فایز دشتی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۳

2025-08-05T12:43:39Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-11-25T09:44:08Z

ویرایش

Heidariyan47 در ‏۶ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۰۷:۰۰

2015-06-06T07:00:41Z

عربصالحی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} فایز دشتی از شاعران شيعى امامى وغزل سرايان قرن سيزدهم هجر...' ایجاد کرد

2014-05-25T07:41:23Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} فایز دشتی از شاعران شيعى امامى وغزل سرايان قرن سيزدهم هجر...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
فایز دشتی از شاعران شيعى امامى وغزل سرايان قرن سيزدهم هجرى است.

== تولد و زادگاه ==

محمد على متخلص به «فايز» متولد به سال 1250 هـ ق مطابق 1209 هـ ش در روستاى كردوان دشتى از توابع بوشهر بدنیا آمد.

== شعر فایز ==

فايز شاعرى خوش طبع وطبيعى سراى است كه بى تكلّف شعر گفته ونه تنها شعر سروده بلكه شاعر بوده وملكه و خوى سرايش داشته است.

دو بيتيهاى او حاكى از طبع روان و روان شاداب و ذهن وقّاد و ذوق سرشارى است كه يادآور چكامه سرايان امّى عصر جاهلى چون طرفه عبدى وامرؤالقيس كندى است، گاه در بكار بستن فنون ادبى چون استعاره و ايهام و جناس در مسير نظامى گنجوى گام مى نهد و بسا در حماسه سرائى به ابوالطيب متنبى و ابوالقاسم فردوسى پهلو مى زند.

اين شاعر ـ مانند هر شاعر غزل سرائى ـ در عالم خيال انگيزى و خيال پردازى از موهومات و مخيلات سخن گفته، وبه ويژه از «پرى» بسيار ياد كرده است كه برخى ناآگاهان اين جولان فكرى غزل مآبانه را امرىواقعى پنداشته و داستانهائى در اين زمينه بافته اند.

== وفات ==
وی متوفى به سال 1330 هـ ق برابر 1298 هـ ش در گزدراز يكى از دهات منطقه بوشهراست. بخشى از سروده هاى پراكنده وى سالها پس از درگذشتش جمع آورى وبه چاپ رسانيده اند.

== منبع ==
*سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف.

[[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-فایز دشتی از شاعران شیعى [[امامیه|امامى]] و [[غزل]] سرایان قرن سیزدهم هجرى است.
+«زایر محمدعلی دشتی»، [[تخلص|متخلّص]] به «فایز» و مشهور به «فایز دشتی» یا دشتستانی (۱۲۱۳-۱۲۸۹ ش)، از شاعران [[دوبیتی|دوبیتی‌سرای]] محلی مشهور [[شیعه]] در قرن سیزدهم هجرى است. فایز نمونه‌ای خوب از [[شعر]] زمان خود را با اشعاری ساده، روان و عاطفی ارائه کرده است.
-==تولد و زادگاه==
+==زندگی‌نامه==
-محمد على، متخلص به «فایز» به سال ۱۲۵۰ هـ ق مطابق ۱۲۰۹ هـ ش در روستاى کردوان دشتى از توابع بوشهر بدنیا آمد.
+محمدعلى فایز، به سال ۱۲۵۰ قمری (مطابق ۱۲۰۹ ش) در روستاى کردوان دشتى از توابع بوشهر بدنیا آمد. فایز در خارج از منطقۀ بوشهر با نام فایز دشتستانی شناخته می‌شود، که درست نیست؛ چون او اهل دشتی بوده است.
 ==شعر فایز==
-فایز شاعرى خوش طبع و طبیعى سراى است که بى تکلّف [[شعر]] گفته و نه تنها شعر سروده بلکه شاعر بوده و ملکه و خوى سرایش داشته است.
+آغاز شاعری فایز به‌طور دقیق مشخص نیست؛ هرچند ممکن است از همان دورۀ نوجوانی در مکتب‌خانه زمزمه‌های شاعرانه‌اش را شروع کرده باشد. برخی از پژوهشگران معتقدند که فایز [[شعر]] و شاعری را به‌طور جدی و هدفمند از نیمۀ دوم عمرش شروع کرده است. برخی دیگر، براساس شعرهای او می‌گویند که آنها را در دوران پیری و جاافتادگی سروده است.
-[[دوبیتی|دو بیتی]] هاى او حاکى از طبع روان و روان شاداب و ذهن وقّاد و ذوق سرشارى است که یادآور چکامه سرایان امّى عصر [[جاهلیت|جاهلى]] چون طرفه عبدى و امرؤالقیس کندى است. گاه در بکار بستن فنون ادبى چون استعاره و ایهام و جناس در مسیر [[نظامی گنجوی|نظامى گنجوى]] گام مى نهد و بسا در حماسه سرائى به ابوالطیب متنبى و [[فردوسی|ابوالقاسم فردوسى]] پهلو مى زند.
+[[دوبیتی|دو بیتی‌هاى]] او حاکى از طبع روان و روان شاداب و ذهن وقّاد و ذوق سرشارى است که یادآور چکامه سرایان امّى عصر [[جاهلیت|جاهلى]] چون امرؤالقیس است. گاه در بکار بستن فنون ادبى چون استعاره و ایهام و جناس در مسیر [[نظامی گنجوی|نظامى گنجوى]] گام مى نهد و بسا در حماسه سرائى به ابوالطیب متنبّى و [[فردوسی|ابوالقاسم فردوسى]] پهلو مى زند.
-این شاعر ـ مانند هر شاعر [[غزل]] سرائى ـ در عالم خیال انگیزى و خیال پردازى از موهومات و مخیلات سخن گفته، و به ویژه از «پرى» بسیار یاد کرده است که برخى ناآگاهان این جولان فکرى غزل مآبانه را امرى واقعى پنداشته و داستانهائى در این زمینه بافته اند.
+این شاعر ـ مانند هر شاعر [[غزل]] سرائى ـ در عالم خیال انگیزى و خیال پردازى از موهومات و مخیلات سخن گفته، و به ویژه از «پرى» بسیار یاد کرده است که برخى ناآگاهان این جولان فکرى غزل مآبانه را امرى واقعى پنداشته و داستانهایى در این زمینه بافته اند.
-==وفات==
+دوبیتیهای فایز متعلق به دورۀ [[بازگشت ادبی]] است که دوره‌ای ناکامیاب در شعر فارسی به شمار می‌رود. فایز نمونه‌ای خوب از شعر زمان خود را با اشعاری ساده، روان و عاطفی ارائه کرده است. ترانه‌های او در اصل برخاسته از شرایط جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی دشت‌نشینان است، و به‌نوعی میزان رشد فرهنگی، نوع مطالعۀ مردم آن زمان و وجه رایج و فائق شیوۀ نگرش آنها را نمایندگی می‌کند. شعر فایز از نظر زبان و بیان و درون‌مایه، تازگی ندارد و در همان محدودۀ شعر سنتی پیش از خود سیر می‌کند؛ اما از لحاظ تأکید بر عنصر عشق، عاطفه و غم و اندوهی که دیگر عناصر شعری را زیر سلطه قرار می‌دهد، قابل توجه است.
-دشتی متوفى به سال ۱۳۳۰ هـ ق برابر ۱۲۹۸ هـ ش در گزدراز یکى از دهات منطقه بوشهر است. بخشى از سروده هاى پراکنده وى سال ها پس از درگذشتش جمع آورى و به چاپ رسانیده اند.
+ارزشهای مثبت شعر او به‌سبب پرهیز وی از تکلف و تزیینهای ادبی و به‌سبب برخورد تفاهم‌آمیزش با طبیعت اطراف و زندگی عاطفی‌اش قابل درک است. به‌جز سادگی کلام، نوع دیگر سادگی ترانه‌های فایز در کیفیت نزدیک‌ شدنشان به روحیه و بیان توده است که از گذر زبان و نوع بیان عاطفی مردم، و گاه ذوق ادیبانه مایه دارد؛ دست‌مایه قراردادن لحن گفتاری و پرهیز از زبان فاخر و شاعرانه، شعر وی را به مرز سادگی و صمیمیت می‌رساند. گاه مضامین و اندیشه‌هایی چون جبرگرایی و تقدیرگرایی، نوعی [[عرفان]] ساده، لحن انتقادی و اعتراضی، دم‌غنیمت‌شمری و رنج غربت نیز در اشعار او دیده می‌شود.
-==منابع==
+فایز دشتی [[غزل]]، [[مثنوی]] و [[رباعی]] هم سروده است، که البته تأثیر و اهمیت ترانه‌هایش را ندارد.
-*سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف.
+فایز در زمان حیاتش، دفتر اشعار خود را تدوین نکرد. دوبیتیهای او را مردم، مخصوصاً شروه‌خوانان سینه‌به‌سینه نقل، و دخل و تصرفاتی نیز در آنها می‌کردند. بعد از مرگ فایز، شعر و دست‌نوشته‌های او به دست پسرش، مظفر، رسید. بعد از فوت مظفر، فرزندش، محمدعلی به‌سبب بی‌سوادی و بی‌توجهی و ناآگاهی از ارزش و اهمیت کتاب، نتوانست از دست‌نوشته‌های فایز نگهداری کند و آنها را به دست این‌وآن داد. در نتیجه، قسمت اعظم آنها از بین رفت، یا به‌احتمال، مورد سوءاستفاده قرار گرفت. ازاین‌رو، شماره دوبیتی‌های فایز به درستی معلوم نیست، در برخی جزوه‌ها تعداد دوبیتی‌های این شاعر را به تفاوت بین ۱۳۴، ۲۷۹، ۲۸۲ و ۳۳۲ ذکر کرده‌اند. او تقریباً در همه دوبیتی‌هایش از [[تخلص]] بهره می‌گیرد و بیشتر از هر چیز عشق به «پری» و بیان سوز هجرانش را به نمایش می‌گذارد.
-[[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
+==منابع==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-فایز دشتی از شاعران شيعى امامى وغزل سرايان قرن سيزدهم هجرى است.
+فایز دشتی از شاعران شیعى [[امامیه|امامى]] و [[غزل]] سرایان قرن سیزدهم هجرى است.
-== تولد و زادگاه ==
+==تولد و زادگاه==
-محمد على، متخلص به «فايز» به سال 1250 هـ ق مطابق 1209 هـ ش در روستاى كردوان دشتى از توابع بوشهر بدنیا آمد.
+محمد على، متخلص به «فایز» به سال ۱۲۵۰ هـ ق مطابق ۱۲۰۹ هـ ش در روستاى کردوان دشتى از توابع بوشهر بدنیا آمد.
-== شعر فایز ==
+==شعر فایز==
-فايز شاعرى خوش طبع وطبيعى سراى است كه بى تكلّف شعر گفته ونه تنها شعر سروده بلكه شاعر بوده وملكه و خوى سرايش داشته است.
+فایز شاعرى خوش طبع و طبیعى سراى است که بى تکلّف [[شعر]] گفته و نه تنها شعر سروده بلکه شاعر بوده و ملکه و خوى سرایش داشته است.
-==دو بیتی های فایز==
+[[دوبیتی|دو بیتی]] هاى او حاکى از طبع روان و روان شاداب و ذهن وقّاد و ذوق سرشارى است که یادآور چکامه سرایان امّى عصر [[جاهلیت|جاهلى]] چون طرفه عبدى و امرؤالقیس کندى است. گاه در بکار بستن فنون ادبى چون استعاره و ایهام و جناس در مسیر [[نظامی گنجوی|نظامى گنجوى]] گام مى نهد و بسا در حماسه سرائى به ابوالطیب متنبى و [[فردوسی|ابوالقاسم فردوسى]] پهلو مى زند.
-دو بيتيهاى او حاكى از طبع روان و روان شاداب و ذهن وقّاد و ذوق سرشارى است كه يادآور چكامه سرايان امّى عصر جاهلى چون طرفه عبدى وامرؤالقيس كندى است.
+این شاعر ـ مانند هر شاعر [[غزل]] سرائى ـ در عالم خیال انگیزى و خیال پردازى از موهومات و مخیلات سخن گفته، و به ویژه از «پرى» بسیار یاد کرده است که برخى ناآگاهان این جولان فکرى غزل مآبانه را امرى واقعى پنداشته و داستانهائى در این زمینه بافته اند.
-گاه در بكار بستن فنون ادبى چون استعاره و ايهام و جناس در مسير نظامى گنجوى گام مى نهد و بسا در حماسه سرائى به ابوالطيب متنبى و ابوالقاسم فردوسى پهلو مى زند.
+==وفات==
-اين شاعر ـ مانند هر شاعر غزل سرائى ـ در عالم خيال انگيزى و خيال پردازى از موهومات و مخيلات سخن گفته، وبه ويژه از «پرى» بسيار ياد كرده است كه برخى ناآگاهان اين جولان فكرى غزل مآبانه را امرىواقعى پنداشته و داستانهائى در اين زمينه بافته اند.
+دشتی متوفى به سال ۱۳۳۰ هـ ق برابر ۱۲۹۸ هـ ش در گزدراز یکى از دهات منطقه بوشهر است. بخشى از سروده هاى پراکنده وى سال ها پس از درگذشتش جمع آورى و به چاپ رسانیده اند.
+==منابع==
 *سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف.
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]