فتح مکه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۱

2025-08-06T07:21:38Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۳۱

2020-05-05T05:31:27Z

Zamani در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۳۰

2020-05-05T05:30:03Z

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-23T09:12:37Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

مهدی موسوی: ویرایش

2019-11-26T10:52:48Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani: /* مخفی نگه داشتن مقصد سپاه اسلام */

2019-10-14T12:03:29Z

‏مخفی نگه داشتن مقصد سپاه اسلام

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۱۱

2018-06-12T12:11:14Z

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۰۷

2018-06-12T12:07:49Z

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۴۰

2018-06-12T11:40:58Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۴۰

2018-06-12T10:40:18Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۳۴: / سطر ۱۳۴: @@
 {{غزوات پیامبر اکرم}}
 [[رده:جنگ های صدر اسلام]]
 [[رده:غزوات پیامبر اکرم]]
@@ سطر ۱۴۲: / سطر ۱۴۱: @@
 [[رده:پیامبر اکرم از بعثت تا رحلت]]
 [[رده: مقاله های مهم]]
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۳۰
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{خوب}}		{{خوب}}
		+	{{تقویم\|روز= 20 رمضان\|سال= سال 8 هجری قمری}}
	یکی از مهم ترین رویدادهای زمان [[رسول خدا]] (صلی الله علیه و آله و سلم) فتح شهر [[مکه]] است که در [[رمضان]] سال هشتم هجری اتفاق افتاد. مکه مهم ترین شهر شبه جزیره [[عربستان]] در آن زمان و محل زندگی قوم بزرگ [[قریش]] بود، که با فتح آن توسط سپاهیان اسلام موجب شد تا بسیاری از قبایل عرب دست از جنگ با اسلام برداشته و مسلمان شوند. در واقع فتح مکه، فتح کل [[حجاز]] بود. مورخان و مفسران [[شان نزول]] [[سوره نصر]] را در مورد فتح مکه می دانند. در منابع تاریخی و روایی ماه [[ماه رمضان\|رمضان]] سال هشتم هجری به عنوان زمان فتح [[مکه\|مکه]] آمده است اما در مورد روز آن اختلاف وجود دارد. برخی آن را ۲۰ رمضان گزارش نموده اند.<ref>دلائل النبوة، البیهقی ،ج‏۵، ص۴۶۳ - طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۳۴۳-أعیان الشیعة، محسن الأمین ،ج‏۱، ص۲۷۸ - وقایع الایام (شیخ عباس قمی)، ص ۴۳. - تاریخ پیامبر اسلام، محمد ابراهیم آیتى ، ص۵۶۶ به نقل از بحار</ref> و برخی آن را روز ۱۳ رمضان دانسته اند.<ref>دلائل النبوة، البیهقی ،ج‏۵، ص۲۲ -إعلام الورى، الطبرسی ،ج‏۱، ص۲۲۶</ref>		یکی از مهم ترین رویدادهای زمان [[رسول خدا]] (صلی الله علیه و آله و سلم) فتح شهر [[مکه]] است که در [[رمضان]] سال هشتم هجری اتفاق افتاد. مکه مهم ترین شهر شبه جزیره [[عربستان]] در آن زمان و محل زندگی قوم بزرگ [[قریش]] بود، که با فتح آن توسط سپاهیان اسلام موجب شد تا بسیاری از قبایل عرب دست از جنگ با اسلام برداشته و مسلمان شوند. در واقع فتح مکه، فتح کل [[حجاز]] بود. مورخان و مفسران [[شان نزول]] [[سوره نصر]] را در مورد فتح مکه می دانند. در منابع تاریخی و روایی ماه [[ماه رمضان\|رمضان]] سال هشتم هجری به عنوان زمان فتح [[مکه\|مکه]] آمده است اما در مورد روز آن اختلاف وجود دارد. برخی آن را ۲۰ رمضان گزارش نموده اند.<ref>دلائل النبوة، البیهقی ،ج‏۵، ص۴۶۳ - طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۳۴۳-أعیان الشیعة، محسن الأمین ،ج‏۱، ص۲۷۸ - وقایع الایام (شیخ عباس قمی)، ص ۴۳. - تاریخ پیامبر اسلام، محمد ابراهیم آیتى ، ص۵۶۶ به نقل از بحار</ref> و برخی آن را روز ۱۳ رمضان دانسته اند.<ref>دلائل النبوة، البیهقی ،ج‏۵، ص۲۲ -إعلام الورى، الطبرسی ،ج‏۱، ص۲۲۶</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۲
سطر ۱۴۰:		سطر ۱۴۰:
	[[رده:مکه]]		[[رده:مکه]]
	[[رده:پیامبر اکرم از بعثت تا رحلت]]		[[رده:پیامبر اکرم از بعثت تا رحلت]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= خوب
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 === مخفی نگه داشتن مقصد سپاه اسلام ===
-رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دستور داد تا مردم آماده حركت شوند، اما مقصد خويش را آشكار نكرد. در ظاهر چند هدف براى اين سفر قابل تصور بود: سفر به شام، طائف، هوازن و مكه! آن حضرت دستور داد تا راههاى خروجى به مكه را نيز كنترل كرده، مانع رفتن افراد مشكوك شوند و علاوه، همان گونه كه گذشت، سرّيه‌اى به سوى «بطن إضَم» فرستاد تا چنين تصور شود كه مقصد آن حضرت جايى جز مكه است.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  608</ref>
+رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دستور داد تا مردم آماده حركت شوند، اما مقصد خويش را آشكار نكرد. در ظاهر چند هدف براى اين سفر قابل تصور بود: سفر به شام، طائف، هوازن و مكه! آن حضرت دستور داد تا راههاى خروجى به مكه را نيز كنترل كرده، مانع رفتن افراد مشكوك شوند و علاوه بر آن، گروهی را نیز به سوى «بطن إضَم» فرستاد تا چنين تصور شود كه مقصد آن حضرت جايى جز مكه است.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  608</ref>
 === خیانت یکی از اصحاب رسول خدا(ص) ===

@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 #بنى غفار 400 مرد
 #از ديگر قبائل در حدود 1500 مرد<ref> تاريخ يعقوبى، ج 2، ص 58، چاپ بيروت، سال 1379 ه. م.</ref>
-=== مقصدهای احتمالی سپاه اسلام ===
+=== حرکت سپاه اسلام به سمت مکه ===
 سپاه اسلام تا منطقه مرّ الظهران در چند ده كيلومترى مكه پيش رفت در حالى كه هنوز بر كسى، روشن نبود مقصد اصلى سپاه كجاست.این احتمال وجود داشت که سپاه اسلام به سمت یکی از این سه قبیله  برود:
 #ثقیف
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 سپاهيان اسلام تا منطقه قُدَيد در 120 كيلومترى مكه هيچ گونه پرچمى در دست نداشتند و اساساً سپاه اسلام چهره يك ارتش را نداشت. از آنجا به بعد پرچمها برافراشته شد و پرچم مهاجرين در دستان على بن ابى طالب عليه السلام قرار گرفت.<ref>مجمع الزوائد، ج 6، ص 171</ref>
 تا زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به مرالظهران رسيد، قريش از مقصد سپاه اسلام كه فتح مكه بود، آگاهى نداشت‌.<ref>سبل الهدى والرشاد، ج 4، ص 324</ref>رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در آنجا دستور داد تا در نقاط بسيار زيادى آتش روشن کنند.مجموعا ده هزار آتش افروخته شد.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  622</ref>ابوسفيان، حكيم بن حِزام و بُدَيل بن ورقاء كه براى به دست آوردن خبر آمده بودند از دور با ديدن آتش وحشت كرده گمان كردند كه قبيله هوازن قصد يورش به آنان را دارد. زمانى كه ابوسفيان نزديك‌ تر شد، سپاه اسلام را ديد.

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 در منابع تاریخی و روایی ماه رمضان سال هشتم هجری به عنوان زمان فتح مکه آمده است اما در مورد روز آن اختلاف وجود دارد. برخی آن را 20 رمضان گزارش نموده اند. <ref>دلائل النبوة، البيهقي ،ج‏5، ص463 - طبری، تاریخ الطبری، ج۲، ص۳۴۳-أعيان الشيعة، محسن الأمين ،ج‏1، ص278 - وقايع الايام ([[شیخ عباس قمی]])، ص 43. - تاريخ پيامبر اسلام، محمد ابراهیم آيتى ، ص566 به نقل از بحار</ref> و برخی آن را روز 13 رمضان دانسته اند. <ref>دلائل النبوة، البيهقي ،ج‏5، ص22 -إعلام الورى، الطبرسي ،ج‏1، ص226</ref> و تاریخ های دیگری نیز ذکر شده است.<ref>رجوع شود به:الصحيح من السيرة النبي الأعظم، مرتضى العاملي ،ج‌21، ص15 تا 17 </ref>
 == علت لشگرکشی مسلمانان به مکه ==
 از پيش از اسلام، قبيله خزاعه پيمانى با عبد المطلب داشت كه پيوند آنان را با بنى هاشم مستحكم كرده‌ بود. چون صلح حديبيه پيش آمد، خزاعه در عقد حمايت رسول خدا (ص) قرار گرفتند و پيمان آن حضرت را پذيرفتند. در آن هنگام خزاعه پیمان نامه ای را که با [[ عبدالمطلب ]] نوشته بودند را به حضور پيامبر آوردند و آن را خواندند.
@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۱: @@
 به همین دليل، خزاعيان چشمان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در مكه و اطراف آن بودند.
 قبيله خزاعه با قبيله بنوبكر بن عبدمنات دشمنى داشت و پيش از آمدن اسلام نزاع هايى ميان آنان برپا بود. مطرح شدن مسأله اسلام، آنان را از توجه به درگيري هايشان بازداشت تا آن كه پيمان حديبيه پيش آمد.
@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۶: @@
 مفهوم روشن معاهده حديبيه آن بود كه اگر هم پيمانان دو طرف با يكديگر درگير شدند، نبايد قريش يا رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) به هم پيمان خود كمك برساند، زيرا مفهوم آن اين است كه خود آنان با يكديگر سرجنگ دارند. رسم جنگهاى بين القبايلى چنين بود كه هم پيمانان در يك جبهه قرار مى‌ گرفتند. طبعاً در صورتى كه قريش يا رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) در نزاع خزاعه و بنوبكر مداخله مى ‌كردند، اين به معناى نقض معاهده صلح بود.
-=== شکستن پیمان نامه توسط قریشیان ===
 با آرام شدن اوضاع، طوايفى از بنوبكر بر آن شدند تا بر گروهى از خزاعه حمله برند.آخرين درگيرى ميان خزاعه و كنانه چنين بود كه انس بن زنيم ديلى رسول خدا (ص) را هجو كرد. نوجوانى از خزاعه آن را شنيد و به انس حمله برد و سرش را شكست. او هم پيش خويشان خود رفت و شكستگى سر خود را به آنها نشان داد. با توجه به سوابقى كه ميان ايشان بود و بنى بكر در صدد انتقام و خونخواهى از خزاعه بودند، همين مسأله موجب فتنه گرديد.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  597</ref>
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۵: @@
 قبيله خزاعه چون در سپيده دم به مكه رسيدند، به خانه بديل بن ورقاء و رافع خزاعى وارد شدند، رؤساى قريش هم به خانه‌ هاى خود رفتند و مى‌پنداشتند كسى ايشان را نشناخته است و شركت ايشان در اين جنگ به محمد (ص) گزارش نخواهد شد.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  598</ref>.در اين جنگ بيست و سه تن از خزاعه كشته شدند<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  598</ref>.
 عمرو بن سالم خزاعى با يك گروه چهل نفرى از سواران خزاعه به مدينه رفتند و از قريش شكايت كردند. عمرو در مسجد، در ميان مسلمانان برخاست و با اجازه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اشعارى خواند كه مضمون آن استغاثه از همپيمان ديرين خود و اشاره به وقايع شبيخون بنوبكر و قريش به خزاعه بود.<ref>المصنف، ابن ابى شيبه، ج 7، ص 401؛ المغازى، ج 2، ص 789؛ السيرة النبويه، ابن هشام، ج 4، صص 395- 394</ref>
 رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) در حالى كه گوشه لباده‌شان را جمع مى ‌كردند- و عايشه گويد: حضرت را غضبناك‌تر از آن روز نديده بودم- فرمودند: خداوند مرا يارى نكند، اگر بنى كعب (از خزاعيان) را يارى ندهم<ref>مجمع الزوائد، ج 6، ص 161؛ سبل الهدى والرشاد، ج 5، ص 309</ref>. بدين ترتيب تصميم خويش را براى جنگ با قريش گرفتند. رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) اين نقض عهد قريش را خواست خداوند براى آنچه خودش مقرر فرموده دانست. مقصود آن حضرت چيزى جز فتح مكه نبود.
 ابوسفيان كه عقل قريش به حساب مى‌ آمد، دريافت كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از اين حادثه نخواهد گذشت.ابوسفيان مصمم شد تا پيش از رفتن خزاعه به مدينه، عازم آن شهر شده با رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تجديد پيمان كرده، پيشاپيش آن حضرت را براى حركت به سوى مكه منصرف سازد.
@@ سطر ۹۶: / سطر ۹۲: @@
 رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود تا اعلام كنند، هركس در خانه خويش مانده يا به مسجد رفته و يا به خانه ابوسفيان برود در امان باشد. اين اقدام براى آن بود كه جماعت مشركان متلاشى شده و مقاومتى صورت نگيرد. ابوسفيان نيز با فريادهاى خود مردم را به رفتن به خانه هاشان تحريك كرده و از آنان مى ‌خواست تا سلاح خويش را رها كنند.<ref>مغازی واقدی، ترجمه  محمود مهدوى دامغانى‏، ص  629</ref>
 رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تنها خون چند زن و مرد مشرك را هدر اعلام كرد و از مسلمانان خواست كه هر كجا آنان را ديدند- و لو چسبيده به پرده كعبه بود- بكشند. اين افراد عبارت از چند زن و مرد بودند: