وتعدیل [[اراده]]، وى را به عواملى چون زن وفرزند ومال ومقام وفقر وغنا در معرض تخلیص قرار مى دهد و او را متذکر مى سازد که اینک تو در برابر این عامل جدا سازنده قرار دارى خویشتن را مهیا ساز؛ مبادا بخش خطرناک درون وجودت (چون غلبه هوى و حب مال و جاه و زن و فرزند که از حد اعتدال برون رود) ترا در خود فرو برد وبه انسانیتت خاتمه دهد: {{متن قرآن|«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره انفال]]/آیه28) و {{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا بَعْضَکمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً»}}([[سوره فرقان]]/آیه20) و {{متن قرآن|«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً»}}([[سوره انبیاء]]/آیه35) . وگاه خداوند بر قوم وملتى یا فردى به علت عناد ولجاج آنها در برابر اوامر پروردگار عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود وافراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}([[سوره قمر]]/آیه27) و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره نور]]/آیه63) و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}([[سوره انفال]]/آیه25) و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}([[سوره اعراف]]/آیه155).
+و گاه خداوند بر قوم و ملتى یا فردى به علت عناد و [[لجاجت]] آنها در برابر اوامر پروردگار، عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد، که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود و افراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}([[سوره قمر]]/آیه۲۷) و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره نور]]/آیه۶۳) و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}([[سوره انفال]]/آیه۲۵) و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}([[سوره اعراف]]/آیه۱۵۵).
-۲ـ پدید آورنده آن بشر است. مانند کیشهاى باطل و [[بدعت|بدعتهاى]] ضلال ومذاهب انحرافى. {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه93) و {{متن قرآن|«لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ»}}([[سوره توبه]]/آیه48) .
+۲. گاهی پدید آورنده فتنه [[انسان]] است. مانند کیشهاى باطل و [[بدعت|بدعتهاى]] ضلال و مذاهب انحرافى: {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) و {{متن قرآن|«لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ»}}([[سوره توبه]]/آیه۴۸).
 ==فتنه در روایات==
-* [[حضرت على]] (ع) فرمودند: «انما بدء وقوع الفتن اهواء تتبع واحکام تبتدع یخالف فیها کتاب الله ویتولى علیها رجال رجالا على غیر دین الله، فلو انّ الباطل خلص من مزاج الحق لم یخف على المرتادین ولو انّ الحق خلص من لبس الباطل انقطعت عنه السن المعاندین ولکن یؤخذ من هذا ضغث ومن هذا ضغث فیمزجان فهنالک یستولى الشیطان على اولیائه وینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنى».<ref> امام علی علیه السلام، نهج البلاغه: خطبه ۵۰ </ref>
+* [[حضرت على]] (ع) فرمودند: «انما بدء وقوع الفتن اهواء تُتّبع واحکام تُبتدع یخالف فیها کتاب الله ویتولى علیها رجالٌ رجالاً على غیر دین الله، فلو انّ الباطل خلص من مزاج الحق لم یخف على المرتادین ولو انّ الحق خلص من لبس الباطل انقطعت عنه السن المعاندین ولکن یؤخذ من هذا ضغث ومن هذا ضغث فیمزجان فهنالک یستولى الشیطان على اولیائه و ینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنى».<ref> امام علی علیه السلام، نهج البلاغه: خطبه ۵۰ </ref> ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيروى مى شود و احكامى كه در چهره بدعت خودنمايى مى كند، در اين فتنه ها و احكام با كتاب خدا مخالفت مى شود و مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مى نمايند. اگر باطل از آميزش با حق خالص مى شد راه بر حق جويان پوشيده نمى ماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمى گشت زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى گشت. ولى پاره اى از حق و پاره اى از باطل فراهم شده و در هم آميخته مى شود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مى شود، و آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مى يابند.
-* از [[امام هادى]] (ع) روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) شنید یکى مى گفت: «اللهم انى اعوذ بک من الفتنة» حضرت فرمود: مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره تغابن]]/آیه15) تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
+* از [[امام هادى]] (ع) روایت شده که روزى [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (ع) شنید یکى مى گفت: «اللهم انى اعوذ بک من الفتنة». حضرت فرمود: مى بینم دارى از مال و فرزندانت به خدا پناه مى برى؟! که خداوند مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره تغابن]]/آیه۱۵). آزمایش، برنامه حتمی خدا برای همه است و گریزی از آن نیست. تو بگو: «اللهم انى اعوذ بک من مضلاّت الفتن» خداوندا به تو پناه مى برم از فتنه هاى گمراه کننده.
 * همچنین از آن حضرت سؤال شد: فتنه چیست؟ فرمود: فتنه چیزى است که چون روى آورد ایجاد شبهه کند و چون پایان پذیرد شناخته شود.
-* [[امام صادق]] (ع) فرمود: بدان که بذر هر فتنه محبت [[دنیا|دنیا]] است.
+* [[امام صادق]] (ع) فرمود: بدان که بذر هر فتنه، محبت [[دنیا|دنیا]] است.
-* از امیرالمؤمنین (ع) حدیث شده که فرمود: از [[پیامبر]] (ص) پرسیدم آیا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] (عج) از ما ([[اهل البیت|اهل بیت]]) است یا از غیر ما؟ فرمود: او از ما است که خداوند به وسیله او کار [[دین|دین]] را تکمیل سازد چنانکه آغاز این دین بدست ما بوده، و چنانکه مردم از شرک و تبعات آن که اختلاف و پراکندگى آنان بود به وسیله ما نجات یافتند (آخر الامر همین مردم) از فتنه وفریب در دین که آنان را پیش آید وبر اثر آن با یکدیگر دشمن شوند نیز به وسیله ما نجات یابند وبرادرى خویش باز یابند.
+* از امیرالمؤمنین (ع) روایت شده که فرمود: از [[پیامبر]] (ص) پرسیدم آیا [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] (ع) از ما ([[اهل البیت|اهل بیت]]) است یا از غیر ما؟ فرمود: او از ما است که خداوند به وسیله او کار [[دین|دین]] را تکمیل سازد چنانکه آغاز این دین بدست ما بوده، و چنانکه مردم از [[شرک]] و تبعات آن که اختلاف و پراکندگى آنان بود به وسیله ما نجات یافتند (آخر الامر همین مردم) از فتنه و فریب در دین که آنان را پیش آید و بر اثر آن با یکدیگر دشمن شوند نیز به وسیله ما نجات یابند و برادرى خویش باز یابند.
-* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] (ع) عرض کردم: [[تأویل|تاویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه93)  چیست؟ فرمود: هنوز تاویل این آیه تحقق نیافته چه پیغمبر (ص) به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد ودگر شرکى نماند.
+* [[محمد بن مسلم]] گوید: به [[امام باقر]] (ع) عرض کردم: [[تأویل]] آیه {{متن قرآن|«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ»}}([[سوره بقره]]/آیه۹۳) چیست؟ فرمود: هنوز تأویل این [[آیه]] تحقق نیافته، زیرا پیغمبر (ص) به لحاظ نیاز خود و یاران، کفار را آزاد گذاشت. و چون موعد تاویل این آیه فرا رسد، دگر هیچ عذرى پذیرفته نگردد و آن روز باید (حضرت مهدى) با آنان بجنگد تا اینکه [[توحید]] سراسر جهان را فرا گیرد و دگر شرکى نماند.
-* [[پیامبر اسلام|نبى اکرم]] (ص) فرمود: از سه چیز بر امتم بیمناکم: گمراهى در [[عقاید]] پس از شناخت راه هدایت، و فتنه هاى فریبنده و هوسهائى که از سوى شکم و پائین شکم آدمى را تحریک کند.
+* [[پیامبر اسلام|نبى اکرم]] (ص) فرمود: از سه چیز بر امتم بیمناکم: گمراهى در [[عقاید]] پس از شناخت راه هدایت، و فتنه هاى فریبنده و هوسهایى که از سوى شکم و پائین شکم آدمى را تحریک کند.
-* امیرالمؤمنین (ع) فرمود: فتنه (که هر کسى دچار آنست) سه تا است: ۱- دوستى زنان که آن شمشیر [[شیطان|شیطان]] است. ۲- و نوشیدن [[شراب خواری|شراب]] که دام شیطان است، ۳- محبت درهم و دینار و آن تیر شیطان است. هر که مبتلى به دوستى زنان باشد از زندگیش بهره اى نبرد و کسى که میگسار بود [[بهشت]] بر او حرام است و آن کس که دینار و درهم دوست دارد وى برده و اسیر دنیا است.
+* امیرالمؤمنین (ع) فرمود: فتنه (که هر کسى دچار آنست) سه تا است: ۱- دوستى زنان که آن شمشیر [[شیطان|شیطان]] است. ۲- و نوشیدن [[شراب خواری|شراب]] که دام شیطان است، ۳- محبت درهم و دینار و آن تیر شیطان است. هر که مبتلا به دوستى زنان باشد، از زندگی‌اش بهره‌اى نبرد و کسى که میگسار بود [[بهشت]] بر او حرام است و آن کس که دینار و درهم دوست دارد، وى برده و اسیر دنیا است.
-* و از آن حضرت رسیده که فرمود: پس از من فتنه هاى تاریک کورى بیاید که مردم را از نظر عقیده و دین در شبهه افکنند و از آن فتنه ها سالم نماند جز آن کس که چنان زندگى کند که کس نداند چه در دل دارد.
+* و از آن حضرت رسیده که فرمود: پس از من فتنه هاى تاریک کورى بیاید که مردم را از نظر عقیده و [[دین]] در شبهه افکنند و از آن فتنه ها سالم نماند جز آن کس که چنان زندگى کند که کس نداند چه در دل دارد.
+*[[امام علی]] (ع) راه خروج از فتنه ها را در [[تقوا]] عنوان نموده است: «وَاعْلَمُوا انَّهُ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ»؛<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۱۸۲.</ref> آن کس که تقوا پیشه کند خداوند راهی برای رهائی از فتنه‌ها پیشاپیشش می‌گشاید، و نوری در دل تاریکی بوی اعطاء می‌کند.
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
+*[[فرهنگ معارف و معاریف]]، سید مصطفی حسینی دشتی.
-*سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف.
+*"فتنه"، ویکی فقه.
- {{قرآن}}
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 آنچه از این ماده در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده اعم از فعل و اسم و موارد استعمال حقیقى و مجازى چون به دقت بنگرى همه بدین معنى (خالص کردن) است. فتنه که در قرآن آمده به چند قسم است:
-۱ـ پدید آورنده و عامل فتنه وتخلیص خود [[خداوند]] است که به مقتضاى آفرینش بشر در رابطه با تکلیف وتعدیل [[اراده]]، وى را به عواملى چون زن وفرزند ومال ومقام وفقر وغنا در معرض تخلیص قرار مى دهد و او را متذکر مى سازد که اینک تو در برابر این عامل جدا سازنده قرار دارى خویشتن را مهیا ساز؛ مبادا بخش خطرناک درون وجودت (چون غلبه هوى و حب مال و جاه و زن و فرزند که از حد اعتدال برون رود) ترا در خود فرو برد وبه انسانیتت خاتمه دهد: {{متن قرآن|«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره انفال]]/آیه28) و {{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا بَعْضَکمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً»}}([[سوره فرقان]]/آیه20) و (وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً)([[سوره انبیاء]]/آیه35) . وگاه خداوند بر قوم وملتى یا فردى به علت عناد ولجاج آنها در برابر اوامر پروردگار عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود وافراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}([[سوره قمر]]/آیه27) و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره نور]]/آیه63) و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}([[سوره انفال]]/آیه25) و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}([[سورهاعراف]]/آیه155).
+۱ـ پدید آورنده و عامل فتنه وتخلیص خود [[خداوند]] است که به مقتضاى آفرینش بشر در رابطه با تکلیف وتعدیل [[اراده]]، وى را به عواملى چون زن وفرزند ومال ومقام وفقر وغنا در معرض تخلیص قرار مى دهد و او را متذکر مى سازد که اینک تو در برابر این عامل جدا سازنده قرار دارى خویشتن را مهیا ساز؛ مبادا بخش خطرناک درون وجودت (چون غلبه هوى و حب مال و جاه و زن و فرزند که از حد اعتدال برون رود) ترا در خود فرو برد وبه انسانیتت خاتمه دهد: {{متن قرآن|«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره انفال]]/آیه28) و {{متن قرآن|«وَ جَعَلْنا بَعْضَکمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً»}}([[سوره فرقان]]/آیه20) و {{متن قرآن|«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً»}}([[سوره انبیاء]]/آیه35) . وگاه خداوند بر قوم وملتى یا فردى به علت عناد ولجاج آنها در برابر اوامر پروردگار عامل تخلیصى جز آنچه ملازم هر کسى بوده مانند بیمارى یا فقر عمومى یا گرفتارى فردى برانگیزد که در چنان فتنه اى جامعه تخلیص شود وافراد سالم از ناسالم جدا گردند: {{متن قرآن|«إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ»}}([[سوره قمر]]/آیه27) و {{متن قرآن|«فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ»}}([[سوره نور]]/آیه63) و {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً»}}([[سوره انفال]]/آیه25) و {{متن قرآن|«إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ»}}([[سوره اعراف]]/آیه155).
 ۲ـ پدید آورنده آن بشر است. مانند کیشهاى باطل و [[بدعت|بدعتهاى]] ضلال ومذاهب انحرافى. (وقاتلوهم حتى لا تکون فتنة) و (لقد ابتغوا الفتنة من قبل وقلّبوا لک الامور).