غزوه تبوک - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۴

2025-10-12T05:54:47Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۴

2022-10-23T12:34:18Z

مهدی موسوی در ‏۱ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۸

2020-03-01T08:18:39Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۰۷

2020-03-01T07:07:19Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۹ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۵

2020-02-29T13:25:14Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-10-29T09:44:28Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۷ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۵۳

2018-08-07T06:53:00Z

Zamani در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۴۶

2018-05-21T11:46:06Z

History of islam در ‏۲۷ نوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۱۲

2016-11-27T05:12:03Z

Zamani: الگو غزوات

2015-12-30T07:25:54Z

الگو غزوات

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«تبوک» نام موضعى میان حجر (دیار [[ثمود|قوم ثمود]]) و [[شام]]، کنار مرز [[فلسطین]] است که در آنجا آخرین غزوه [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه و آله) ـ در سال نهم هجرت ـ در آن واقع شد و آن غزوه به تبوک شهرت یافت. در این غزوه که دشمن مسلمانان، رومیان بودند، جنگی رخ نداد. این غزوه را «فاضحه» نیز مى گفتند زیرا جمعى [[منافق]] مسلمان‌نما در جریان این سفر رسوا شدند.
+«[[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|غزوه]] تبوک» نام آخرین غزوه [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه و آله) در سال نهم هجری به منظور دفع توطئه‌ها و تهاجمات احتمالی رومیان در منطقه «تبوک» است، که البته در نهایت جنگی رخ نداد. تعدادی از آیات [[سوره توبه]] در رابطه با این غزوه و رفتار [[منافقان]] نازل شده است.
 [[پرونده:Tabok.jpg|بندانگشتی|غزوه تبوک]]
 ==موقعیت جغرافیایی تبوک==
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 تعدادی از آیات [[سوره توبه]] روحیه حاکم بر مسلمانان را در این دوره که سالهاى آخر حیات پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم است نشان مى ‌دهد. رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم از روى دلسوزى به آنان اجازه ماندن داد.
-آیه ۱۱۸ سوره توبه نیز اشاره به سه نفر از [[صحابه|اصحاب]] رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) دارد که به هیچ روى انتظار تخلّف از آنان نبود. یکى از آنان کعب بن مالک شاعر رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) در جنگ ها بود که بارها به اطاعت محض از دستورات رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) افتخار کرده بود. دو نفر دیگر مرارة بن ربیع و هلال بن امیه بودند. اینان حتى پس از اصرار رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) راضى به رفتن نشدند و رسول خدا طبق دستور خداوند که فرموده بود تا از آنان اعراض شود، در بازگشت، به هیچ روى با آنان هم سخن نشدند. به دیگر مؤمنان نیز دستور داده شد تا از آنها دورى کنند. اینان در شمار [[منافقان]] نبودند بلکه تنها از روى بى‌ توجهى به فرمان رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) و دنیا طلبى چنین کردند. پس از بازگشت رسول خدا صلى الله علیه و آله و مسلمانان، آنان به اجبار به کوهها پناه بردند. خانواده ایشان، غذا برایشان مى‌بردند، اما با آنها سخن نمى‌گفتند تا آن که خداوند [[توبه]] آنان را پذیرفت<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص ۷۹؛ المغازى، ج ۳، صص ۱۰۵۳- ۱۰۵۲؛ المصنف، ابن ابى شبیه، ج ۷، ص ۴۲۳؛ کعب مى‌گوید: رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم دستور داده بود که« لایکلمنا احد و لا یسلم علینا احد و لایرد علینا سلام» این وضعیت چهل روز به طول انجامید.</ref>: «وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِینَ خُلِّفُوا حَتَّىٰ إِذَا ضَاقَتْ عَلَیهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَیهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَیهِ ثُمَّ تَابَ عَلَیهِمْ لِیتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ» ﴿توبه، ١١٨﴾ «و نیز خدا پذیرفت توبه آن سه تن را که از جنگ تخلّف کرده بودند تا آنگاه که زمین با همه گشادیش بر آنها تنگ شد و جان در تنشان نمى‌گنجید و خود دانستند که جز خداوند هیچ پناهگاهى که بدان روى آورند ندارند. پس خداوند توبه آنان را بپذیرفت تا به او باز آیند، که توبه پذیر و مهربان است.»
+[[آیه 118 سوره توبه|آیه ۱۱۸ سوره توبه]] نیز اشاره به سه نفر از [[صحابه|اصحاب]] رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) دارد که به هیچ روى انتظار تخلّف از آنان نبود. یکى از آنان کعب بن مالک شاعر رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) در جنگ ها بود که بارها به اطاعت محض از دستورات رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) افتخار کرده بود. دو نفر دیگر مرارة بن ربیع و هلال بن امیه بودند. اینان حتى پس از اصرار رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) راضى به رفتن نشدند و رسول خدا طبق دستور خداوند که فرموده بود تا از آنان اعراض شود، در بازگشت، به هیچ روى با آنان هم سخن نشدند. به دیگر مؤمنان نیز دستور داده شد تا از آنها دورى کنند. اینان در شمار [[منافقان]] نبودند بلکه تنها از روى بى‌ توجهى به فرمان رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) و دنیا طلبى چنین کردند. پس از بازگشت رسول خدا صلى الله علیه و آله و مسلمانان، آنان به اجبار به کوهها پناه بردند. خانواده ایشان، غذا برایشان مى‌بردند، اما با آنها سخن نمى‌گفتند تا آن که خداوند [[توبه]] آنان را پذیرفت<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص ۷۹؛ المغازى، ج ۳، صص ۱۰۵۳- ۱۰۵۲؛ المصنف، ابن ابى شبیه، ج ۷، ص ۴۲۳؛ کعب مى‌گوید: رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم دستور داده بود که« لایکلمنا احد و لا یسلم علینا احد و لایرد علینا سلام» این وضعیت چهل روز به طول انجامید.</ref>: «وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِینَ خُلِّفُوا حَتَّىٰ إِذَا ضَاقَتْ عَلَیهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَیهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَیهِ ثُمَّ تَابَ عَلَیهِمْ لِیتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ» ﴿توبه، ١١٨﴾ «و نیز خدا پذیرفت توبه آن سه تن را که از جنگ تخلّف کرده بودند تا آنگاه که زمین با همه گشادیش بر آنها تنگ شد و جان در تنشان نمى‌گنجید و خود دانستند که جز خداوند هیچ پناهگاهى که بدان روى آورند ندارند. پس خداوند توبه آنان را بپذیرفت تا به او باز آیند، که توبه پذیر و مهربان است.»
 اما در مقابل، کسانى هم مجاز به ماندن در مدینه بودند، اینان عبارت بودند از ناتوانان، مریضان و نیز کسانى که نمى‌توانستند هزینه سفر خویش را تأمین کنند. گروهى از این افراد، از این که توان رفتن نداشتند به شدت ناراحت بودند. خداوند در آیات ۹۲-۹۱ [[سوره توبه|توبه]]، درباره ایشان مى‌ فرماید: «لَیسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَىٰ وَلَا عَلَى الَّذِینَ لَا یجِدُونَ مَا ینْفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِینَ مِنْ سَبِیلٍ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ * وَلَا عَلَى الَّذِینَ إِذَا مَا أَتَوْک لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُکمْ عَلَیهِ تَوَلَّوْا وَأَعْینُهُمْ تَفِیضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا یجِدُوا مَا ینْفِقُونَ» بر ناتوانان و بیماران و آنان که چیزی برای هزینه کردن [در راه جهاد] نمی یابند، گناهی نیست [که در جهاد شرکت نکنند] در صورتی که [در پشت جبهه با اعمال و گفتارشان] برای خدا و پیامبرش خیرخواهی کنند [و از این طریق به حمایت رزمندگان برخیزند]؛ آری، بر نیکوکاران [معذور] هیچ مؤاخذه و سرزنشی نیست، و خدا بسیار آمرزنده و مهربان است * و نیز بر آنان که نزد تو آمدند تا ساز و برگ نبردشان دهى، و تو گفتى که سازو برگى ندارم، و آنها براى خرج کردن هیچ نیافتند و اشک ریزان و محزون بازگشتند، گناهى نیست. خشم و عذاب خدا بر کسانى است که در عین توانگرى از تو رخصت مى ‌خواهند و بدان‌ خشنودند که با خانه نشینان در خانه بمانند. خدا دلهایشان را مُهر بر نهاده است که نمى‌ دانند.
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 به هر روى پس از تبلیغ فراوان، حدود سى هزار نفر که به همراهشان ده هزار اسب بود آماده حرکت سمت تبوک شدند.<ref> المغازى، ج ۳، ص ۱۰۰۲</ref>
-===جانشینی علی علیه السلام در مدینه===
+===جانشینی حضرت علی در مدینه===
-حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)، [[حضرت على]] علیه السلام را به جاى خویش در [[مدینه|مدینه]] بگماشت و رهسپار تبوک گشت؛ اما منافقان ساکت نماندند و شایع ساختند که پیغمبر از این جهت «على» را با خود نبرد که از او کدورتى به دل داشت. على علیه السلام شتابان از شهر بیرون شد و در منزل «جرف»، به رسول خدا پیوست و ماجرا را به حضور ایشان معروض داشت.
+رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، [[حضرت على]] علیه السلام را به جاى خویش در [[مدینه|مدینه]] بگماشت و رهسپار تبوک گشت؛ اما منافقان ساکت نماندند و شایع ساختند که پیغمبر از این جهت «على» را با خود نبرد که از او کدورتى به دل داشت. على علیه السلام شتابان از شهر بیرون شد و در منزل «جرف»، به رسول خدا پیوست و ماجرا را به حضور ایشان معروض داشت.
 پیغمبر او را به برگشت امر نمود و در حضور اصحاب این جمله به وى فرمود: «أما ترضى أن تکون منّى بمنزلة هارون من موسى الاّ أنّه لا نبىّ بعدى»؛ (دوست ندارى که تو نسبت به من به منزله [[حضرت هارون علیه السلام|هارون]] باشى نسبت به [[حضرت موسی علیه السلام|موسى]]، با این تفاوت که تو پیغمبر نیستى زیرا پس از من پیغمبرى نباشد؟). از این رو حدیث مزبور به نام [[حدیث منزلت]] مشهور شد.<ref>محمد بن سلیمان کوفی، مناقب الامام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه‌السلام، ج۱، ص۴۹۹ـ۵۴۲، چاپ محمدباقر محمودی، قم ۱۴۱۲.</ref>
@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 *نمایش شوکت [[اسلام]] و فداکارى مسلمین و آمادگى آنها در آن شرایط در برابر روم، بزرگترین دشمن مسلمانان؛
-*دیگر برافتادن نقاب [[نفاق]] از چهره برخى مسلمان نماها؛
+*برافتادن نقاب [[نفاق]] از چهره برخى مسلمان نماها؛
-*فایده دیگر [[معجزه|معجزاتى]] که از حضرت در آن سفر به وقوع پیوست و مزید [[ایمان|ایمان]] مؤمنان شد و در تاریخ به ثبت رسید.
+*[[معجزه|معجزاتى]] که از حضرت در آن سفر به وقوع پیوست و مزید [[ایمان|ایمان]] مؤمنان شد و در تاریخ به ثبت رسید.
 ===ماجرای اصحاب عقبه===
@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 ==منابع==
-*سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف».
+*فرهنگ معارف و معاریف، سید مصطفی حسینی دشتی.
-*مغازى تاریخ جنگهاى پیامبر(ص)، محمد بن عمر واقدى (م ۲۰۷)، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران، مرکز نشر دانشگاهى، ۱۳۶۹ش.
+*مغازى تاریخ جنگهاى پیامبر، واقدى، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران، مرکز نشر دانشگاهى، ۱۳۶۹ش.
 *الصحیح من سیرة النبی الأعظم، جعفر مرتضى العاملى‌، دار الحدیث‌، قم، ۱۴۲۶.
-*سیره رسول خدا صلى الله علیه و آله وسلم،رسول جعفریان،انتشارات دلیل ما،قم، ۱۳۸۳ش‌.
+*سیره رسول خدا صلى الله علیه و آله وسلم، رسول جعفریان، انتشارات دلیل ما، قم، ۱۳۸۳ش‌.
-*[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "غزوه تبوک" از علی بهرامیان، موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23019/1/3257/ کتابخانه مدرسه فقاهت]، تاریخ بازیابی:۷ اردیبهشت ۱۳۹۳.
+*[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "غزوه تبوک" از علی بهرامیان.
-*محمد ابراهیم آیتی، چکیده تاریخ پیامبر اکرم (ص)، به کوشش دکتر ابوالقاسم گرجی، تلخیص جعفر شریعتمداری، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، چاپ اول: پاییز ۱۳۷۸ در دسترس در [http://www.ghadeer.org/site/dowran/masomin/ch-tari/fehrest.htm سایت غدیر]، بازیابی:۷ مهر ۱۳۹۳.
+*محمد ابراهیم آیتی، چکیده تاریخ پیامبر اکرم (ص)، انتشارات سمت، پاییز ۱۳۷۸.
 {{غزوات پیامبر اکرم}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 «تَبُوك» نام موضعى ميان حجر (ديار قوم ثمود) و شام بزرگ شمالى [[مدينه]] كنار مرز [[فلسطين]] است که در آنجا آخرين غزوه [[پيغمبر اسلام]] ـ در سال نهم هجرت ـ در آن واقع شد و آن غزوه به تبوك شهرت يافت.در غزوه دشمن مسلمانان ، رومیان بودند. در این غزوه جنگی رخ نداد.
@@ سطر ۱۰۴: / سطر ۱۰۶: @@
 [[رده:غزوات پیامبر اکرم]]
 [[رده:سال ۹ هجری قمری]]

@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 === جانشینی امیرالمؤمنین [[علی بن ابی طالب]] در مدینه و حدیث منزلت ===
-حضرت رسول (صل الله علیه و آله و سلم)، [[حضرت على]] علیه السلام را به جاى خويش در مدينه بگماشت و رهسپار تبوك گشت؛ اما منافقان ساكت نماندند و شايع ساختند كه پيغمبر از اين جهت «على» را با خود نبرد كه از او كدورتى به دل داشت. على علیه اسلام شتابان از شهر بيرون شد و در منزل «جرف»، به رسول خدا پيوست و ماجرا را به حضور ایشان معروض داشت.
+حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)، [[حضرت على]] علیه السلام را به جاى خويش در مدينه بگماشت و رهسپار تبوك گشت؛ اما منافقان ساكت نماندند و شايع ساختند كه پيغمبر از اين جهت «على» را با خود نبرد كه از او كدورتى به دل داشت. على علیه اسلام شتابان از شهر بيرون شد و در منزل «جرف»، به رسول خدا پيوست و ماجرا را به حضور ایشان معروض داشت.
 پيغمبر او را به برگشت امر نمود و در حضور اصحاب اين جمله به وى فرمود: «أما ترضى ان تكون منّى بمنزلة هارون من موسى الاّ أنّه لا نبىّ بعدى» (دوست ندارى كه تو نسبت به من به منزله هارون باشى نسبت به موسى، با اين تفاوت كه تو پيغمبر نيستى زيرا پس از من پيغمبرى نباشد؟!)؛ از این رو حدیث مزبور به نام [[حدیث منزلت]] مشهور شد.<ref>محمد بن سلیمان کوفی، مناقب الامام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه‌السلام، ج۱، ص۴۹۹ـ۵۴۲، چاپ محمدباقر محمودی، قم ۱۴۱۲.</ref>
@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
 == اصحاب عقبه ==
-در بازگشت رسول خدا (صل الله علیه و اله و سلم)از تبوك به [[مدينه]]، منافقانى كه همراه بودند تصميم گرفتند كه در گردنه ميان تبوك و مدينه ([[عقبه هرشى]]) شبانه رسول خدا را از بالاى شترش دراندازند تا در ميان دره افتد و كشته شود.
+در بازگشت رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم)از تبوك به [[مدينه]]، منافقانى كه همراه بودند تصميم گرفتند كه در گردنه ميان تبوك و مدينه ([[عقبه هرشى]]) شبانه رسول خدا را از بالاى شترش دراندازند تا در ميان دره افتد و كشته شود.
-واقدی می نویسد:«در راه بازگشت گروهى از منافقان نسبت به پيامبر (صل الله علیه و اله و سلم) مكر كردند و تصميم گرفتند كه آن حضرت را از بالاى گردنه كوه به زمين بيندازند. چون پيامبر (صل الله علیه و اله و سلم) به گردنه رسيد آنها هم خواستند كه همراه ايشان باشند. تصميم آنها به پيامبر (صل الله علیه و اله و سلم) خبر داده شد، و به مردم فرمود: از پايين گردنه عبور كنيد كه هم آسان‌تر و هم گشاده‌تر است. و مردم از پايين گردنه راه را پيمودند، ولى رسول خدا(صل الله علیه و اله و سلم) از راه گردنه عبور فرمود و به [[عمار بن ياسر]] دستور فرمود زمام شتر را در دست گيرد و جلو حركت كند و به [[حذيفة]] بن اليمان دستور فرمود مواظب باشد و از پشت سر حركت كند.
+واقدی می نویسد:«در راه بازگشت گروهى از منافقان نسبت به پيامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) مكر كردند و تصميم گرفتند كه آن حضرت را از بالاى گردنه كوه به زمين بيندازند. چون پيامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) به گردنه رسيد آنها هم خواستند كه همراه ايشان باشند. تصميم آنها به پيامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) خبر داده شد، و به مردم فرمود: از پايين گردنه عبور كنيد كه هم آسان‌تر و هم گشاده‌تر است. و مردم از پايين گردنه راه را پيمودند، ولى رسول خدا(صلی الله علیه و اله و سلم) از راه گردنه عبور فرمود و به [[عمار بن ياسر]] دستور فرمود زمام شتر را در دست گيرد و جلو حركت كند و به [[حذيفة]] بن اليمان دستور فرمود مواظب باشد و از پشت سر حركت كند.
-در همان موقع كه رسول خدا (صل الله علیه و اله و سلم) بر فراز گردنه حركت مى ‌كرد صداى نفس منافقان را شنيد كه آهنگ او كرده بودند. پيامبر (صل الله علیه و اله و سلم) خشمگين شد و به حذيفه دستور داد تا آنها را دور گرداند. حذيفه به جانب ايشان برگشت و با چوبى كه در دست داشت شروع به زدن به صورت مركوبه اى آنها كرد. آنها هم كه گمان برده بودند رسول خدا از مكرشان آگاه شده است به سرعت از گردنه پايين آمدند و خود را ميان مردم انداختند.
+در همان موقع كه رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) بر فراز گردنه حركت مى ‌كرد صداى نفس منافقان را شنيد كه آهنگ او كرده بودند. پيامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) خشمگين شد و به حذيفه دستور داد تا آنها را دور گرداند. حذيفه به جانب ايشان برگشت و با چوبى كه در دست داشت شروع به زدن به صورت مركوبه اى آنها كرد. آنها هم كه گمان برده بودند رسول خدا از مكرشان آگاه شده است به سرعت از گردنه پايين آمدند و خود را ميان مردم انداختند.
-حذيفه هم برگشت و پيش رسول خدا آمد و همراه آن حضرت حركت كرد. چون پيامبر (صل الله علیه و اله و سلم) از گردنه بيرون آمد و مردم فرود آمدند پيامبر (ص) به حذيفه فرمود: آيا كسى از سوارانى را كه راندى شناختى؟ گفت: اى رسول خدا، شتر فلان كس و فلان را شناختم....<ref>                   المغازى/ترجمه،متن،ص:794-793</ref>»‌
+حذيفه هم برگشت و پيش رسول خدا آمد و همراه آن حضرت حركت كرد. چون پيامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) از گردنه بيرون آمد و مردم فرود آمدند پيامبر (ص) به حذيفه فرمود: آيا كسى از سوارانى را كه راندى شناختى؟ گفت: اى رسول خدا، شتر فلان كس و فلان را شناختم....<ref>                   المغازى/ترجمه،متن،ص:794-793</ref>»‌
 شمار افرادى كه قصد داشته‌ اند در گردنه نسبت به پيامبر سوء قصد كنند سيزده مرد بوده است كه پيامبر (ص) نامهاى ايشان را به حذيفه و عمار رحمهما الله فرموده است.‌<ref>المغازى/ترجمه،متن،ص:795</ref>

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==چگونگی وقوع غزوه تبوک==
-{{شناختنامه رسول خدا (ص)}}
 پيش از تبوك، در جريان موته، يك اقدام نسبتاً محدود صورت گرفت كه حاصلى در برنداشت. اكنون پس از فتح مكه لازم بود تا سپاهى عظيم بدان سوى حركت كرده و حضور قاطع حجاز اسلامى را در شامات به نمايش بگذارد.
@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 {{غزوات پیامبر اکرم}}
 [[رده:جنگ های صدر اسلام]]
 [[رده:غزوات پیامبر اکرم]]
 [[رده:سال ۹ هجری قمری]]

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==چگونگی وقوع غزوه تبوک==
+{{شناختنامه رسول خدا (ص)}}
 پيش از تبوك، در جريان موته، يك اقدام نسبتاً محدود صورت گرفت كه حاصلى در برنداشت. اكنون پس از فتح مكه لازم بود تا سپاهى عظيم بدان سوى حركت كرده و حضور قاطع حجاز اسلامى را در شامات به نمايش بگذارد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۷:۲۵
سطر ۹۹:		سطر ۹۹:
	* محمد ابراهيم آيتي، چكيده تاريخ پيامبر اكرم (ص)، به كوشش : دكتر ابوالقاسم گرجي، تلخيص : جعفر شريعتمداري ، بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي و سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت) ، چاپ اول : پاييز 1378 در دسترس در [http://www.ghadeer.org/site/dowran/masomin/ch-tari/fehrest.htm سایت غدیر]، بازیابی:7 مهر 1393		* محمد ابراهيم آيتي، چكيده تاريخ پيامبر اكرم (ص)، به كوشش : دكتر ابوالقاسم گرجي، تلخيص : جعفر شريعتمداري ، بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي و سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت) ، چاپ اول : پاييز 1378 در دسترس در [http://www.ghadeer.org/site/dowran/masomin/ch-tari/fehrest.htm سایت غدیر]، بازیابی:7 مهر 1393

		+	{{غزوات پیامبر اکرم}}
	[[رده:جنگ های صدر اسلام]]		[[رده:جنگ های صدر اسلام]]
		+	[[رده:غزوات پیامبر اکرم]]
		+	[[رده:سال ۹ هجری قمری]]